Stres dediğimiz şey vücudumuzun iç ve dış ortamdaki değişime uyum sağlamaya çalışırken gösterdiği tepkidir. Gerek dış dünyamızda gerekse iç dünyamızda sürekli bir değişim söz konusudur ve biz bu değişimi sürekli yakalama çabasındayız. Uzmanlar stresi olumlu ve olumsuz anlamda ikiye ayırıyor. Mesela akşam eve çağrılacak eş, dost ya da gerçekleşen bir doğum için çekilen stres sonunda kişiyi muhtemelen sevindirecektir. Fakat yoğun trafiğin ortasında kalmak, kötü geçen bir sınav ya da zamanında teslim edilmemiş bir işten dolayı duyulan stresin etkisi olumsuz olacaktır. Uzmanlar stres düzeyi yüksek olan kişileri uyarıyor. Çünkü stres sadece duygusal anlamda bir tepki olarak kendini göstermiyor uzun süreli olarak ele alındığında birçok hastalığın ilk sebebi olabiliyor. Araştırmalara göre stres düzeyi yüksek kişilerde dokuları iyileştiren kimyasal bileşimler yara bölgesine ulaşamıyor. Yine stresli ve hiperaktif özellikleri olan kişilerin kalp hastalıklarına yakalanma riski 3 misli fazla ve kalp krizinden ölümlerde stresli kişilerde 5 misli daha yüksek.

Unutkanlık dediğimiz alzheimer hastalığına yakalanan kişilerin stres düzeyleri de diğerlerine göre oldukça fazla. Uzman Psikiyatrist Dr. Bora Telaferli'ye göre duygusal zekası daha yüksek kişiler kolay kolay strese girmiyor. Kişideki sosyal beceri geliştikçe stres düzeyi de düşüyor. Ve uyarıyor: Stres bulaşıcıdır! Çevremizde gergin ve stresli biri bizimde ruh halimizi olumsuz anlamda etkileyecektir. Gergin kişi konuşmasıyla, oturup kalkmasıyla karşısındaki kişilere 'ben gerginim' mesajını gönderir. Burada yapılması gereken şey ortamdaki gerginliği azaltmaya çalışmaktır."

STRESİN BELİRTİLERİ

Stresi tanımak onu kontrol edebilmenin ilk adımıdır. Aşağıdaki belirtiler kişide üç günden fazla görülüyorsa bir doktora görünmenin faydası var: l Saldırgan veya kayıtsızlık l Sıkıntı, gerilim hali, sinirlilik l Neşesizlik, durgunlaşma l Dinlenmekle geçmeyen yorgunluk l Unutkanlık, korkulu rüyalar l Karamsarlık, yalnızlık hissi l Yersiz suçluluk duyguları

DUA EDİN RAHATLAYIN

Psikiyatrist Uzman Prof.Dr. Nevzat Tarhan'a göre stres düzeyi yüksek kişilerde görülen organik belirtiler şunlar: "Kişide görülen ağız kuruluğu, üşüme, titreme, vücutta uyuşma, karıncalanma hissi, sebepsiz çarpıntı, soğukluk veya sıcaklık hisleri, baş ağrısı, baş dönmesi, idrar sıklaşması, mide bulantısı, kusma, ishal, uyku ve iştah bozuklukları, konuşma güçlükleri, uykuda diş gıcırdatma, gürültü ve sese karşı aşırı hassasiyet." Geçici kısa süreli stresle, uzun süreli tekrarlayan stresin bedende meydana getirdiği değişikliğin farklı olduğunu dile getiren Tarhan şu bilgileri veriyor: "Stres reaksiyonu sonucu beyinde kortizol ve betaendorfin hormonları, böbreküstü bezinden ise adrenalin maddesi salgılanmaya başlanır. Bu salgılar kısa ve geçici durumlarda dokuları korurken, uzun salgılamalarda ise hipertansiyon, kalp, ülser gibi hastalıklara sebep olur."

STRES VE MANEVİ YAŞAM

Psikiyatrist Uzman Prof. Dr. Nevzat Tarhan, kişinin kendini zayıf ve çaresiz hissettiğinde gerçek sahibine sığınarak kendi ruh sağlığını koruyabileceği görüşünde. Yani stresin olumsuz etkilerden korunmak için sıkıntılı zamanlarda dua etmek kişiyi rahatlatacaktır. Tarhan'ın konuyla ilgili önerileri şunlar: "Bir çocuk nasıl korktuğu anda annesine sığındığındaki mutlu ve güvenli oluyorsa insanoğlu da güçsüz, zayıf ve çaresiz olduğu zaman Yüce Yaratıcı'ya sığınarak korku ve stresini güven ve teselliye dönüştürebilir. İslam inancında bunun karşılığı tevekküldür. Büyük İslam alimi Bediüzzaman 'iman tevhidi, tevhid teslimi, teslim tevekkülü, tevekkül de iki dünya saadetini netice verir" derken aslında insanlara büyük tesellinin yolunu gösteriyor."

STRES NASIL OLUŞUYOR

Organizmamız stres karşısında karmaşık tepkiler geliştirerek değişime gidiyor. Solunum ritmi artıyor daha çok oksijen sağlanıyor, kalp ritmi hızlanıp metabolizma kamçılanıyor. Ayrıca beyin ritmi hızlanıp uyanıklık artıyor. Oksijen ve şekerin artışıyla de kaslar uyarılıyor. Böylece bağışıklık sistemi uyarılıp savunma hücreleri ortaya çıkıyor.

STRESTEN KAÇMANIN YOLU

Stresi üzerimizden atmanın en iyi yolu hafif egzersizlerdir. Mesela hızlı yürüme, yavaş koşu veya yüzme sizi stresten uzaklaştıracaktır. Açık havada 20 dakikalık bir yürüyüş bile içinde bulunduğunuz stresli durumdan çıkmanıza yardımcı olacaktır. Kronik stres yaşıyorsanız haftada en az üç kez 30 dakika spor yapın. Ama kesinlikle kendinizi zorlamayın. Sizi mutlu edecek hobiler edinin.

1. Bölüm: Erkekler akciğer, kadınlar meme kanserinden ölüyor
2. Bölüm: Kalbin şakası yok
3. Bölüm: Tansiyon en çok kadınları vuruyor
4. Bölüm: Obezite yüzyılın salgını
5. Bölüm: Fıtık hayatı zehir eder
7. Bölüm: Gözün feri geri geliyor
8. Bölüm: Diyabet yaşa bakmıyor
9. Bölüm: Romatizma yaşlıların kabusu