Dünyanın kaderini değiştiren icatlar

1500'lü yıllardan 2000'li yılların başına kadar dünyayı etkileyen icatlar, David Ellyard tarafından "Kim Neyi Ne Zaman İcat Etti" adlı kitapta toplandı. Kitapta Dilbilimci Zamenhof tarafından geliştiren ve Avrupa'yı karıştıran dilden, dikenli telleri icat eden Joseph Glidden'e; bulduğu makineyle tekstil işçilerinin ölümünü engelleyen John Kay'a kadar pek çok mucidin hikayesi yer alıyor.

Saray mutfağının kalbi Edirne

İlk yazılı yemek kitabımız olan ve aşçıların sığınağı olarak bilinen 'Melceü't-Tabbahin' içerisindeki tariflerin kaleme alındığı Edirne'yi ziyaret ettik. Camilerinden, külliyelerine, çarşılarından, sokaklarına kadar hayran kaldığımız Edirne, enfes yemekleriyle de gönlümüzde yer etti.

Resim benim için satrançoyunu gibi

Ressam Utku Dervent, ezber bozan çalışmalarıyla Contemporary İstanbul’un en çok konuşulan sanatçıları arasında yerini aldı. Geleneksel sanat anlayışını modernize ederek yeniden yorumlayan Dervent, “Resimlerim niyet bakımından sözsüz müzik gibidir, söylemeyen, anlatmayan ama görünür, duyulur hale getiren biçimsel kurgulardır” diyor.

Hocam kısa kes

Manisa'nın Başlamış Köyü’nde öğretmenlik yapan Muhammet Emin Altunkaynak, dersleri kitaba bağlı kalarak anlatmak yerine öğrencilere uygun içerikte kısa filmler izlettiriyor. Konuya uygun kısa film bulamayan Altunkaynak, önce öğrencileriyle birlikte film çekti sonra da onlara film akademisi kurdu. Altunkaynak, "Sinemayı tebliğ ve eğitim aracı olarak kullanmalıyız" diyor.

Karamsarlığayer yok

Saraybosnalı yönetmen Aida Begiç’in yönetmen koltuğunda oturduğu ve Suriyeli yetimlerin hayat hikayelerini anlattığı “Beni Bırakma” filmi sinemaseverlerle buluşmaya hazırlanıyor. Filmin çekimlerini Şanlıurfa’daki kamplarda gerçekleştiren Begiç,“Sanat benim için bir yiyecek kadar önemli. Kendi öz değerlerimizi ancak sanatla yaşatabiliriz. Çekimler sırasında Suriyeli çocuklara da bu bilinci aşılamaya çalıştım” diyor.

'Yalaza'dan milli format çıkardık

Taraklı'nın kadim şakalaşma geleneği yalaza Osman Sınav'ın yapımcılığı Hasan Kaçan'ın konsept danışmanlığında diziye dönüştü. Yapımcı Sınav, diziden Ekmek Teknesi kadar ümitli olduğunu söylüyor ve ekliyor: "Yalaza'dan milli bir format çıkarmaya çalıştık."

Dijital oyunlara Osmanlı tokadı

Gençlerin dijital oyunlara karşı her geçen gün artan ilgisi karşısında Türk oyun şirketleri, gençlerin kendi kültürel değerleriyle vakit geçirebilmeleri için yerel oyunlar tasarlıyorlar. 'Deliçeri' adlı oyunla düşmanlar Osmanlı tokadıyla alt ediliyor. Ülkemizin terörle mücadelesinden esinlenerek hazırlanan SoTU ile de babası şehit olan Hakan, ülkesinin bütünlüğünü korumaya çalışıyor.

İstanbul'u dinliyorum elimde notlarım

En kısası 43 yıllık İstanbullu olan edebiyatçılar Ali Haydar Haksal, Cahit Koytak, Feridun Andaç, Hüsrev Hatemi, Oktay Taftalı, Sevinç Çokum İstanbul’un anlamını, anıları ve rahatsız edici değişimi anlattı. Diğer isimler gibi ara ara şehri terk ettiğine değinen Yazar Andaç, “Moda, Taksim, Sirkeci’deki mekanlarda arkadaşlarımla buluşuyorum. Bir de alıp başımı gittiğim kır kahveleri vardır. Uğuldayan İstanbul’dan uzak ama bu kentin köylerine dönük bir zamanı yaşarım” diyor.

