Odaklan, devret, ihale et!

İhsan'ı birkaç yıldır görmüyordum. Bir ara işlerinin kötü gittiğini, Avrupa'da eskisi gibi kolay müşteri bulamadığını işittim. Geçen hafta karşılaştık. Sıra işleri konuşmaya geldiğinde, gazetedeki yazıları okuduğunu, bunun için müteşekkir olduğunu söyledi. "Odaklanmaya çalıştık ve kurtulduk" dedi. İşlerin önemli bir kısmını yapmaktan vazgeçmiş, böylece müşteriler nezdinde daha güvenilir bir imalatçı izlenimi uyandırmayı becermişti. "Eski usuller her zaman işe yaramıyor" dedi. "Yeni dönemler, yeni duruşlar gerektiriyor. İntibak kabiliyeti zayıf olanlar kesinlikle ayakta kalamıyor."

Bu hafta size İhsan Bey'i teyiden ünlü bir yönetim hocasının 16 öğüdünü sunacağım. Michael Kami, hem IBM'in, hem Xerox'un super büyüme dönemlerinde baş stratejik planlamacı olarak görev yapmış, sonradan danışmanlık ve yazarlık alanına geçmiş önemli bir kişilik. Trigger Points başlıklı eseri sekiz dile çevrilmiş. İşte bugünün proaktif (etkici) yöneticilerine tavsiyeleri:

1. Geçmişi unutun
Önceki başarılar insanın aklını başından alıp mağrur hale getirir. Yapıcı değişimin önündeki büyük kayalıklardır bunlar. Cevap için asla geriye bakmayın. (Geçmiş, başarı ve başarısızlıklarıyla elbette ilham kaynağımız olmaya devam edecektir. Ama geçmişin başarılarıyla şımarmaktan çok, başarısızlıklarından ders almaya, başarılarını da abartmamaya çalışalım.)

2. Küresel düşünün
Amerikan, Alman veya Japon sanayii diye bir şey yoktur. Para, yetenek, bilgi, teknoloji, enformasyon, ürünler ve hizmetler ulusal değil, küresel metalardır. (Bu yazıyı yazarken kullandığım bilgisayarın tasarımı ABD'de yapılmakta, elektronik aksamı Japonya'dan, diğer aksamı Tayland'dan ithal edilmekte; reklam kampanyası Londra'da hazırlanıp, film çekimleri Los Angeles'ta gerçekleştirilmektedir. Yazılımların artık vazgeçilmez kaynağı ise Hindistan'dır.)

3. İçerideki değişim muazzam olmalıdır
Reforma değil dönüşüme (transformasyon) ihtiyacımız var. Devrimci değişimlere çoğu zaman ancak bir kriz durumu yol açabilir. O zaman da çok geç kalmış olabilirsiniz. İşinizi kökten dönüştürmek istiyorsanız, içeride güçlü bir motivasyon yaratmalı, hatta yapay bir kriz meydana getirmelisiniz.

4. İşinizi eşyaya (şeylere) değil, bilgiye ve enformasyona dayandırın
Ekipman, ürün ve araçlarınızın çoğunun modası geçiyor. Elemanlarınızın güncellenen yetenekleri yegane değerli aktifiniz (varlığınız)dır.

5. Ortaklıklar kurun
Dünyanın dört bir yanından pazarlamacı, tedarikçi, dağıtımcı ve altmüteahhitlerle (taşeron) işbirliğine girin. Stratejik ittifaklar geliştirin ve outsource yapın.

6. Enformasyon-temelli bir örgüt meydana getirin
Şirket içinde ve dışında on-line, kapsayıcı ve güncel veritabanlarına ve elektronik iletişime açık olun.

7. Örgütsel tabakaları azaltın
Daha hızlı geribesleme için, örgütünüzü düzleştirin (hiyerarşiyi yumuşatın ve azaltın).

8. Zamanı sıkıştırın
Tüm karar, uygulama ve eylemlerinizi hızlandırın. Bunu şirket genelinde yeni kültürünüzün, yeni yönetim tarzınızın bir parçası haline getirin.

9. İşinizdeki çekirdek yapabilirlikler (core competencies) üzerinde yoğunlaşın
İşinizdeki en değerli kaynağınızdır bu. Bu çekirdeğe yapışın, onu benzersizleştirin. Geriye kalan herşeyi başka kişi veya şirketlere ihale edin.

10. Personelinizi küresel pazar ve faaliyetlerdeki değişimlere hazırlayın
Bütün elemanlarınızı kesintisiz eğitin ki bilgi ve becerilerini arttırsınlar. Unutmayın, rekabetçi kalabilmeniz için, elemanlarınız mola vermeden yeni yollar, yeni sistemler, yeni teknikler öğrenmek ve yeni kişilerarası beceriler edinmek zorundadırlar. Başka diller bilmeli, başka kültürleri anlamalı, farklı siyasi sistemlere ve iş ortamlarına intibak edebilmelidirler.

11. İşgörenlerinize güç verin, yetkileri kendinizde toplamayın
Otorite, sorumluluk ve yükümlülükleri en alta kadar yayın. Takım çalışmasına ve işgörenlerarası işbirliğine önem verin.

12. Yetenekleri yönlendirin
Yetenkli insanları bulun, işe alın, iyi tutun ve yükseltin. Örgütün bütün kademelerinde yeniliği teşvik edin. Gorillerden korkmayın. Yetenekli, yaratıcı insanları sevin ve besleyin.

13. Küresel benchmarking uygulayın
İşlemlerinizi dünyanın en iyileriyle kıyaslayın. Onlardan öğrenmeye çalışın ve öğrendiklerinizi uygulayın.

14. Değişim mühendisliğini önemseyin
İşlemlerinizin tüm aşamalarını gözden geçirin. Gerektiğinde, her şeyi yeni baştan düzenleyin.

15. Kalite standartlarını yeniden tanımlayın
Üretim, satış, yönetim, mühendislik.. bütün alanlarda kesintisiz kalite geliştirme programları başlatın. Hatalara müsamaha göstermeyin. İşleri ilk defasında doğru yapmaya bakın.

16. Dıştan-içe yürüyün
İş yaparken gözlüklerinizi çıkarın ve işlemlerinize müşterilerinizin, tedarikçilerinizin, ortaklarınızın, tüketicilerin ve toplumun gözleriyle bakın. İçten-dışa düşünmeyin ve hareket etmeyin.