PETROL ve doğal gaz boru hattı güzerahlarıyla ilgili yeni spekülasyonlar Kuzey Kafkaslar'da tehlikeli senaryoları devreye soktu. Belli başlı istihbarat örgütleri Kuzey Kafkasya'da kıyasıya bir savaş veriyor.

MOSKOVA ve Grozni bölgedeki denetimi kaybetti. Dağıstan'da tehlikeli gelişmeler oluyor. Rus ordusu Moskova'dan bağımsız hareket ediyor. Çeçenistan'da ve Dağıstan'da yeni bir savaşın patlaması an meselesi.
 

eçenistan Devlet Başkanı Aslan Mashadov, Batılı istihbarat servislerinin Kuzey Kafkasya'da Rusya ile Çeçenistan arasında bir bölünme meydana getirmek için çalıştıklarına inandığını açıkladı. Mashadov, Çeçen TV'ye yaptığı açıklamada, "Sınırda Batılı istihbarat örgütleri tarafından düzenli olarak gerçekleştirilen provokasyonlar, Rusya ve Çeçenistan'ı sürekli olarak birbirlerine düşürmek, onların modern ilişkiler geliştirerek ortak haline gelmelerini engelliyor" dedi. Batılı ve Müslüman ülkelerdeki istihbarat birimleri ile Rus yöneticilerin bölgenin istikrarsızlığa sürüklenmesi için Dağıstanlı grupları desteklediklerini söyleyen Mashadov, Çeçen hükümetinin sınırı geçen Rus askerlerine saldırganlığı önlemek için müdahale etme haklarını saklı tuttuklarını da ekledi.

Moskova'da kimin eli kimin cebinde

Rusya Başbakanı Sergei Stepaşin 23 Temmuz'da yaptığı açıklamada, Çeçenistan'da son zamanlarda meydana gelen saldırılardan "milliyeti bilinmeyen haydutların" sorumlu olduğunu söylemişti. Stepaşin isyancıların Çeçen hükümeti ile bir bağlılığının olmadığını söyledi ama Çeçen yetkililerin bölgede kontrolü sağlamakta zorlandıklarını iddia etti. Çeçen yetkililer de Moskova'daki bürokratların temelsiz iddialarda bulunduklarını ve Yeltsin'e asılsız raporlar vererek bölgede durumun daha kötüye gitmesine çalıştıkları iddiasıyla yanıt verdiler. 16 Temmuz'da Rus polisi, Çeçen Güvenlik Bakanı Turpal-Ali Atgeriyev'i Moskova'da bir havaalanında tutukladı. Rus savcılar İnterfax haber ajansına Atgeriyev'in 1996'da bir Çeçen'e yaptığı saldırı nedeniyle gözaltına alındığını açıkladılar. Ruslar Atgeriyev'e atfedilen bütün suçlamalardan vazgeçerek onu 17 Temmuz'da salıverdiler ve olayın Rusya İçişleri Bakanlığı'ndaki bir yanlış anlamadan kaynaklandığını açıkladılar. Ama Atgeriyev, tutuklanmasının Rusya Başbakanı Sergei Stepaşin'e Yeltsin ile Mashadov arasındaki görüşmelerin rayından çıkarılması için baskı yapmak amacıyla gerçekleştiğine inandığını söyledi.

Moskova orduyu, Grozni mücahitleri kontrol edemiyor

İki tarafın da yorum ve hareketlerini dikkate alırsak, Kafkaslar'daki durumun genel anlamda Moskova ve Grozni'deki yetkililerin kontrolünde olmadığını görürüz. Batılılar'ın Çeçenistan'daki olayları manipüle ettiği bir gerçek olmakla birlikte, Mashadov'un, Çeçenistan'ın bağımsızlığından başka bir şeyi kabul etmeyen mücahitleri kontrol edemediği ortada. Aynı şekilde, Atgeriyev'in beklenmedik ve siyasi açıdan kötü sonuçları olan tutuklanması; Boris Yeltsin ve Sergei Stepaşin'in Rus güçlerinin Çeçenistan'a karşı hareketlerini kontrol edemediğini gösteriyor. Yeltsin'in güvenlik müdürleri ile, resmi olarak görevde olduğunu göstermek için haftalık toplantılar yapmadaki ısrarı da, bu düşünceleri güçlendiriyor. Rus ve Çeçen liderlerin yeniden kontrolü ele geçirme çalışmaları belki de sadece durumun daha kötüye gitmesiyle sonuçlanacak. Ayrıca, Mashadov'un Rus saldırılarına karşı önlem alacaklarını açıklaması, Rus İçişleri Bakanlığı'nın attığı yemden çok farklı değil. Meşadov-Yeltsin görüşmelerindeki gecikme, sadece dışardaki güçlerin işine yarıyor ve kriz sürecini uzatıyor. Bu ise sonuç olarak görüşmeleri daha da gecikmesine neden oluyor. İki Devlet Başkanı ortak amaçlarını belirleyip iki tarafta da sorun çıkartanlara baskı uygulamadıkça, Kuzey Kafkaslar'ın yeniden bir savaş ruhuna bürünmesi zor değil.