Emoji hazzıtetikliyor

Gün geçtikçe farklı eklemelerle sayıları çoğalan 'resimlenmiş duygu' ifadeleri emojileri hepimiz sıklıkla kullanıyoruz. Emojiler üzerine araştırma yapan Yrd.Doç.Dr. Ali Murat Kırık, "İlk çağlarda insanlar, mağara duvarlarına figürler çizip o şekilde anlaşırdı. Günümüzde de yazı dilinin yerini tıpkı ilk çağda olduğu gibi görsel figürler aldı. Bu durum, iletişimde ileriye gideceğimize aslında geriye gittiğimizin açık bir göstergesi" diyor.

Medeniyet sofraları kuruluyor

Tüm Restoranlar Lokantalar ve Tedarikçiler Derneği (TÜRES), 28 Eylül – 1 Ekim tarihleri arasında Yenikapı'da 'Uluslararası Lezzet İstanbul Festivali'ni gerçekleştirecek. Türk mutfak kültürünün daha iyi anlaşılabilmesi için kapsamlı bir festival organize ettiklerini söyleyen TÜRES Genel Başkanı Ramazan Bingöl, "Kendi mutfak kültürümüzü tanıtmak için medeniyet sofrası kuracağız" diyor.

Şifa ardıç tohumunda saklı

Kaç haftadır mutfaklarda süren kış hazırlıklarını konuşuyoruz. Bu hafta da bir kış hazırlığı olan közlenmiş biber ve patlıcanın nasıl hazırlanacağını tarif ettik. Ayrıca saç bakımından soğuk algınlığına nefes açmaya kadar birçok işe yarayan ardıç tohumuyla neler yapılabileceğini de kaleme aldık.

Okumayı sevdiren kitaplar

Türkiye'nin en çok okunan çocuk kitabı yazarları Şermin Yaşar, Zeynep Sevde, Mavisel Yener, Fatih Dikmen ve Aytül Akal onlara okuma sevgisi kazandıran kitapları anlattı. Sonuçta anlıyoruz ki iyi bir okur ta küçükken yetişiyor.

Matematik bize vız gelir

Okulların açılmasıyla ders kaygısı, sınav korkusu dönemi de başlıyor. Özellikle okula yeni başlayacak çocuklar için hayat kurtarıcı yöntemlerden biri de drama eğitimi. Drama ile matematik bile kolaylaşırken, çocuklar hayal gücüyle çok farklı bir dünyaya adım atıyor.

Savaşduygularıyok ediyor

1945 yılında Amerika’nın Japonya’daki 150 bin kişilik Hiroşima kentine attığı atom bombası 140 bin insanla birlikte birçok bitki ve hayvanın canını aldı. Nükleer felaketten sağ kurtulan Sadae Kasaoka bugün 84 yaşında. Kasaoka o günle ilgili olarak şunu söylüyor: “Annemden geriye bir poşet içindeki kemik ve saçlar kaldı.”

Kar serçeleri iş başında

Savaş ve yoksulluk gibi sebeplerle farklı ülkelerden Türkiye'ye göç eden kadınlar, "Kar Serçesi" projesiyle el işi ürünler üretip aynı zamanda bunların satışını gerçekleştiriyor. Kendi işlerini kurarak çocuklarına iyi bir gelecek hazırlamak isteyen bu kadınlar, yarım kalmış hayallerini Türkiye'de tamamlıyor.

Annem en iyisini bilir

Anneler her zaman her şeyin en iyisini bilir! Çünkü onlar geleceğin büyük insanlarını yetiştirmek için canlarını dişine takarcasına savaşıyorlar. Biz de tüm annelere kolaylık sağlayacak okul alışveriş listesini onlarla birlikte hazırladık.

