Ramazan özel sayfa
  • İFTARA KALAN SÜRE 00:00:00
Putin son noktayı koydu: Rusya ve Türkiye’nin çabaları Suriye'de somut sonuçlar getiriyor
Gündem
Putin son noktayı koydu: Rusya ve Türkiye’nin çabaları Suriye'de somut sonuçlar getiriyor
Suriye iç savaşına siyasi çözüm geliştirmek adına Türkiye, Rusya ve İran arasına yürütülen Astana görüşmeleri, koronavirüs sürecinin ardından yeniden başladı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile gerçekleştirdiği videokonferans görüşmesinde Suriye’ye yönelik açıklama yaptı. Putin, “Hala tüm Suriye kararları uygulanmıyor. Ancak, Rusya ve Türkiye’nin çabaları somut sonuçlar getiriyor" ifadelerini kullandı.
IHA
Kritik Suriye zirvesi sonrası ortak bildiri
Gündem
Kritik Suriye zirvesi sonrası ortak bildiri
Suriye iç savaşına siyasi çözüm geliştirmek adına Türkiye, Rusya ve İran arasına yürütülen Astana görüşmeleri, koronavirüs sürecinin ardından yeniden başladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile telekonferans yöntemiyle görüşüyor. Toplantı öncesi önemli açıklamalarda bulunan Erdoğan, "Etnik kimliğine, kökenine bakmadan milyonlarca Suriyeli sığınmacıya kucak aldık. Suriye'nin terör örgütlerinin eliyle parçalanmaması için büyük özen gösterdik. Gerektiğinde fiili müdahelede bulunarak insani dramın önüne geçtik. Komşumuz Suriye'nin bir an önce istikrara kavuşması için elimizden geleni yapmayı sürdüreceğiz" dedi. Üçlü Zirve'de devlet başkanları Suriye sahasındaki mevcut durumu ele aldı, üçlü eş güdümü artırma yönündeki kararlılıklarını yineledi.
Diğer
Sessiz Afgan...
Sessiz Afgan...

Geçtiğimiz Cuma Amerikan New York Times gazetesinde yayınlanan bir haberin, nitelik şartlar açısından eksik olmasına rağmen, tüm dünyada ve bu arada Türkiye’de de matbuata hallice yansıması, Amerika’da ise “başka şeyin konuşulmasına izin vermeyecek” ağırlıkta gündemi ezmesi şaşırtıcı...

İddia, Rus askeri istihbarat servisinin, Afganistan’daki ABD/NATO/Koalisyon güçlerine yönelik başarılı suikast girişimleri karşılığında ödeme yapmak üzere Taliban’la anlaştığı...

Ek olarak haber, bu bilginin Mart ayında Amerikan ulusal güvenliği ve Beyaz Saray’a sunulup/tartışıldığı ama kimsenin-başta Başkan Trump- kılını kıpırdatmadığını ihsas ediyor.

Amerikan Başkanlık seçimleri döneminde bu türden bir imanın Demokrat Başkan Adayı Biden ya da Başkan Trump’ın dünya-ahiret düşmanı Nancy Pelosi tarafından, Oval Ofis’in Putin’e çalıştığının açık kanıtı olarak kamuoyuna pazarlanması kaçınılmaz. Öyle de oldu...

ABD seçimlerinin doğal kıvamı bu pisliği kaldırıyor. Fakat çukurun derinliği daha fazla...

ABD-Rusya/Trump-Putin ilişkileri Amerikan iç siyasetinin her gün çiğnediği bir sakız olduğu kadar, küresel siyaseti, başta da bizim bölgemizi sürekli etkileyen bir yapıya sahip...

Skandalın sadece bir gün içinde Amerikan politik güncelinin merkezine oturması, “başka sonuçları” olacağının da işareti... Beyaz Saray haftalardır Rusya ile kimi konularda zemin kurmak için kararlı girişimlerde bulunuyor. Putin de ilişkileri mümkün olduğunca sakinleştirmek arzusunda. Yaklaşan seçimler yüzünden kimi dünya meselelerinde (örneğin Libya) beklemede kalıyorsa da Trump’la çalışmaktan umutlu.

Bu yakınlaşma çabalarının somut örnekleri var; mesela petrol piyasalarındaki çökmeleri arz-talep dengeleri üzerinden istikrarlı kılmada anlaştılar. Afganistan üzerinde açık işbirliği yapıyorlar. İlerleme olduğu, sonuca yaklaşıldığını da dünya görüyor...

İşte söz konusu haberin bagajındaki rahatsız yükün bir kısmı bu...

