https://pubads.g.doubleclick.net/gampad/ads?sz=640x480&iu=/1347001/Yenisafak-Video-Preroll&impl=s&gdfp_req=1&env=vp&output=vast&unviewed_position_start=1&url=[referrer_url]&description_url=[description_url]&correlator=[timestamp] https://pubads.g.doubleclick.net/gampad/ads?sz=640x480|640x350&iu=/1347001/Yenisafak-VideoPOSTROLL&impl=s&gdfp_req=1&env=vp&output=vast&unviewed_position_start=1&url=[referrer_url]&description_url=[description_url]&correlator=[timestamp]
Yazarlar Gemiyi kurtaran adam

Gemiyi kurtaran adam

Rasim Özdenören
Rasim Özdenören Gazete Yazarı

Adam, durumunu kurtarmak üzere bir manevrayla elindeki fırsatı kullanıp başa geçince onu takdir sadedinde: “Gemisini kurtaran kaptan” diyenler oldu.

Acaba ne demek istiyorlardı?

Bir fırsattan istifade ettiğini anlatmak istedikleri belliydi. Bu söylemin, bir takdir bakışını yansıttığı da belliydi. Ama aynı söylem, farklı bir perspektiften hemen kötücül bir yoruma dönüşme istidadını da taşıyor. Bu bağlamda, gemisini kurtaran kaptan fırsatçının biri olup çıkıyor karşımıza.

Acaba gemisini kurtaran kaptan sözü, genel kullanışın atıfta bulunduğu üzere fırsatçılığa mı delalet ediyor?

Üç beş kişilik bir arkadaş kümesi tezgâhtaki son birkaç “balığı” almaya niyetli görünüyordu. Aralarından biri hepsinin önüne atılarak balıklara talip oldu. Sonra da arkadaşlarına sırıtarak: “Gemisini kurtaran kaptan” dedi.

REKLAM

MAKALEYİ SESLİ DİNLEMEK
İÇİN TIKLAYIN
Gemiyi kurtaran adam
Haber Merkezi 03 Eylül 2017, Pazar Yeni Şafak
Adam, durumunu kurtarmak üzere bir manevrayla elindeki fırsatı kullanıp başa geçince onu takdir sadedinde: “Gemisini kurtaran kaptan” diyenler oldu.


Yaptığı işle acaba gemisini kurtardığını mı düşünüyordu?

Aslında, sanırım, sözü, kelimesi kelimesine anlamak daha isabetli olur. Gemisini kurtaran, elbette kaptandır. O gemiyi kaptanından başka kim kurtarabilir?

Geçtiğimiz yıllarda, bir siyasal partinin genel başkanı için de “gemisini kurtaran kaptan” denilmişti. Fakat bu söz, o genel başkanın hangi başarısının karşılığı olarak kullanılmıştı? O genel başkan, son tahlilde, bir kadro değişikliği yapmıştı. Böylece partinin yönetim kademesini kendi dilediği gibi belirlemişti. Fakat acaba partisini şimdilik zor bir durumdan kurtarmış mıydı? O şimdilik belli değildi. O ancak genel seçimlerde elde edeceği başarıya göre belirlenecekti; şimdiden herhangi bir kehanette bulunmak doğru olmazdı. Onun için kullanılan “gemisini kurtaran kaptan” sözü şimdilik erken bir tanılama olarak ortaya çıkacaktı. Kaptanın gemisini kurtarıp kurtaramadığının anlaşılmasına daha vakit vardı...

REKLAM

Bu söz, aslında “top yuvarlıktır” sözü kadar açık ve nettir ve bir başka anlayış tarzına kapalıdır. Fakat insan zihni, bu kadar açık ve berrak bir ifadeyi bile istiare (mecaz) haline dönüştürmeyi başarır; kimi zaman bu dönüştürme durumundan haz da alır.

Evet, elbette gemisini kurtaran kaptandır; tayfa veya kamarot veya çımacı değildir...

Ancak kaptanın mahareti sakin denizde seyir halindeyken belli olmaz. Onun mahareti fırtınalı havada gemiye verdiği isabetli rota ile, bir de geminin kalkışında ve limana bağlanma esnasında ortaya çıkar. 

Gemisini kurtarmayı beceremeyen biri kaptan köşkünde oturuyor olabilir, fakat onun kaptanlığa liyakati kritik durumlarda ortaya çıkar.

Kaptan kim?

Açıkgöz bir fırsatçı şarlatan mı?

REKLAM

Yoksa işini doğru dürüst yapan meslekten bir uzman mı?

Meselenin bir de gemi yanı var: gemi –kurtarılması gereken gemi- kaptanın nefsi mi; yoksa içinde yolcuların bulunduğu ve emaneti kaptanın uhdesinde bulunan bir gerçek gemi mi?