İran dini lideri Hamaney: Dünyanın gidişatı etkilendi, büyük değişimler gerçekleşecek
Dünya
İran dini lideri Hamaney: Dünyanın gidişatı etkilendi, büyük değişimler gerçekleşecek
İran dini lideri Hamaney, devlet televizyonundan yaptığı açıklamada, "Gözlerimizin önünde gerçekleşen bu durumdan sonra bir ders aldık diyebiliriz. Ve bugün inancı sağlam insanlarımızın çokluğu ile birlikte bugünkü durumda memnuniyetsiz değiliz ama dikkatli olmalıyız" dedi.
Yeni Şafak
Yusuf Erdoğan: Aklımda Kasımpaşa ve Galatasaray vardı
Spor
Yusuf Erdoğan: Aklımda Kasımpaşa ve Galatasaray vardı
Kasımpaşalı futbolcu Yusuf Erdoğan, yaz transfer döneminde Avrupa’dan birkaç tane teklif aldığını açıklayarak, "Benim o dönem iki takım vardı aklımda. Birisi şu an oynadığım kulüp Kasımpaşa, diğeri Galatasaray’dı. Avrupa’ya gitmek için gitmek istemedim" diye konuştu.
IHA
Japonya’dan ABD’ye çağrı!
Dünya
Japonya’dan ABD’ye çağrı!
Japonya Savunma Bakanı Taro Kono ABD’li mevkidaşı Mark Esper’e Washington’un Ortadoğu’daki gerilimleri hafifletmek için daha fazla diplomatik çaba sarf etmesi gerektiğini söyledi.
IHA
İran'ın saldırısı sonrası Trump'tan ilk açıklama: Zayiat ve hasar tespit çalışmaları yapılıyor
Dünya
İran'ın saldırısı sonrası Trump'tan ilk açıklama: Zayiat ve hasar tespit çalışmaları yapılıyor
ABD Başkanı Donald Trump, Irak'taki 2 ABD üssüne İran tarafından yapılan saldırılara ilişkin, "İran'dan fırlatılan füzeler Irak'taki 2 askeri üssü hedef aldı. Zayiat ve hasar tespit çalışmaları yapılıyor. Şu ana kadar her şey yolunda." değerlendirmesinde bulundu.
AA
Kasım Süleymani'nin cenazesi Kirman'da toprağa verildi
Dünya
Kasım Süleymani'nin cenazesi Kirman'da toprağa verildi
ABD saldırısı sonucunda ölen İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani'nin cenazesi Kirman kentinde toprağa verildi.
AA
Cenazede facia
Dünya
Cenazede facia
ABD’nin Bağdat’ta öldürdüğü İranlı General Kasım Süleymani’nin Kirman’daki cenaze töreninde izdiham oluştu. 56 kişi hayatını kaybetti 213 kişi yaralandı. Mezarlığın dağ yamacında olması ve töreni izlemek isteyen İranlıların yüksek yerlere çıkması faciayı büyüttü. Tören durdurulup defin işlemi ertelendi. Süleymani için daha önce Bağdat, Ahvaz ve Tahran’da da törenler yapılmıştı.
Yeni Şafak
Sembol savaşları
Dünya
Sembol savaşları
ABD ve İran, biribirini tehdit ederken hep sembollere başvuruyor.İran Cumhurbaşkanı Ruhani, 1979’da rehin alınan 52 Amerikalıyı temsilen 52 hedefi vuracaklarını ilan eden Trump’a “290 sayısını hatırla” cevabını verdi. ABD’nin 1988’de düşürdüğü sivil İran uçağında 290 kişi ölmüştü. İran’ın misilleme olarak 13 senaryo üzerinde durması da “13 sayısının Hıristiyanlarca uğursuz” sayılmasına gönderme olarak yorumlanıyor.
Yeni Şafak
Ölüsü-dirisi
Ölüsü-dirisi

Kâsım Süleymani suikastı, İran devleti açısından, olabilecek en doğru zamanda gerçekleşti. İran içinde, Irak’ta ve bütün bölgede İran’ın mezhepçi politikalarının sorgulanmaya başladığı, Iraklı Şiîlerin bile Tahran’ın kendilerine reva gördüğü “ikinci sınıf vatandaş” muamelesine isyan ettiği, “direniş” söylemlerinin artık miadını doldurmuş göründüğü kritik ve zor bir zamanda, ABD Başkanı Donald Trump’ın Süleymani’yi öldürtmesi, İran için -kelimenin tam anlamıyla- “hayat öpücüğü” oldu. Gözü yaşlı milyonlar sokakları doldurdu, kitleler “Hacı Kâsım” için tek yürek oldu, İran’ın politikalarına yönelik rezervler ve eleştiriler unutuldu… Şiî cephede bu türden bir “safları sıklaştırma” işlemini şu dönemde kimse beceremezdi. Trump becerdi.

