Vatikan neredeyse 2 bin yıldır Hıristiyan dünyasının merkezi. Bugün ruhban merkezleri başta Katoliklik, Ortodoksluk, Protestanlık olmak üzere parçalara ayrılmış bulunuyor. IV. Yüzyıl'ın sonlarına kadar Roma Kilisesi ile İstanbul Kilisesi arasında itikadi bir farklılık sözkonusu değildi. Roma'nın manevi imtiyazı diğer kiliselerce kabul ediliyordu. Çünkü Roma Kilisesi Hz. İsa'nın gözde havarilerinden Petrus tarafından kurulmuştu. 1054'deki kesin ayrılmaya kadar Roma ve İstanbul kiliseleri müşterek hareket ettiler.

Bir insanı, bir topluluğu yahut bir kralı hak ve hukuklar bakımından yok hükmüne getiren aforoz, papaların elinde güçlü bir silahtı. Papa'nın bir kralı aforoz etmesi, halkın krala bağlılığını da ortadan kaldırıyordu. Bu nedenle krallar çoğu zaman Papa ile uzlaşmak zorunda kaldılar.

Aforoz mekanizması kurumsal olarak MS. 381'de İstanbul'da toplanan konsül tarafından uygulandı. İstanbul Konsülü, Makedonius ve taraftarlarını aforoz etti. MS. 431'de toplanan Efes Konsülü de Nestorius'u afaroz etti. MS 451'de de Kadıköy Konsülü ise Mısır'daki Kıptilerin savunduğu Monofizit doktrini taraftarlarını reddetmiş. Papa VII Gregorius, Alman İmparatoru IV Heinrich'i günah çıkarması için sırtında bir çul ve yalınayak üç gün üç gece bir şatonun avlusunda bekletmiş. Daha sonra Papa VII Gregorius IV Heinrich'i aforoz etmiş. Bunun üzerine İmparator Roma'ya girerek Papa'yı azletmiş. Yerine bir Alman rahibi Papa yapmış. Yeni Papa İmparator'a taç giydirip takdis etmiş.

Zina eden kral aforoza uğramış

1078'de Bizans İmparatoru devrilmiş. Yerine geçen Nikephoros Botaneiates ise Papa VII. Gregorius tarafından aforoz edilmiş. Eski Kral Papa'yla iyi ilişkiler kurmuştu. 1081'de Aleksios Komnenos Bizans İmparatoru Botaneiates'i devirince, o da aforozdan kurtulamamış. Papa II. Urban Fransa Kralı Philippe'yi evlilik dışı ilişki kurduğu gerekçesiyle zina suçundan ötürü aforoz etmiş. Aforoz, Papa'nın 1095'de ordusuyla Fransa'ya girmesini takiben, Clermont'ta toplanan Konsülde gerçekleşmiş. Papa, aynı kentte günah çıkarmaya gelen onbinlerce kişiye yaptığı ateşli bir nutukta da Haçlı Seferi'ni tetiklemiş.

Papazlara evlenme yasağı

Roma ve İstanbul kiliselerinin Katolik ve Ortodoks olarak ayrılmasının siyasi nedenleri dışında itikadi nedenleri de var. İki büyük kilise arasında kutsal ruh, ikili ruh, Roma'nın cumartesi orucu, papazların evlenme yasağı konusunda ihtilaflar var. İki kilise arasındaki bir diğer ihtilaf konusu da Bizans kilisesindeki kutsal Akşam Yemeği'nde mayalı, Roma kilisesinde ise mayasız ekmek kullanılması. Ortodokslar için maya, Kutsal Ruhu simgeliyormuş. Ortodokslar Katolikleri bu nedenle "Kutsal Ruhun değmediği " ya da "Rahmetten nasibini almayanlar olarak nitelemişler. Ortodoks papazlar sakal bırakabiliyorlar. Katoliklerde ise yasak. Ortodoks papazlar manastır yemini etmemiş olmaları koşuluyla evlenebiliyorlar. Katolik rahipler ise evlenemiyorlar. Ortodoks kilisesinde bazı özel durumlarda boşanma mümkün. Aslında onbirinci yüzyıldan evvel Roma kilisesine bağlı rahipler evlenebiliyorlardı. Halkla yakın temas halindeydiler. 1073-1085 yılları arasında hüküm süren Papa VII Gregorius papazlara evlenme yasağı koydu. Rahiplerin halka fazla temas içinde olmalarını önlemek ve onları Romaya daha çok bağlamak istiyordu. Ortodokslar Katoliklerin Cumartesi günü oruç tutmalarını da Yahudiliğin etkisine bağlıyorlarmış. 1054'de Vatikan, İstanbul Patrikliği'ne evli papazların takibata uğratılmalarını da istemiş. İstanbul bunu reddetmiş.

