KİTAP

Hayat gürültüyle başlar

Yılmaz Yılmaz'ın, ikinci kitabı için öykü seçerken bir hayli titiz davrandığını ve bu kitapla öykücülüğünü gerek öykü tekniği, gerek anlatımdaki başarısı bakımından ilk kitabın çok ilerisinde bir yerlerde konumlandırmayı başardığını söyleyebiliriz

Aykut Ertuğrul Yeni Şafak

Sabahleyin Bir Tantana, Yılmaz Yılmaz'ın ikinci öykü kitabı. İlki; “Salik Yola Düşünce” yine Okur Kitaplığı yayınları arasından 2010 yılında çıkmış, edebiyat çevrelerinde hatırı sayılır bir ilgiyle karşılanmıştı. Velûd bir kalem olan, edebiyat dergilerinde sıkça boy gösteren Yılmaz'ın ikinci kitabı için öykü seçerken bir hayli titiz davrandığını ve bu kitapla öykücülüğünü gerek öykü tekniği, gerek anlatımdaki başarısı bakımından ilk kitabın çok ilerisinde bir yerlerde konumlandırmayı başardığını rahatlıkla söyleyebiliriz. Sabahleyin bir Tantana dokuz öyküden oluşuyor. Kitabın ilk öyküsü olan “Tükürük meselesi” nde hepsi “muhafazakâr” camiadan sayılabilecek bir iş adamı ve iki yazar ekseninde tipik, “müteahhitleşen mücahitlerin” ve bu çarpık tekâmüle son nefesine kadar direnen Fikri Erdemli'nin hikâyesi anlatılıyor. Yılmaz'ın sonraki öykülerinde de rastlayacağımız biçim denemeleri daha ilk öyküde okura göz kırpıyor. Klasik bir anlatımdan ziyade olayları bir gazete yazısı gibi kurgulamayı seçmiş bu öyküde Yılmaz. Sonda söyleyeceğimi bu öykü vesilesiyle başta söyleyeyim. Sanki “Tükürük Meselesi”nde biçimsel bir karmaşa var. Öykünün merkezi, Fikri Erdemli'nin hatıratı mı, Fikri Erdemli'nin hatıralarını yayımlayan gazete yazısı mı, Fikri Erdemli'nin hatıralarının yayımlandığı bir gazete yazısını okuyan iki adam mı anlayamadım. Öykünün bir yerlerine düşülecek birkaç cümlecik notla çözülebilecek bir sorundu belki de bu ama okurun önüne bu halde çıkınca küçük çaplı bir karmaşaya sebep oluyor.

Hisseli Hikâyeler Kumpanyası

“Gardiyanın Oğlu”, Yılmaz'ın öyküye -gerek hikâyeler anlatmak, gerek kuramsal yazılar yazmak yoluyla- verdiği emeklerin en çok karşılığını bulduğu, kitabın en iyi öykülerinden biri. Kitabın anahtar cümlesi, aslında hissesi şu cümlede gizli: “Hâlbuki ben bugün için, yarın için, haftasonu için, aysonu için ve dahi yıllar sonrası için ne hesaplar yapmıştım, ne hayaller kurmuştum.” “Gardiyan'ın Oğlu” öyküsünün baş karakteri “gardiyanın oğlu” gardiyan Bayram, klişe bir karakter ama Yılmaz'ın yeteneği de burada ortaya çıkıyor. Klişe deyip geçeceğimiz öykü karakterlerini, tekrar edile edile yıpratılmış “hikmet”leri, içtenliği ve çabasıyla dokunulabilir, okunabilir, sevilebilir yeniden anlaşılabilir karakterler, sözler haline getiriyor. Onları yığının arasından çekerek yeniden anlamına kavuşturuyor. Bilinçli yapılıp yapılmadığının cevabı elbette yazarın kendisindedir ama bu nereden bakarsanız bakın cesaret isteyen bir iş. Küçük bir şerh; Yılmaz'ın karakterleri kendi kendine fazla konuştuğu için eleştirilebilir. Yılmaz'ın bu tip öykülerinde hem üslup hem anlatılan şey, hem hissesi açısından gerek söyleşilerinde gerek yazılarında sıkça andığı Mustafa Kutlu etkisinden söz edilebilir. Bu iyi mi? Çok okunan, çok söz edilen, çok saygı duyulan ama iş etkiye gelince bu çokluktan ne yazık ki söz edemeyeceğimiz Kutluvari öyküler, Türk öykücülüğü ve Yılmaz öykücülüğü - basit bir taklit, etkilenmeden çok genç bir öykücünün usta bir öykücünün yolundan kendi yorumuyla ilerlemesinden bahsediyorum- açısından düşününce benim kanaatim iyi olduğu yönünde.

