HayatBir muhabbetullah kitabı Marifetname

Bir muhabbetullah kitabı: Mârifetnâme

Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri’nin muhabbetullah kitabı Marifetname, Cafer Durmuş ve Kerim Kara’nın çabalarıyla 3 cilt olarak Erkam Yayınları’ndan çıktı. Birçok farklı konuya değinilen, zamanının ilmi bilgilerini içeriğinde bulunduran eser, her daim istifade edilecek bir kaynak.

Haber MerkeziYeni Şafak
Bir muhabbetullah kitabı: Mârifetnâme
Bir muhabbetullah kitabı: Mârifetnâme

TAHİR ERZURUMLU

Anadolu İrfan geleneği açısından önemli bir yere sahip olan Mârifetnâme, İbrahim Hakkı Hazretleri’nin en önemli eseridir. İbrahim Hakkı, ansiklopedik mahiyette yazdığı Mârifetnâme’si ile şark kültürünün önemli temsilcilerinden biridir. 1757 tarihinde müellif tarafından yazımı tamamlanan Mârifetnâme, zamanın ölçülerine göre medreselerde öğretilen mantık, geometri, felsefe, matemtik gibi birçok ilmi ihtiva etmekte olup değişik görüş ve düşüncelere yer veren bir eserdir. Birçok ilim dalı ile ilgili bilgileri ihtiva eden Mârifetnâme yazıldığı dönemin bilgi birikiminin çok üzerinde bir eserdir. İbrahim Hakkı Hazretleri bu eseri kaleme alırken kendi ifadesiyle 400 eserden istifade etmiştir. Cafer Durmuş ve Kerim Kara’nın yayına hazırladığı eser, 3 cilt halinde Erkam Yayınları’ndan okura sunulmuştur.

Döneminde geniş halk kitleleri tarafından okunan hatta ezberlenen Mârifetnâme, gerçekte bir Tasavvuf kitabıdır. Müellifin eseri kaleme alırken izlediği yol ve kitabının muhtevasına aldığı konular, bu konuların sıralanış şekli ‘‘Nefsini bilen Rabbini bilir’’ hadis-i şerifinin ifade ettiği, insanın kemâle ulaşması için kendinden başlayarak nebâtâtı ve cemâdâtı tanıma ve sonunda Rabbine ulaşmanın yollarını anlatır. Dolayısı ile Mârifetnâme bir bütün olarak ele alındığı zaman içerisinde anlatılan bölümlerin hepsi insanı, Rabbini tanımaya, bilmeye ve ona duyması gereken muhabbete götürmektedir.

FARKLI KONULARDAN BİLGİLER

İlk bakışta eserin konuları çok karışık gibi görünmektedir. Bu karışıklığın sebebi kitapta birçok konudan bahsedilmiş olmasıdır. Eğer okuyucu kitabın yazılış amacını ve varmak istediği hedefi bilmezse konular arasında kaybolur, bir sonuca varamaz. Eserin baş tarafındaki âlemin yaratılışı, Arş ve Arş’ın büyüklüğü, Arş’ı taşıyan melekler ve Arş’ın etrafındaki nehirler, Kürsi, Sidre konularını okurken evvelki kültürlere ait rivayetleri görüp günümüzde eseri ve müellifi eleştirenler çıkmıştır. Hâlbuki bu bilgiler yazıldığı dönemde çok itibar gören, halk tabaksının bu tür eserlerde görmekten hoşlandığı konulardı. Aziz Mahmut Hüdayi Hazretleri de aynı konuları daha kısa bir şekilde kaleme aldığı Hulâsâtü’l- ahbar fî ahvâli’n- Nebiyyi’l- Muhtar adlı Arapça bir risale yazmıştır. İbrahim Hakkı bu bilgileri nakletmiş aynı zamanda ulaşabildiği kadarıyla zamanındaki yeni ilmî gelişmeleri eserine almıştır.

Mârifetnâme, bir mukaddime ve üç fen’den oluşmaktadır. Mukaddime kısmında âlemin yaratılışı, gökler, melekler, cennetler, cennetlikler, hamd sancağı, güneş, ay, yıldızlar, cehennem ve cehennemlikler, Kafdağı, ay ve güneş tutulması gibi konular bulunmaktadır. Birinci bölümde hikmet, felsefe, tasavvufla ilgili olarak cevherler, araz, akıllar, nefisler, anasır-ı erbaa denilen hava, su, ateş, toprak gibi konulardan bahsedilmektedir. İkinci bölümde anatomi, insanın vücut yapısı, uzuvlar ve kemikler, mafsal ve adeleler, sinirler ve damarlar, insandaki zâhiri ve bâtınî kuvveler ve hisler, beden yapısı ve karakter arasındaki münasebetler gibi konular incelenmiştir.

Mârifetnâme’nin üçüncü bölümünde insanın manevi kamâlâtı için gerekli hususlara dikkat çekilmiştir. İnsanın bilgisizlik ve gafleti sebebiyle hayvana benzemesi, Kur’anla hidayet, Rasulullahın sünnetine ittiba ile bidatlerden uzaklaşabileceği ifade edilmiştir.

