HayatGeçmişe bakarak ileriye gitmek

Geçmişe bakarak ileriye gitmek

Haber MerkeziYeni Şafak

Adalet ve Kalkınma Partisi’nin ortaya çıkış sürecinde eleştiri kültürünün önemli bir yeri var. 28 Şubat Post-Modern Darbe süreciyle birlikte ayrışma ve yeni oluşum çabalarına önemli katkı sunan pek çok unsur olsa da eleştiri kültürü bu sürecin fikri arka planında önemli bir paya sahip. Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın son değerlendirmeleri, eleştiri kültürünün kuruluş sürecinde olduğu gibi, bugün de kritik bir rol oynayabileceğini, yeni yeni fırsatlar ve çıkış kapıları sunabileceğini gösteriyor.

Ak Parti ve hükümeti politikalarına yakın duran çevrelerde bu politikalara gösterilen ilgi, 2013 yılının ortalarından itibaren giderek çeşitlenmeye başladı. İlgilenenlerde iki farklı yaklaşım dikkati çekiyor. Birinci yaklaşım; iktidarın reaksiyonlarındaki yeni görünümleri, demokrasi dışı müdahaleleri kanıt göstererek destekliyor, hatta endişeleri beka kavramıyla ilişkilendirerek, yeni konsepte stratejik bir görünüm kazandırıyor.

REKLAM

İkinci yaklaşım demokrasi dışı müdahalelerden Parti’nin dinamik varlığının etkilenmemesini varsaymıyor kuşkusuz ama bu sürecin karakterini soruşturuyor ve kuruluş felsefesine gönderme yaparak daha demokratik bir yapıya doğru bir değişimi araştırıyor.

Bu iki görüş Ak Parti ve Hükümeti politikalarına yakın duran çevrelerde birlikte var ve karşıtlıklarıyla birbirlerini hem tanımlıyor hem de tamamlıyor görünüyorlar. Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eleştirel bakış açısı dikkatleri ikinci yaklaşım üzerine odakladığı gibi yoğunlaşmayı da artırdı.

Eleştirel nitelikler taşıyan ikinci yaklaşıma yönelik tepkilerde de bir çeşitlilik gözleniyor: Bu yaklaşımın; eksiklerin farkına varılmasına ve yenilemeye yardım etme amacı taşıdığını savunanlar olduğu gibi, mevcut yapıyı tehdit edecek boyutta algılayanlar da var. Güvenlik risklerini göz ardı etme, kişisel nedenler ve ego tatmini gibi söylemleri bu açıdan ele almak mümkün. Bunların ayrıntılarına girmek, öncelikle sorumluluk bilinci ve eleştiri ahlakının karakteristik özelliklerini analiz etmeyi gerektiriyor.

REKLAM

Sorumluluk Bilinci ve Eleştiri Ahlakı

Bugün sanat ve edebiyatın dışında siyaset de dâhil pek çok alan için yararlı bir çaba olarak okunabilecek olan eleştiri, sıklıkla olumsuz anlam yüklü bir kelime olarak karşımıza çıkar. Özellikle gündelik hayatta kendi durduğu konumu ve bakış açısını mutlaklaştıran, monolojik bir dilin hâkim olduğu, empatiden yoksun bir yaklaşımın ürünü olarak gelişen pek çok eleştiriye rastlamak mümkündür. Ancak bu tarz bir eleştiri olumsuz bir niyete içkin olması bakımından sorunludur. Bu yönüyle ikame edici olmayı bir kenara bırakın taassubu arttıran ve ego tatmininden başka da bir faydası olmayan bir eylemdir.

O halde eleştiri ahlakının olmazsa olmaz şartı ıslah edici bir niyet taşımasıdır. Niyet tüm işleri olduğu gibi eleştiriyi de anlamlı kılan bir temeldir. O halde eleştiriyi anlamlı ve faydalı kılmanın yolu bu eleştirinin nasıl bir niyete dayandığının değerlendirmesini yapmaktan geçer. Niyeti doğru bir noktaya taşıyacak hususların başında ise sorumluluk bilinci vardır.

