YORUM

Büyükşehir belediyelerinde yeni düzenlemeler

Yeni kurulan ilçe belediyelerinde olduğu gibi, geçiş sürecini kolaylaştırmak için yeni kurulacak büyükşehir belediyelerine de seçimi müteakip aydaki payları üç kat fazla gönderilmelidir. 6360 sayılı yasa ile getirilen düzenlemelerin yerel demokrasiye ve ülke kalkınmasına katkı sağlaması bir anlamda bu seçimlerde gösterilecek belediye başkanları ve meclis üyelerinin kalkınma çabalarına bağlı olacaktır.

Adem Esen Yeni Şafak
6360 sayılı yasa ile halen büyükşehir statüsündeki 16 il''e ek olarak il nüfusu 750 bini geçen 13 il daha büyükşehir statüsüne kavuşmuştur. Böylece yeni yasa ile büyükşehir sayısı yaklaşık iki kat, büyükşehirlerin hizmet götürdükleri alan ise 10 kat artmaktadır.

YEREL YÖNETİMLER KALKINMAYA KATKI SAĞLAMAK İÇİN NE YAPMALIDIR?

Genel olarak belediyelerin merkeze bağımlılıklarının yüksek olduğu bilinmektedir. Bu bağımlılığın kısmen azaltılabilmesi için belediyelerin vergi gelirlerindeki paylarının yanı sıra öz gelirlerini oluşturan yerel kaynakların harekete geçirilmesi gerekir. Ancak özellikle küçük belediyelerin öz gelir yaratma kapasiteleri (nüfusu 10.000 altındaki belediyelerde bunun oranı sadece % 5) son derece zayıf olmakla beraber genel bütçeden aldıkları payın da tamamına yakını personel ve diğer giderlere gitmektedir. Buralarda uzman personel sayısı ve belediye hizmetlerinin gerektirdiği makine parkı çok azdır. Böylece belediyeye yasa ile tanımlanan birçok hizmet yerine getirilememekte veya yerine getirilen hizmet maliyetleri genelde yüksek olmaktadır. Düşük gelirinden dolayı borçları da yüksektir. Öte yandan küçük belediyelerde tüm belediyecilik hizmetleri için uzman personel bulunmamaktadır. İl veya büyük ilçelerde dahi uzman personel eksikliği çekilmektedir.

Bu çerçevede, yeni yerel yönetimlerin illeri hakkında ilk yapmaları gereken, ildeki tüm paydaşlarla birlikte güçlü ve zayıf yönler, fırsatlar ve tehditler (GZFT-SWOT) analizini yapmak olmalıdır. Seçimlerden sonra özellikle kırsal kesimden taleplerin artması beklenir. Bu yüzden özel sektör ve üçüncü sektörden de yaralanarak bölgesel gelişme için önemli adımlar atılmalıdır. Aksi takdirde sadece merkezi idareden kaynak beklemekle yerel yönetimlerin sorunlarına çözüm aramak çıkış yolu olamaz. Bunun için kalkınmışlıkta orta gelir tuzağından kurtulma için de bu düzenleme bir fırsattır. Bu nedenle önümüzdeki yerel yönetim seçimlerinde siyasi partilerin belediye başkanı ve meclis üyesi adaylarını bölgesel kalkınma konusunda da eğitmeleri tavsiye edilebilir.

YENİ KURULACAK BÜYÜKŞEHİRLER

Büyükşehir yönetimi içerisinde yer alan belediye ve bağlı idarelerin ayrı tüzelkişiliği ve görevleri olsa da belli konularda birbirinden tamamen bağımsız hareket etmeleri düşünülemez. Büyükşehir belediyesinin imar, bütçe ve koordinasyon sağlama konusunda ilçe belediyesi üzerinde denetim yetkisi bulunmaktadır. Ancak bu ilişki tek yönlü değildir. Büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyesi arasında iyi bir koordinasyon ve uyum sağlanmalıdır. Bu uyum çift taraflı bir çabayı gerektirmekte ise de, büyükşehir belediye başkanına daha fazla iş düşmektedir. İki kademeli belediye sistemi olan büyükşehir belediye yönetimi, görevlerin büyükşehir belediyesi, su ve kanalizasyon idaresi ile büyükşehir ilçe belediyesi arasında paylaşılmasını öngörmektedir. Büyükşehir belediye meclisi ile su ve kanalizasyon idaresi genel kurul üyeleri, ilçe belediye başkanları ve meclis üyelerinden (1/5) oluşmaktadır. Özellikle yeni kurulacak büyükşehirlerde, büyükşehir belediyesi, su ve kanalizasyon idaresi ile ilçe belediyeleri iyi bir teşkilatlanma oluşturmalıdırlar. Fazla personel istihdamı yerine uzman ve teknik personele ağırlık verilmelidir. Personelin eğitimi ve iyi uygulama örneklerinin yerinde gösterilmesi ihmal edilmemelidir.

İlk yapılacak işlerden biri de kaynakların etkili ve verimli kullanılması için büyükşehirlerin yeni görev ve sınırlara göre gerçekçi stratejik plan (imar, ulaşım, afet ve acil durum, kentsel alt ve üst yapı gibi) hazırlaması ve bu plana uygun bir stratejik yönetim olmasıdır.

