Türkiye, yasadışı göç tehdidinde. Halen 500 bin yabancının yasadışı olarak Türkiye'de bulunması, sorunun boyutunu ortaya koyuyor. Türkiye coğrafi konumu nedeniyle yasadışı göç hareketlerinden olumsuz etkileniyor.

Özellikle İran, Irak, Pakistan, Afganistan, Bangladeş ve Sri Lanka vatandaşlarının Batı ülkelerine geçişlerinde "transit ülke" olan Türkiye; Romanya, Moldova, Belarus, Ukrayna, Rusya ve Gürcistan gibi eski Doğu Bloku ülkelerinin vatandaşlarının çalışma amaçlı yasadışı göçlerinde ise "hedef ülke" konumuna geldi.

2000 yılında Batı Avrupa'ya geçmeye çalışan çoğunluğu anılan ülkelerin vatandaşlarından oluşan 94 bin 514 yabancı, yasadışı konumda bulunmaları nedeniyle Türkiye'de yakalandı. Bunun dışında, 31 bin 399 yabancı, çeşitli suçlara karıştıkları gerekçesiyle Türkiye'den sınırdışı edildi. 24 bin 502 kişi ise durumlarında ve belgelerinde görülen eksiklikler nedeniyle Türkiye sınırlarından geri çevrildi. Türkiye'de halen 500 bine yakın yabancının yasadışı olarak bulunduğu tahmin ediliyor.

Birçok ülkeyle anlaşma yaptık

AB İlerleme Raporu'nda, Türkiye'nin de "geri kabul anlaşmaları" yapması gerektiği belirtildi. AB Ulusal Programı'nda ise Türkiye'nin öncelikle sınırındaki komşu ülkeler ile "geri kabul anlaşmaları" yapacağı taahhüt edildi. Emniyet güçlerinin operasyonlar sonucu yakaladığı yasadışı göçmenlere yiyecek ve barınma sağlanmasında ciddi fiziki ve mali sıkıntılar yaşanıyor. Bu nedenle, yakalanan yasadışı göçmenlerin uluslararası hukuka uygun biçimde, insan haklarına saygı gözetilerek hızlı ve güvenli bir biçimde ülke dışına çıkartılmaları önem taşıyor.

Anlaşmalarda, taraf ülkede bulunan ve konumları yasal olmayan diğer taraf ülke vatandaşlarının, bir taraf ülkeden diğer taraf ülkeye yasal olmayan yollarla geçmiş üçüncü ülke vatandaşlarının, vatandaşı oldukları ya da geldikleri ülkeye geri gönderilmesini hüküm altına alıyor.

GERİ GÖNDERİLMEYİ BEKLİYORLAR

Dünyada, planlı iş gücü piyasasına uygun yasal göçün sosyal ve ekonomik yararlar sağlayabileceği kabul edilmekle birlikte, yasadışı göç; toplumsal düzeni bozan, ekonomik dengeleri olumsuz etkileyen, denetlenmesi zorunlu bir güvenlik sorunu olarak görülüyor. Yasadışı göçün, hukuk ve kamu düzenine karşı bir tehdit, insan haklarının ihlaline yönelik bir risk haline gelmeye başlaması, ülkeleri bu konuda ciddi önlemler almaya ve sorunu uluslararası platformlara taşımaya itti. Yasadışı

göçün denetlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla, yasadışı göçmenlerin vatandaşı oldukları, ikamet ettikleri veya geldikleri ülkelere etkin ve hızlı bir şekilde geri gönderilmesinin önemi, 1990'lı yıllardan itibaren uluslararası kuruluşlarca dile getirilmeye başlandı. Bu amaçla, AB ülkeleri arasında uzun zamandır uygulanmakta olan ve hukuksal araç olarak kabul edilen "geri kabul anlaşmaları", uygun çözüm olarak değerlendirilmeye başlandı.