HayatVaroluşsal sorgulamalar

Varoluşsal sorgulamalar

İslam dünyası toplumları, siyasal bir model olarak ulus-devlet’in kendi icatları olmadığını hiç düşünmeksizin, kendi kendilerini bu model üzerinden kutsallaştırmaya devam ediyor. Toplumlarımızda geçmiş ve tarih, propaganda yoluyla politik pragmatizme hizmet edecek şekilde yeniden kurgulanıyor.

Haber MerkeziYeni Şafak
İLLUSTRASYON: CEMİLE AĞAÇ YILDIRIM
İLLUSTRASYON: CEMİLE AĞAÇ YILDIRIM

Müslüman olmak, içerisinde yaşadığımız dünyanın, tarihin, çağın ve insanlık durumunun bilincinde ve farkında olmakla başlar. Her Müslüman zihin ve ufuk, insanlık durumu ile, tarih ve zamanla ilgili bütünlüklü bir haritaya sahip olmak zorundadır. Günümüz dünyasında, Müslümanlar olarak İslami ufku, inceliği, derinliği kaybettiğimiz için, tarihe/zamana/insanlığa yansıtamadığımız, yansıtılması mümkün olmayan, anlamlı da olmayan melankolik bir din dili kullanıyoruz. Sözünü ettiğimiz melankolik dil-söylem, dünyaya/tarihe/zamana yönelik İslami ilgiyi, dikkati ve sorumluluğu kaybettiğimizi gösterir. Bu kayıplar sebebiyle bizler, hayata ve tarihe müdahil olmayan, olamayan bir İslami yaklaşımı temsil ediyoruz.

BATILI REFERANS VE PARADİGMANIN İŞGALİ

Doğuştan payımıza düşen çok yönlü bağımlılıklar sebebiyle bugün büyük ölçüde “din” gibi algılanan, dayatılan gelenek, geleneksel kültür, bilinçsizlik, ufuksuzluk ve yetersizliğimizle hiç bir şekilde yüzleşemiyoruz, yüzleşmek istemiyoruz. Müslüman bilincin affedilemez, mazur görülemez kayıtsızlığı sebebiyle, bugün bir tarafta popülizmler ve hamaset, öteki tarafta ise Müslümanların devletleştirilmesi, devlet önceliklerini İslami önceliklerin önüne geçirmesi, her nasılsa hiç sorgulanmıyor; yozlaşmalar ve bayağılaşmalarla mücadele edilemiyor; ahlaki bilince yabancılaştığımız için, ahlakın bağlayıcılığı bütünüyle kayboluyor.

Bugünün tarihini, dünyasını, siyasetini bütünüyle pragmatizmler belirliyor. Dünyaya/tarihe/insanlık durumuna yabancılaşan bir gelenek sebebiyle, küresel ırkçılığın ve emperyalizmin 1492’den beri farklı başlıklar, farklı kavramsallaştırmalar, farklı kurgularla aralıksız bir şekilde devam ettiğini, ettirildiğini; bu zaman zarfında Batılı referanslar ve paradigma tarafından dünyanın fethedildiğini görmüyoruz, anlamıyoruz.

PRAGMATİZM VE GÜCÜN ORTAKLIĞI

Emperyalist güç ve egemenlik, insanlık tarihinin benzerini görmediği en kapsamlı sömürgeci hırsızlıklar ve yağma yoluyla elde edilen servetlerle sürdürüldü. Sömürgecilik, güçlülerin kötülük yapma hakkına sahip olduğu bir dünya sistemi inşa etti. Sömürgecilik, modern insan’ın insanlıkdışına çıkışını, insanlıkdışını modernite adına meşrulaştırmasını sağladı. Kötülük, insanın insanlıkdışına çıkışıyla birlikte, sıradanlaştırıldı. Modern tarih boyunca sömürgecilik yoluyla, kolonyalizm yoluyla, emperyalizm ve küreselleşme yoluyla sürdürülen güçlülerin terörizmi, güçlülerin vahşeti ve barbarlığı gereği gibi sorgulanmadı, tartışılmadı. Bugün de bu sorgulamalar yapılmıyor, yapılamıyor; yalnızca ve ısrarla zayıfların terörizmi gündemde tutuluyor. Kana susamış modern-seküler uygarlık, şiddet kültürünün bütün araçlarına sahip olduğu için, ahlaki bütün ilkeleri yok ederek her tür yararcılığı ve çıkarcılığı vazgeçilemez bir ideoloji haline getirdi.

Modern dünya, modern uygarlık, modern dünya düzeni, kendisini daha çok güç kavramlarıyla tanımlıyor. Pragmatizm kavramı, bugünün put kavramı haline getirilmiştir. Pragmatizm, güçlülerin her istediklerini, hiç bir haklılaştırmaya, gerekçeye ve açıklamaya ihtiyaç duymaksızın yapabilmesi anlamına geliyor. Zayıf/güçsüz/bağımlı ülkeler de, emperyalist iradeye boyun eğerek, bir başka pragmatizmin gereğini yerine getiriyorlar. Güçlüler ne tür kötülük yaparlarsa yapsınlar, “haklı” olduklarını savunabiliyorlar. Bu nedenledir ki, modern zamanların sömürgeci Aydınlanma politikaları, Aydınlanma değerlerine dayalı ırkçı ve ideolojik evrensellik meşrulaştırılabiliyor. Bütün bu olup bitenler karşısında İslam dünyasında entelektüel hayat, ne yazık ki, varoluşsal sorgulamalar yapamıyor.