İyi esnaf iyi komşu

Osmanlı'dan miras kalan Ahi kültürü Fatih, Çengelköy, Balat gibi tarihi semtlerde yaşamaya devam ediyor. Ciltçilik sanatının son temsilcilerinden 64 yaşındaki Muzaffer Karaca, "Ahilik ocağı emanettir, söndürmeyelim. Gelen bazı işleri gençlere gönderiyorum, böylece onlar da ustalaşıyor. Gençlerden yeni ustalar yetiştirmelerini bekliyorum" diyor.

Türkiye’yilezzetindenyakaladım

Çinli aktör, şarkıcı ve çok izlenen 'Baba Nereye?' programının başrol oyuncusu Will Liu, Türkiye'ye geldi. "Bize gösterilen Türkiye'nin imajı kötüydü. Ama ben geldim ve son derece heyecanlı bir ülkede olduğumu anladım" diyen Liu, sokaktaki Maraş dondurması satışlarından ilham alarak bir arkadaşının şarkı bile yazdığını söylüyor.

Asma yaprağının saklı lezzetleri

Hem meyvesi hem yapraklarıyla hayatımıza vazgeçilmez lezzetler katan asma bitkisinin anavatanı Kafkasya olsa da binlerce yıldır Anadolu topraklarında yetişiyor. Meyvesi ve yaprağı çeşit çeşit yemeklerin malzemese listesinde yer alıyor. Asma yapraklarını kışın nasıl muhafaza edebileceğini anlattığımız bu hafta bir de Çorum ve Kayseri yöresinden tarifler verdik.

Dünyanın derdi porselende

Sakıp Sabancı Müzesi’nde açılan “Ai Weiwei Porselene Dair” sergisini Çinli muhalif sanatçı Ai Weiwei ile birlikte gezdik. Sanatçı eserlerini yaparken geçmişten ilham aldığını söylüyor. Sanatçı 100’ün üzerindeki eseriyle tarihin farklı dönemlerine ziyaretçileri yolculuğa çıkarıyor. Göçmenlerin hikayesinden, Çin’deki depreme ya da Gazze’de bir hayvanat bahçesindeki drama gezerken şahit olabilirsiniz.

Misyonerliğegöz yumulmuş

Bursa Amerikan Koleji, 1928 yılında Türk kız öğencilerinin Hristiyanlaştırılması faaliyetleriyle gündeme gelmiş ve okul kapatılmıştı. Yaptığı araştırmalarda o dönemde Milli Eğitim Bakanlığı'nın bu faaliyetlere izin verdiğini gözler önüne seren Dr. Ahmet Uçar, “Türkiye Amerika'yla çatışmamak ve ilişkilerini dostane bir şekilde sürdürmek için misyonerliğe göz yummuş” diyor.

Malezya'dan Türkiye'ye egzotik lezzetler

Malezya'nın birbirinden ilginç egzotik lezzetlerini artık Türkiye'de bulmak mümkün. 36 farklı ülkeden yetişen her çeşit meyveyi 12 ay boyunca Türkiye’ye getiren Verita, şimdi de Jackfruit, Yıldız Meyvesi, Pitaya, Mangosten gibi meyveleri farklı lezzetleri denemekten keyif alanlara sunuyor.

Ahmed Mithat'ın gelini soy ağaçlarını çıkardı

Ahmet Mithat Efendi'nin torununun gelini 90 yaşındaki Terhan Ulusoy uzun bir araştırmanın sonucunda ailenin soy ağacını çıkardı. Ahmet Mithat Efendi'nin yalısında ailenin hatıralarını günümüze taşıyan Ulusoy, "Ahmet Mithat'tan geriye bir tek masa kalmıştı" diyor.

Osmanlı kadınlarındanİstanbul'a miras

SALT’ın yeni sergisi “İşveren” kapsamında 15-20. yüzyıl arasında kadınlar tarafından inşa ettirilen yapıların haritası çıkarıldı. Cami, külliye, çeşme, hamam gibi 155 yapıyı tespit edip haritalandıran araştırmacı Firuzan Melike Sümertaş, “Bu çalışma bize iktidarın aslında kadın erkek ayırmadığını, kadının başka rollerinin olduğunu da gösteriyor. Kadınlar hayır yapıp, kentleşmede büyük rol oynamış” diyor.