REKLAM

İyiliği emredip, kötülükten sakındırma ilkesi bu sorumluluk bilincinin temelini teşkil eder. Sorumluluk bilincinin olmadığı yerde ıslah edici eleştirinin de olmayacağını ifade etmek mümkündür. Çünkü eleştiri her şeyden önce karşılıklı hukukun kişiye vermiş olduğu bir sorumluluk olarak karşımıza çıkar.

Doğru bir niyet ve sorumluluk bilinciyle yapılan eleştiri; var olanın gerçek değerinin ortaya çıkarılması, zaaf ve eksikliklere nüfuz edilmesi, yanlışlıkların giderilmesi, fikirlerin derinleştirilmesi ve geliştirilmesi, atıllık ve durgunluğun önüne geçilmesi, doğru bilinen yanlışlıklar hakkında bir bilinç oluşturulması imkânı sunar. Ancak üzerinde dikkatle durulması gereken en önemli hususlardan biri eleştirinin kendisine yöneltildiği kişiye bir empati kurma imkanı sunmasıdır denilebilir.

REKLAM

Bu yönüyle empati hem eleştirenin hem de eleştirilenin göz önünde bulundurması gereken bir husus olmakla beraber eleştirinin muhatabı için kaçırılmaz fırsatların kapısının aralanmasına imkan sunar. Çünkü bir iş veya eylem üzerinde bulunan kişi, kendisini çevreleyen her türden koşulun sunduğu zihinsel çerçevenin etkisi altındadır. Bu durumda bu koşulların belli ölçülerde dışında kalan ancak koşulları da gözlemleme imkânı bulan, hakkaniyetli, nitelikli ve sorumluluk bilincine sahip bir zihnin sunduğu eleştiriler çok önemlidir. Bu yönüyle doğru bir eleştiri mutlaka diyaloga dayalı bir mantıkla işlemek zorundadır.

Bu durumda eleştiri kendisinden korkulması gereken bir şey olmaktan çıkıp düzenleyici, destekleyici ve ikame edici bir unsur olarak hem bireyler hem de kurumlar açısından vazgeçilmez bir rol üstlenebilir.

REKLAM

Eleştirel Düşüncenin Medyatik Görünümleri

Medyada kendine yer bulan eleştirilerin bu açıdan ele alınması karşımıza farklı kategoriler çıkaracaktır. Bu kategorileri değerli kılacak olan kuşkusuz eleştiriyi yapanın amacı, eleştirinin taraflarının hukuku ve bu hukukun her iki taraf için getirmiş olduğu yükümlülükler, eleştirinin arkasında bir hassasiyet mi yoksa taassup mu olduğu, eleştiriyi yapan ve yapılanın empatiyi ve diyaloga dayalı bir ilişkiyi önceleyip öncelemediği, ifşadan ziyade ıslah, kişilerden ziyade fiillerin mi tartışıldığıdır. Ancak bütünlüklü olarak bakıldığında bu nitelikleri taşımayan bir eleştiri bile eksiklerinin farkına varılmasına ve yenilemeye istemeyerek de olsa yardım edecek bir potansiyel taşımaktadır.

Örneğin kamuoyunda medya politikaları, siyasal karar alma süreçleri, sosyo-politik tercihler gibi hususlarda ABD’nin en güçlü eleştirmenleri olarak görünen bazı düşünürler, aynı zamanda ülke politikalarının düzenlenmesi ve kendini yenilemesi bakımından çok önemli işlevler gören isimler olarak karşımıza çıkar.

