Irak Kürdistan Demokrat Parti lideri Mesut Barzani ile Irak Kürdistan Yurtseverler Birliği lideri Celal Talabani'nin Kuzey Irak'ta bir Kürt federe devletinin kurulması için anlaşmaya vardıkları öğrenildi.

İkili, ağustos ortalarında yaptıkları anlaşmaya göre önce Irak içinde federe devlet kuracaklar, daha sonra bağımsızlık ilan edecekler. Kuzey Irak'ta Köysancak'ta biraraya gelerek, şimdilik Bağdat yönetimine bağlı olacak Kürt federe devletinin anayasası üzerinde çalışan ikili, Irak ve Kuzey Irak konusunda hassas bir politika izleyen Türkiye'nin nabzını ölçmeye çalışıyor. IKDP lideri Barzani'nin Türkiye'ye yönelik sert üslübuna karşılık, IKYB lideri Talabani'nin Türkiye'ye gelerek havayı yumuşatmaya yönelik temaslarda bulunması anlamlı bulundu. Türkiye tarafından dikkatle takip edilen gelişmelere göre, IKDP lideri Barzani, Irak'a yapılacak olası bir ABD operasyonunun ardından federal devletler ilkesine dayalı bir mekanizmanın kurulmasını istiyor.

77 maddelik anayasa taslağı

Üzerinde çalışılan anayasa taslağında, federal devletler arasındaki ilişkiye değiniliyor ve Irak'ın geleceğinin federal sistem üzerine inşa edilmesinin gerekliliği vurgulanıyor. Anayasa taslağının giriş bölümünde, "Bu yeni dünya düzenine en uygun yönetim biçimidir. ABD, Kanada ve Belçika gibi pek çok ülke bu sistemle büyük başarılar kazanmışlardır" ifadelerine yer veriliyor.

Toplam 77 maddeden oluşan, Arap ve Kürtler olmak üzere iki ayrı devlet esasına göre kurulu anayasa taslağı, üst çatı olarak Irak federal devletini öngörüyor. Taslakta "Kürdistan bölgesinin kurucu halkı Kürtlerdir" denilerek Türkmenler, Asuriler, Keldaniler ve Araplar bu bölge içerisinde yaşayan azınlıklar olarak ele alınıyor. Ana dil olarak Kürtçe'nin şart koşulduğu bölgede, Arapça okutulması zorunluluğu da bulunuyor. Diğer azınlıkların da kendi dillerini kültür ve eğitim çerçevesinde öğrenmelerine imkan tanınıyor. Türkmenler ve diğer azınlıkların aynı anda 3 ayrı dili de öğrenmeleri şart koşuluyor.

İŞTE ANAYASA

Taslağın genel esaslar başlığı altında devletin şeklini içeren maddeleri şöyle:

Madde 1: Kürdistan, federal Irak'ın içerisinde bir bölgedir. Demokratik parlamenter esaslara dayalı bir cumhuriyet olarak yönetilir.
Madde 2: Kürdistan bölgesi Kerkük-Süleymaniye-Erbil'in 1970 öncesi sınırlarını kapsar.
Madde 3: Hakimiyet milletindir.
Madde 4: Kürdistan, Kürtler ve azınlıklardan oluşur (Türkmenler, Asuriler, Keldaniler ve Araplar). Bu anayasa azınlıkların haklarını garanti altına alır.
Madde 5: Kerkük, Kürdistan'ın başkentidir.
Madde 6: Kürdistan'ın Irak Federal Cumhuriyeti'nden farklı özel bir bayrağı olacaktır. Bu bayrak kanunla düzenlenecektir.

MUTLU ÇÖLGEÇEN / ANKARA

« Geri Dön