İSLAMİ BÜTÜNLÜĞE ULAŞAMIYORUZ

İslam dünyası toplumları, siyasal bir model olarak ulus-devlet’in kendi icatları olmadığını hiç düşünmeksizin, kendi kendilerini bu model üzerinden kutsallaştırmaya devam ediyor. Toplumlarımızda geçmiş ve tarih, propaganda yoluyla politik pragmatizme hizmet edecek şekilde yeniden kurgulanıyor. Halkların ilgileri, dikkatleri ve hassasiyetleri, bütünüyle, karizmatik dini ya da politik liderlerin söylemleri ve eylemleriyle şekillendiriliyor. Hangi toplumda olursa olsun, düşüncesizlik, fikirsizlik, ufuksuzluk, taklide dayalı bağlılıklar ve bağımlılıklarla birlikte başlıyor. Milliyetçilikler ve mezhepçilikler üzerinde yoğunlaştığımız için, İslami anlamda bütüncül/kuşatıcı büyük tasarılar üzerinde çalışmıyor, kendimizi Ümmet düzleminde, evrensel İslam ailesi düzleminde konumlandıramıyoruz. Müslümanların kendilerini Ümmet düzleminde konumlandırmaları, yerel/ulusal/bölgesel gerçekliklere/hassasiyetlere kayıtsız kalmaları manasını taşımaz. Etnik aidiyetlerin varoluşsal bir anlam ve değer taşımadığını bilmek gerekir. Etnik aidiyetlerin kutsallaştırılması, ulus-üstü kapsamlı kültürel-felsefi bütünlükleri, bütünlük mücadelelerini etkisiz kılıyor. Ulus-üstü kültürel-felsefi bütünlük sağlanamayınca, siyasal bütünlük hiç bir şekilde gündeme getirilemiyor.

Popülizm ve hamasetin kurumsallaştığı, resmileştiği, devlet himayesi altına alındığı toplumlarda ve kültürlerde, çokkültürlü, bağımsız, etkili, eleştirel fikir hareketleri, akımları, okulları gerçekleştirilemediği gibi, düşünsel/kültürel/sanatsal/felsefi üretkenlik de gerçekleştirilemiyor. Partizan/manipülatif propaganda dilinin/söyleminin tayin edici etkisi sebebiyle, hamaset söyleminin derin yanılsamalarını konuşamıyor, tartışamıyoruz. Gerçeklerin manipülasyona tabi tutulduğu, tek aklın, tek geleneğin, tek yorumun belirleyici olduğu toplumlarda genç kuşakların yeni bir düşünceyi, yorumu harekete geçirmeleri beklenemez. Eleştiri, ufuk açıcı büyük bir imkan olarak düşünülmelidir. Eleştiriye hayat hakkı tanımayan bir kültür, tekrar ve aynılaşmaya mahkum olur.

Atasoy Müftüoğlu

ÖNERİLEN VİDEOLAR
Ali Tekintüre'yi kaybettik
Arabesk müziğin duayen ismi tedavi gördüğü hastanede vefat etti. Hangimiz Sevmedik, Dilek Taşı, Sürünüyorum gibi popüler şarkıların söz yazarı Ali Tekintüre'yi Türk müziğine olan katkıları nedeniyle unutmayacağız.


Bilime Yön Veren Müslüman Alimler: El Biruni
Dünyanın 'Orta Asya'da yaşamış deha' olarak kabul ettiği, coğrafya ve tıpta henüz 11. yüzyılda yaptıkları ile çığır açan Biruni'yi Bilime Yön Veren Müslüman Alimler serimizde ele aldık.



