Tezkiye'nin (:dince belirlenen usûlüne uygun kesimin) gerçekleşme şartlarından birisi de, kesenle/kasapla ilgilidir. Buna göre, eti yenmesi helal hayvanı kesen, müslüman ya da ehli kitap olmalıdır. Ehli kitap/kitâbî kavramına kimlerin girdiği konusunda ayrıntılı tartışmalar vardır. Ancak, genel gelişimin ehli kitap olanların kapsamını genişletme yönünde olmakla birlikte, müşrik (putperest) ve ateist kavramına girenlerin, tartışmasızca ehli kitap kavramı dışında kaldıkları söylenebilir.

Gayri Müslimlerin Gıdaları

Ehli kitap denilen, aslında hak dine bağlı, daha önce kutsal kitap ve peygamber gönderilmiş iken, zamanla hak dinden uzaklaşanlar, müşriklerden ve putperestlerden ayrı tutularak, gıdaları müslümanlara helal kılınmıştır.

Ehli kitabın gıdaları konusunda, Yüce Allah temel ilkeyi belirterek, şöyle buyurur: "Bugün size temiz şeyler, helal kılınmıştır. Kendilerine kitap verilenlerin (ehli kitap) yiyecekleri size helal, sizin yiyecekleriniz de onlara helaldir. (..)" (Maide, 5/5)

Gayri Müslimlerin Kestikleri

Ehli kitap gayri müslimlerin kestiklerinin yenmesi için, ayrıntısını Salı günkü açıkladığımız besmele dışında, iki şart daha aranır (tesmiye+helal hayvan+tezkiye):

1) Kesilen hayvanın etinin yenmesinin İslâm dininde helal olması, haram olmaması: Bu açıdan domuz, köpek, meyte (murdar) gibi, İslâm'da etinin yenmesi haram hayvanlar, kim ve nasıl keserse kessin, hiçbir şekilde helal olmazlar. İçeceklerden şarap başta olmak üzere bütün sarhoş ediciler de böyledir.

2) Kesimin/boğazlamanın, müslümanlarınki gibi olması: Müslüman bilginlerin çoğunluğuna göre, kesimin, keskin bir âletle boğazın kesilmesi suretiyle, müslümanlarınki gibi olması gerekir. Boğazlanmadan ölen ya da öldürülen hayvanların etleri, bu ilke dolayısıyla helal olmaz. Malikîlerden bir grup bilgine göre ise, önemli olan, kesimin müslümanlarınkine benzemesi değil, ehli kitabın dinine uygun biçimde yapılmış olmasıdır. Bu görüştekilere göre, dinlerine göre yenenler müslümanlara da helaldir; yenmeyenler ise, haram olur.

Ehli kitap gayri müslimlerin usûlüne uygun biçimde, kanı akıtılarak kestikleri eti yenen hayvanların etleri yenebilir. Başı koparılmak, başına çekiç ya da tokmak vurmak, gözüne veya omuriliğine şiş saplamak, karbondioksit gazı vermek veya elektrikle şoklamak yoluyla öldürülen, ya da bunlar gibi işlemler sebebiyle öldükten sonra kesilen hayvanların etlerinin yenilmesi, meyte (murdar) durumunda olduklarından dolayı haramdır. Başına tabanca sıkılmak, kapsülle bayıltmak gibi bir işlemden sonra, henüz ölmeden/canlıyken usûlüne uygun olarak kesilmesi durumunda, etleri yenebilir; öldükten sonra kesme durumunda ise, murdar gittiklerinden etleri haram olur.

VECDİ AKYÜZ

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu

Online İlan