YENİ ŞAFAK PAZAR

Bed suratlı bitli paşa

Her ne kadar Rüstem Paşa denince akla ilk gelen "Şehzâde Mustafa kâtili, kibirli, rüşvetçi, paragöz, bed suratlı" gibi, her biri birbirinden çirkin ifâdeler gelse de, Tevârih-i l-i Osman ( ya da Târih-i Rüstem Paşa) ismiyle bir Osmanlı târihi yazacak kadar kültürlü bir vezir olduğunu söylememek de hakkını yemek olur.

Mahmut Sami Şimşek Yeni Şafak

Hırvat asıllı Rüstem Paşa, 1505 yılında Saraybosna yakınlarında bir köyde doğdu. Enderuna alınınca savaşçılığı sebebiyle İran'ın efsânevî savaşçısı Zaloğlu Rüstem'in ismi uygun görülmüştü kendisine. 1526 Mohaç Seferi'nde Kânûnî'nin silahtarıyken mirahur-u evvel vazîfesiyle enderuna alındı. Pâdişahın gözüne girince Diyarbakır beylerbeyi oldu. Daha sonra da Anadolu Beylerbeyi.

BED SÛRETLİ PAŞA

Kendisinden bahsedenler, savaşçılığı dışında hiçbir müsbet yönünden söz etmezler. İç güzelliği gibi, dış güzellikten de yoksun olan Rüstem Paşa, öylesine aksi sûretli bir adamdı ki; hayâtı boyunca bir defâ olsun gülümsediğini gören olmamıştı. Daha çok Kânûnî'nin büyük oğlu Şehzâde Mustafa'nın katlinde başrol oynamasıyla meşhur oldu.

EN TALİHLİ SADRAZAM

Osmanlı târihinin en tâlihli sadrazamlarından biriydi Rüstem Paşa. Hayâtı boyunca tâlih kapıları ardına kadar açılmış, her işi yolunda gittiği için hızla ikbal basamaklarını tırmanmıştı. Cihan hâkânı Kânûnî Sultan Süleyman Hân'ın tek kızı ve o dönemde dünyanın en zengin prensesi olan Mihrimah Sultan'la evliydi. Kânûnî'nin tek dâmâdı idi.

BİTLİ PAŞA

Rüstem Paşa yüce mevkîlere ufacık bir bitin sırtında yükseldi. Hikayesi şöyle: Cihan pâdişâhı Kânûnî Sultan Süleyman Han, biricik kızı Mihrimah Sultan'ı evlendiriyor. Tâliplerin haddi hesâbı yok. Fakat Kânûnî, Rüstem Paşa'yı seçiyor. Diğer damat adayları bu izdivâca engel olabilmek için dolaplar çeviriyorlar, biri de, Rüstem Paşa'nın cüzzamlı olduğunu iddiâ edip, pâdişâhı vazgeçirmek. Bu haberi duyan pâdişah haberin aslını-astarını araştırmak üzere hekimbaşısı Mehmet Halîfe'yi Rüstem Paşa'ya gönderip kontrol ettiriyor. Hekimbaşı, Rüstem Paşa'yı detaylı bir muâyeneden sonra, çamaşırlarında bir bite rastlıyor. Ve müjde yüce pâdişâha ulaştırılıyor. Zîrâ cüzzamlılara bitin gelmeyeceği iyi biliniyor. Bu hâdiseden sonra da Rüstem Paşa, hasımları tarafından "Kehle-i ikbâl" (Tâlih Biti) diye anılıyor.

İKBAL MERDİVENİ

Rüstem Paşa, devrin sadrazamı Hadım Süleyman Paşa ile 2. Vezir Husrev Paşa'nın bir divan toplantısı esnâsında kavga edip azledilmeleri üzerine başvezir oldu. Bu kavgaya sebep olarak da yine Rüstem Paşa gösterilir. 2 defâ sadrazamlık makâmına getirilen Rüstem Paşa'nın ilk sadâreti 8 sene sürmüştü. Şehzâde Mustafa'nın şehâdetinden sorumlu tutulduğu için halkın ve ordunun yoğun baskısıyla sadâretten azledilen Rüstem Paşa 2 sene sonra, yerine geçen Kara Ahmet Paşa'nın idamıyla yeniden sadrazam oldu. Ölene kadar da bu vazîfede kaldı. 12 Temmuz 1561 de 56 yaşında sadrazamlık makâmında iken istiskâ (vücutta su toplanması) hastalığıyla vefât etti. Mezarı, Şehzâde Câmii hazîresindedir.