REKLAM

Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın metal yorgunluğu tespiti ile başlayan ve teşkilatlara doğru genişleyen eleştirel bakış açısı, eksiklerin farkına varılması ve yenilemeye yardım etme amacı taşıyanlara analitik bir çerçeve ve eleştiri kültürüne pozitif bir katkı sundu. Bunların bizzat Cumhurbaşkanı’nca dile getirilmesinin sağladığı güvenle sorunlu görülen alanlara ilişkin tespitler, daha yoğun biçimde yazılı-görsel ve sanal medyada dile getirilmeye başlandı. Cumhurbaşkanı’nın son dönemdeki eleştirel bakış açısı, doğal gözlemlerle de zenginleştirildiği ve çeşitlendirildiği takdirde, temelinde eleştirel akıl bulunan bir siyasi hareketin geleceği için ciddi yararlar taşımaktadır. O nedenle eleştirel düşünce için tolerans eşiği yükseltilmeli ve eleştirilerden yararlanılmalıdır.

REKLAM

Prof. Dr. Hakan Aydın - Erciyes Üniversitesi İletişim Fakültesi

ÖNERİLEN VİDEOLAR
‘Kudüs için ne yapmalıyız?’ı iki dakikada anlattı
Gazeteci Abdurrahman Uzun, 'Kudüs için ne yapmalıyız?'ı 'marangozun minber hikayesi' üzerinden 2 dakikada anlattı.
Filistinli o çocuğun amcası Yeni Şafak’a konuştu
22 İsrail askerinin korkuyla gözaltına aldığı Fevzi El Junidi, intifadanın sembolü oldu. Yeni Şafak'a konuşan amca Reşad El Junidi, “Biz Filistin'in çocuklarıyız. Çocuklarımızın kalbine ve aklına Kudüs'ün Filistin'in başkenti olduğunu kazıdık. Asla silemezler” dedi.
İstanbul'un eşsiz özelliği tarihi projede!
Kıtaların buluştuğu yerdeki İstanbul, Yeni Türkiye'ye yakışan bir mega projeye daha kavuşuyor. İki ayrı ihtiyacı tek çözümde karşılayan “3 Katlı Büyük İstanbul Tüneli”.


Erdoğan'ın gençlere tavsiyesi Nuri Pakdil'den Kudüs selamı!
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın gençlere tavsiye ettiği yazar ve fikir adamı Nuri Pakdil, Filistin'deki 3. intifada ile ilgili olarak bunları söyledi...
Yabancı gazeteci Yahudilere ağzının payını böyle verdi!
Robert Martin isimli gazetecinin geçtiğimiz yılarda Filistin'in El Halil şehrinde Yahudi yerleşimcilerle yaptığı çarpıcı röportaj büyük ilgi toplamıştı.



Erdoğan'dan adaşı olan üçüzlere ev ziyareti
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Sivas'ta, AK Parti İl Kongresi ve toplu açılış töreninin ardından 1999 doğumlu 'Berhan Recep', 'Ensar Tayyip' ve 'Berat Erdoğan' isimli üçüzleri evlerinde ziyaret etti. İşte o renkli anlar...
Küresel ısınmanın ne olduğunu gösteren en net an!
National Geographic fotoğrafçısı Paul Nicklen tarafından Kanada'nın Baffen Adası'nda çekilen görüntüler izleyenleri üzerken düşündürdü.






"Kudüs'ü çocuk katili bir ülkenin insafına terk etmeyeceğiz"
Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail askerlerinin 14 yaşındaki Filistinli çocuğu gözleri bağllı gözaltına alırken çekilen ve İntifadanın sembolü haline gelen o fotoğrafı göstererek, "İsrail bir terör devletidir. Kudüs'ü çocuk katili bir ülkenin insafına terk etmeyeceğiz. İşgal ve yağmadan başka hiçbir değeri olmayan bir devletin insafına da bırakmayacağız" dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan 'Kudüs' şiirini okudu
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ak Parti Sivas 6. Olağan Kongresinde partililere seslendi. Cumhurbaşkanı Erdoğan konuşmasının sonunda Nuri Pakdil'in 'Kudüs' şiirini okudu.
Türk öğrencilerden Mescid-i Aksa'da bayraklı protesto
Türk öğrenciler Kudüs'ün Osmanlı hakimiyetinden gidişinin 100'üncü yıl dönümünde Mescid'i Aksa'nın avlusunda protesto düzenleyerek böyle tepki verdi.


