İsmet Bey, elbette Berkan, olmaz böyle şey!

İsmet Berkan yazmış: "Bizler çocukken bir önceki kuşaklar hakkında, özellikle de 68 kuşağı hakkında efsanelerle büyüdük." (Radikal, 2.1.2000)

'Biz' yerine 'bizler' deyişini hoş görebiliriz ama 'bir önceki kuşaklar' denir mi hiç? "Bir önceki kuşak" adı üstünde 'bir' önceki kuşak, örneğin '68 kuşağı' olabilir. Sizlerden, daha doğrusu sizden önce 'birden çok kuşak' varsa, 'bir' sıfatını kullanmanıza hiç gerek yok, "önceki kuşaklar" dersiniz, olur biter.

Berkan'ın sözcük savurganlığı bununla bitmemiş. "Herkes beni olduğumdan büyük sanıyordu. Hâlâ daha da öyledir." demiş. "Hâlâ da öyledir." denebilir; "Hâlen dahi öyledir." denebilir; "Hâlâ öyledir." demenin de bir sakıncası yok ama "Hâlâ daha da öyledir." demek özensizliktir, savurganlıktır. İsmet Berkan, aynı yazıda bir de cimrilik etmiş. "Benim ve benim gibiler için nasıl 2000 yılını düşünmek olmayacak bir şeyi düşünmektiyse, 'hayat sigortası' da o kadar saçma bir şeydi." Altını çizdiğim ifadede ek fiili, -i'sini esirgemeden, 'düşünmek idiyse' biçiminde söyleyip yazalım, cümlenin rahatladığını, ferahladığını göreceğiz. Bu ferahlığı daha da güçlendirmek için, temel cümlenin yüklemini de şöyle değiştirebiliriz: "... o kadar saçma bir şey idi." Dilimizin imkânlarını değerlendirmede bazen böyle ihmalkâr davranıyoruz işte.

Berkan'ın yazısında takıldığım son nokta, bir harf fazlalığı. Fiilin çatısına gereksiz bir ettirgenlik katan lüzumsuz bir 't'. "Acelecilik öyle ruhumuza işlemiş ki, zamanımızın keyfini doğru dürüst çıkartamıyoruz bile." yazmış Sayın Berkan. Üşenmeyip sözlüklere baktım, deyimin doğrusu 'keyfini çıkarmak'. Biraz önce 'takıldığım son nokta' demekle ben de acele etmişim. Bir noktaya daha takıldım, o da 'bir' savurganlığını yansıtıyor. Berkan'ın cümlesi şöyle: "Evde bir bütün gün boş boş durmayı, deniz kenarında bir bankın üstünde gün batımını güneş denizin üstünde kaybolana kadar izlemeyi ve bu arada hiçbir şey düşünmemeyi neden beceremiyoruz?" Yazar "bütün bir gün" demiş olsa, hoş görülebilir ama "bir bütün gün" rahatsızlık veriyor, en iyisi "bütün gün" demek. Bu 'bütün gün'ün, yirmi dört saati mi, sabahtan akşama 'gündüz'ü mü ifade ettiği, kuşkusuz, ayrı bir konu.

Yukarıdaki satırları altı ay önce yazmışım, böylece makinemde kalmış. Dolayısıyla siz değerli okuyucular ve Sayın İsmet Berkan, eleştirilerimden yararlanma fırsatından yoksun kalmışsınız! Aradan geçen altı ayın bu eleştirileri bayatlatmasını çok isterdim ama yazık ki böyle bir belirti yok. İsmet Berkan'ın 9 Temmuz Pazar günkü yazısını okurken bu "metruk" yazıyı anımsadım. "Kamuoyu kimdir?" diye ironik bir başlık seçen yazar, medyanın millet çoğunluğundan ve onun gerçek sorunlarından nasıl da uzak düştüğünü pek güzel anlatmış. Bir çeşit "itiraf" sayabileceğimiz bu yazıdan sonra, örneğin Berkan'ın gazetesi Radikal, kamuyu ve oyunu merak etmeye ve yansıtmaya başlar mı dersiniz?

Yazar, sondan bir önceki paragrafında yine bir dil kusuru işlemiş. Şöyle: "Daha önceki yazılarda belirttim, o kamuoyu da hepi topu 2.5 milyon hane. Zaten gazete satışları da o kadar işte. Hatta biraz daha fazla." Son cümledeki "hattâ" ne tuhaf değil mi? "Hattâ biraz daha az" dese, cümle doğru olacak ama bilgi yanlış olacak. İsmet Berkan, "belki biraz daha fazla" dese, bu anlatım tuhaflığına düşmeyecekti. Yazısının bir yerinde "Tek tek insanların inanılmaz sorunları var, bunları bırakın gazetelerimizde yansıtmayı, görmekten bile vazgeçtik maalesef." diyen İsmet Berkan'a "Çok haklısınız!" diyorum ve diline biraz daha özen göstermesini diliyorum.