Arap coğrafyasında devlet başkanları iki yolla değişir: Ya ölür ya da öldürülür. Krallığı süresince verdiği kararların yüzde 60'ının yanlış olduğunu kabul eden Fas Kralı Hasan, baskıcı yönetimi ve Müslümanlara yaptığı zulümleriyle anılacak.
Ülkesinde siyasi tutuklu olmaması ile övünürken, yüzlerce kişiyi işkence ve idamlarla öldürdü. Fas'ta halen gözaltında kaybolan binlerce Müslüman var. Onlarca Müslüman lider ev hapsinde, 195 Müslüman alim hapishanede çürüyor.
|
abat- Arap coğrafyasında devlet başkanları iki yolla değişir: Ya ölür ya da öldürülür. Fas Kralı Hasan da önceki gün vefat etti. Resmi açıklamalara göre kalp krizinden, gayri resmi açıklamalar göre ise zatüreden ölen 70 yaşındaki Hasan, 38 yıllık krallığı boyunca askeri ve siyasi darbeler atlattı. Arap dünyasının en uzun ömürlü kralı olan Hasan, 1961'de babası Kral Muhammed'in önemsiz bir ameliyat sırasında vefat etmesinin ardından 32 yaşında tahta geçti. Kral Hasan yönetiminin ilk yıllarında, çeşitli darbe girişimlerinden kurtulmayı başardı. 1971'de, doğum günü partisinde 1400 asker saldırıda bulundular, 100 misafiri öldürdüler ama banyoda saklanan Kralı öldüremediler. Bir yıl sonra, Fas Hava Kuvvetleri, Fransa'dan ülkeye dönen Kral'ın Boeing 727 uçağını vurarak düşürmeye çalışmış ama başaramamışlardı. Bu başarısız girişimlerden sonra, İçişleri Bakanı General Muhammed Oufkir öldürüldü ve 30 yetkili Tozmamert'te kötü ünü olan bir çöl kalesinde işkenceyle öldürüldü. General Oufkir'in çocukları ve karısı 25 yıl göz hapsine alındı ve evleri yıkıldı. Aynı tarzla Kral uluslararası tepkilere aldırmaksızın 1975'te Batı Sahra'ya asker gönderdi ve Polisario Cephesi ile savaşı hızlandırdı. Yaklaşık 20 milyon dolara malolan bu serüven sonrasında, sorun hâlâ çözümsüzlüğünü koruyor.
Muhalifleri işkenceyle öldüler
Muhalifleri tarafından insan hakları ihlalleri ve zulüm yapmakla suçlanan bu otoriter Kral, yaşamını anlatan kitaplardan ikincisinde, krallığı boyunca verdiği kararlardan yüzde 60'ının yanlış olduğunu kendisi de kabul etti. Ancak, hatalarını hiçbir zaman açıklamadı. Muhalifler, Müslümanlar'a karşı yapılan insan hakları ihlallerini belirtiyorlar. Siyasi rakiplerine ve Müslüman alimlere karşı oldukça sert davranan Hasan, ülkesinde siyasi tutuklu olmaması ile övünürken, bir çok kişi hapishanelerde işkenceler nedeniyle ya da idamlarla hayatını kaybetti. Fas'ta halen gözaltına alındıktan sonra kendilerinden bir daha haber alınamayan binlerce Müslüman bulunduğu belirtiliyor.
Ev hapsi ya da ömür boyu hapis
Özellikle onlarca Müslüman lider ev hapsinde tutuluyor, 195 Müslüman ise haklarında verilen idam cezası ömür boyu hapse dönüştürülerek, hapishanelerde çürümeye terkedildi. 1990'larda aldığı bir kararla değişime gittiği sinyalleri veren Kral Hasan, 800 kadar siyasi mahkum için af çıkardı. Bu hareketinin iki sebebi olduğu belirtiliyor: Birincisi ülkesini insan hakları ihlalleri nedeniyle eleştiren ABD ve Avrupa ile ilişkilerini geliştirmek ikincisi ise oğlu ve veliahtı Sidi Muhammed'e sorunsuz bir ülke bırakmak.
|