ANKARA- Ulusal ve uluslararası insan hakları örgütlerinin mayınlara karşı başlattığı dünya çapındaki çağrı ve kampanyalara rağmen, Türkiye her yıl aralarında çocukların da bulunduğu onlarca insanı mayınlara kurban veriyor. Son olarak Hakkari Yüksekova'da boş arazide buldukları mayınlarla oynayan 5 çocuktan ikisi öldü, üçü ağır yaralandı. Mazlum-Der raporlarına göre geçtiğimiz yıl 13 çocuk bu şekilde hayatını kaybederken, 14 çocuk da yaralandı.

Mayınla oynadılar

Mazlum-Der'in 1999 yılına ilişkin olarak hazırladığı insan hakları raporunda, mayın ve bomba patlaması sonucu ölen çocuklar konusuna da yer verildi. Rapora göre, geçtiğimiz yıl içinde, askeri çöplükte, boş bir arazide, oyun sahasında, bazen de koyun otlatılan meralarda bulunarak kurcalanan bombaların patlaması sonucu 13 çocuk öldü, 14'ü ise yaralandı.

Bakanlık mahkum oldu

Raporda, Türkiye'de çocuklara ilişkin en önemli sorunlardan biri olan ve çoğu zaman sonu ölümle biten bomba ve mayın patlamaları için bir önlem alınmadığını belirtildi. Raporda ayrıca, bu konudaki tek olumlu gelişmenin, askeri alandaki çöplükte bulduğu patlamamış top mermisinin infilak etmesi sonucu ölen bir çocuğun ailesince Milli Savunma Bakanlığı aleyhine açılan davanın sonuçlanması ve mahkemenin Bakanlığı yaklaşık 3 milyar tazminata mahkum etmesi olduğu kaydedildi.

Ölenlerin çoğu çocuk

Türkiye İnsan Hakları Vakfı'nın yaptığı araştırmalara göre ise 1996 yılında mayına basan ya da buldukları sahipsiz bombaları ve top mermilerini kurcalayan 40 kişi öldü, 100'den fazla kişi de yaralandı. TİHV'in hazırladığı raporlarda, 1992 yılında 38, 1993 yılında 123, 1994 yılında 131, 1995 yılında 45 kişinin aynı şekilde hayatını kaybettiği belirtilirken, bu sayılara mayın patlaması sonucu ölen asker, polis, korucu ve terör örgütü mensuplarının dahil olmadığına dikkat çekildi. Raporlarda ayrıca, mayın ve sahipsiz bomba ve mermi patlaması sonucu ölen ve yaralananların tamamına yakını çocukların oluşturduğu kaydedildi.

Heryer mayın dolu

Her yıl, büyük çoğunluğu çocuklardan oluşan onlarca sivilin ölümüne neden olan mayınlar, Meclis'te oluşturulan bir komisyonda da ele alındı. Yaklaşık üç yıl önce kurulan TBMM Hudut Güvenliğinin Araştırılması Komisyonu, Türkiye-Suriye sınırını oluşturan yaklaşık 600 kilometre uzunluğunda ve 200-400 metre genişliğindeki bir bölgede nerelere mayın döşendiğini tespit edilemediğini ortaya çıkardı. Komisyon tarafından hazırlanan raporda, yüzbinlerce dönüm arazinin döşeli mayın nedeniyle ekime kapalı olduğu belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

"Mayın döşeme anahtarı bulunmadığı için nerelere döşendiği bilinmemektedir. Ayrıca bir kısmı yangın-sel gibi tabii afetlerle etkisiz hale gelmiştir."