KİTAP

Mücadelenin adı: Efsane Nene Hatun

93 Harbi sırasında Aziziye tabyasının geri alınması için verdiği mücadele ile tanınan Nene Hatun'un hayatı 'Efsane Kadın Nene Hatun' adıyla M. Talat Uzunyaylalı tarafından romanlaştırıldı. Dönemin koşullarının başarılı bir şekilde aktarıldığı roman, tarihin gizili kalmış bir sayfasını aralıyor.

Yunus Emre Yeni Şafak
Biz, Osmanlı'yı gerektiği gibi bilmiyoruz, tanımıyoruz, araştırmıyoruz. Ama onun hakkında doğru-yanlış, çok çeşitli hükümler verebiliyoruz. Hâlbuki geçmişimizi iyi bilmeden bugünü ve geleceği yaşamak, bilmek, değerlendirmek hem yanlış, hem eksik bir yöntem oluyor. Oysa yarınlara ulaşırken geçmişin tüm olayları, yol gösterici, örnek verici olarak bize gereklidir. Nene Hatun gerçek bir karakter. Bir kadın kahraman. Onun yaşamı ve yaptıkları muhteşem tarihimizden sadece bir kesit. Ama bu kesitte Nene Hatun'un yaptıkları, yaşadıkları insanı şaşırtacak bir çizgide. Ünlü Türk kadın kahraman Nene Hatun'un yaşam öyküsü M. Talat Uzunyaylalı tarafından romanlaştırıldı. 'Efsane Kadın Nene Hatun' adıyla Nesil Yayınları tarafından yayımlanan romanda, 93 Harbi olarak bilinen, 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi, o tarihteki Erzurum şehri ve Erzurum insanı roman sanatının evrensel dilliyle başarılı bir şekilde anlatılıyor. Nene Hatun, savaşın başladığı Nisan 1877'de yirmi yaşlarında, iki çocuklu bir gelindir. Erzurum'un Pasinler ilçesine bağlı Çeperli köyünde eşi Nalbant İbrahim ve kaynatası Sıhhiye Fatih Çavuşla birlikte oturmaktadır. Rusların Kars'ı ele geçirerek batıya doğru ilerlemesi üzerine ailesiyle birlikte yüzlerce aile gibi onlar da Erzurum'a göç etmek zorunda kalır. Rusların, Erzurum'un müdafaası için kurulan Deveboynu istihkâmları ve Aziziye tabyalarına kadar ilerlemesi üzerine şehir halkıyla beraber buradaki savaşa katılan ve büyük yararlılıklar gösteren Nene Hatun'un yaşam öyküsü insana ve savaşa dair pek çok şeyi bize, bizi adeta soluksuz bırakarak, anlatıyor. Nene Hatun, kaynatası Sıhhiye Fatih Çavuş ve eşi Nalbant İbrahim temel karakterleri ve pek çok yan karakter etrafında kurgulanan romanda, 1877-78 yıllarında, Ermenilerin de yaşadığı, Fransa, İngiltere ve İran gibi çeşitli ülkelerin konsolosluklarının ve temsilcilerinin bulunduğu, tarihi İpek Yolu üzerindeki stratejik öneme sahip Erzurum'daki sosyal, ekonomik ve kültürel yaşam başarılı bir şeklide anlatılıyor. Psikolojik çözümlemelerin, iç konuşmaların yer almadığı, 'Gösterme' yöntemiyle yazılan Efsane Kadın Nene Hatun romanı, okuyucuda, 'tarihi film izlemiş' tadı bırakıyor. Tarihi roman yazmak, tarihi olayları kelimelerle göstermek zordur. Çünkü tarihi roman, detay demektir. Anlatılan çağ, o çağa ait insan ve mekân ilişkileri gerekli detay bilgilerine sahip olunamadan elbette başarılı bir şekilde betimlenemez ve anlatılamaz. M. Talat Uzunyaylalı, uzun yıllar belge ve bilgi toplayarak yazdığı Efsane Kadın Nene Hatun romanında bu zoru başarıyor. Son yıllardaki Türk edebiyatına kazandırılan en güzel romanlardan biri Efsane Kadın Nene Hatun.