Süleymani’nin öldürülmesi, yalnızca politik anlamda İran’ın artı hesabına yazılmadı. Şiî inancının baskın karakteri olan “yas geleneği” de bu sayede kendisine modern zamanlarda yeni bir “kahraman” ve “idol” buldu. Süleymani’nin Bağdat’ta başlayan cenaze töreni Kerbelâ ve Necef’te devam etti, Ahvaz, Meşhed, Tahran ve Kum duraklarından sonra, dün memleketi Kirman’da -izdihamda ölümler eşliğinde- sona erdi. Tüm bu şehirlerde, tümüyle siyaha bürünmüş kalabalıklar, Kâsım Süleymani’yi “cennete” uğurlarken, yüzlerine adeta Kerbelâ Katliamı’nın yası sinmişti. İran devlet yönetimi de bu noktada halkı ustaca yönlendirdi: Resmî sosyal medya hesaplarından paylaşılan çizimlerden birinde, “Hz. Hüseyin” olduğu ima edilen (ve yüzü görünmeyen) bir figür, Kâsım Süleymani’yi bağrına basarken görülüyordu. Bir diğer çizimde, açıkça “Hz. Peygamber” olduğuna işaret edilen bir başka kişi, yine “cennette” Süleymani’yi kucaklıyor; hemen arkasında da “Hz. Hüseyin” yer alıyordu. Çevrelerinde ise Şiî dünyanın yakın dönemde ölmüş önemli şahsiyetleri. Musavver cennette, herhangi bir Sünnî figür yoktu.

Her ne kadar “sıradan” bir kabre defnedilmiş olsa da, Kâsım Süleymani’nin anısı Şiîler arasında sürekli canlı tutulacaktır. Diriyken Fars İmparatorluğu’nun sınırlarının genişletilmesine ve pekiştirilmesine çalışan -bu yolda yüzbinlerce Müslüman’ın canını da hiçe sayan- Süleymani, böylece ölüyken de Şiî inancının politik hedeflerinin canlı tutulmasına yardımcı olacaktır.

***

Bağlantısızlar Hareketi’nin 26-31 Ağustos 2012 tarihleri arasında Tahran’da düzenlenen zirve toplantısı, ilginç bir diplomatik skandala sahne olmuştu:

Mısır Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, besmele ve hamdele faslından sonra Hz. Ebûbekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali’nin isimlerini tek tek anmışken, İran devlet televizyonunun resmî tercümanı, bu isimlerden ilk üçünü Farsça çeviride zikretmemişti. Dahası, Mursi’nin “sadece” Ehl-i Beyt’i andığı yönünde tercüme yapılmıştı. Tahrifat bununla da sınırlı kalmadı. Mursi, Suriye’de Beşşar Esed rejiminin sivil halka uyguladığı mezalimi de konuşmasında açıkça eleştirmişti. İran devlet televizyonu ise, konuşmada “Suriye” geçen her yeri “Bahreyn” olarak değiştirip verdi. Ve bunu canlı yayında, milyonların gözleri önünde yaptı. Devlet televizyonundan zirveyi Farsça çevirisiyle izleyen İranlılar, böylece Mursi’nin “Bahreyn’deki zulmü” eleştirdiğini düşündüler.

Uluslararası ilişkilerde şaşmaz bir kuraldır: Her devlet, kendisinin menfaatlerini korumayı önceler. Dolayısıyla, çeşitli ülkelerle farklı boyutlarda ilişkiler geliştirirken, bu altın kuralı hep akılda tutmak, yanılma payını da azaltır. İran’la münasebetlerde ise, dikkati azami boyuta taşımak gerekir. Rahmetli Muhammed Mursi’nin başına -hem de canlı yayında- gelen yukarıdaki tercüme kazası, İran’ın politika yapma biçiminin klâsik bir örneğidir. Kardeşlik ve vahdet içerikli söylemlere, abartılı iltifatlara, sıcak tebessümlere, ateşli sloganlara vs. hiç takılmadan tatbikata odaklanmak şarttır.

Kâsım Süleymani imajı üzerinden hızla tedavüle sokulan “ABD’nin şehit ettiği mazlum kahraman” söylemi de, “İran bunu hangi politik ve dinî kazanımlara tahvil edecek?” sorusu eşliğinde değerlendirilmelidir.

***

Kâsım Süleymani’nin Tahran’daki cenazesine katılanlardan biri de, Hamas lideri İsmail Haniye’ydi. Törende yaptığı heyecanlı ve hamasî konuşmada Süleymani’yi “Kudüs’ün şehidi” ilân eden Haniye, Arap dünyasında ciddi bir eleştiri tufanıyla karşı karşıya kaldı. Haniye, benzer övgüleri, Süleymani’nin evini ziyareti sırasında, ailesine de ifade etti. Süleymani’nin kızı Zeyneb de, “Babamın intikamını amcalarım alacak” dedikten sonra, “amcaları” arasında İsmail Haniye’yi de zikretti.

“Hamas nereye koşuyor?” sorusunun cevabını, önümüzdeki yazıda tartışalım.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.