Enerji Bakanlığı, her yıl 1,5 milyar dolarlık kömür ithal eden Türkiye'nin ödemeler dengesindeki açığının bir kısmını kömür ithalatını kısarak karşılamayı hedefliyor. Türkiye Kömür İşletmelerine bağlı madenleri özelleştirerek tekrar işletmeye açacak olan bakanlık, kömür ihtiyacının büyük bir bölümünü yerli kömürle karşılanmasını teşvik edecek.

Türkiye'de yerli kömürün kullanımını teşvik amacıyla, bugüne kadar torbalanmamış olarak satılan yerli kömür bundan böyle yıkanıp, torbalanarak piyasaya sürülecek. Bakanlık ayrıca ithal kömürde yüzde 1 olan kükürt ihtiva etme oranını yerli kömürde yüzde 2'ye çıkartarak yerli kömürün kullanımını teşvik edecek.

6 bin kişiye iş imkanı sağlanacak

2003 yılında 90 trilyonluk bir kaynakla 1,2 milyon ailenin yakacak ihtiyacını karşılayan, bakanlık yine TKİ'ye yapacağı 90 trilyonluk bir yatırımla yerli kömürün kül miktarını azaltarak, daha kaliteli kömürü, yıkayıp, torbalayarak piyasaya sürecek. Bakanlık 2005 yılında maden ocaklarındaki kat hazırlıklarının tamamlanması, yeni kömür yıkama tesislerinin kurulması ile 2 milyon ton/yıl üretimin 5 milyon 500 bin ton seviyelerine çıkarılacağını hesaplıyor. Alınacak önlemlerle 6 bin kişiye istihdam imkanı sağlanırken Türkiye'de yıllık üretim 10 milyon tonu bulacak. Türkiye yılda 14 milyon ton kömür ithal ederek 1,5 milyar dolar gibi bir dövizi yurtdışına akıtıyor. Bakanlığın aldığı önlemlerle ilk yıl 400 milyon dolarlık bir döviz yurtdışına gitmeyecek.

Başıboşluk, ithalata yöneltti

Türkiye'nin ithal kömür furyasına bir mecburiyetten kapıldığını belirten AKÇE Kömür sahibi Hüseyin Akarçeşme, "1994 yılında hava kirliliğinin yoğunlaşması üzerine zamanın yönetimleri çareyi kaliteli yakıt tüketiminde buldular. Bunun için de ithal kömür teşvik edildi. Oysa Türkiye'de işletilen ilk kömür yataklarından Soma 1940'da işletmeye alındığında kömürün çevreyle uyumunu sağlayan (LAVAR) denilen kömür yıkama tesisleri vardı. Kömür ocaklarının çevresine kurulan bu tesisler daha sonraki yıllarda başıboşluktan kullanılmayarak vatandaşa ocaktan çıktığı şekilde kömür satımı gerçekleştirildi" dedi.

Birçok şehirde hâlâ risk var

1994 yılından sonra alınan önlemler ve doğalgazın büyükşehirlerde yaygınlaşmasıyla başta İstanbul olmak üzere birçok ilimiz hava kirliliğinden kurtarıldı. Enerji Bakanlığının verilerine göre, Türkiye'de hava kirliliğinin birinci derecede yoğun olduğu birinci grup iller, Kayseri, Karaman, Kütahya, Tekirdağ, Yozgat, Diyarbakır, Erzurum, Denizli, Karabük, Edirne, Zonguldak, Samsun, Isparta, Ağrı ve Bayburt. Hava kirliliği riski taşıyan ikinci grup iller ise,

Adıyaman, Afyon, Ankara, Balıkesir, Burdur, Bursa (Orhangazi), Çanakkale, Çorum, Elazığ, Eskişehir, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Karamanmaraş, Kırıkkale, Kırşehir, Kocaeli, Konya, Malatya, Manisa, Muğla, Niğde, Sakarya, Sivas ve Uşak. Hava Kirliliği'nin ikinci derecede yoğun olduğu iller ise Aksaray, Amasya, Aydın, Bilecik, Bingöl, Çankırı, Erzincan, Nevşehir, Niğde, Rize, Tokat, Trabzon, Batman, Van, Kars, Muş, Şanlıurfa, Adana şeklinde sıralanıyor.

İSMAİL ZELVİ / İSTANBUL

« Geri Dön