|
AYDINLIK TÜRKİYE'NİN HABERCİSİ |
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Bin kişilik nüfusu ile yarım kilometrelik bir alana yerleşik olan Vatikan'ın bağımsız devlet statüsü 1929'daki Lateran Anlaşması ile tescil edildi. Anlaşmayı İtalya Kralı III. Emanuel adına Başbakan Benito Mussolini ile Kutsal Kilise adına Vatikan Dışişleri Bakanı Kardinal Pietro Gaspari imzaladı. Anlaşmaya göre İtalya, Vatikan'ın kutsal misyonu yerine getirmesi için bağımsızlığını tanıdığını kabul etti. İtalya, 1848 tarihli İtalyan anayasasının ilk maddesi gereğince Katolikliği devletin resmi dini olarak kabul ettiğini de yineledi. Vatikan Devleti'nin sınırları anlaşmada verilen haritayla belirlendi. Vatikan sınırları içindeki St Peter's Meydanı'nın halka açık olması ve İtalyan polisince denetlenmesi de kabul edildi. İtalyan yasaları işlemiyor Lateran Anlaşması'na göre İtalya, Papa'ya karşı yapılan her türlü haksızlık, hakaret ve uygunsuz davranışı İtalya Kralı'na yapılmış gibi kabul edildi. Kilise görevlileri ile Kilise Mahkemesi'nin üyeleri, Vatikan vatandaşı olsun ya da olmasın askerlik gibi zorunlu hizmetlerden muaf tutuldu. Vatikan içinde Kilise'nin emirlerini yerine getiren yetkililerin, İtalya tarafından İtalyan yasalarınca tutuklanamayacakları ve yargılanamayacakları kabul edildi. İtalya'ya gelen kardinaller şeref misafiri olarak muamele görüyor. Bu kardinaller Vatikan sınırları dışında ikamet etseler bile Vatikan vatandaşlarıymış gibi kabul ediliyor. Kiliseye ayrıca çeşitli vergi ve mülkiyet muafiyetleri tanınmış. Anlaşmanın akabinde hazırlanan bildiride Kutsal Papalığın özgürlük ve bağımsızlığının tanındığını, Roma Katolik Kilisesi'nin İtalya ve tüm dünya üzerindeki manevi ve ahlaki gücünün tescillendiği kaydedilmiş. Seçim 3 yıl sürmüş İsa'nın halefi olarak Katolikler üzerinde büyük bir manevi nüfuzu olan Papa'nın seçimi ilk asırlardan itibaren sorunlu olmuş. 1059'da Papa II. Nicholas seçimin sadece kardinaller tarafından yapılması kuralını getirmiş. 1073-1085 yılları arasında Papalık yapan ve siyasi dehasıyla tanınan Papa VII Gregorius, oy kullanma hakkını Roma kardinallerine tahsis edilmesini kabul ettirmiş. Roma Germen İmparatoru'na ise sadece seçimi onama yetkisi tanımış. Sonraki dönemlerde Papa'nın ölümü halinde bir papa adayı tayin edilmemesi de sorun olmuş. Kardinaller arasındaki ihtilaflar nedeniyle Papalık makamı aylarca boş kalmış. Papa III. Victor ise Eylül 1087'de ölüm yatağında iken kardinallere II. Urban'ı kendisine halef seçmelerini tavsiye etmiş. Kardinaller Meclisi yani Conclave ise ancak 1088 Martında toplanabilmişler. II. Urban'ın seçimi de bu tavsiyeyle gerçekleşmiş. 1054'de İstanbul'u aforoz eden Papa IX. Leo, aynı yıl Normanlar tarafından esir edilmiş. Papa esarette iken vefat etmiş. Papa seçimi 1 yıl sürmüş. Papa IV Clemente'nin 1268'de ölmesi üzerine boşalan Papalık makamına atama kardinaller arasındaki ihtilaflardan ötürü üç yıl yapılamamış. 3 yıl süren seçimlerde X. Gregorius Papa seçilmiş. 