TAŞLICALI YAHYA'NIN BEDDUASI

Rüstem Paşa iyi bir devlet adamı ve iyi bir savaşçıydı. Fakat Şehzâde Mustafa gibi cengâver, civanbaht bir veliahtın canına kıyanlar safında yer alması, bütün bu meziyetlerine gölge düşürdü. İlim ve sanat adamlarına, şâir ve yazarlara, kısacası kalem ehline karşı oldukça hasis (cimri) davranmış, hiçbiriyle iyi geçinememişti. Bu yüzden de ne bir müverrih, ne bir şâir görülmemiştir ki Rüstem Paşa'yı kötülemiş olmasın. Tüm mersiyeler, ölen kişiyi överken, tek istisnâ ve türünün tek örneği olan Taşlıcalı Yahyâ'nın mersiyesinde, ölen Rüstem Paşa'ya yergiler düzülmüştür. Şehzâde Mustafa için yazılan 15 mersiyeden en meşhuru, Taşlıcalı Yahya'nın mersiyesidir. Rüstem Paşa, Taşlıcalı Yahya'yı, 38 yaşında şehid edilen bu şehzâde-i bedbaht için yazdığı mersiye ile orduyu ve halkı kendisi aleyhine ayaklanmaya teşvik ettiği suçlamasıyla îdâm etmek istemiş lâkin araya giren Kanuni şâiri korumuş, belki hayâtı boyunca ilk ve tek olmak üzere bir veziri azarlamıştı. Rüstem Paşa'nın, bütün bunların yanı sıra, bir Osmanlı târihi yazacak kadar kültürlü olduğunu söylememek de hakkını yemek olur.

Sarayın çiçeklerini bile sattı

Rüstem Paşa gelmiş geçmiş en zengin sadrazam olma unvânına sahipti. Devletin bâzı makam ve memurluklarını parayla satacak kadar paragöz, sarayın has bahçesindeki çiçekleri satıp paraya çevirecek kadar da onursuzdu. Esâsen Kârun kadar zengindi Rüstem Paşa. Fakat para kazanma hırsı ölünceye kadar durmak bilmedi. Rüstem Paşa'dan geriye bir yığın mîras kalmıştı. Bir o kadar da eser. Bunların en meşhuru, Eminönü'ndeki çinileriyle meşhur Rüstem Paşa Câmii'dir.

Yorum

Sokak sanatçısı piramidi 'yok etti'

Sokak sanatçısı piramidi 'yok etti'

1

Piramidin ön yüzü, müze binasının gerçek boyuttaki siyah beyaz fotoğrafıyla kaplandı. Böylece ön açıdan bakıldığında piramit görünmez hale geldi.

Diğdem'in organları 7 kişiye umut oldu

Diğdem'in organları 7 kişiye umut oldu

2

Antalya'da yüksekten düşme nedeniyle tedavi gördüğü hastanede beyin ölümü gerçekleşen dün sabah beyin ölüm gerçekleşen 16 yaşındaki Diğdem Fatma Acar..

Türkiye'deki bütün ulu camilerin fotoğrafları tek albümde

Türkiye'deki bütün ulu camilerin fotoğrafları tek albümde

3

Fotoğrafçı Mustafa Cambaz'ın, il il gezerek çektiği ulu cami fotoğrafları, "Türkiye Ulu Camileri" albümünde toplandı. 118 caminin 10 bin fotoğrafı seç..

Dağıtılan Kur'an-ı Kerim'lere dikkat

Dağıtılan Kur'an-ı Kerim'lere dikkat

4

Türkiye Diyanet ve Vakıf Görevlileri Sendikası (Diyanet-Sen) Genel Başkanı Mehmet Bayraktutar, Ramazan ayı öncesi "promosyon" olarak dağıtılan Kur'an-..

'Dedektör' tiryakilerin peşinde

'Dedektör' tiryakilerin peşinde

5

Yeşilay, akıllı telefonlara indirilebilecek uygulamayla, sigara yasağını ihlal eden mekanların konumlarının Sağlık Bakanlığı'na bildirilmesine imkan s..

