Tıp dergiciliğimiz ve Türk tıbbı üzerine
Tıp dergiciliğimiz ve Türk tıbbı üzerine

“Azizim doktor! Sıcaklar bastırdı. İştahım gittikçe azalıyor, sirkeli salatalar yiyerek iştahımı açmak istiyorum. Fakat bir zararı olur mu diye korkuyorum. Çünkü bazıları mideyi ekşitir, hazmı güçleştirir diyorlar. Bazıları da bilakis sirke vücuda faydalıdır, hatta köylüler iştahlarını tahrik etmek için sirke ile suyu karıştırarak içerler. Bazı yerlerde salgın hastalıklar olursa sirkeli su içmek faydadan uzak değildir deyip sirkeyi överler. Bu konuda sizin fikrini nedir? İstifade edelim. Laklakıyat ile beyhude vakit geçireceğimize sağlığımızı ilgilendiren bir meseleyi öğrenelim.”

Bu ifadeler yeniden İzmir’de yayın hayatına başlayan Hıfz-ı Sıhha dergisinin 27 Mayıs 1908 tarihli nüshasında yer almaktadır. Diyaloğun devamından önce kısaca Osmanlı’dan Cumhuriyete Türk tıp dergiciliği hakkında kısa bir bilgi verelim.

Malum, Türkçe matbuat tarihimiz Takvim-i Vekayi’nin çıktığı 1831 yılı ile başlatılır. Söz konusu resmi gazetede sağlığı ilgilendiren bazı yazılar, bu konudaki devlet ve hükümet kararları yer almış ise de ilk tıp dergimiz; 1849 yılında Mekteb-i Tıbbıye-yi Şahane tarafında çıkarılan Vak’ayi-i Tıbbıye dergisidir. İlk sayısı, Sultan Abdülmecid saltanatı yıllarında 26 Mart 1849 tarihinde yayın hayatına giren derginin; Fransızca sürdürülen tıp eğitiminin Türkçeleştirilmesine giden yolda çok önemli bir adımdır. Sınırlı sahifeleri, taş baskısıyla aylık olarak çıkarılan bu dergi, ülkemizde bugün tıpta ve tıp eğitiminde ulaşılan üstün seviyenin öncüsü kabul edilmelidir. Osmanlı’da tıp eğitiminde Türkçe’nin benimsenmesi ile birlikte, hem tıp eğitimi ve hem de Türkçe tıp dergiciliği de gelişmeye başlamıştır. Vak’ayi-i Tıbbıye Dergisi, o dönemin de baş belası olan salgın hastalıklar konusunda bilinçlendirme yapmasının yanında; Batı’daki tıp literatürünü Türkçeleştirerek büyük bir hizmet vermiş ve Türkçe tıp eğitiminin önünü açmıştır. Nitekim Osmanlı’da tıp eğitimi geliştikçe Vak’ayi-i Tıbbıye’nin açtığı yolda, pek çok yeni Türkçe tıp dergileri de yayın hayatına girmiştir.

Aslında bu dergiler sadece Türk tıbbının gelişmesine katkı vermemiş, aynı zamanda Türk modernleşmesinde de öncü rol oynamışlardır. Oluşturdukları haleler zamanla ekol, anlayış ve dünyaya bakışları bakımlarından bölünmüş olsalar da bugün müstağnı olamayacağımız bir birikim bırakmışlardır. Günümüzde Türkiye’deki tıp eğitimi ve tababetin ulaştığı seviye, dünyanın takdir ettiği ve hepimizin gurur duyacağı bir seviyededir. Normal zamanlarda fark edemediğimiz bu hakikat, bugün çok daha açık bir biçimde ortaya çıkmıştır. Hekimlerimiz ve sağlık çalışanlarımız, tarihten aldıkları misyonlarıyla aklın ve bilimin öngördüğü her türlü çabayı fedakârane bir biçimde sergileyerek dünyaya örnek olmaktadırlar.

Maalesef aynı şekilde tıp dergiciliğimizin geçmişteki düzeyini koruduğunu söylemek mümkün değildir. Araştırmalar, sayısal olarak artan, ama sürekliliği olmayan ve diğer reklam esaslı sektör dergilerinden farklılaşmayan bir düzeyde olduklarını göstermektedir. Bu yüzden Türkiye’nin tıpta ulaştığı bilimsel seviye doğru paylaşılamamakta ve çoğu kere halk yetkin olmayan kişilerin değerlendirmelerine mahkûm edilmektedir. Aslında son zamanlarda yaşadıklarımız, Covid 19 hakkında bilen-bilmeyenlerin yerli-yersiz beyanları ve halkın yanlış yönlendirilmesi de bunu göstermektedir.

Hala sirkenin faydası olup olmadığını merak ediyorsunuz değil mi? Tıpkı, sarımsağın, sumağın, şalgamın hatta turşunun korona- virüse faydasının olup olmadığını merak ettiğiniz gibi.

Bu kısmı hakiki uzmanlarına bırakalım ve biz yazının başındaki diyaloğu sadeleştirip hekimin cevabını aktaralım:

- “Birader, sağlık durumumuzu bozan şeyleri bilmediğimizden her gün vücudumuzu tehlikeye atıyoruz. Körü körüne yiyip içiyoruz. Beslenme denilen önemli meseleyi hiç bilmiyoruz. Beslenmeyi mideyi şişirmekten ibaret, zannedip elimize geleni tüketiyoruz. Oysa değil sirkenin, suyun bile terkibini bilip ona göre tüketmeliyiz.”

