Marmara depremini iki yıl önce tahmin eden ABD'li jeofizik uzmanı, Kuzey Anadolu fay hattındaki zincirleme sarsıntı etkisinin, İstanbul'da "tehlikeli sismik gerilimin oluştuğunun" işareti olabileceği uyarısında bulundu.
 

ENLO PARK- Kocaeli depremini iki yıl önce tahmin eden bilimadamlarından ABD'li jeofizik uzmanı Ross Stein, Kuzey Anadolu fay hattındaki domino (zincirleme gerilim ve sarsıntı) etkisinin, İstanbul çevresinde de "tehlikeli sismik gerilimin oluştuğunun" işareti olabileceği uyarısında bulundu. ABD Jeoloji Tetkik Dairesi üyesi olan jeofizikçi Stein, dün California'da yaptığı açıklamada, "1939'daki Erzurum depreminden beri Türkiye fayını sallamış olan büyük depremlerin her birinin büyük darbesinin diğeri için kapı açtığını, zemin hazırladığını" hatırlattı. Stein, 7.4 büyüklüğündeki korkunç depremin ardından, Anadolu fay hattı zincirinde 'geriye oynamadık bir domino taşı kaldığını', onun da Marmara denizi tabanında yayılan fay (büyük kırık) uzantısı kırıklar olduğunu, bunların da İstanbul'a doğru uzandıklarını belirtti. "Genel manada, Marmara bölgesinde geriye kalmış kırıklardaki gerilim artacak, İstanbul'a yaklaşarak artan gerilim şehirde olasılıkla depremi meydana getirebilecektir" diyen Stein, California Menlo Park'ta düzenlediği basın toplantısında, "İstanbul endişe kaynağıdır" dedi.

Yetkililer basiret göstermeli

"İstanbul'da meydana gelebilecek büyük deprem için Türk yetkililerinin önlemler almalarının basiretli olacağını" vurgulayan Stein, "Yine de, bu büyük depremin 5 yıl içinde mi, yoksa 50 yıl içinde mi olacağını şimdiden kestirmenin imkanı yok" dedi. "Bir deprem için halihazırdaki potansiyelin, hemen çok yakında deprem meydana geleceğinin kesin işareti olmadığını" hatırlatan Stein, "Ancak, İzmit Depremi'nden sonra eldeki verilere göre yer katmanı levhalarındaki gerilimin İstanbul bölgesi yönüne aktı" dedi. Stein, 1997'de Marmara Denizi'nin oluşturduğu "büyük jeolojik körfeze" uzanan Kuzey Anadolu fay hattındaki parçaları inceleyen ekiple birlikte bu alanda bir bildiri hazırlamıştı. ABD Jeoloji Tetkik Dairesi uzmanı Tom Holzer da, Anadolu'yu incelemiş bir uzman olarak, "Anadolu'da birbirini takip eden çok dominoya tanık olduk" dedi. Stein ve ekibi, Anadolu'da Erzincan'dan başlayıp son 60 yılda meydana gelen, büyüklükleri 6.7 ve daha büyük 10 depremin tümünü inceledi.

Türkiye'nin iki tehlikeli bölgesi

Stein ve ekibi araştırmalarında, Anadolu'da fay geriliminin kayaç kütlelerindeki kırılmalarla giderek hem doğuya hem batıya yöneldiği sonucunu çıkardı. 1997'deki araştırma şunu vurguluyordu: "Türkiye'de özellikle iki bölge tehlike altındadır: 1939'dan beri büyükçe bölümü epey suskun olan Erzincan'ın doğusuyla, İzmit'in güney bölümü..." Bilimin gözünün şimdi, gerilimi daha da batıya kayan Kuzey Anadolu fay hattı sisteminin Marmara Denizi tabanı derinliklerine kayan kırıkların hareketlerine odaklandığını bildiren Stein, Marmara-İstanbul bölgesinde yeni depremi önceden tahmin etmekteki zorluğun, fay sisteminin deniz derinliğindeki belirsizliği olduğunu da belirtti. Stein ayrıca, İstanbul bölgesine doğru kaydığı düşünülen gerilimi takip etmenin, İzmit bölgesinde gözlemlenen darbe kaymasını kaydetmekten daha zor olduğunu söyledi. 16 milyon nüfuslu İstanbul'un uzun tarihe dayalı deprem etkinliğiyle, kentin coğrafi çevresinin sürekli kayaç kütlelelerinin yüksek gerilimiyle tehdit edildiğini ortaya koyduğunu hatırlatan Ross Stein, son olarak şunu vurguladı: Olasılıkları sürekli hesaplamaktayız. İstanbul'un tehlikeyle karşılaşması, beklenmedik bir olgu olmayacaktır."