İnci Enginün ve Zeynep Kerman, ikisi de merhum Mehmed Kaplan tarafından yetiştirilen Yeni Türk Edebiyatı kürsüsü profesörüdür. Hâlen meslekî ve akademik hayatlarının zirvesinde, en olgun çağlarını yaşamaktadırlar.. Kaplan merhumun ilmî titizliğini, çalışkanlığını, velûdiyetini tevârüs ederek binlerce talebe, yüzlerce edebiyatçı yetiştirip birçok da ilmî kıymeti haiz eser vücûda getirdiler.. Bu defa, bu iki profesör, Kaplan'ın biyografik ve ilmî şahsiyetini 192 sayfalık bir kitap hâlinde beraberce hazırlamış, Dergâh Kitabevi de, ilmî ve edebî eserlere her zaman gösterdiği kadirbilirlik, hasbî, kalbî bir ilim sevgisiyle bu eseri neşretmiş bulunmaktadır..

"Mehmed Kaplan, hayatı ve eserleri" adıyle Anadolu kitaplığı dizisi içinde yayınlanan eserin başında Ezel Erverdi'nin bir takdîm yazısı var.. Hayatını Zeynep Kerman yazmış (41. sayfaya kadar), eserlerine ait bilgileri (41.den 62. sayfaya kadar) berâberce hazırlamışlar; deneme, makale, şiir ve tercümelerini (62.den 127. sayfaya kadar) yine birlikte hazırlayarak bunların kronolojik bir listesini vermişler.. Bundan sonra, Kaplan'ın kendi dilinden, çocukluk yıllarına, Yahyâ Kemal ve Ahmed Hamdi Tanpınar'a âit hâtırâları geliyor (127'den 155'e kadar).. 127. sayfadan itibaren de merhumun içinde yeraldığı fotoğraflar verilmektedir.. 185. sayfadan sonraki bölümde de vefâtından sonra hakkında yazılan yazıların bir listesi bulunmaktadır..

Üyeleri arasında Ahmed Muhip Dranas, Nihad Sami Banarlı, Tarık Buğra, Prof. Faruk Kadri Timurtaş, Prof. Muharrem Ergin, Ahmet Kabaklı, Kemal Dr.; ve Kenan Akyüz'ün de bulunduğu Çağdaş Türk Yazarları Komisyonu'nda 1966'dan 1971'e kadar birlikte çalışmak zevkine mazhar olduğumuz Mehmet Kaplan, gerçek bir edebiyat bilginiydi.. Ayrıca edebî eserlerin tahlîl ve tenkîdini, sağlam kriterlere dayanarak yapmaya muktedir güçlü bir münekkid (eleştirmen) olduğunu kabul etmek gerekir.. Daha sonra, kültür meselelerinin, tarih, edebiyat, sosyoloji ve felsefe ile alâkasını, bizzat edebî eserin hayat ve felsefe ile râbıtasını tesbit eden bir düşünür (mütefekkir) olduğunu kaydetmekte yüzde yüz isabet vardır. Ayrıca; aralarında mantık ve muhâkeme bağı kuvvetli, kısa, net ve vâzıh cümlelerle örülmüş canlı, kuvvetli bir üslûba sahib bulunduğuna da hiç şüphe yoktur.. Dilinin kuvveti ve mükemmeliyeti, belki de diğer akademik husûsiyetlerinin başında gelir..

Nihayet, akademik mânâda bir yetiştiriciliği vardır ki, şâkirtleri, edebiyat nâmına bugün vukûa gelen faâliyet ve hadiseleri, ilmî çalışmaları omuzlayarak götürmektedirler.. Edebiyat dünyasında rastladığımız ciddî elemanlar, hep onun yetiştirdiği veya yetiştirdiklerinin yetiştirtirdiği değerlerdir.. Onu ikinci bir Fuat Köprülü addedebiliriz.. Ne yazık ki, en verimli çağında aramızdan ayrılmıştır. İlâhî takdîn karşısında düşünmekten ve susmaktan başka elimizden ne gelir!.. Tesellimiz şudur ki, eserleri ve talebeleri ışıklarını saçmaya devam ediyorlar.. Orhan Okay'lar, Ezel Erverdiler; İnci Enginün, Zeynep Kerman ve diğer değerli ilim ve san'at adamı edebiyatçılar, aziz hocalarından aldıkları feyiz ve bereketi memleket sathına yaymaktadırlar. O sebeble, Bilgin, edîb ve mütefekkir Mehmed Kaplan, Anadolu yaylasının bu teni ve bağrı yanık evlâdı mezarında rahat uyuyabilir..

Dergah Yayınları, Tel: 0 212 516 12 62