Sahici karakterler

“Evde Yok Çocuklar” da kitabın iyi öykülerinden. Modern zamanların etkisine maruz kalan, değişen, dönüşen küçük insanların halleri, “yaşayan, nefes alan, tanıdığımız insanlar” Yılmaz'ın öykü evreninde hatırı sayılır bir yere sahip. “Evde Yok Çocuklar” öyküsünün “trial sürüm” bir kadınlar gününe gidip çocuklarını başarılı olsunlar diye yarış atı gibi kurstan kursa koşturan ve bununla övünen anneleri görünce afallayan karakterinin sahici tespitleri mesela: “Annesinin küçük bir çocukken, mızmızlanıp da uyumadığında anlattığı umacı kadın tiplemesini hatırladı. Saat sekizi geçtiği ya da dokuzu vurduğu halde hala uyumamış çocuk varsa işte bu umacı kadın evlere sızıp -kapıyı kilitlerim iyice anne, giremez ki, girer o, bacadan girer kara suratıyla ya- sırtında taşıdığı kirli torbaya atarmış çocukları. Bu kadınların evleri umacı kadın tarafından ziyaret edilmiş gibiydi. Bu; bacasız tıknefes evlerde umacının varlığı geziniyordu sanki.”

“Suç ve Kazâ” kitabın son ve en hacimli öykülerinden. Market sahibi İhsan Yenice'nin zatında bir Müslüman esnaf anlatılıyor. Öyküyü adından da anlaşılacağı gibi Dostoyevski'nin Suç ve Ceza'sına Müslüman bir öykücünün verdiği kıvamında bir karşılık olarak kabul edebilir miyiz? Bir Müslümanın hayatında üzerine atılmış suçtan dolayı bile olsa kirliliğe, tereddüde, ihanete, büyük ruhsal sarsıntılara rastlanmamalı diyor Yılmaz öyküsüyle adeta. İhsan Yenice, unuttuğumuz, hatırlamamız gereken bir esnaf, bir insan.

Öykücü yola düşünce

Yılmaz Yılmaz, gerçek hayattan beslenen bir öykücü; inşa ettiği öykü evreninde ithal bunalımlara, sayıklamalara yer yok; bu yüzden karakterleri, öykülerinin atmosferi sahici ve içten. Tam da bu sebepten, iyi becerdiği diyaloglardan kaçınmamalı, yan karakterleri konuşturmaktan korkmamalı bence. Böylece Gardiyanın Oğlu öyküsünden bahsederken altını çizdiğimiz “kendi kendine konuşan” tipler handikapından da kurtulabilir. Bu handikap tam olarak bir kusur da sayılmaz aslında, bir seçim diyebiliriz buna daha çok. Benimkisi sadece okumak istediğim, yakıştırdığım “şey”den bahsetmek… Yoksa Yılmaz Yılmaz daha şimdiden ustalık yolunda ilerleyen, bu işin mutfağında pişen, öykü üzerine düşünen, yazan çalışkan bir öykücü. Sabahleyin Bir Tantana ise bir ikinci kitaptan beklenen en önemli kıstasları rahatlıkla karşılıyor: Öykücülük yolunda ilkinden ileri bir adım atmış olmak, bir yola-meseleye- talip olmak, kendini tekrardan kaçınmak…

Yorum

İş bulamayınca nedenini insanlara sordu

İş bulamayınca nedenini insanlara sordu

1

Doğuştan görme engelli otuz yaşındaki Ali Yüksel; iki kere EKPSS, dört kez KPSS'ye girdi ancak hiçbir kuruma yerleşemedi. 2007 yılından bu yana iş ara..

Seda Sayan adliyede: Zuhal Topal cezalandırılsın

Seda Sayan adliyede: Zuhal Topal cezalandırılsın

2

Ünlü sanatçı Seda Sayan, Zuhal Topal hakkında Zekeriya Atak nedeniyle başlatılan soruşturmada ifade verdi. Sayan savcılıkta verdiği ifadede, Topal'ı..

Judith Liberman’dan ‘Queloğlan’ masalı

Judith Liberman’dan ‘Queloğlan’ masalı

3

Masal kahramanı Keloğlan, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “Lidya Yolunda Masallar” projesi kapsamında Fransız hikâyeci Judith Liberman’ın kaleminden ye..

Şafak Sezer'in doktorundan ilk açıklama

Şafak Sezer'in doktorundan ilk açıklama

4

Ünlü oyuncu Şafak Sezer'in sağlık durumuna ilişkin hastaneden açıklama yapıldı. Açıklamada, kalp damarına stent takılan Sezer'in taburcu edildiği bild..

NATO caydırıcılık stratejisinde bundan sonraki adım ne?

NATO caydırıcılık stratejisinde bundan sonraki adım ne?