***

NATO’nun Avrasya’daki projeksiyonunu rasyonelleştirecek sürecin bu yakınlaşmayla sabote edildiğine inananlar var. Yetmez, Rusya’nın kimi kalıplı Avrupa ülkeleriyle-başta Almanya, Fransa ve hatta İngiltere-ilişkilerini tuzaklayacak da bir akıl bu. (ABD gizli servislerinin bu ödül-suikast zincirine ilişkin istihbaratı İngiliz askeri öldürülmüş olabileceği notuyla paylaştığı iddiaları var.)

Haberin “zayıflığına” ilişkin şerhin atında yatan da bu. Times, istihbarat kaynaklarına yaslanıyor ama bahsedilen bilgi “ham”. Yani doğru yanlıştan öte var mı yok mu belli değil. Sonra arkası gelirse bilemem ama şu an haberi destekleyen kanıt yok...

Taliban da haberi yalanlamış durumda; resmi ağızları, ‘Rusya ile aramızda böyle bir anlaşma bulunmuyor’ derken, kimi komutanlarının açıklamaları ilginç; “suikastları kendi kaynaklarımızla yapıyoruz”!

Trump’a bakarsanız ortada suikast olup-olmadığı da tartışmalı. Ancak artık haberin doğruluğu veya yanlışlığı önemli değil...

***

Politik arenayı, Trump’ın Amerika’yı Putin’in hizmetine soktuğu söylemiyle şişirme amacı gerçekleşmiş görünüyor...

İlk haberden iki gün sonra NYT haberini sürükledi ve iddiasını Afganistan’da yakalanan teröristlerin ifadelerine dayandırdı. Bu andan itibaren de yukarıda değindiğimiz bagajın gizli bölmeleri olabileceğini fark ettik...

Afganistan krizinin çözümünde Trump ve Putin’in birlikte oynadığı rol, sadece Amerikan istihbarat camiasını ve Pentagon’daki bazı koridorları rahatlısız etmiyor.. Kâbil’de de Rusya’nın rolü hakkında kaygılar var!

Hissediliyor ki, “bazı Afgan güvenlik kurumları” Rusya-Taliban ilişkisinin ortaya çıkmasında pay sahibi! Bu da bizi Kâbil hükümetinin Rusya’nın Afganistan barış görüşmelerinde rol almasını istemediği fikrine, oradan da, ABD’deki kimi mahfillerle Afganistan’daki kimi mahfiller arasındaki koalisyona, nihayet, Amerikan başkanlık seçimlerine bağlıyor...

Bu durum, kısa süre sonra başlayacak-ki ABD/Afganistan/Rusya üçlü forumuna davet çıkarılmıştı-barış görüşmelerinde Rusya’nın elini zayıflatıyor. Masadan iteklenmesi sonucunu da üretebilir. Hele seçim sonuçları Biden lehine olursa...

***

Moskova’nın bu bağlantıları bilmediği düşünülemez. Suikast haberleriyle Kremlin içine zehir akıtılmış oldu; Washington’un Afganistan’da gerçekten Rusya ile çalışmak isteyip istemediği sorusu artık akıllarına takılmıştır.

Gizli bölmeleri açmaya devam edelim...

NYT’ın Amerika kadar dünyaya servis ettiği “sıcak haber” aslında, başkentteki “derin devlet”/stratejik klanın ruhuna yerleşmiş katı Rusya düşmanlığını besliyor, kamuya yayıyor.

Biden’in bu olay üzerinden ima ettiği, Trump-Putin ortaklığının Afganistan’da Amerikan askerlerini öldürdüğüdür. Meclis Başkanı Pelosi; “Trump’lı tüm yollar Putin’e çıkar” sözü de öyle. Görüldüğü gibi ABD Başkanı iktidarının ilk gününden başlayarak bugün de “vatana ihanet”le suçlanıyor.

ABD iç politikasındaki kutuplaşmayı biliyoruz ama Rusya söz konusu olduğunda siyasi elitlerin tamamı derin bir mutabakat kuruyor. Çok sayıda Cumhuriyetçi parlamenterin de NYT haberinden Trump’a fatura çıkardığı biliniyor.

Bu berbat bir kapan; bacağınızı kurtarmaya çalıştıkça çelik dişler yaranızı daha da parçalıyor. İş sadece seçimle ilgili değil, düşünün ki, o tali hedef!..

Anımsayalım; paylaşmıştık, Trump’ın G7 zirvesini genişletme planı vardı. Bir kaç ülkeyle birlikte Rusya’yı da dahil etmek istiyordu. Diğer ülkeler buna ayak diriyordu. Trump, bu vesileyle Putin’i de ABD’ye davet etmişti.

Şimdi Putin’in ABD’ye gelmesi hele Trump tarafından ağırlanması düşünülebilir mi? Genişletilmiş G7 de ölüm döşeğinde diyebiliriz...

