Siyasetle siyasetsizlik arasında

İç Anadolu'dan Akdeniz'e uzanan hat üzerinde gezdiğim bölgelerde insanımızın içinde bulunduğu haleti ruhîyeyi tanımlamak oldukça zor. Ne sosyal bilimcilere özgü objektif duruş, ne de gazeteci dikkati yaşanılan/yaşanmaya zorlanan durumu kavramaya yetiyor.

Bir yanda 28 Şubat süreci ile birlikte siyasiler başta olmak üzere kimi sözde aydınların, kalburüstü kesimlerin, temsil makamında bulunanların kendi doğrularından şüpheye düşmüş tavırları İslami hassasiyete sahip kitlelerin ufuklarını karartmış görünüyor. Bunca yıldır savunula gelen/dillendirilen doğrulardan şüpheye düşülmesi "sürecin" en önemli kazancı sayılabilir.

İmam Hatip Liseleri üzerine yaptığımız bir televizyon programı çalışması nedeniyle görüştüğüm insanların 50 yıl önce çok daha olumsuz şartlar altında göze aldıkları zorluklar, hâlâ gözlerinde okunan o günlerin coşkusu ile şimdilerde yaşanan yılgınlık karşılaştırıldığında kırılmanın boyutu tahmin edilebilir. Bir yanda sahip olduğu metafizik hareket potansiyelinin inkişafını engelleyici kendi doğrularında şüpheye düşmüş temsiliyet/ler, diğer tarafta sahip olduğu özgüvenin sükuneti ile bir açılım arayan birey/ler, cemaat/ler, oluşum/lar.

Son otuz yıllık siyasi tecrübenin Türkiye'deki İslami hassasiyetlerin gelişimi, olgunlaşması ve kendi sesini bulması anlamında hiç de küçümsenmeyecek bir katkı olduğunu teslim etmeliyiz. Ancak, beraberinde taşıdığı kimi hastalıklı unsurlar bir yana bizzat siyasal temsil durumundaki oluşum/lar, buna MNP/MSP çizgisi ve daha sonra çıkan irili ufaklı küçük oluşumlar da dahildir, içeriksiz bir siyaset ürettiler. Çözüm olarak her türlü fikri ve kültürel oluşumları ihmal eden hatta yok sayan/eden bir tavır kitleleri siyasal taleplere ve günübirlik siyasete kilitledi.

Her siyasi hareketin zaman zaman iniş ve çıkışları vardır. Her başarısızlık peşinden mutlaka eleştiriyi beraberinde getirir. Bu da yeni arayışlara kapı açar. Türkiye'de yaşanan 30 yıllık deneyimi bütün bu sosyolojik yaklaşımların dışında ele almadan doğru okumamız mümkün görünmüyor.

Anadolu'da milyonlarca insanı harekete geçiren binlerce kuruma, binaya, teşekküle katkıda bulunduran fedakar inisiyatifin elini kolunu bağlayan bizzat siyasal temsiliyet iddiasında olanların dolduramadığı boşluk ve bunu eleştiri adına çıkanların güven telkin etmemeleridir.

Sanatı, edebiyatı, her türlü entelektüel çabayı dışlayan, hatta küçümseyen ve kitleleri en kaba anlamda salt siyasal hedeflere kilitleyen bir tecrübeyi yaşadık. İddiası ile bu kadar çelişkili, donanımsızlıkla "buraya kadar", demek çok insafsız bir hüküm sayılmamalı. Siyaseti küçümseyen/yok sayan siyasetle, her şeyi siyasete kilitleyen bir siyasetsizlik arasında sıkıştırılmış kitleleri gördüm.

Siyaseti yeni bir dille yeniden kurarken daha da güçlendirmek; öte yandan sahip olduğu değer/leri daha üst bir dile dönüştürecek entelektüel ve ruhi inşa faaliyetini tahkim etmek bu insanlara yeni bir ufuk açacaktır.

Müslüman duyarlılığın, sahip olduğu tarihi entelektüel ve de siyasal birikim/deneyim bu ülkenin ihtiyacı olan çıkış anlamına da gelir. Bu ülkenin kaçınılmaz olarak çıkacağı yöneliş, yani var olacaksa olmak zorunda olduğu muhteva buraya işaret etmektedir. Sorun bu potansiyeli doğru okumakta. Konjonktürel bunalımları aşacak öz güvene ve tarihsel olgunluğa sahip bir insan malzememiz var.

Bir yanda var saydıklarımızı yok kabul ederek yeniden kolları sıvamak, diğer tarafta bunca zaman yok sayılan varlarımızı yeniden keşfetmek zorundayız.