Irak'ın BM'ye sunduğu kitle imha silahı programına ilişkin 12 bin sayfalık raporun tüm diğer BM Güvenlik Konseyi üyelerinden önce ABD'nin eline geçmesi, tartışma yarattı. ABD'nin, raporun Güvenlik Konseyi'nin dönüşümlü başkanlığını elinde tutan Kolombiya'yı ikna ederek ilk kopyasını Washington'a götürdüğü, raporun kopyalarının çıkarıldığı belirtiliyor. ABD'nin bu tavrı, diğer Konsey üyelerinin tepkisini çekti.

Raporun Bağdat'ın kimyasal ve biyolojik silah üretim programlarına yardımcı olan ülke ve firmalar hakkında çeşitli bilgiler içerdiği, bu ülkelerin bazılarının Doğu Avrupa ülkeleri olduğunu ortaya koyduğu belirtiliyor. ABD'nin tavrı, üyeler tarafından bir çeşit 'el koyma' olarak nitelendirildi. Katar basını, ABD'nin tavrını korsanlık olarak nitelendirdi.

Güvenlik Konseyi'nin nükleer kulübe üye olan 5 daimi üyesi olan ABD, İngiltere, Fransa, Rusya ve Çin, raporun, gizli ve hassas bilgiler dahil olmak üzere tamamını inceleme fırsatı bulacak. Buna karşılık nükleer silah yapma kapasitesi bulunmayan 10 geçici üyeye, raporun "sansür edilmiş" metni dağıtılacak. Geçici a üyeler buna da tepki gösteriyor.

Raporda neler var?

Irak'ın sunduğu raporda, kimyasal madde yapımı, bu amaçla firmalarla kurulan ilişkiler ve bir radyasyon bombası yapım projesinin bile yer aldığı kaydedildi. Saddam Hüseyin'in başdanışmanı General Amir El Saadi, "Irak'ın 1991 Körfez savaşı öncesinde atom bombası yapmaya çok yaklaştığını" ifade etti, "ancak ülkesinin artık bu tür ihtirasları bulunmadığını" söyledi. Rapor, Bağdat'ın kimyasal ve biyolojik silah üretim programlarına yardımcı olan ülke ve firmalar hakkında bilgiler içeriyor. Irak'a bu konuda yardımcı olan ülkelerin bazılarının Doğu Avrupa ülkeleri olduğu belirtilmekle birlikte şimdilik bunların adlarının gizli tutulması kararlaştırıldı.

ANCAK 8 AYDA TAMAMLANIR

Silah denetçileri dün, başkent Bağdat'ın batısındaki Ebu Gureyb bölgesinde bulunan bir tesisi ve Sanayi ve Maden Bakanlığı'na bağlı, başkentin güneyindeki El Fırat kimyasal tesisini inceledi. Şu ana kadar 25 tesiste inceleme yapan denetçilerinin Irak'taki işlerini 8 ayda tamamlayacağı belirtiliyor.

Rusya: Saddam yönetimi meşrudur

Rusya, BM denetçilerinin Irak'ta yaptıkları çalışmaların, "Irak'ın meşru yönetimini şiddet yoluyla devirmek" için bahane olarak kullanılamayacağı uyarısında bulundu. Dışişleri Bakanlığı Sözcüs Aleksandır Yakovenko dün yaptığı açıklamada, BM Ana Sözleşmesi'nin, bir ülkenin yönetimini devirme gibi bir hakkı hiçbir ülkeye vermediğini vurguladı. Sözcü, böyle bir girişime BM'nin ve onun çalışmalarının dahil edilmeye çalışılması halinde, bunun örgütün saygınlığına da zarar vereceğini belirtti. n MOSKOVA