"Banker Bilo" filmi gerçek oldu
Başrollerini Şener Şen ve İlyas Salman'ın paylaştığı 'Banker Bilo' filmi Adana'da gerçek oldu. Kimliği belirsiz insan kaçakçıları, paralarını aldıkları aralarında çocuk ve hamile kadınların da bulunduğu 10'u Iraklı, 43'ü Suriyeli 53 kişiyi, Suriye'den kaçak yolla Adana'nın Ceyhan İlçesi'ne getirip, "Ankara buradan 1 saat uzaklıkta" deyip indirdikten sonra kayıplara karıştı. Bu sırada geldikleri yerin Adana olduğunu öğrenen Iraklı hamile bir kadın, fenalık geçirdi.
Maden işçilerinden örnek hareket
Türkiye'nin en büyük kömür işletmesi olan Afşin-Elbistan Linyitleri (AEL) İşletmesi'ndeki işçilerden örnek hareket....
Başkentleri ezbere söyleyen Hasan bakın İsrail için ne dedi
Lübnan'da geçtiğimiz senelerde çekilen görüntüde henüz 2 yaşında olan Hasan, ülkelerin başkentlerini ezbere sayarken İsrail için bunları söyledi.
Londra’da Türk bayraklı ‘Kudüs’ protestosu
ABD'nin aldığı karara tepkiler çığ gibi büyüyor. Kudüs kararına karşı çıkan yüzlerce İngiltere vatandaşı, ABD'nin Londra Büyükelçiliği önünde toplandı. Gösterilerde dikkat çeken detay ise Türk bayraklarıydı...
Trump′ın Kudüs kararına tepki yağdı
ABD Başkanı Donald Trump'ın Kudüs'ü "İsrail'in başkenti" olarak tanımasının ardından Filistin yeniden çatışma bölgesi haline geldi. Trump'ın tepki çeken bu kararı ardından kim dedi? Aradan geçen 68 yıl içinde Filistin toprakları nasıl küçüldü?


Kudüs için bir şey yap!
Kudüs... Kapanmayan yaramız, bitmeyen meselemiz. Şimdilerde ABD'nin skandal kararı ile gündemimizde.


Erbakan Hoca yıllar önce Kudüs için uyarmıştı
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Trump'ın Kudüs kararı, Necmettin Erbakan'ın yıllar önce ABD'nin İsrail ile ilgili politikalarına yaptığı eleştirileri akıllara getirdi.
Bilime Yön Veren Müslüman Alimler: El Belhi
İslam'ın gurur kaynağı olan, bilinen ilk bilişsel psikolog, beden ve akıl sağlığını ayıran ilk hekim El Belhi'yi bu haftaki Müslüman Alimler serimizde ele aldık. İşte yerin resmini ilk kez kullanarak coğrafyada, akıl sağlığına önem vererek psikolojide çığır açan Müslüman Alim el Belhi...


Ünlü sunucudan muhteşem Kudüs yorumu
Ünlü sunucu ve gazeteci Abdurrahman Uzun, ABD Başkanı Donald Trump'ın aldığı skandal Kudüs kararını 'İncil okurken sigara içilir mi?' hikayesi üzerinden 3 dakikada böyle özetledi.
Erdoğan'dan Pavlopulos'a: Biz olmasak NATO'ya giremezdiniz
Cumhurbaşkanı Erdoğan, tarihi Yunanistan ziyaretinde Atina'da Yunan mevkidaşı Pavlopulos ile ortak basın açıklaması yaptı. Yunanistan Cumhurbaşkanı Pavlopulos'un Lozan ile ilgili sözlerine Erdoğan sert yanıt verdi.