Yapay gündemler, daha mı çekici?

Televizyondaki şampuan reklamlarına bakarsanız, bir insanın hayattaki en önemli sorunu, saçının parlak görünmemesi, kolay taranmaması veya kepekli olmasıdır..

Aslında habercilik de, bir çeşit reklamcılık.. "Özel televizyon haberciliği" ise, reklamcılığa gerçekten çok yakın..

Neticede, özel televizyonların tek gelir kaynağı, reklamlardır.. Özel televizyonlar, izlenme oranlarını (rating), reklam verenlere satar..

-Benim şu kadar izleyicim var.. Sen bana reklam ver, ben de izleyicilerimi sana vereyim, der özel bir televizyon kanalı..

İşin özü bu..

Bunun için "gerçek gündem" eğer izleyicilere çekici gelmiyorsa, televizyon haberlerinde özel veya "yapay gündem" üretilebilir.

Nasıl şampuan reklamları, insanlığın en önemli sorununu "parlak saça sahip olmamak" şeklinde sunuyorsa, bazı özel televizyon kanalı haberleri de, günün en önemli haberini, hiç olmayacak bir konuyu işleyerek verebilir..

Neticede, medyanın lüksü de, işte bu "öncelikli gündem"i belirleme hakkıdır..

Örneğin, ülkeyi yöneten politikacıların böyle bir lüksü yoktur.. Onlar gündem maddelerini seçemezler.. Öncelikli gündem, onların önüne gelir.

Tabiî bir de "halk" var.. Bazen "seçmen", bazen "okuyucu", bazen "tüketici" kimliği ile anılan "halk"ın gündemi, acaba kime daha yakın oluyor?

İnter-net'teki bir sitede (www.newseum.org), geçen 20'nci yüzyılın en önemli 100 olayı sıralanmış.. Oylamalardan biri "halk" arasında, diğeri de "gazeteciler" arasında yapılmış..

Tabiî, bir Amerikan anketi bu..

Aşağıda, bu anketin ortaya koyduğu önemli olaylar listesini veriyoruz.. İlk rakam, "halkın" olayı belirleyen sıralama rakamı.. Parantez içindeki rakam ise, gazetecilerin oylarının önem sıralamasını yansıtıyor..

1 (1) o Amerika'nın atom bombasını atması 1945.

2 (3) o Japonya'nın Amerika'ya (Pearl Harbour) saldırması (1941)

3 (2) o Ayda ilk insan yürüyüşü, 1969

4 (4) o Wright Kardeşler'in uçağı icadı 1903

5 (6) o Kennedy'nin Dallas'da vurulması 1963

6 (11) o Penisilin'in icadı 1928

7 (5) o Amerika'da kadınların oy hakkına sahip olması (1920)

8 (10) o Amerika'da borsanın çökmesi 1929

9 (21) o Polio (çocuk felci) aşısının icadı 1953

10 (12) o DNA zincirinin bulunması 1953

11 (7) o Nazilerin Yahudi soykırımının öğrenilmesi 19............

12 (19) o Eienstein'in izayiyeti açıklaması 1905

13 (36) o Titanic'in batması 1912

14 (17) o Ford'un seri imalat otomobili üretmesi 1913

15 (8) o 1'inci Dünya Savaşı'nın başlaması 1914

16 (27) o Berlin Duvarı'nın yıkılması 1969

17 (51) o İlk bilgisayar çipinin patent alması 1959

18 (25) o Öldürücü AİDS'in teşhis edilmesi 1981

19 (30) o Lindbergh'in Atlantik'i uçakla geçmesi 1927

20 (52) o Radyo sinyallerinin Atlantik'i aşması 1901

Görüldüğü gibi, "halk" sağlık ve teknolojiye, gazetecilerden daha fazla önem veriyor.. Savaşlar ve krizler ise, her kesimin öncelikli gündem konuları..

Örneğin İnter Net'in (w.w.w) devreye girmesi (1969) halk oyuyla 22'nci sırada.. Gazeteciler ise, inter-neti 32'nci sıraya yerleştirmiş.. Canlıların kopyalanması halk için 47'nci, gazeteciler içinse 79'uncu en önemli olay.

Kadınlar ise, sağlık ve teknolojiye erkeklerden daha fazla önem veriyor..

Örneğin kadınlar için geçen yüzyılın en önemli olayı, Penisilin'in icadı.. Kadınlar için en önemli ikinci olay Wright'in uçağı bulması, 3'üncü olay da Japonya'nın Amerika'ya saldırması..

Bütün bunlardan ne çıkar?..

Acaba biz Türk gazetecileri olarak, kadınlı erkekli halkın (veya okurların) nabzını ne kadar tutabiliyoruz?..

Derin Türkiye'nin gerçek gündem maddeleri ile, gazete manşetleri ve televizyon haberleri, ne kadar iz-düşümü içinde..

Veya bu çok önemli mi?

"Yapay gündem"ler daha çekici mi?

ŞAKA

Avrupa omleti!..

Yumurtayı kırmadan omlet yapamazsınız.. Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliğine giden yolda da, bazı yumurtaların kırılması gerekiyor..

Genellikle bunlar dinozor yumurtaları..

İşin ilgi çekici yanı, bu yumurtaları kırıp, omlet yapmak, şimdi Mesut Yılmaz'a düşüyor..

Bakalım, şu "YÖK yumurtası" konusunda, ne görüş açıklayacak Yılmaz?

PAZAR KEYFİ

Dünyayı etkileyen isimler..

İnter-net'teki "www.hyperhistory.com" sitesinde, dünyanın son 1000 yılındaki "en etkili 30 insan"ın listesi var.. Bu liste, Türkiye'de de izlenebilen "History Channel"in yardımı ile hazırlanmış.. İşte listedeki isimler..

1-Gutenberg 2-Newton 3-Luther 4-Darwin 5-Sheakespeare 6-Kristof Kolomb 7-Marx 8-Einstein 9-Copernicus 10-Galile 11-Leonardo Da Vinci 12-Freud 13-Pasteur 14-Edison 15-Jefferson 16-Hitler 17-Gandi 18-John Locke 19-Mikelanj 20-Adam Smith 21-Washington 22-Cengiz Han 23-Lincoln 24-St. Thomas 25-James Watt 26-Mozart 27-Napolyon 28-J.S.Bach 29-Henry Ford 30-Beethoven.

Bütün dünya tarihinin en etkili 14 ismi ise, Micheal Hart isimli Amerikalı bir tarihçinin kitabına dayanılarak "hyperhistory.com" sitesinde yer almış..

Bütün dünya tarihinin en etkili isimleri liste alfabetik sıraya göre şöyle..

Aristo, Augustus, Buda, Colombus (Kristof Kolomb), Confiçius (Konfiçyus), Einstein, Galile, Gutenberg, Jesus (Hz. İsa), Hz. Muhammed, Newton, St. Paul, Shi Huang-Ti, Tsai Lung.

Bu listeleri bilmenin ne gibi yararı olabilir?

Örneğin televizyonlarda milyarlık ödüller veren bilgi yarışmalarını, daha kolay karşılayabilirsiniz.

Ya da "bilgi" ve "genel kültür"ün tadına varıp, ancak kitap okuyarak, dünyayı ve insanlığı öğrenebileceğinizi farkedersiniz..