https://pubads.g.doubleclick.net/gampad/ads?sz=640x480&iu=/1347001/Yenisafak-Video-Preroll&impl=s&gdfp_req=1&env=vp&output=vast&unviewed_position_start=1&url=[referrer_url]&description_url=[description_url]&correlator=[timestamp] https://pubads.g.doubleclick.net/gampad/ads?sz=640x480|640x350&iu=/1347001/Yenisafak-VideoPOSTROLL&impl=s&gdfp_req=1&env=vp&output=vast&unviewed_position_start=1&url=[referrer_url]&description_url=[description_url]&correlator=[timestamp]
Hayat Kalbi kırık bir mimar

Kalbi kırık bir mimar

Türkiye'de 20. yüzyıl mimarlığının özgün temsilcilerinden olan fakat hiçbir projesi hayata geçmeyen Nazimi Yaver Yenal'ın çizimleri, "Bir Kağıt Mimarının Hayali Dünyası" sergisinde gün yüzüne çıktı. Küratör Büke Uras, "Tarihin en önemli mimarlarındandı ama kalbi hep kırıktı" diyor.

Seray Şahinler Demir Yeni Şafak
Nazimi Yaver Yenal'ın çizimleri, "Bir Kağıt Mimarının Hayali Dünyası" sergisinde gün yüzüne çıktı.
Nazimi Yaver Yenal'ın çizimleri, "Bir Kağıt Mimarının Hayali Dünyası" sergisinde gün yüzüne çıktı.

Türkiye'de 20. yüzyıl mimarlığının özgün temsilcilerinden Nazimi Yaver Yenal'ın çizimleri İstanbul Araştırmaları Enstitiüsü'nde açılan, "Bir Kağıt Mimarının Hayali Dünyası" sergisinde gözler önüne seriliyor. Küratörlüğünü Büke Uras'ın üstlendiği sergide gelenek ve modernizm arasında gidip gelen tasarımlardan oluşan sayısız çizime sahip, cumhuriyet döneminin en önemli mimarlarından Yenal'ın dünyası yansıtılıyor.

Yenal'ın 1931’de Yıldız Sarayı'nda düzenlenen Balkan Konferansı için tasarladığı mobilyalar

İLK YARIŞMALARDA SAYISIZ BİRİNCİLİK

1904 doğumlu Yenal, 1925'te Ankara'da düzenlenen Cumhuriyet tarihinin ilk mimari yarışmasını Ankara'ya yerleşecek bürokratlar için yapılacak ev projesiyle kazanıyor. İstanbul için düzenlenen ilk yarışmada Haydarpaşa Garı Çatısı Tamiri projesiyle yine birinci seçiliyor. 5 yıl sonra Milli Saraylar'da düzenlenen "Yıldız Sarayı İstanbul Balkan Konferansı Teftiş Projesi"nde birincilik alıyor. Tüm başarılarına rağmen Yenal'ın eşsiz çizimleri, hiçbir zaman hayata geçmiyor.

REKLAM

Küratör Büke Uras

TEK ÜRETİMİ ŞİŞLİ CAMİ ŞADIRVANI

Yenal, 1987'de kalbi kırık bir "kağıt mimar" olarak hayat veda ediyor. Uras, "Çok samimi olduğunu görüyoruz. Tanıklıklarda piyasa adamı olmadığını görüyoruz. Hayat boyu çok kırılmış. Bu takım hayal kırıklıklarını üretiminde görüyoruz. Tek bilinen üretimi Şişli Camii Şadırvanı" diyor.

brahim Çallı imzalı Nazimi Yaver portresi

Dönemin koşulları etken oldu

Küratör Büke Uras, çizimlerin hayata geçirilmeyişinde dönemin siyasi ve sosyal gelişmelerinin etken olduğunu belirtiyor. Uras, çizimlerin neden kağıt üzerinde kaldığını şöyle anlatıyor: Kağıt mimarı demek, mimarlık yapıyorum ama bunu, yarattığım alternatif mimarlık üretimi olarak kağıt çizimler üzerinden yapıyorum demek. Demek ki çok samimi. O dönemde Türkiye'de işveren, müşreti, bütçe, arsa yok. 30'ların başında yaşadığı Berlin, Hitler'de hemen önceki Berlin. Ekonomik ve sosyal bir karışıklık var. Bu yüzden Almanya'daki üretim de kağıt üzerinde kalıyor. İstanbul'a dönüyor, bu kez de devletçilik var. Kamusal mimarlık üretimi sivil sektörden alınıp devlete tahsis ediliyor. Para için mimarlık yapana iyi gözle bakılmıyor. Nazimi Yaver Yenal da akademiyi tercih ediyor. Demokrat Parti ile birlikte serbest mimarlık öne çıkacak ancak bu yıllarda da Nazimi Yaver görece yaşlı.

REKLAM