Ayasofya'ya aforoz fermanı

Roma'daki Papa ile İstanbul'daki Patriklik arasındaki çekişme, Roma'nın 1054'de İstanbul Patriğini aforoz etmesiyle sonuçlanmış. Patriğin Trania Piskoposu'na mektup yazarak Katolik doktriniyle ilgili sorular sormasını bahane eden Papa IX. Leo, Humbert isimli bir kardinalini İstanbul'a göndermiş. İstanbul Patriği Humbert'in arabulucu olarak geldiğini sanmışlar. Meğer Humbert'in görevi başkaymış. Humbert, ayağının tozuyla doğruca Ayasofya'ya gitmiş. Papanın Doğu Kilisesini aforoz fermanını Ayasofya'nın sunağına bırakmış. İstanbul Patriği de misilleme yaparak Roma Kilisesi'ni aforoz etmiş. Bu arada Papa IX Leo, Normanlar tarafından esir edilmiş. Aynı yıl esarette yaşarken vefat etmiş. Yeni Papa'nın seçimi ise 1 yıl kadar sürmüş. 1204'de Dördüncü Haçlı Seferi'nde Latinlerin İstanbul'a gelerek, ikonları ve kutsal çanakları parçalamaları, rahipleri asmaları, Patriğin tahtı üzerine fahişelerin şarkı söylemeleri iki eski kilise arasındaki düşmanlığı iyice derinleştirmiş. Aynı olaylar sırasında müslüman tüccarlara tahsis edilen bir mescit de Frankların saldırısına uğrayarak yakılmış. Yangın çevreye de sıçramış.

Bin yıllık aforoz 1967'de kalktı

1054'ten itibaren kesin olarak bölünen Roma ve İstanbul kiliseleri arasındaki düşmanlık neredeyse bin yıl kadar sürdü. Papa VI Paul döneminde 1962-1965 yılları arasında gerçekleşen İkinci Vatikan Konsülü'nde alınan karar doğrutusunda iki kilise arasındaki ihtilafların giderilmesi için Hıristiyanlar Birliği Sekretaryası kuruldu. Ayrıca 18-25 Ocak günlerini Hıristiyanları Birleştirme Haftası ilan edildi. "Ayrılık duvarları göklere kadar yükselmeyecektir" denildi. VI Paul, 1964'de Kudüs'te İstanbul Rum Patriği Athenagoras ile buluştu. 25 Temmuz'da 1967'de de İstanbul'a gelerek Patrik Athenagoras'ı ziyaret etti. Athenagoras de 26 Ekim 1967'de Roma'ya giderek Papa VI Paul'u ziyaret etti. Bu görüşmelerden önemli bir sonuç elde edildi.1054'deki iki kilise arasındaki aforoz kaldırıldı. II Jean Paul 29 kasım 1979'da İstanbul Fener Patriği I. Dimitrios'u ziyaret etti. Patrikhanede müşterek ayin yapıldı. 28 Haziran 1982'de de Kadiköy Metropoliti Meliton ve beraberindeki heyet I. Dimitrious'u temsilen Vatikan'ı ziyaret etti.

Vatikan'ı İngilizlerden güzel bir kadın ayırdı

Tarih boyunca Vatikan, pekçok devlet ve hükümdar üzerinde siyasi ve manevi otoritesini kabul ettirdi. Ancak öyle bir olay var ki, Papa'nın otoritesi zedelenmekle kalmamış, yeni bir ulusal kilisenin kurulmasına da neden olmuş. Ünlü İngiltere Kralı VIII.Henri, karısı Catherine d'Aragon'dan boşanıp, güzeller güzeli Anne Boleyn'le evlenmek istemiş. O dönemde İngiltere, Papa'ya bağlıydı ve Katolik mezhebine göre boşanmak, dinden çıkma sebebiydi. Bu nedenle 1534'de Papa VII Clemens, boşanma izni isteyen Kral Henri'nin talebi geri çevirmiş. Aşktan gözü dönen VIII. Henri, Papa'nın yetkisini reddedip Anglikan Kilisesi'ni kurarak kendisine bağlamış. Bu olay üzerine Papa, VIII. Henri'yi aforoz etmiş.