Yeni büyükşehir yönetim modeli, belli mesafeleri olan büyüklü küçüklü yerleşim yerlerinin/alanlarının yönetimi olduğundan, ölçeğe ve mesafeye bağlı olarak hizmet noktaları ve çağrı merkezleri oluşturulmalıdır. Yerleşim yerlerinin büyüklüğü ve ihtiyaçlarına göre dengeli hizmet götürülmesine çalışılmalıdır. Büyükşehir ve ilçe belediyeleri işbirliğinde kent ve coğrafi bilgi sistemi oluşturulmalıdır.

YATIRIM TALEPLERİ

Yeni büyükşehir yönetimine geçişle birlikte ilçe, belde ve köylerin büyükşehir yönetiminden beklentileri artacaktır. Ayrıca, 5393 sayılı yasanın 14 ve 75''inci maddesinde belediyelerin okulların ve diğer kamu kuruluşların yapım, bakım ve onarım işleri ile taşınmaz tahsisi yapabilme ihtiyari görevleri nedeniyle merkezi idarenin taşra birimlerinin de beklentileri artacaktır. Bu nedenle talepler başkent yerine il merkezine yönelecektir. Bu çerçevede merkezi idareyle yerel yönetimlerin görev paylaşımı gözden geçirilebilir. Meclislerin bilgi edinme ve denetim yolları geliştirilebilir.

Ancak bu öneri, büyükşehir belediye başkanlarının çalıştırılmamasına yönelik olmamalıdır. (Meclis başkanı ile belediye başkanı ayrımı üzerinde durulabilir). Büyükşehir belediye meclis üyelerinin ilçe belediye meclislerinden gelmesi yerine doğrudan seçilmesi de düşünülmelidir.

Önümüzdeki dönemde yeni büyükşehir belediyelerinin başarıları büyük oranda, başta büyükşehir ve ilçe belediye başkanlarının yerel kalkınma için kaynakları etkin ve verimli kullanmalarına, kamu ve özel kesimlerden azami düzeyde yararlanarak bölgelerinin gelişmesine çalışmalarına bağlıdır. Yeni dönemde büyük hacimli yatırım talepleri artacağından PPP (public private partnership) ve sukuk uygulamaları artabilir. Üniversitelerde ''Bölgesel Gelişme Uygulama ve Araştırma Merkezleri'' aktif hale getirilebilir.

YENİ YASA

Yeni kurulan ilçe belediyelerinde olduğu gibi, geçiş sürecini kolaylaştırmak için yeni kurulacak büyükşehir belediyelerine de seçimi müteakip aydaki payları üç kat fazla gönderilmelidir.

6360 sayılı yasa ile getirilen düzenlemelerin yerel demokrasiye ve ülke kalkınmasına katkı sağlaması bir anlamda bu seçimlerde gösterilecek belediye başkanları ve meclis üyelerinin kalkınma çabalarına bağlı olacaktır. Yeni yasa, yeni bir uygulama da getireceğinden merkezi yönetim ile yerel yönetimler arasında bazı yetki ve görev anlaşmazlıkları ortaya çıkabilir. Bunlar sadece yasal düzenlemelerle ilgili olmayıp kurumsal kültür ve şahısların davranışlarını ve tutumlarını yakından ilgilendirir. Bu nedenle işletmecilik anlamında çatışma kültürünü özümsemiş, kriz yönetimi becerisi yüksek yerel yöneticiler daha başarılı olacaktır. Kısacası, yeni büyükşehir belediye yasası, yerel dinamikleri harekete geçirerek orta gelir tuzağını aşmak için büyük bir fırsatını sunmaktadır. Bu fırsatın yakalanması ve kaçırılmaması, belediye başkanlarının ve meclis üyelerinin iktisadi kalkınma anlayışlarına bağlıdır.

Yorum

Zerrin Özer hastaneye kaldırıldı

Zerrin Özer hastaneye kaldırıldı

1

Altı ay önce belindeki şiddetli ağrı nedeniyle ameliyat olan ve tekerlekli sandalyeye mahkum olan Zerrin Özer, dün evinde dengesini kaybederek düştü. ..

Mide ilaçlarıyla ilgili önemli açıklama

Mide ilaçlarıyla ilgili önemli açıklama

2

Amerika'da yapılan bir araştırmaya göre, mide ilaçlarının hastaların yüzde 96'sında böbrek yetmezliğine neden olduğu haberleri üzerine Türkiye Gastroe..

En çarpıcı an!

En çarpıcı an!

3

Anadolu Ajansı'nın (AA) bu yıl ikincisini düzenlediği Istanbul Photo Awards 2016 yarışmasının ilk sergisi, Ankara'da açıldı.

'Hüsnü Çoban'dan şaşırtan paylaşım

'Hüsnü Çoban'dan şaşırtan paylaşım

4

Vurulma sahnesi sosyal medyada fırtınalar estiren Arka Sokaklar'ın Hüsnü Çoban'ı Özgür Ozan Instagram paylaşımı ile hayranlarını şaşırttı.