Mârifetnâme (3 cilt)nErzurumlu İbrahim Hakkı HazretlerinYayına Hazırlayan: Cafer Durmuş, Kerim KaranErkam Yayınların2017

Erzurumlu İbrahim Hakkı Merifetullah ve Muhabbetullah ile ilgili düşüncelerini şu şekilde ifade etmektedir: Marifetullah gönülde ışık ve nurdur. Muhabbetullah ise gönülden mâsivâyı yakıp yok eden bir ateştir. Arif-i billâh olmak zikrullah ile hayat bulmaktır. Cehaletin karanlığında kalmak ise, zikrullahtan gâfil olmaktır. Marifetullah, her şeyde O’nun kudretini bulup kendisinin her halde güç ve kuvvetten berî olduğunu bilmektir. Marifetullah, kişinin nefsiyle mâsivâyı terk etmesi, kalbiyle daima Allah’ın huzurunda hazır olmasıdır. Marifetullahın hakikati O’nu lisan ile zikretmek, kalp ile sevgisine yetmek ve himmetle huzuruna gitmektir. Marifetullah, ruhta meydana gelen bir yakîn hâlidir ki uzuvlar ancak onunla sâkinleşir. Ve gönülde bir hayattır ki ruh onunla mutmain olur.

İRFAN MEKTEBİ

İbn Arabî, Kitâbü’l- Marife isimli eserinde, ‘‘Eğer muhabbet olmasaydı hiçbir şey için talep ebediyen sahih olmazdı. O zaman da bir şey vücuda gelmezdi. O cihetle muhabbet, vücud-i âyân ile o âyân’ın mertebe ve makamları babında asıldır. Hülasa hubb, ahvâl ve makâmatın en yüksek mertebesidir’’ifadelerine yer verir.

Mârifetnâme’nin yazılış gayesini de ifade anlamında üçüncü bölüm insan-ı kâmil olma yolunda insanın yapması gerekenleri ifade eder. İbrahim Hakkı Hazretleri, Muhabbet-i Mevla’nın üç özelliği olduğunu ifade eder; cömert olmak, şefkatli olmak, mutevazı olmaktır. Bu üç hususu barındıran bir kalp Rabbine muhabbette mesafe kat edebilir. İbrahim Hakkı Erzurumi ilahi aşkın alametlerini yedi başlık altında inceler: Birinci alâmet, ölümden korkmamaktır. İkinci alâmet, her şeyi Allah için sevmektir. Üçüncü alâmet, Allahın daimi olarak zikretmektir. Dördüncü alâmet, Peygamberlerine ve Kur’an-ı Kerim’e hürmet etmektir. Beşinci alâmet, uzlet hayatı yaşamaktır. Yedinci alâmet, Allah dostlarını Allah için sevmektir.

Mârifetnâme’yi bir irfan mektebi olarak değerlendirirsek mahlûkatı tanımak bu mektebin ilk basamaklarıdır. Bu mektebin asıl gayesi arifin bütün hayatını ilahi aşk ile doldurması, adeta aşktan müteşekkil bir varlık haline gelmesidir.

ÖNERİLEN VİDEOLAR
Ali Tekintüre'yi kaybettik
Arabesk müziğin duayen ismi tedavi gördüğü hastanede vefat etti. Hangimiz Sevmedik, Dilek Taşı, Sürünüyorum gibi popüler şarkıların söz yazarı Ali Tekintüre'yi Türk müziğine olan katkıları nedeniyle unutmayacağız.


Bilime Yön Veren Müslüman Alimler: El Biruni
Dünyanın 'Orta Asya'da yaşamış deha' olarak kabul ettiği, coğrafya ve tıpta henüz 11. yüzyılda yaptıkları ile çığır açan Biruni'yi Bilime Yön Veren Müslüman Alimler serimizde ele aldık.