Ütopya yazarı Thomas More'nin kellesi gitti

"Ütopya" adlı kitabıyla tanınan ünlü İngiliz düşünür ve devlet adamı Thomas More, bir zamanlar himayesi altına girdiği ve özel danışmanlık yaptığı Kral VIII. Henri'nin sevgilisi Anne Boleyn yüzünden, Papalık'tan kopmasının kurbanı olmuş. Moore, Kral Henri'nin, İngiliz Kilisesi'ni Papalık'tan ayıran yasayı İngiliz parlamentosundan geçirmesine karşı çıkmış. Papa'nın aforoz kararı, Vatikan'a bağlı olan Katoliklerin VIII. Henri'ye tabiyet içeren sadakatlerini ortadan kaldırıyormuş. More de Katolikliğin gereği olarak Kral Henri'ye sadakat yemini etmeyince olanlar olmuş. VIII. Henri, parlamenter Thomas More'nin başının kesilerek idam edilmesini emretmiş.

Kudüs düşünce, Papa 3. Urban kalpten gitmiş

Papa III. Urban, 1187'de Selahattin Eyyubi'nin Haçlıları büyük bir bozguna uğratarak Kudüs'e girdiğini haber alınca üzüntüden vefat etmiş.Papa IX. Gregorius'un yeğeni olan ve 1254-1261'de Papalık yapan IV Alexander da İmparator II. Friedrich'in evlilik dışı oğlu Manfred'i aforoz etmiş. 1521'de aforoz edilen Protestanlığın kurucusu Martin Luther hâlâ affedilmedi. Luther'in Vatikan'ın resmi literatüründe adı bile yok.

Tapınak Şövalyeleri Papa'yı kullandı

Roma Germen İmparatoru II. Frederick, 1220 yılında, masonluğun da kurucuları olduğu öne sürülen 'Tapınak Şövalyeleri' tarikatı üyelerine kısıtlamalar getirdi. Şövalyelerin, ülkesini ele geçirecekleri kuşkusuna kapılan İmparator, onların mallarına el koydu, ayrıcalıklarını kaldırdı. Tapınak Şövalyeleri'nin hamisi Papa IX. Gregory, bunun üzerine İmparatoru aforoz etmiş. Böylece 'Tapınak Şövalyeleri' kaldığı yerden faaliyete devam etmiş.

'Aman oğlum, Papa'nın elinden taç giyme'

Papa III Leo, kudretli İmparator Charlemagne'ye taç giydirmiş. Bir süre Papa'nın taç giydirme girişimlerini boşa çıkaran kudretli İmparator, 800 yılında, işgal ettiği Roma'da Papa'yı ziyaret edince olanlar olmuş. Papa, Saint Pierre Kilisesi'nde Kral'a taç giydirmeyi başarmış. Bu seremoniye katlanan İmparator, oğlu Louis'e, tahta geçtiğinde Papa'nın elinden taç giymemesini, tacı kendi elleriyle alıp başına koymasını tembihlemiş. Çünkü bu, Papa'nın siyasi otoritesini kabul etmek anlamına geliyormuş. Louis ise babasının tavsiyesine aldırmamış, Papa'nın etkisine girmiş ve Dindar Louis olarak anılmış.

Vatikan'ı Yahudi Hristiyanlar kurmuş

Roma Kilisesi'nin Havarilerden Aziz Petrus tarafından kurulduğu inancına karşın muhalif görüşler de var. Bu görüşlere göre Roma Kilisesi Petrus tarafından değil Yahudi-Hristiyanlar tarafından kuruldu. Roma kilisesinin Petrus ve Paul tarafından kurulduğu iddiasının, Kardinal İreneus tarafından ortaya atıldığı, amacın piskoposluğun apostolik bir menşeden geldiğini ispatlamak olduğu söyleniyor. Bu görüşe göre Antakya'da yaşayan Petrus, ömrünün sonlarına doğru Roma'ya gitti, bu nedenle Roma Kilisesi'nin değil, Antakya Kilisesi'nin kurucusu sayılmalıdır.

2. BÖLÜM : Papayı yatağında bastılar
3. BÖLÜM : 'Siyah papa' mı geliyor
4. BÖLÜM : Papanın seçildiği önce dumanla ilan ediliyor!
5. BÖLÜM : Bu papa yabancı papa
6. BÖLÜM : Papa Bayar'ın idamını engellemeye çalışmış