Ailelerin korkulu rüyası

Ailelerin korkulu rüyası

5

Apandisit acil müdahale gerektirmesi ve diğer birçok karın içi hastalıkla karışabilmesi nedeni ile ailelerin korkulu rüyalarından biri. Nedeni tam ola..

Beyazıt Öztürk için karar verildi

Beyazıt Öztürk için karar verildi

6

Beyaz Show programına telefonla bağlanan Ayşe Çelik isimli öğretmenin sarf ettiği sözler nedeni ile programın sunucusu Beyazıt Öztürk ve programın sor..

Unutturulan zafer kitap oldu

Unutturulan zafer kitap oldu

7

100 yıl önce Osmanlı Ordusunun Irak’ın Kut bölgesinde İngilizlere en ağır yenilgisini yaşattığı tarih kitaplarından sildirilmeye çalışılan Kut’ül Amar..

95 milyon yıllık köpek balığı sergileniyor

95 milyon yıllık köpek balığı sergileniyor

8

İzmir'in Aliağa ilçesinde açılan sergide bulunan 513 milyon yıllık deniz lalesi ve 95 milyon yıllık köpek balığı fosilleri vatandaşlar tarafından yoğu..

Kanseri tetikliyor

Kanseri tetikliyor

9

Birleşmiş Milletler (BM) Tehlikeli Maddelerin İmhası Özel Raportörü Başkut Tuncak, kanser, kalp hastalığı ve doğum kusurlarının, pek çok meslekte tehl..

Yalnızlık sigara kadar tehlikeli

Yalnızlık sigara kadar tehlikeli

10

İngiliz bilim insanları 180 bin kişi üzerinde yapılmış 23 farklı araştırmanın sonuçlarını inceledikten sonra yalnızlığın en az sigara içmek kadar zara..

Profesörlükten istifa etti öğrenci oldu

Profesörlükten istifa etti öğrenci oldu

11

Rektör yardımcılığı, dekanlık ve bölüm başkanlığı yaparken yeniden girdiği üniversite sınavını kazanan fizik profesörü Dilek Dadaylı Paktaş, tüm görev..

Alternatifi olmayan besin: Balık

Alternatifi olmayan besin: Balık

12

Balık tüketiminin faydalarıyla ilgili uzmanlar bilgi verdi. Omega-3 kaynağı balığın çok özel bir yağ içerdiğini ve depresyona, halsizliğe, yorgunluğa ..

Dünyada 2 kez görülen hastalık Türkiye'de

Dünyada 2 kez görülen hastalık Türkiye'de

13

'Kuzey epilepsi' hastalığı, Finlandiya'dan sonra Türkiye'de teşhis edildi. Türk bilim insanları, dünyada sadece Finlandiya'da 2 kişiye tanısı konulan ..

'Abdülhamid Han Müzesi açılsın' kampanyası

'Abdülhamid Han Müzesi açılsın' kampanyası

14

Gençliğin ve gelecek nesillerin Sultan 2. Abdülhamid Han'ı daha iyi tanıyabilmeleri ve anlayabilmeleri için 'Sultan 2. Abdülhamid Han Müzesi istiyoruz..

'Türkiye'nin Maldivleri' turizme kazandırılacak

'Türkiye'nin Maldivleri' turizme kazandırılacak

15

Burdur'un Yeşilova ilçesinde bulunan, beyaz kumsalı ve berrak yapısıyla Maldivler'e benzetilen Salda Gölü'nün turizme kazandırılması için Kaymakamlıkç..

Osmanlı arşivinin yarısı tasnif edildi

Osmanlı arşivinin yarısı tasnif edildi

16

Devlet Arşivleri Genel Müdürü Doç. Dr. Uğur Ünal, İstanbul'daki Osmanlı arşivinde 95 milyon belge, 400 bin defter bulunduğunu, bugüne dek bunların yar..

Yaşaması için 150 bin lira gerekiyor

Yaşaması için 150 bin lira gerekiyor

17

Doğuştan kalp damarları ters olan Asude Beyazgeyik daha 3 yaşındayken açık kalp ameliyatı oldu ve kalbine pil takıldı. Yatalak kalan Asude'nin yaşayab..

Polenlere karşı gözünüzü koruyun

Polenlere karşı gözünüzü koruyun

18

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları'ndan Prof. Dr. Nurhan Köksal, polene karşı alerjisi olan kişilerin kuru ve rüzgarlı havala..

Körfezin 40 yıllık vapurları balıklara yuva olacak

Körfezin 40 yıllık vapurları balıklara yuva olacak

19

İzmir'de 1970'li yıllardan bu yana iki yaka arasında yolcu taşımacılığı yapan 9 Eylül ve Alaybey gemileri, Karaburun'da su altı canlılığın artırılması..

Diriliş Ertuğrul'da sürpriz ayrılık

Diriliş Ertuğrul'da sürpriz ayrılık

20

Reyting rekortmeni Diriliş Ertuğrul dizisinde önümüzdeki hafta yayınlanacak yeni bölümde sürpriz bir ayrılık yaşanacak. 5 Mayıs'ta izleyici ile buluşa..

+