5

İttifak, güneydeki riskleri dikkate almadığı takdirde, caydırıcılık meselesinde kanatlar arasında yapacağı bir seçiciliğin/ayrımın NATO güvenliğinin b..

'TRT TV Filmleri Projesi'

'TRT TV Filmleri Projesi'

6

TRT TV Filmleri Projesi kapsamında çekilen 33 film, yarından itibaren her perşembe TRT 1'de izleyiciyle buluşacak.

Seranın içindeki mezarlar ürkütüyor

Seranın içindeki mezarlar ürkütüyor

7

Eskişehir'in Mihalgazi ilçesindeki bir sera içinde bulunan iki mezar, çalışanları ve görenleri şaşırtıyor. Önceden tarla olduğunu ve aile büyüklerinin..

Üç günde 2 milyon enginar satıldı

Üç günde 2 milyon enginar satıldı

8

İzmir'in Urla ilçesinde, 2. Uluslararası Urla Enginar Festivali üç günlük lezzet şöleni son bulurken, ilçeyi 500 bin kişi ziyaret etti, 2 milyon engin..

Bursalı beşizler taburcu edildi

Bursalı beşizler taburcu edildi

9

Bursa'da, annelerinin hamileliğinin 28. haftasında dünyaya gelen ve Tenzile, Hira Nur, Havva, Rabia ve Berfin adları verilen beşizler, doğumlarından 8..

Miraç Bebek iki dişli doğdu

Miraç Bebek iki dişli doğdu

10

Nevşehir Devlet Hastanesi'nde dün akşam dünyaya gelen Miraç bebek iki dişli olarak doğdu. Çocuk Doktoru olan Zeynep İbişoğlu olayın binde bir gerçekle..

"Eski dostlar"ın bestecisi hayatını kaybetti

"Eski dostlar"ın bestecisi hayatını kaybetti

11

Türk sanat müziği bestekarı Gültekin Çeki (89), Antalya'da yaşamını yitirdi. Antalya'da 1927 yılında doğan Çeki'nin el bilinen eseri ise bir dönem dil..

Şafak Sezer'den ilk açıklama

Şafak Sezer'den ilk açıklama

12

Geçtiğimiz günlerde sinir krizi geçiren ve görüntüleri medyaya yansıyan Şafak Sezer dün kalp krizi sonucu operasyon geçirmişti. Tıkanan damarına stent..

Doğru et tüketimi nasıl olmalı?

Doğru et tüketimi nasıl olmalı?

13

Uzman Diyetisyen Pınar Kural Enç, et tüketimiyle ilgili bilgi verdi. Yaz aylarının gelmesiyle piknik etkinliklerinin daha sık düzenlendiğini söyleyen ..

Şafak Sezer kalp krizi geçirdi

Şafak Sezer kalp krizi geçirdi

14

Fenalaşarak şekerinin düştüğünü zanneden Şafak Sezer, iki dilim pasta yiyince şeker komasına girdi. Hemen hastaneye kaldırılan Sezer'in şekeri 540'a y..

İlk 5 yıl boşanma için riskli

İlk 5 yıl boşanma için riskli

15

Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı verilere göre günümüzde boşanmak için mahkemeye başvuran çiftlerin sayısı her geçen gün artıyor. TÜİK'in yap..

Osmanlı İstanbul'u anlatılacak

Osmanlı İstanbul'u anlatılacak

16

4. Uluslararası Osmanlı İstanbul'u Sempozyumu, yurtiçinde ve yurtdışında İstanbul üzerine çalışan 69 araştırmacıyı bir araya getirecek. 3 gün boyunca ..

’Süleyman Şah' sevenleriyle buluştu

’Süleyman Şah' sevenleriyle buluştu

17

Diriliş Ertuğrul dizisinde Süleyman Şah karakterini canlandıran Yeşilçam'ın eski oyuncularından Serdar Gökhan, Sivas'ta hayranları ile buluştu. Gökhan..

İbrahim Kalın besteledi Zara söyledi

İbrahim Kalın besteledi Zara söyledi

18

Türk Halk Müziği'ni seven Cumhurbaşkanı Sözcüsü İbrahim Kalın, 2 türkü besteledi. Kalın'ın bestelediği türküleri ise Zara seslendirdi. Klarnet sanatçı..

1471 tane hadis ezberledi

1471 tane hadis ezberledi

19

Geleneksel 'Ezbere Hadis Okuma Yarışması'nda Uluslararası Pendik Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi'nde rekor heyecanı yaşanıyor. Okulun 12'nci sınıf öğren..

Bisiklet sepetinde yolculuk keyfi

Bisiklet sepetinde yolculuk keyfi

20

Adana'da Suriyeli kız çocuğunun babasının sürdüğü bisiklet sepetinde yolculuk yaptığı görüldü. 2 yaşındaki küçük Nida yolculuk boyunca meraklı bakışla..

+