Hukukun Hyde Park safası

Emekli Albay Hüsamettin Tambay, Mütercim Arif, Hikmet, Bilge ve General Gustav Schilk... General Gustav Schilk'i saymazsak, Oğuz Atay'ın, Tehlikeli Oyunlar'ındaki önemli isimler, bunlar. General Schilk, bir ayrıntı. İlginç bir ayrıntı.

Ama önce, kısa bir süre için, General Schilk'i yalnız bırakarak Hyde Park'a uğramamız gerekiyor.

Hyde Park, bir mekan. İnsanlar orada, başka yerlerde anlatamadıkları düşünceleri dile getiriyor. Orada dile getirdikleri düşüncelerden dolayı adli takibata uğramıyorlar.

Birkaç gün önce idrak ettiğimiz Adli Yıl başlangıcı ise, bir 'zaman'ı ifade ediyor.

Biri zaman, biri mekan; ama bir ortak yanları var.

Zamanla mekan arasındaki mahiyet farkını gözardı ederseniz, Adli Yıl'ın açılış gününü zamanın içinde, özel konuşmalara tahsis edilmiş bir Hyde Park olarak yorumlayabilirsinz. Yargıçların, hukuku hukuk gibi konuşabildikleri, 'Çoban değneğinin yere düşüşüne kadar' geçen zamanı çağrıştıran 'hususi' bir zaman dilimi... Bir kaç saatlik bir panayır, bir festival.

O 'hususi' zaman diliminde, Yargıtay Başkanı Sami Selçuk, 312. Madde'nin 'kötü huylu' bir madde olduğunu, 'bu yasanın, hiç bir ülkede, bizdeki gibi sık ve özgürlüğü örseleyecek şekilde uygulanmadığını' beyan ediyor.

O günün hatırına, insanlar, reçel kavanozunu dışından yalar gibi, hukukun lezzeti hakkında bir fikir edinme imkanı bulabiliyor.

Evet, adli Yıl başlangıcı, "Hukuk" denilen Anka Kuşu'nu bir günlüğüne de olsa başköşeye oturttu ve ben, Yargıtay Başkanı Selçuk'un kullandığı bir tabir sayesinde Tehlikeli Oyunlar'ın içindeki o ayrıntıya, General Schilk'in kısacık öyküsüne gittim.

General Schilk, kafasının içinde bir suç işleyen, ya da suç işlediğini hayal eden ve kafasının içinde işlediği suç yüzünden suçluluk duygusuna kapılıp, polisi suç işlediğine ikna etmeye çalışan bir adam.

Selçuk'un kullandığı tabir ise, "Düşünceyi kafada taşıma özgürlüğü."

Selçuk'un konuşması, hukuk adına ümit verici. Ama, hukukun 'şeş cihetten' kuşatılmış bir varlık olduğunu görüp durduğumuz şu günlerde, Yargıtay Başkanı'nın telaffuz ettiği "Düşünceyi kafada taşıma özgürlüğü" tabirinin garip çağrışımlara yol açmasını önlemek biraz zor.

Zor, çünkü bugünlerde, eski başbakanımız Erbakan'ı fî tarihinde yaptığı siyasi bir konuşmadan dolayı hapishaneye, demir parmaklıkların arasına göndermek için gerekli resmi işlemleri tamamlamaya çalışıyoruz.

Zor, çünkü bugünlerde bir çok insan, görevi siyaset yapmak olan, yaptığı siyasetle milyonlarca insanın desteğini alan bir partinin, kapatılıp kapatılmayacağını tahmin etmek için papatya falı bakıyor.

Zor, çünkü Yargıtay Başkanı, 'Türkiye'de işkence yapıldığı için kahroluyorum' diyor. Çünkü, bir hayali müfettiş parmağı, memur taifesinin etrafında dolaşıp duruyor. Çünkü, yasaklı siyasetçilerimiz, yasaksız siyasilerimizden daha çok seviliyor. Ya da tam tersi, insanımızın daha çok teveccüh ettiği siyasilerimize siyaseti yasaklamak, siyasilerimizin işine geliyor.

Hakkaniyete riayet için, şu cümleyi eklememiz gerekiyor yazının sonuna: Hukuk adına yaşadığımız acı gerçek bir gün değişecekse, bu konuşmaların sağladığı birikimle değişecek. İnsanlar, kafalarında taşıdıkları 'varsayılan' düşüncelerden dolayı mahkum olmaktan bir gün kurtulacaksa, bu konuşmaların sağladığı birikimle kurtulacak.