Yerde Zeugma havada uçan halı

Yerde Zeugma havada uçan halı

6

Yılın ilk karaca yavrusu

Yılın ilk karaca yavrusu

7

Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğü'ne bağlı İstanbul'da hizmet veren Polonezköy Geyik-Karaca Üretme Merk..

Kabinenin en genci en başarılısı

Kabinenin en genci en başarılısı

8

Yeni kabinenin Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya, bu haftanın en çok konuşulan ismi oldu. Okul ve iş hayatında gösterirdiği yük..

Tesettüre İslamofobik baskı

Tesettüre İslamofobik baskı

9

İsveç'te yaşayan Mariam Moufid, inancına uygun kıyafet bulamayınca tasarımlar yapmaya başlamış. Başörtülü olduğu için gericilikle suçlanan Moufid, tas..

"Nobel almak için çalışan alamaz"

"Nobel almak için çalışan alamaz"

10

Nobel ödüllü Türk bilim adamı Prof. Dr. Aziz Sancar, Gebze Teknik Üniversitesi tarafından kendi ismi verilen Biyoteknik ve Mikrobiyoloji Laboratuvarı'..

Adanalılar 'bici bici' sezonunu açtı

Adanalılar 'bici bici' sezonunu açtı

11

Adana'da yaz sıcaklarının hissedilmeye başlamasıyla birlikte sıcak sokakların serin tatlılarından 'bici bici' ve 'karsambaç' sezonu da açıldı. Kendine..

1970'lerden 2000'lere terörle mücadele

1970'lerden 2000'lere terörle mücadele

12

Terörün köklü nedenlerini ortadan kaldırmayı amaçlayan uzun vadeli politikaların yeri ayrı, terör eylemlerini silah ve şiddet kullanımıyla bertaraf et..

92 yaşında 50 yıldır oğluna bakıyor

92 yaşında 50 yıldır oğluna bakıyor

13

Muğla'da belden aşağısı tutmayan 75 yaşındaki büyük oğlu Zafer Kantürk ile yaşayan 92 yaşındaki Feriha Kantürk, 50 yıldır oğlunun yemeğini hazırlıyor,..

Türkiye'nin 118 ulu camisi tek albümde

Türkiye'nin 118 ulu camisi tek albümde

14

Türkiye'deki bütün ulu camiler fotoğraflanarak "Türkiye Ulu Camiler" adıyla yayımlandı. Fotoğraf çekimlerini sanat tarihi fotoğrafçısı Mustafa Cambaz..

Üç şehir üç manevi merkez

Üç şehir üç manevi merkez

15

Türkiye'nin bir çok şehrinde yılın 365 günü ziyaretçisi eksik olmayan ancak Ramazan aylarında ziyaretlerin daha da yoğunlaştığı manevi merkezler vardı..

Modern Talking’de kariyer yaptım

Modern Talking’de kariyer yaptım

16

80’li yıllara damgasını vurmuş, dünyaca ünlü hangi gruplar vardı diye sorulsa hiç şüphesiz ki “Modern Talking” ismi en öne çıkar. İki kere dağılıp tek..

Ermenice'yi az buçuk Türkçe'yi iyi bilirim

Ermenice'yi az buçuk Türkçe'yi iyi bilirim

17

Artun Altıparmak Türkçe aşığı bir Ermeni olarak gelecek nesillere en doğru şekilde Türkçe'yi öğretmek için sekiz yıl boyu gece gündüz çalışıp bir sözl..

Ahşabı 'dantel' gibi işliyor

Ahşabı 'dantel' gibi işliyor

18

Burdur'da yaşamını sürdüren 60 yaşındaki nahhat İrfan Temekoğlu, ahşabı kendi tasarımı olan motorlu kıl testere ile dantel gibi işleyerek sanat eserle..

Bulgur  Festivali'ne özel börek

Bulgur Festivali'ne özel börek

19

Unesco Kültür Mirası Listesi'ne giren, Türkiye’nin en değerli mutfaklarından birine sahip Gaziantep’te bu hafta Bulgur Festivali var. Biz de Türkiye i..

Kazakistan'da "Ertuğrul 1890"a yoğun ilgi

Kazakistan'da "Ertuğrul 1890"a yoğun ilgi

20

Kazakistanlı sinemaseverler, Türk Filmleri Haftası'nın açılış filmi “Ertuğrul 1890”a yoğun ilgi gösterdi.

+