Hakan ARSLAN AB'nin sırları ilgisayarımdaki dosya numaralarına güvenecek olursam, bu "Yeni Şafak"ta kaleme aldığım 166. yazı. Bugüne kadar, "futbol saplantım" sayesinde araya sızdırabildiğim birkaç Dünya Kupası yazısı dışında, hep az çok ciddi, asık suratlı yazılarla çıktım karşınıza. Bugünün Pazar olmasından da yararlanıp küçük bir "yön değişikliği" yapmak istiyorum şimdi. Aşağıya 1993'te yayınlanan Sinema Galerisi adlı kitabımdan bir parça aktaracağım. Bu parça ünlü güldürü oyuncusu Peter Sellers üzerine. Sinemaya son derece öznel bir bakış yönelten kitabımda, artık aramızda olmayan Peter Sellers'ı betimlemeye çalışırken -ne yalan söyleyeyim- gözlerimin önünde hep Avrupa Birliği vardı: Brüksel'in sıkıcı havası, yönetmelikler, alt kurumlar, bürokratlar ve durmaksızın önemli işler görürmüş gibi davranan bakanlar! Öyleyse bugüne kadar asık suratlı çözümlemelerle incelediğimiz Avrupa Birliği'ne bir de Sellers'ın gözünden bakalım: Bu yolla, istediğim "ince alay" düzeyini yakalayabildim mi bilmiyorum, ama AB'nin ardında yatan temel gizi açığa çıkardığım kesin! Umarım aşağıdaki parça kimilerinizi gülümsetmeyi başarabilir (Sellers'ın filmlerini, özellikle Müfettiş Clouseau'yu canlandırdığı Pembe Panter dizisini ve Hrundi Bakshi tiplemesiyle boy gösterdiği Tatlı Budala'yı seyretmiş olanlarınıza, nice sahne ve söz oyunu pek tanıdık gelecek): "Peter Sellers kendine özgü varlığıyla daracık belleklerimizi gıdıklayan bir güldürü ustasıydı. Uzmanlık alanı: 'Varlığı belirsiz kişilerin dört yanda duyulup onurlandırılan varlıklarını' varlığıyla dört yana duyurup onurlandırmak! Peterrific Sellersomania'nın patladığı yer Blake Edwards (asıl adı 'Black Head Towards Punk Paper-Pusher Plonker Punter) denen üşütük herifin yaptığı Pembe Panter (Pink Panther) serisidir: Dayanılmaz Müfettiş Clouseau Frenk kavrayışının doruk noktasıdır. Sıkça belirtildiği gibi, her Fransız'ın dönüp dolaşıp geleceği yer Kartezyen düşüncedir, sıkışınca sığınacak başka yerleri yoktur ne de olsa! Clouseau'nun Kartezyen dehası herhangi bir sorun yumağı karşısında artezyen kuyusu gibi coşkuyla fışkırıverir. Clouseau'nun kullandığı 'kuşku yöntemi' öylesine sistemsizdir ki sonunda karşımıza dünyanın en sistematik iz sürme dangalaklığı çıkar. Bu dangalaklığı ciddiye almak gerekir. Bu sarsılmaz sistemde Avrupa'nın aydınlatıcı ruhu, sorunların üstüne gitme yürekliliği, çözümleme yeteneği, uluslararası istikrarın biricik güvencesi açığa çıkıverir. Clouseau'nun (kuşkusuz yetkinlikle becerdiği) müfettişlik görevi yalnızca bir paravandır aslında. Bu paravanın ardında büyük bir giz yatar: Clouseau dünyayı kuşatan komuta merkezinin şefi, Avrupa Birliği'nin gizli beynidir. Büyük Hintli oyuncu Hrundi Bakshi (Tatlı Budala / The Party, Blake Edwards, 1968) bu yüce gerçeği kavramamakta inat ettiği için, dünya sistemindeki büyük çözülmenin de habercisidir. Bakshi içine girdiği yetkin dünyayı yerle bir ederken Hindistan'ın James Bond'u gibidir. Dr. Noooo'ların trajik çığlıkları hiçbir şeyi değiştirmeyecektir. Bakshi karşısına çıkan en karmaşık tuzakları Clouseau'ya özgü bir kavrayışla aşıverir: İçine tıkılıp kaldığı banyodan büyük bir beceriyle kurtulurken, karşısındaki düşman dünyanın yıkılışına tanıklık etmektedir. Petite-Pitiful-Peter-Clouseau-Bakshi aradığımız, özlediğimiz, beklediğimiz kurtarıcıdır. Mesihtir o (Merhaba Dünya / Being There, Hal Ashby, 1979). Üzerinde yürüyebildiği suyun derinliğini ölçecek kadar bilgedir. Peter Selers adlı 'kahkaha bombesi'nin Clouseau'ya yakışır biçimde zamansız patlamasına ağlamak gerekir, yürekten ağlamak!" Yazı burada bitiyor. Yürekten ağlamak pek zor olmasa gerek! "Zamansız gidenler" ile "zamanında gidemeyenler" arasında sıkışıp kalmış bir ülkede neredeyse eğlenceli, eğlendirici bir hal almış denebilir bu edime!   harslan@yenisafak.com   10 Ekim 1999 Pazar Öyleyse bugüne kadar asık suratlı çözümlemelerle incelediğimiz Avrupa Birliği'ne bir de Sellers'ın gözünden bakalım: Bu yolla, istediğim "ince alay" düzeyini yakalayabildim mi bilmiyorum, ama AB'nin ardında yatan temel gizi açığa çıkardığım kesin!

|| ANASAYFA || GÜNDEM || POLİTİKA || || EKONOMİ || DÜNYA || KÜLTÜR || || YAZARLAR || LİNKLER || || YENİ ŞAFAK'a Mesaj || ABONE OL ||