1978'de Papa II.John Paul'un seçilmesi 2 günde, önceki Papa I. John Paul'un seçilmesi ise 1 gün sürmüş. 16. Yüzyıl'a kadar Papa seçimiyle ilgili belirsizlikler sürmüş. Alman ve Fransız imparatorların Papa seçimlerine müdahale etmeleri Kilise'nin manevi kişiliğine saldırı olarak algınlamış çoğu kez. 16. Yüzyıl'dan sonra Papalık seçimi belli başlı kurallara bağlanmış. Sonraki dönemlerde bunlara yeni kurallar eklenmiş. Vatikan ikibin yıla yakın tarihi geçmişe, siyasi ve dini birikime sahip. Papa ölünce, Kardinaller Koleji'nin en üst yöneticisi kardinalleri Sistina Şapeli'ne çağırıyor. Seçimi gerçekleştirecek olan kardinaller Papa'nın ölümünden sonra en geç 3 hafta içinde toplanmak zorunda. 80 yaş ve üzerindeki kardinaller seçimlerde oy kullanmıyorlar. Çünkü Papa'nın zinde ve sağlıklı olması, dini konuları tartışabilir nitelikte bulunması gerekiyor. 53 ülkeyi temsil eden 183 kardinalden 117'si 80 yaşın altında. Kardinallerin üçte ikisinden bir fazla oy alan aday papa seçilir. Ancak bu mümkün olmazsa, en fazla oy alan aday papa olur. Seçimde Afrika, Latin Amerika ve Avrupalı kardinaller arasındaki bloklaşmalar önemli rol oynayacak. İtalya hariç, 12'si Doğu Avrupa'dan olmak üzere Avrupa'dan 58 kardinal, Latin Amerika'dan 18, ABD ve Kanada'dan 12 , Afrika ve Asya'dan 9, İtalya'dan 20 kardinal, her biri papa seçme ve seçilme hakkına sahip. Delegeler arasında grup sıralamasında 20 kardinalle seçime gidecek olan İtalyanları, 11 kardinalle ABD takip ediyor. Yeni papa kim olacak? Polonyalı II. Jean Paul'den sonra bir İtalyan kardinalin papa seçilmesi bekleniyor. 18 Nisan'da başlayacak olan seçimlerde 20 kadar kardinalin ismi önplana çıkıyor. Bunların arasında en başta gelen isim Nijerya'dan Francis Arinze. Arinze'nin papa seçilmesi halinde 2000 yıllık Vatikan tarihinde ilk "Siyah Papa" unvanını kazanacak. Arinze'nin seçilmesi her biri aynı zamanda siyasi ve diplomasi yetenekleriyle bilinen kardinallerin dünyayı okumalarıyla yakından ilgili. Kardinaller Meclisi'nce seçilmesi muhtemel isimler şöyle: Francis Arinze(Nijerya), Jorge Bergoglio(Arjantin), Godfired Danneels(Belçika), Ivan Dias(Hindistan), Cladio Hummes(Brezilya), Jean-Marie Lustiger(Fransa), Carlo Maria Martini(İtalya), Jose da Cruz Policarpo(Portekiz), Vinko Puljic(Bosna-Hersek), Joseph Ratzinger(Almanya), Norberto Rivera Carrera(Meksika), Oscar Rodriguez Maradiaga(Honduras), Camillo Ruini(İtalya), Juan Sandoval Iniguez(Meksika), Christoph Schonborn(Avusturya), Angelo Scola(İtalya), Dionigi Tettamanzi(İtalya), Christian Wiyghan Tumi(Afrika), Miloslav Vlk'(Çek Cumhuriyeti). Yukarıdaki isimler arasında1927 yılından önce doğan yok. Bu kardinaller arasında en genç olan 1945 doğumlu, Bosnalı Kardinal Vinko Puljic. Meksikalı Kardinal Norberto Carrera ile Latin Amerikalı Kardinal Oscar Rodriguez Maradiaga 1942, İtalyan kardinal Angelo Scola ise 1941 doğumlu.
1. BÖLÜM : Roma ve Bizans'ın arasına 'mayalı ekmek' girmiş
|
|
![]()
|
|
|
|
|