DAVUT DURSUN Partiler arasındaki bloklaşmanın anlamı eçmenin sandık başındaki davranışının, daha doğrusu tercihinin ne olacağı konusu herkesin ilgisini çekmektedir. Seçmenin parti tercihlerindeki değişmeler, ortaya çıkan yeni eğilimler ve ilgiler sadece siyasi partilerin ve siyasetle meşgul kişilerin ilgilendikleri konular değil aynı zamanda kamu hizmetleriyle ilgili işler yapan geniş toplum kesimlerini de ilgilendiren önemli konulardır. Mesela piyasaya mal ve hizmet sunan bir üretici, tüketicilerin eğilimlerini, tercihlerini ve ilgilerini önceden bilmek ve buna göre ürününü dizayn etmek mecburiyetindedir. Hani bir söz vardır; "Müslüman mahallesinde salyangoz satılmaz." Bu söz toplum eğilimlerini ve tercihlerini dikkate almak gerektiğine atıf yapmaktadır. Son iki yıldır yakından izlemeye çalıştığım kamuoyu araştırmalarının ortaya koyduğu bir gerçek var ki bunu seçim kampanyaları da doğrulamaktadır. O da şu: seçmenlerin parti tercihlerinde ikili bir kamplaşma oluşmuştur. Bir yanda DYP, FP, MHP, BBP, DP, LDP, YDP diğer yanda ANAP, DSP, CHP, ÖDP, HADEP, BP. İlk başta bu ikili bloklaşma şaşırtıcı gibi gözükse de anlamsız değildir. Seçmenlere sorulan ikinci parti tercihlerine verdikleri cevaplara dayanılarak yapılan tasnife göre oluşan bu bloklar içinde oylar bir partiden diğerine kaymakta, fakat bir bloktan diğerine oy kolay kolay geçmemektedir. DYP'li bir seçmenin ikinci parti tercihi öncelikle MHP, ardından FP olmaktadır. FP'li seçmen ikinci parti tercihini BBP, DYP ve MHP'den yana kullanmaktadır. Aynı şekilde BBP'li seçmen ikinci parti tercihinde FP, MHP ve DYP'yi işaretlemektedir. MHP için de benzer bir durum söz konusudur. MHP'liler ikinci parti tercihlerini DYP, FP ve BBP'den yana yapmaktadırlar. Bu grupta yer alan partilere mensup olanların çok az bir kısmı ikinci parti tercihini diğer grupta bulunan ANAP, DSP veya başka bir partiden yana göstermektedir. Buna karşılık ikinci grupta bulunan ANAP'lı seçmenler ikinci parti tercihini çoğunlukla DSP'den yana yapmaktadırlar. DSP'liler de ANAP ve CHP'yi tercih ediyorlar. CHP'li seçmense çoğu kez ÖDP, çok az da olsa DSP ve HADEP'i tercih etmektedirler. Bu gruptakilerin çok az bir bölümü DYP, FP veya bir başkasını tercih etmektedir. Bu durumda iki önemli yanılgı kendini açığa vurmaktadır. Biri DYP ile ANAP'ın sanıldığı gibi birbirinin yerine geçebilecek partiler olmadığı. Diğeri de CHP ile DSP'nin birbirini tamamlayan partiler olmadıkları. Bu bakımdan yıllardır tartışılan merkez sağın ve solun tek partiler etrafında bütünleşmeleri tezleri anlamsız kalmaktadır. Ne DYP ile ANAP, ne de CHP ile DSP birleşebilir ve tek çatı altında toplanabilirler. Bu partiler varlıklarını daha uzun süre devam ettireceklerdir. Diğer bir önemli husus ise bu gruplaşmaların hangi temel üzerinde oluştuğu meselesidir. Birinci gruptakileri bir araya getiren temel saik nedir? Sanıyorum bu sorunun en makul cevabı bu gruptakilerin 28 Şubat süreci diye tanımlanan olağanüstü gelişmeler karşısındaki benzer konumları ve tavırlarıdır. DYP ve FP bu sürecin mağdurları, diğerleri de bu sürece karşı tavır koyan partilerdir. Bu partiler liberal, çevre güçlere dayanan, demokrasiden yana, özgürlükleri savunan, gelenekçi, muhafazakardırlar. Buna karşılık ikinci grupta toplananların ortak nitelikleri 28 Şubat sürecinin yanında durmaları ve bu süreç sayesinde iktidar koltuğuna gelebilmiş olmalarıdır. Bu partiler çevreye değil merkeze dayanmaktadırlar, halkın oy desteğini değil bürokrasinin ve bazı çevrelerin desteğini önemsemektedirler. Demokratlıkları, özgürlükçülükleri son derece sınırlı ve belli şartlara bağlanmıştır. Hafta sonundaki seçimlerde, şimdiye kadar kamuoyu araştırmalarının ortaya koyduğu bu gerçekliğin bir kez daha doğrulanacağı beklenebilir. Daha önceki olağanüstülüklerin arkasından yapılan seçimlerde de belli olduğu gibi birinci gruptakilerin ikinci gruptaki partilere göre daha başarılı olacaklarını sanıyorum. Son günlerde DYP ile MHP arasında başlayan sertleşmeler de bunu göstermektedir. Yine FP ile DYP arasında da tatlı sert bir yarış yaşanmaktadır. Benzer şekilde ANAP ile DSP arasında giderek artan eleştiriler de bu tabloyu doğrulamaktadır. Halka dayanmayan gücünü bürokrasiden ve bazı siyaset dışı güçlerden alan partilerin seçim meydanlarındaki içler acısı durumunu gördükçe demokrasinin ve sandığın gücünü ve erdemini bir kez daha takdir ediyorum. ANAP lideri M. Yılmaz sekiz yıllık kesintisiz eğitim için "Siyasi hayatıma malolsa bile bunu çıkaracağım" demişti! Şimdi halkla yüzleşince İmam-Hatip Okulları'nı ben kapatmadım. Buna kimsenin gücü yetmez diyor! Dün halka "yarasa" diyenler bugün niçin yaptıklarını savunamıyorlar acaba?     12 Nisan 1999 Pazartesi Seçmenlere sorulan ikinci parti tercihlerine verdikleri cevaplara dayanılarak yapılan tasnife göre oluşan bu bloklar içinde oylar bir partiden diğerine kaymakta, fakat bir bloktan diğerine oy kolay kolay geçmemektedir.

|| ANASAYFA || GÜNDEM || POLİTİKA || || DÜŞÜNCE || YAZARLAR || SERBEST KÜRSÜ || || AÇIK OTURUM || LİNKLER || || YENİ ŞAFAK'a Mesaj ||