Tele Astana Zirvesi: Cumhurbaşkanı Erdoğan bugün Ruhani ve Putin ile görüşecek
Gündem
Tele Astana Zirvesi: Cumhurbaşkanı Erdoğan bugün Ruhani ve Putin ile görüşecek
Kovid-19 nedeniyle ertelenen Astana Zirvesi bugün video konferans ile yapılacak. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Putin ve İran Cumhurbaşkanı Ruhani ile Suriye’deki son durumu masaya yatıracak. Zirvenin önemli konularından biri de siyasi geçiş süreci olacak.
Yeni Şafak
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Putin ve Ruhani ile görüşecek
Gündem
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Putin ve Ruhani ile görüşecek
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Putin ve İran Cumhurbaşkanı Ruhani ile görüşecek. Liderler Suriye'deki son durumu masaya yatıracak.
Diğer
Putin, Fransa Cumhurbaşkanı Macron ile görüştü
Dünya
Putin, Fransa Cumhurbaşkanı Macron ile görüştü
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Libya, Suriye ve Ukrayna meselelerini görüştü. Putin, ortak sorunlarla mücadelede güçlerin birleştirilmesinin önemine de dikkati çekti.
AA
Putin koronavirüsten "Dezenfektan tüneli" ile korunuyor
Koronavirüs
Putin koronavirüsten "Dezenfektan tüneli" ile korunuyor
Rusya'da Devlet Başkanı Vladimir Putin'in koronavirüsten bir "dezenfektan tüneli" ile korunduğu ortaya çıktı. Rus medyasına yansıyan haberlere göre, Putin’in Moskova yakınlarındaki Novo-Ogareva’da bulunan konutunun girişinde kurulan özel dezenfekte tünelini, Penza şehrindeki bir yerli şirketin yaptığı bildirildi.
Diğer
Rusya, Akdeniz’deki varlığı için Türk tarihine meydan okuyor...
Rusya, Akdeniz’deki varlığı için Türk tarihine meydan okuyor...

Rusya Devlet Başkanı Putin ile Cumhurbaşkanı Erdoğan arasında gerçekleşen Libya özneli telefon görüşmesinin ardından, Rus Dışişleri ve Savunma Bakanı’nın Türkiye ziyareti gerçekleştireceği haberi, sadece bir gün sonra randevunun iptaliyle sonuçlandı...

Gelişme kuşkusuz, bir şeylerin ‘ters’ gittiğinin değilse de, yolunda gitmediğinin işareti...

Genel-geçer ve günün köpüğünü almak isteyen yorumlar, Libya için tarafların sunduğu planlar üzerinde müzakere edilecek mümbit zemin olmadığı gerekçesini yazıp-çizdiler...

Nispeten doğru. Ama çapsız...

Rusya ve Mısır veya Hafter’i arkalayan cephenin sair üyeleri, ABD’nin Libya konusundaki pozisyonun henüz –göründüğü gibi–netleşmediğini düşünüyorlar...

Kısa süre evvel hem ABD hem NATO ve dahi AFRİCOM, Libya’daki pozisyonlarını güncellemişti. Bu hem siyaseten hem “sahada” demektir. Keza, başta Cumhurbaşkanı Erdoğan olmak üzere, ABD’nin buradaki ağırlığının artması konusunda yetkililerin açıklamaları olmuştu. Bu durumda bir değişiklik görülmüyor ama Kremlin muhtemelen ABD Başkanlık seçimlerinin sonuçlarını da görmek istiyor.

Ancak.. Belli ki Moskova durumu tam anlamamış...

TÜRKİYE, İDLİB GİBİ LİBYA’DA DA ‘TEK BAŞINA’ MÜCADELEYE HAZIR!..

Rusya’nın boyayarak Libya’ya gönderdiği savaş uçakları, yani ‘benimle ilgisi yok’ palyaçoluğu, Türkiye’nin, Deniz ve Hava kuvvetleriyle gerçekleştirdiği uzak mesafe harekât tatbikatı, burada yüklenen kimi mühimmatın “özellikleri” Akdeniz’e taraf “bütün ülkeler” ve Libya kumpasçıları için kafi mesaj olmalıdır. Türkiye buradan geri adım atmayacak. Çünkü diğer ülkelerden farklı olarak Libya’yı çıkar üretme fırsatı olarak değil, Akdeniz’de “varlığını savunmanın” ana/ayrılmaz parçası olarak görüyor...

Açık ki, Libya bir taraftan Suriye demek, bir taraftan Kuzey Afrika demek, bir taraftan Körfez ülkeleri ile ilişkiler(!), bir taraftan Ege, Güney Avrupa, Balkanlar ve Karadeniz demek.