Hıfz-i Sıhha dergisindeki bu diyaloğu uzatmaya gerek yoktur. Günümüzde sirke ile ilgili her türlü bilgiye kolayca ulaşmanız mümkündür. Ama orada yapılan ve bugüne kadar değişmeyen uyarıyı bir kere daha hatırlatalım:

Her konuda olduğu gibi, sağlığımızı ilgilendiren alalara da hile ve hilekar tüccarın eli uzanmaktadır. Siz, siz olun onlardan uzak durun.

Sağlığımız üzerinden ticaret yapmak isteyen satıcıları, sözde hastaneleri, beyaz önlük giyerek halkı kandıran şarlatanları dikkate almayın. Bugün dünyanın imrendiği Türk tıbbına güvenin ve onların yönlendirmeleri ile hareket edin.

Trump ile Dünya Sağlık Örgütü arasından gerilim tırmanıyor: Daha fazla ceset torbası görmek istiyorsanız, virüsü siyasete alet etmeye devam edebilirsiniz
Koronavirüs
Trump ile Dünya Sağlık Örgütü arasından gerilim tırmanıyor: Daha fazla ceset torbası görmek istiyorsanız, virüsü siyasete alet etmeye devam edebilirsiniz
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da düzenlendiği basın toplantısında Dünya Sağlık Örgütüne olan eleştirilerine devam etti. Başkan Trump, "Çin ile ilişkilerine baktığım da DSÖ'nün virüsü siyasileştirmekten bahsettiğine inanmıyorum. Bize ceset torbalarından bahsediyorlar. DSÖ bize doğru analizleri yapsaydı insanlarımıza daha bir hizmet verirdik." dedi. DSÖ'nün birçok konuda salgını yanlış ele aldı ve küçümsedi diyen Trump, DSÖ’ye verdiğimiz fonları gözden geçiriyoruz diyerek tehdidini yeniledi.
AA
Koronavirüslü hasta kaçtı, sağlık çalışanları kovaladı
Koronavirüs
Koronavirüslü hasta kaçtı, sağlık çalışanları kovaladı
Rusya'da koşucu olduğunu belirtilen bir kişi, koronavirüs (Kovid-19) testinin pozitif çıkmasının ardından koşarak kaçmaya çalıştı, özel kıyafetli sağlık görevlileri ise onu kovaladı. O anlar amatör kameralarca kaydedildi.
DHA
İstanbul'da online ruhsal destek programı
Koronavirüs
İstanbul'da online ruhsal destek programı
İstanbul Sağlık Müdürlüğünce, koronavirüs salgını süresince 'evde kal'an vatandaşları yaşayacağı ruhsal sıkıntı ve problemlerin çözümü için destek hattını hayata geçirdi. Yetkililer, vatandaşlara gerektiğinde web üzerinden online terapi hizmetinin de verileceği duyurdu.
AA
Türk Kızılay ve TikTok koronavirüs ile mücadelede işbirliğine gitti
Koronavirüs
Türk Kızılay ve TikTok koronavirüs ile mücadelede işbirliğine gitti
Türkiye'de de çok sayıda kullanıcısı olan ve seviyesiz paylaşımlardan dolayı eleştiriler alan kısa video uygulaması TikTok, Dünya Sağlık Örgütü ile yürüttüğü koronavirüs kampanyasının Türkiye ayağında Kızılay ile iş birliği yaptı. Türk Kızılay'ının "Önlemini Al Sağlıklı Kal" kampanyası kapsamında kendi içeriklerini oluşturan TikTok fenomenleri, koronavirüsten nasıl korunulabileceğini ve alınması gereken tedbirleri videolar aracılığıyla anlatıyorlar. Videolarda salgına karşı farkındalık çalışmaları ve toplum sağlığına dikkat çekiliyor. #Önlemalsağlıklıkal etiketiyle yapılan paylaşımlarda, alınması gereken önlemleri işaret diliyle anlatan kullanıcılar da var.
AA
İngiltere'den koronavirüs açıklaması: Salgının ne zaman zirve yapacağını bilmiyoruz
Koronavirüs
İngiltere'den koronavirüs açıklaması: Salgının ne zaman zirve yapacağını bilmiyoruz
İngiltere Başbakanı Boris Johnson’ın sözcüsü, İngiliz hükümetinin koronavirüsün yayılmasının ülkede ne zaman zirve noktaya geleceğini bilmediğini açıkladı.
DHA
Sağlık çalışanlarının çocuklarından duygulandıran paylaşım
Gündem
Sağlık çalışanlarının çocuklarından duygulandıran paylaşım
Sağlık-Sen Manisa Şubesi tarafından, sağlık çalışanlarının çocuklarının mesajlarından hazırlanan 'Evde kal' videosu sosyal medyada büyük ilgi gördü.
IHA
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy halka seslendi: Hastalandığında dondurma yemesi yasaklanmış çocuk gibi darılmayın
Koronavirüs
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy halka seslendi: Hastalandığında dondurma yemesi yasaklanmış çocuk gibi darılmayın
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, sosyal medya hesaplarından yayınladığı video ile ulusa seslendi. Zelenskiy, konuşmasında, "Hastalandığında dondurma yemesi yasaklanmış çocuk gibi darılmayın" dedi.
IHA

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.