Adli Tıp Uzmanları Derneği (ATUD), Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV), Türk Tabipleri Birliği'nin (TTB) yürüttüğü ortak çalışma ile "işkencenin araştırılması ve dökümantasyonu" konusunu ele alan ve BM tarafından kabul edilen, İstanbul Protokolü adı verilen "İşkence ve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı, Aşağılayıcı Muamele veya Cezaların Etkili Biçimde Soruşturulması ve Belgelendirilmesi İçin El Klavuzu" dün basına tanıtıldı.

Ortak basın açıklamasında, "işkenceye maruz kalanların yapacaklarına" ilişkin İstanbul Protokolü'nün, sadece Tükiye'deki değil dünyadaki tüm işkence görenlerin, avukatların, insan hakları savunucularının, hakim ve savcıların başvururu kitabı özelliği taşıdığı vurgulandı.

TTB İkinci Başkanı Dr. Metin Bakkalcı, İstanbul Potokolü'nün bu konuda hazırlanan ilk uluslararası kılavuz olduğunu belirerek, kılavuzun işkence yapılması ile ilgili kesin yasaklarla işkencecilerin sorumlu tutulmaları arasındaki boşluğu dolduracağnı söyledi. ATUD Başkanı Yüksel Çetin, İstanbul Protokolü'nün, canlı olgularda yapılacak olan muayenelerde uluslararası standardı sağlayacağını ifade ederken, TİHV Başkanı Yavuz Önen, 1990 yılından bu yana 5 binden fazla işkence gören kişiyi tedavi ettiklerine dikkat çekti. Toplantıda daha sonra TİHV İstanbul Şubesi üyesi Dr. Önder Özkalıpçı İstanbul Protokolü'nün hazırlık aşamaları hakkında bilgi verdi.

İstanbul Protokolü nedir?

Herhangi bir işkence iddiası olduğunda izlenmesi gereken hukuki ve tıbbi prosedürleri anlatan kitap, hukukçu, hekim, insan hakları savunucuları, işkence mağdurları, işkencecileri hukuksal olarak mahkum ettirmeyi hedef alıyor. Hazırlanmasında, BM'nin de kısmen maddi destekte bulunduğu kitap, 9 Ağustos 1999'da sunulduğu BM İnsan Hakları Yüksek Komitesi'nde resmen kabul edildi. İstanbul Protokolü'nde, işkencenin hukuki açıdan soruşturulması, tanıkların korunması gibi başlıklar bulunuyor.