Kuzey Afrika, başta ABD, Rusya, Çin gibi büyük oyuncular için yüksek stratejik değer ifade edebilir. Ancak özellikli bir coğrafyadır burası. Bölge ülkelerinin –hem iç hem birbirleriyle– bütünlüğü, Körfez birliği ve Arap Birliği için farklı anlamlara gelir! (‘Türkiye Mağrip Birliği’ni mi uyandırıyor?’, 15/06, Z. Kurşun, Yeni Şafak.) Libya’da yer kapmaya çalışan hiç bir ülke, Türkiye’nin bölgede yaratacağı etkiyi yaratamaz, Fas-Tunus-Libya-Cezayir vb. ülkelerle müktesebatının ve iyi niyetinin üstüne çıkamaz...

Bu yüzden, Mağrip’de ve hatta alt coğrafyasında bir şekilde bulunmak isteyenler, şu veya bu ülkede rol çalmaya enerji ve para harcayacaklarına Türkiye’ye yatırım yapmalıdır. Ankara onlara bir yandan ahlak ve adalet öğretirken, diğer yandan bölge ülkelerine refah ve özgürlük sunar.. Yeni normal budur...

Mesela, ABD’nin bölge ülkelerinden birinde askeri varlığını artırmak için istediği iznin derhal reddedildiğini anımsayalım. Rusya da aynı durumdadır.

Libya, Doğu Akdeniz ve Afrika’nın kapısı. Bu kısa cümlenin stratejik gücü, bir çok ülkenin meseleyi tartarken kullandığı dirhem kalitesini bozuyor. Türkiye’nin önerisi, cari ittifaklar kantarının eski model olduğunun görülmesidir! O kantar artık bu ağırlığı tartmaz...

ANKARA-BRÜKSEL-WASHİNGTON ANLAYIŞI: RUS ÜSSÜ OLMAYACAK!..

Rusya veya Mısır ya da bir başka ülkenin Libya’da askeri güç kullanması, Türkiye’nin tutumunu değiştirmeyeceği gibi bölgeye ve “rabıtalı alanlara” daha da abanmasını getirir. Bununla da kalmaz, belki Türkiye’nin de istemeyeceği ama kerhen sessiz kalacağı kimi ülkelerin sahaya vaziyet etmesine kapı açabilir!

Bir başka çıkış yolu olarak Hafter yerine daha ılımlı bir profilin masaya sürülmesi de durumu ne kadar değiştirir, tartışmalıdır. Hafter kukla. Kuklanın yerine odundan değil pamuktan figür de koysanız ipini tutanların aklı değişmeyecek. Palyatif çözümdür, yine de müzakere zeminini kolaylaştırabilir.

İç politikada, Mısır veya İsrail ile yakınlaşma adımlarının Türkiye tarafından atılmasını kuvvetle tavsiye eden akıllar şunu da görmeli; örneğin, gözünüzü kapatıp Kahire’ye bu yönde adım attığınızda size kim cevap verecek? Mısır halkı mı, bir başka kukla Sisi mi? İpi kim elinde tutuyorsa yine o verecek. Büyük oranda ABD, küçük oranda butik devlet BAE ve diğerleri. Ama Mısır size gelirse, uygun kıvam tutturulmuş, kuklanın sahipleri ayağınıza gelmiş demektir ki, masa kurulabilir. Hatta Mısır, Rusya’nın önünü bile kesebilir!

Kaldı ki “ateşkes” isteyen kim? Şimdiye kadar Moskova-Berlin kararlarını istismarla sahayı çatışarak kurmaya çalışanlar ateşkes istiyor...

Putin, BM sürecini arkasına almaya çalışan Kahire Bildirgesi’ni hızla hayata geçirmek için Cumhurbaşkanı Erdoğan’la görüşmeden Sisi ve Merkel’le görüştü. İşin doğrusu Moskova Ankara’yı aceleye getirmek istedi. Oysa sahada bir-iki özellikli noktanın (Sirte, Bingazi) ele geçirilmesi bütün Libya’da finale perde açabilir.

Rusya, Libya’daki varlığını askeri mevcudiyet, bir üsle tamamlamak istiyorsa bu hâlâ mümkün gözükmüyor. Olasılık ABD ve NATO’yu rahatsız ediyor. Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu’nun Genel Sekreter Stoltenberg ile yaptığı Libya görüşmesi bu kapsamda anlaşılabilir. Bu da Suriye’deki Rus varlığına yönelik düşünceleri besleyebilir...

Ankara-Brüksel-Washington, Libya’da Rus askeri üssü kurmak için yapılacak her türlü hareketin önlenmesi gerektiğine inanıyorlar mı inanmıyorlar mı? 8 Haziran tarihli Erdoğan-Trump görüşmesi ve sonrası yapılan açıklamalar yanıt olabilir mi?

Cevabınız ne ise Libya’nın geleceği odur...

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.