Futbolun renkli düşü: Zinedine Zidane
Fransa topraklarında Cezayir asıllı bir ailenin beşinci çocuğu olarak doğup, bugün bile birilerine ilham olmaya devam eden Zidane ya da namı-diğer Zizou'nun kariyerinin satır başları...
Down sendromlu taraftara sürpriz doğum günü
Lüleburgazspor'un iç sahadaki maçlarını tribünden takip eden ve takımının formasını hiç çıkarmayan down sendromlu Tarık Göntürk için Lüleburgaz taraftarları sürpriz doğum günü kutlaması yaptı.
İsrail bu çocuklardan korkuyor
Kudüs'ün sokaklarında üç Filistinli çocuğun hep bir ağızdan 'Allahu ekber' diye haykırdığı görüntüler sosyal medyada, 'Bu inanca kim engel olabilir ki?' notuyla paylaşıldı.
İsrail zulmünün boyutu: Ambulanstaki yaralıları tutukladılar!
Filistin'in El Halil şehrinde İsrail askerleri, yaraladıkları iki Filistinli genç kızı ambulansta tutuklayarak gözaltına aldı.
Yahudilerin Filistin nefretini böyle görüntüledi
İnsan hakları aktivisti Robert Martin, Kudüs'teki Yahudilerle sordu: "Filistinliler hakkında ne düşünüyorsun?" İşte o nefret dolu cevaplar…
Otobüste çalışan belediye başkanı öğrencileri şaşırttı
Şanlıurfa Belediye Başkanı Nihat Çiftçi'yi otobüste gören öğrenciler şaşkınlıklarını gizleyemedi. Çiftçi öncülüğünde başlatılan uygulama kapsamında, Belediye başkanı ve yöneticiler halk otobüsüne binip halkın sorunlarını yakından dinleyecek.
Eski Kudüs Müftüsü Sabri Erdoğan’a teşekkür etti
Eski Kudüs Müftüsü Şeyh İkrime Sabri, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a Kudüs zirvesini gerçekleştirdiği için teşekkür etti.
Yahudiler Mescid-i Aksa'ya girdi
Bugün Hanuka bayramının ikinci gününü kutlayan onlarca Yahudi yerleşimci, İsrail polisinin yardımıyla Mescid-i Aksa'nın avlusuna girdi.
Ürdünlü pilotun ‘Kudüs’ anonsu ABD’yi panikletti!
Ürdün'den New York'a giden yolcu uçağının pilotu, Kudüs üzerinden geçerken, Şu anda Filistin topraklarının başkenti Kudüs üzerindeyiz” sözleri sebebiyle ABD John Keneddy Havalimanı'nda gözaltına alındı. Yousuf Da'aja adındaki Ürdünlü pilotun sefer sırasındaki anonsu sosyal medyada yayınlanmıştı.
Seyyar hikayeler: Simitçi
Seyyar Hikayeler'de bu hafta, sabah kahvaltılarının vazgeçilmezi, ara öğünlerin kurtarıcısı simidin fırından tezgaha olan yolculuğu ele alınıyor.
Kudüs zirvesi sonrası Erdoğan'dan tarihi konuşma
Cumhurbaşkanı Erdoğan Kudüs Zirvesi'nin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında İslam dünyasına seslendi. Erdoğan, "Müslümanlar çaresiz değildir. İman varsa imkan da vardır. Rabbimizin inayetiyle bu mücadelemizi başarıya ulaştıracağız" dedi.
Jandarma'nın yüz tanıyan yeni gözlüğü 'takbul'
Türkiye'de bir firma tarafından güvenlik hizmetleri için üretilen ve "takbul" adı verilen gözlük, yüz tanıma teknolojisi ve daha bir çok özelliği ile şüphelileri tanımada yüksek oranda kolaylık sağlıyor.
Erdoğan'ı Patani'de canlı takip eden yaşlı adam
Tayland'ın güneydindeki Patani'de bir minibüste yolculuk yapan yaşlı adamın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı cep telefonundan izlediği anlar sosyal medyada büyük ilgi gördü. Tayland hükümetinin Müslümanlara yaptığı zulümle sık sık gündem olan Patani'deki yaşlı amcanın Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Kudüs için İstanbul'da acil toplanan İslam Konferansı Örgütü'ndeki konuşmasını izlediği anları kaydedip twitter hesabından paylaşan Fatih Öke şu yorumu yaptı: "Önümdeki amca Reis'i canlı takip ediyor. Dünya ile nasıl bütünleştiğimizin en canlı kanıtı."
Erdoğan'dan net mesaj: Kudüs Filistin'in başkentidir
Cumhurbaşkanı Erdoğan İslam İşbirliği Teşkilatı toplantısında konuştu. Erdoğan, ABD Başkanı Trump'a tepki gösterdiği konuşmasında, "Kudüs'ü Filistin devletinin işgal altındaki başkenti olarak tanımaya davet ediyorum" dedi.
Filistin bayrağını indirmek isteyen işgalci Yahudinin küstahlığı
Filistin'in El Halil şehrinde bir Yahudi yerleşimcinin küstahca Filistin bayrağını indirmeye çalışması kameraya böyle kaydedilmişti.
Bunu Gördünüz Mü? 500 metrelik görsel şov
Arjantin tribünlerinin harika şovundan, Fransız oyuncu Adil Rami'nin basın toplantısında söylediği Johnny Hallyday şarkısına kadar haftanın öne çıkan tüm detayları Tuğçe'nin sunumuyla bu videoda...


Çeçen direnişinin 23’üncü yılı
Tam 23 yıl önce Çeçenistan'ın bağımsızlık ilanını içine sindiremeyen Ruslar önce havadan bombaladıkları Çeçenistan'a karadan da girmeye başladı. Çeçenistan-Rusya savaşının yıl dönümünde şehit komutanları rahmetle anıyoruz.
6 yaşındaki Ryan, YouTube'dan yılda 11 milyon dolar kazanıyor
Oyuncak merakıyla bilinen Ryan ToysReview isimli çocuk, 4 yaşında çekmeye başladığı oyuncak yorumlarını Youtube üzerinde yayınlamaya başlayınca ünlü oldu. 10 milyon aboneye ulaşan Ryan, geçen yıl 11 milyon dolar gelir elde etti.