OĞLUNU ÇANAKKALE'DE ŞEHİT VERDİ

Savaşarak Erzurum'a giremeyen Ruslar, daha sonra anlaşma yoluyla şehre girdiler ve kısa süre sonra da yine anlaşma gereği şehirden çıkmak zorunda kaldılar. Fakat 93 Harbi sonunda Kars ve Ardahan Ruslar'a bırakıldı. Bu iki serhat şehri bir daha ancak, Doğu Fatihi unvanına da sahip Kazım Karabekir Paşa tarafından, 1918 yılı bahar aylarında kurtarılabildi. Nene Hatun ve ailesi, savaştan sonra Çeperli'ye dönmediler, Erzurum'a yerleştiler. İlerleyen yıllarda eşini ve diğer yakınlarını kaybeden Nene Hatun, yaşamını çocuklarıyla devam ettirdi. Son büyük acıyı Çanakkale Harbi'nde oğlu Yusuf'u şehit vererek yaşadı. 1916 yılında Rus işgaline uğrayan Erzurum'da, 1917 yılında başlayan ve 1918 yılı şubat-mart aylarına kadar devam eden, Ermeniler tarafından gerçekleştirilen Müslüman soykırımının da şahidi oldu, Nene Hatun. Cumhuriyetle birlikte Nene Hatun, artık bir daha savaş yüzü görmedi, ancak bu kez de fukaralığın pençesinde bir yaşama mahkûm oldu. Belediyeden aldığı ekmek yardımıyla ayakta kalmaya çalıştı yıllarca. Bu istihkakının kesilmesi üzerine, yakınındakiler, TBMM'ye bir dilekçe yazarak, kendisinin savaş gazisi olduğunu, yeniden ekmek verilmesi için belediye nezdinde tavassut istediler. Nene Hatun, 22 Mayıs 1955 günü vefat etti... Akıcı bir üslupla yazılan 'Efsane Kadın Nene Hatun', 'Çılgın Türkler'den sonra tarih bilincimizin daha da gelişmesi için mutlaka okunması gereken bir roman.

Yorum

Osmanlı Ordusu'nun direniş sembolü Hurma ekmeği

Osmanlı Ordusu'nun direniş sembolü Hurma ekmeği

1

Anzak askerlerinin savaş esnasında yedikleri bisküviler yeniden üretilip, özel paketlerle satışa sunulunca aklımıza Osmanlı Ordusu'nun gıda sıkıntısı ..

İbrahim Tatlıses yıllardır sakladığı sırrı itiraf etti

İbrahim Tatlıses yıllardır sakladığı sırrı itiraf etti

2

Yıllar önce İbrahim Tatlıses'in kızı olduğunu iddia eden Dilan Çıtak'ın annesi, babalık davası açmıştı. Tatlıses'in avukatı, yapılan DNA testi sonucu ..

Dışarıdan topladığı 82 taşı yuttu

Dışarıdan topladığı 82 taşı yuttu

3

Balıkesir'in Edremit ilçesinde bir adamın yuttuğu 82 adet taş midesinden ameliyatla çıkarıldı. 42 yaşındaki C.K.'nın psikolojik problemleri olduğu ve ..

600 yıllık Tevrat'ı satacakken yakalandı

600 yıllık Tevrat'ı satacakken yakalandı

4

İstanbul'da balina derisine işlenmiş 600 yıllık Tevrat'ı 5 milyon dolara satmak isteyen Suriye uyruklu bir kişiyi yakaladı.

'Sevda Kuşun Kanadında' tam not aldı

'Sevda Kuşun Kanadında' tam not aldı

5

TRT'nin yeni dizisi Sevda Kuşun Kanadında'nın ilk bölümü yayınlanırken, çok sayıda izleyicinin ekranlara kitlendiği görüldü. Erbakan, Kısakürek ve Kot..

Suriyeli mermer ustaları camiyi süslüyor

Suriyeli mermer ustaları camiyi süslüyor

6

Suriye'de evleri ve iş yerleri rejime ait uçaklarca bombalanan Suriyeli iki mermer ustası, sığındıkları Kahramanmaraş'ta Abdulhamithan Camisi'nin merm..

