Yılmaz YILDIZ / İSTANBUL
Büyük marketlerin ve kredi kartıyla alışverişin yaygınlaşması, mahalle bakkallarını bir anda unutturdu; ancak, tüketicilerin kartlı alışveriş çılgınlığının girdabına hesapsızca dalması, bakkalları ve veresiye defterini yeniden gündeme getirdi. Kartlı alışverişler nedeniyle nakit sıkıntısına düşen tüketiciler, marketler yerine eski günlerde olduğu gibi bakkallardan veresiye alışverişe yöneldi. Tüketici eğilimindeki bu değişim bakkalların veresiye satışlarında yüzde 40'lara varan artışlara yol açtı.

Veresiye alışveriş yapanlar arasında çalışanlar olduğu gibi, tekstil, konfeksiyon, mobilya gibi değişik sektörlerden üreticiler ve esnafın yer alması da dikkat çekiyor. Veresiye satış tutarı bazı bakkallarda toplam satış içerisinde yüzde 15-20 oranında seyrederken, bazılarında bu oran yüzde 50'lere kadar çıkıyor. İnsanların veresiye alışverişe yönelmesinde kredi kartıyla yapılan taksitli alışverişlerin öncelikli sebep olduğu belirtilirken, bireysel kredi faiz oranlarının düşmesi nedeniyle insanların ev ve araba kredisine yönelmelerinin de etkili olduğu kaydedildi.

'Kartlı sistem bakkala yaradı'

Tüketiciler Birliği Başkan Yardımcısı Kemal Özer, tüketicinin 36 aya varan taksitler yüzünden gelecek 3 yıllık harcamasını bugünden yapmasının borç yazan bakkala yaradığını kaydetti. Çok sayıda kişinin sahip olduğu kredi kartlarının limitini, taksitli satışlar yüzünden doldurduğunu ifade eden Özer, "Gün, borç yazan bakkalın günü. Alışveriş gücü kalmayan tüketici yeniden borç yazdırmaya başlayacak" diye konuştu. Adana Bakkallar ve Bayiler Odası Başkanı Nevzat Alphan da, tüketicilerin kredi kartlarının limitlerini uzun vadeli taksitlerle kullanıp doldurmalarının kendilerine yaradığını, son dönemde işlerinin açıldığını söyledi.

Zor durumda hatırlanmak bizi üzüyor

Yeniden hatırlanmaktan memnun olan bakkallar bir o kadar da sitemli. Çevre Bakkaliyesi'nin sahibi Abdullah Matur, insanların parası varken büyük marketlere gitmesinin, veresiye olunca da bakkala gelmesinin kendilerini üzdüğünü dile getirdi. Son aylarda veresiye satışlarda yüzde 30-40'lık bir artış olduğunu kaydeden Matur, veresiye bakiyesinin 4-5 milyarı bulduğunu bildirdi. Matur, "Hepimizin başına gelebilir. Benim de kartlarım iptal edilmişti, bakkalım olmasa ben de veresiye için bakkala giderdim" dedi. Bozkır Gıda'nın sahibi Durali Gültekin ise veresiye satışların bir yılda yaklaşık yüzde 50 arttığına dikkat çekti. Veresiye defterinde neredeyse yer kalmadığını söyleyen Gültekin, veresiyelerin bir çoğunun 1 milyar liranın üzerinde oldunu kaydetti.

Özgüç Bakkaliyesi'nin sahibi Suat Çalışkan ise, veresiye satışlarda son bir-iki ay içerisinde yüzde 30-40'lık bir artış olduğunu ve satışların yüzde 25'inin veresiye olduğunu bildirdi. Çalışkan insanların borçlarını zamanında ödeyemediklerini belirterek, "1-2 yıldır borcunu ödemeyenler bile var. Buna rağmen veresiye vermek durumundayız, çünkü aldıkları şeyler temel ihtiyaç maddeleri. Hayır, diyemiyoruz" dedi.

Köy bakkalı vatandaşı internetle tanıştırdı

Çanakkale'nin Yenice ilçesine bağlı Kırıklar köyünde bakkallık yapan Remzi Gümüş, dükkanına koyduğu bilgisayar aracılığıyla köylülere internet hizmeti sunuyor. Cep telefonlarının dahi çekmediği Kırıklar'da teknoloji hizmeti sunan Gümüş Bakkaliyesi, ücretsiz kimlik, SSK, Bağ-Kur ve vergi numaraları almada yardımcı oluyor. 72 hanelik köyün tek bakkalı olan Gümüş, hırsızlıklara karşı da dükkanına koyduğu güvenlik kamerasıyla önlem almış.

Bakkal Gümüş'e teşekkür eden köylüler ise, "En azından bu sıcak havalarda SSK veya Bağ-Kur sorgulaması için ilçeye gitmemize gerek kalmadı. Bakkalımız Remzi Gümüş'ten Allah razı olsun" diyor.