Bienalden ilk Boncuk ayrıldı

Çinli sanatçı Xiao Yu, 15'inci İstanbul Bienali'nin en dikkat çeken çalışmalarından birine imza attı. Yu, Ground (Zemin) isimli süreli performansında Gümüşdere'de çiftliği bulunan İbrahim Yavuz'un eşeğini kullandı. Bienal ekibi tarafından Boncuk adı verilen eşek, İstanbul Modern'de sergi alanını sürdü ve performansını tamamlayıp çiftliğine döndü. Videosunu bienal boyunca İstanbul Modern'de izleyebilirsiniz.

Tostlarmahallenin bekçisinde

Mutfaklarımızdan hiçbir zaman eksik olmayan tost son günlerde popüler bir lezzet haline geldi. Türkiye'nin farklı yerlerinde tost akımıya alternatif bir lezzet olmaktan çıktı. 6 ay önce Balat'ta açılan 'Tostçu Fikr-et' de semtin tostçusu olmuş. Sahibi de semtin emekli bekçisi.

Geldi festival mevsimi

Eski kitapların başlattığı festival mevsimi İstanbul'u kuşatmaya hazır. Sihirden karikatüre birçok alanda etkinlik kitap, kültür ve sanat meraklılarını bekliyor.

Kış hazırlıklarının vazgeçilmezi domates

Türkiye'nin dört bir yanında ev kadınlarının mutfaklarında hummalı bir kış hazırlığı telaşı var. Tarhanlar kurutuluyor, taze fasulyeler şişeleniyor, reçeller kaynatılıyor... Bu hazırlıkların en vazgeçilmezi ise hiç şüphesiz domates. Menemene ve yemeklere sos için kimi kaynatırken kimi kurutarak muhafaza ediyor.

Komşu aidiyeti besler

Eski mahallede bazı değerleri çoktan kaybettik. Nostaljik birer hatıra olarak hafızalarda kaldı. Şimdi yeni siteler, güvenlikli, birbirinden ayrılmış, steril evlerde yaşıyoruz. 'Mahalle' kitabının yazarı Doç. Dr. İmre Özbek Eren eskisi gibi çok sık görüşmesek de hala mahalle denince aklımıza ilk komşuluğun geldiğini söylüyor.

Erkeklik tartışmaya açıldı

Sanatçı Ahmet Polat'ın fotoğraf ve videolardan oluşan "The Myth of Men – Erkeğin Miti" sergisi erkeklik ve toplumda erkek olma kavramını sosyolojik ve psikolojik yönleriyle inceliyor. Polat, "Bugüne kadar erkekler kendilerinin dışındaki her şeyi araştırmış ama erkeklik kavramı ele alınmamış. Biz erkekliği tartışmaya açıyoruz" diyor.

Tarikatların görevi İslâmı sevdirmek

1950'lerin sanat dünyasında fırtına gibi esen Tosun Bekir Bayraktaroğlu, namı diğer Tosun Baba, yıllardır Amerika’da İslâm’ı anlatıyor. Hakiki ve sahte tarikatlar olduğuna değinen Tosun Baba, “Nasıl ki İslam doğuşundan beri aynı kaldıysa yüzlerce senedir aynı kalan tarikatlar da var. Tarikatlar hakiki İslamı, İslam adabını, yumuşak, insani İslamı, şiiriyle, musikisiyle güzelleştirerek insanlara tebliğ etmeye çalıştı diyor.

Sonsuz Yol karanlıkta çıktı

Coşkun Karademir İranlı sanatçı Mahsa Vahdat ile Mevlana ve Yunus Emre şiirlerini seslendirdi. Endless Path albümünü Norveç'in başkenti Oslo'daki neredeyse hiç ışık almayan Emanuel Vigeland Müzesi'nde kaydeden Karademir, "Bu albüm nefsimizi, kişiliğimizi terbiye etti" diyor.

+

Son gelişmelerden anlık haberdar olabilirsiniz.
Yenisafak.com bildirim ile, web sitesine girmeden de haberleri takip edebilirsiniz.