Futbolun renkli düşü: Zinedine Zidane
Fransa topraklarında Cezayir asıllı bir ailenin beşinci çocuğu olarak doğup, bugün bile birilerine ilham olmaya devam eden Zidane ya da namı-diğer Zizou'nun kariyerinin satır başları...
Down sendromlu taraftara sürpriz doğum günü
Lüleburgazspor'un iç sahadaki maçlarını tribünden takip eden ve takımının formasını hiç çıkarmayan down sendromlu Tarık Göntürk için Lüleburgaz taraftarları sürpriz doğum günü kutlaması yaptı.
İsrail bu çocuklardan korkuyor
Kudüs'ün sokaklarında üç Filistinli çocuğun hep bir ağızdan 'Allahu ekber' diye haykırdığı görüntüler sosyal medyada, 'Bu inanca kim engel olabilir ki?' notuyla paylaşıldı.
İsrail zulmünün boyutu: Ambulanstaki yaralıları tutukladılar!
Filistin'in El Halil şehrinde İsrail askerleri, yaraladıkları iki Filistinli genç kızı ambulansta tutuklayarak gözaltına aldı.
Yahudilerin Filistin nefretini böyle görüntüledi
İnsan hakları aktivisti Robert Martin, Kudüs'teki Yahudilerle sordu: "Filistinliler hakkında ne düşünüyorsun?" İşte o nefret dolu cevaplar…
Otobüste çalışan belediye başkanı öğrencileri şaşırttı
Şanlıurfa Belediye Başkanı Nihat Çiftçi'yi otobüste gören öğrenciler şaşkınlıklarını gizleyemedi. Çiftçi öncülüğünde başlatılan uygulama kapsamında, Belediye başkanı ve yöneticiler halk otobüsüne binip halkın sorunlarını yakından dinleyecek.
Eski Kudüs Müftüsü Sabri Erdoğan’a teşekkür etti
Eski Kudüs Müftüsü Şeyh İkrime Sabri, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a Kudüs zirvesini gerçekleştirdiği için teşekkür etti.
Yahudiler Mescid-i Aksa'ya girdi
Bugün Hanuka bayramının ikinci gününü kutlayan onlarca Yahudi yerleşimci, İsrail polisinin yardımıyla Mescid-i Aksa'nın avlusuna girdi.
Ürdünlü pilotun ‘Kudüs’ anonsu ABD’yi panikletti!
Ürdün'den New York'a giden yolcu uçağının pilotu, Kudüs üzerinden geçerken, Şu anda Filistin topraklarının başkenti Kudüs üzerindeyiz” sözleri sebebiyle ABD John Keneddy Havalimanı'nda gözaltına alındı. Yousuf Da'aja adındaki Ürdünlü pilotun sefer sırasındaki anonsu sosyal medyada yayınlanmıştı.
Seyyar hikayeler: Simitçi
Seyyar Hikayeler'de bu hafta, sabah kahvaltılarının vazgeçilmezi, ara öğünlerin kurtarıcısı simidin fırından tezgaha olan yolculuğu ele alınıyor.
Kudüs zirvesi sonrası Erdoğan'dan tarihi konuşma
Cumhurbaşkanı Erdoğan Kudüs Zirvesi'nin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında İslam dünyasına seslendi. Erdoğan, "Müslümanlar çaresiz değildir. İman varsa imkan da vardır. Rabbimizin inayetiyle bu mücadelemizi başarıya ulaştıracağız" dedi.
Jandarma'nın yüz tanıyan yeni gözlüğü 'takbul'
Türkiye'de bir firma tarafından güvenlik hizmetleri için üretilen ve "takbul" adı verilen gözlük, yüz tanıma teknolojisi ve daha bir çok özelliği ile şüphelileri tanımada yüksek oranda kolaylık sağlıyor.
Erdoğan'ı Patani'de canlı takip eden yaşlı adam
Tayland'ın güneydindeki Patani'de bir minibüste yolculuk yapan yaşlı adamın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı cep telefonundan izlediği anlar sosyal medyada büyük ilgi gördü. Tayland hükümetinin Müslümanlara yaptığı zulümle sık sık gündem olan Patani'deki yaşlı amcanın Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Kudüs için İstanbul'da acil toplanan İslam Konferansı Örgütü'ndeki konuşmasını izlediği anları kaydedip twitter hesabından paylaşan Fatih Öke şu yorumu yaptı: "Önümdeki amca Reis'i canlı takip ediyor. Dünya ile nasıl bütünleştiğimizin en canlı kanıtı."
Erdoğan'dan net mesaj: Kudüs Filistin'in başkentidir
Cumhurbaşkanı Erdoğan İslam İşbirliği Teşkilatı toplantısında konuştu. Erdoğan, ABD Başkanı Trump'a tepki gösterdiği konuşmasında, "Kudüs'ü Filistin devletinin işgal altındaki başkenti olarak tanımaya davet ediyorum" dedi.
Filistin bayrağını indirmek isteyen işgalci Yahudinin küstahlığı
Filistin'in El Halil şehrinde bir Yahudi yerleşimcinin küstahca Filistin bayrağını indirmeye çalışması kameraya böyle kaydedilmişti.
Bunu Gördünüz Mü? 500 metrelik görsel şov
Arjantin tribünlerinin harika şovundan, Fransız oyuncu Adil Rami'nin basın toplantısında söylediği Johnny Hallyday şarkısına kadar haftanın öne çıkan tüm detayları Tuğçe'nin sunumuyla bu videoda...


Çeçen direnişinin 23’üncü yılı
Tam 23 yıl önce Çeçenistan'ın bağımsızlık ilanını içine sindiremeyen Ruslar önce havadan bombaladıkları Çeçenistan'a karadan da girmeye başladı. Çeçenistan-Rusya savaşının yıl dönümünde şehit komutanları rahmetle anıyoruz.
6 yaşındaki Ryan, YouTube'dan yılda 11 milyon dolar kazanıyor
Oyuncak merakıyla bilinen Ryan ToysReview isimli çocuk, 4 yaşında çekmeye başladığı oyuncak yorumlarını Youtube üzerinde yayınlamaya başlayınca ünlü oldu. 10 milyon aboneye ulaşan Ryan, geçen yıl 11 milyon dolar gelir elde etti.