Türklerin soy ağacı

Türklerin soy ağacı

7

Dünyanın en eski, asil ve güçlü devletlerini kurup birçok meşhur şahsiyetler yetiştiren Türklerin boyları ve il il yerleşim yerleri.

En büyük el dokuması Türk bayrağı

En büyük el dokuması Türk bayrağı

8

23 Nisan Ulusan Egemenlik ve Çocuk Bayramı kapsamında Kağıthane Belediyesi ile İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından düzenlenen programda bin 299 öğr..

"Türkiye'deki orkestralar, Türk şeflerle çalışmalı"

"Türkiye'deki orkestralar, Türk şeflerle çalışmalı"

9

Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası şefi Aykal, "Türkiye'deki orkestralar, Türk şeflerle çalışmalı. Kültür ve Turizm Bakanlığının bu konuda bir politi..

Tavşan yavrularını güvercin sahiplendi

Tavşan yavrularını güvercin sahiplendi

10

Edirne'de çiçek ve fide satıcılığı yapan Hasan Akdüz, baktığı tavşanın 5 yavru doğurduktan sonra ölmesiyle yavrulara Bulgaristan'dan getirilen balon c..

Sinan Çetin'in oğluna bir dava daha açıldı

Sinan Çetin'in oğluna bir dava daha açıldı

11

İstanbul Beşiktaş'ta polis aracına çarpmasıyla bir polisin ölmesine diğerinin de yaralanmasına yol açan ünlü yönetmen Sinan Çetin'in oğlu Rüzgar Çetin..

Hepatit B tarih oluyor

Hepatit B tarih oluyor

12

13. Ulusal Hepato Gastroenteroloji Kongresi'ne katılan ve kongreye başkanlık yapan Prof. Dr. Hasan Özkan, tıptaki yeni gelişmelerle hepatit B hastalığ..

Türk yazarlar dünyaya taşınıyor

Türk yazarlar dünyaya taşınıyor

13

Anadolu Yazarlar Birliği'nin düzenlediği Uluslararası Öğrenci Akademisi bu yıl 65 ülkeden 230 öğrenciyi ağırlıyor. Çeviri atölyesine katılan öğrencile..

Hikayeniz iyiyse sınırı aşıyorsunuz

Hikayeniz iyiyse sınırı aşıyorsunuz

14

Kudüs’te ve Filistin’de İsrail devleti keyfi tutuklamalara ve gözaltılara devam ediyor. Filistinli yönetmen Mai Masri de 1980’lerde Şatilla katliamını..

Şerife nine Sağlık Bakanlığı'nın afişlerinde

Şerife nine Sağlık Bakanlığı'nın afişlerinde

15

Muayene için gittiği hastanenin acil servisine, çamurlu olduğu gerekçesiyle ayakkabılarını çıkararak giren 84 yaşındaki Şerife Cesur'un fotoğrafı, Sağ..

Masa başı çalışanlara 6 dakika egzersiz arası

Masa başı çalışanlara 6 dakika egzersiz arası

16

İzmir Sağlık Müdürlüğü, masa başı iş yapan personelin sağlık sorunları yaşamaması için bilgisayar programı aracılığıyla çalışanlarına her gün 6 dakika..

Şafak Sezer hastaneden kaçmaya çalıştı

Şafak Sezer hastaneden kaçmaya çalıştı

17

Yaklaşık 2 hafta önce evinde sinir krizi geçiren ve hastaneye kaldırılan Şafak Sezer, Şişli'de ruhsal hastalıkların tedavi edildiği bir hastaneye sevk..

Obeziteyle beslenerek mücadele edin

Obeziteyle beslenerek mücadele edin

18

Beslenme ve Diyet Uzmanı Fatma Baysal, obeziteyi doğru ve dengeli beslenmeyle yenmenin mümkün olduğunu söyledi. Hareketsiz yaşamın, sağlıksız beslenme..

Üç dilli ve üç çeneli doğan buzağı taburcu oldu

Üç dilli ve üç çeneli doğan buzağı taburcu oldu

19

Ordu'nun Akkuş ilçesinde doğan, üç çenesi ve üç dili bulunan buzağı, Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesi'nde gerçekl..

+