İ. Berkan Radikal'de, Anavatan Partisi'nin başörtüsü yasağı ile ilgili kanun teklifi verme teşebbüsünü değerlendirerek bunun siyasi bir manevra ve yatırım olduğunu, meselenin kanunla çözülemeyeceğini ileri sürüyor ve şöyle diyor: "Unutmamak gerek, Anayasa Mahkemesi türbanın serbest kalmasını savunmayı bir partinin kapatılması için yeterli neden sayıyor. Refah'ın kapanma gerekçelerinden biri buydu, Fazilet içinise neredeyse yegâne gerekçe türbandı... Sorunun özünü kılık-kıyafet yönetmelikleri, yasalar ve Anayasa Mahkemesi kararları oluşturuyor."

Berkan'ın sıraladığı mevzûat ve kararlar, içinde bulunduğumuz şartlarda başörtüsü yasağının hukuki dayanaklarıdır. Ancak herkes biliyor ki yönetmelik kanuna, kanun anayasaya, anayasa da genel/evrensel hukuk ilkelerine, devletin imzaladığı antlaşmalara ve sözleşmelere aykırı olamaz. Türk devleti için de AİHM'nin kararları geçerli olduğuna göre, bu mahkemenin başörtüsü ile ilgili görüşünü -daha önce de yazmış olmama rağmen- bir daha hatırlatmakta yarar görüyorum.

Bilindiği üzere on yıl kadar önce, başörtülü kızlara diploma verilmediği için Avrupa İnsan Hakları Komisyonu'na bir başvuru yapılmıştı, başvuru yanlış ve eksik yapıldığı, "Türkiye'de laik olamayan üniversite bulunmadığı ve bu sebeple başörtü yasağının öğrenim hakkını engellediği" ortaya konularak iyi savunma yapılmadığı için komisyon başvuruyu reddetmişti. Ancak komisyon kararının istişari olduğu ve bağlayıcı bir yanının bulunmadığı bilinmektedir.

Başörtüsü probleminin AİHM'ye (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne, komisyona değil) ilk intikali, Refah Partisi'nin kapatılmasına yapılan itiraz sayesinde olmuştur. T.C. Anayasa Mahkemesi'nin kapatma gerekçelerinden biri de "RP'nin başörtü yasağına karşı çıkması ve yasağa uymayanları cesaretlendirmesi..." idi. AİHM üçe karşı dört oyla itirazı reddetti ve Anayasa Mahkemesi'nin kapatma kararını insan haklarıile ilgili sözleşmelere aykırı bulmadı. Ancak gerek kapatma kararını onaylayan dört üyenin ve gerekse buna karşı çıkan (karşı oy kullanan) üç üyenin ittifak ettikleri husus, başörtüsünün rejim için bir tehlike doğurmadığı ve kapatma kararına gerekçe olamayacağıdır. İşte ifadeleri:

"Mahkeme (AİHM, dört kişilik çoğunluk) tek tek ele alındığı zaman RP yöneticilerinin tutumlarının özellikle İslam başörtüsü meselesinde veya ibadetlere göre kamu sektöründe saatlerin düzenlenmesinde... Türkiye'deki laik rejim için yakın bir tehlike teşkil etmediklerini de değerlendirmektedir..."

"(Üç kişilik azınlığın karşı oy yazısından) Bu kararda komisyon, laik üniversitelerde İslâmî başörtüsünü yasaklayan yönetmeliklerin uygulanmasının, dilekçe sahiplerinin din hürriyetine zarar getirmediğini bildirmişti. Bize göre bu davalar, şöyle veya böyle gereksizdirler ve sadece İslami başörtüsünün takılmasının cesaretlendirilmesi olayının bir siyasi partinin kapatılmasını haklı çıkarıp çıkarmayacağı sorusunu tartışmak söz konusu iken bunlar kesinlikle ileri sürülemez." (Kaynak Mahkeme zabıtları ve gerekçeli karardır).

Esasen okullarda ve kamu kurumlarında başörtüsü giymeyi yasaklayan bir kanun yoktur. Anayasa Mahkemesi'nin, "inanca bağlı olarak başı örtmeye imkan veren kanunu" iptal gerekçesinin bir kanun gibi kullanılması mümkün değildir. Danıştay kararları belli gerekçelere (mesela simge olma, dini inanca dayalı olduğu için laikliğe aykırılık ve ikilik/ayrımcılık yaratma...) dayanmaktadır. Bu gerekçelerle ilgisi bulunmayan uygulamalar mahkeme kararlarına da aykırı olmaz. Bu sebeple yönetmelikler, dini inanca ve başörtüsü gibi belli bir kıyafete atıf yapmadan "...kılık kıyafet serbesttir" şeklinde değiştirilirse, buna göre de dileyen başını örter dileyen açarsa ortada ne engel kalır ne de problem. Bunun içindir ki biz de çözümü siyasi iradede ve yönetimde görüyoruz. Buralarda kolaylıkla çözülecek bir meseleyi, ne maksatla olursa olsun içinden çıkılmaz hale getirmeye kimsenin hakkı yoktur. YÖK, Bakanlar Kurulu, bakan ve alt yöneticilerin kolayca çözüme kavuşturabilecekleri bir meseleyi çözmeyenlerden, sürüncemede bırakanlardan er geç hesap sorulacak; yani sandık başında bunun bedeli ödetilecektir.

HAYRETTİN KARAMAN

Künye

Temsilcilikler

ReklamTarifesi

AboneFormu

MesajFormu