Ana Sayfa
Gündem
Politika
Ekonomi
Dünya
Aktüel
Spor
Yazarlar
Televizyon
Sağlık
Bugünkü Yeni Şafak
657'liler Ailesi
Bilişim
Çalışanın Sesi
Diziler
Düşünce Gündemi
İzdüşüm
Kültür-Sanat
Nar-ı Beyza
Okur Sözcüsü
Röportaj
Sinema
Yemek
Zamanda Yolculuk
Bize Yazın
Abone Formu
Temsilcilikler
Reklam
Künye
Arşiv

Yeni Şafak'ta Ara

	Akif EMRE aemre@yenisafak.com.tr

Yılbaşı yaklaşırken, kutlamaları; Batılılaşmadan ne anlaşıldığının en iyi göstergesi olarak okunmalıdır. Batının dini geçmişiyle ilişkilendirerek ritüelleştirdiği semboller bizde tarihsel ve kültürel bağlamından koparılarak tümüyle seküler bir çerçevede, daha profanlaştırılıp yeniden kurgulanarak toplumsallaştırılma çabasıdır modernleşme... Dini bir sembol olan Noel'in dini muhtevasından sıyrılarak yılbaşı ile birleştirilip sekülerize edilmesi (Ramazan Bayramı yerine Şeker Bayramı örneği) hem onun ait olduğu dini referansları, hem de muhatabı olan Müslüman toplumun değerlerini aşağılamaktan başka ne olabilir? Eğer Hristiyanlığın Noel kutlamasını buraya taşıyorsanız (Hristiyan vatandaşlarımız zaten kutluyor) bunun Müslüman toplumla ne alakası var? Yok dini boyutu olmayan Yeni Yıl kutlaması yapılıyorsa bir dinin sembolleri neden çarpıtılıyor? Batının değerler sistemini de yozlaştıran, sembollere mahkûm bir modernleşme modeli ile karşı karşıyayız.

Köşebaşında Noel oyuncakları satacak kadar yoz bir kültüre dönüşen bu maskaralık bana Aliya İzzzetbegoviç'i hatırlatıyor... Savaş sonrası televizyonlardaki kokuşmuş eğlence yayınları karşısında devlet başkanı olarak bir bildiri yayınlar:

"Bosna'da yeni yıl kutlamalarını gösterdiğini iddia ettiğiniz dün geceki haberlerinizi ve bazı sahneleri izlerken belli bir rahatsızlık hissettim. Halkımızın büyük çoğunluğunun, özellikle de savaşçıların, bu gösteriden sonra aynı can sıkıntısını hissettiklerini düşünüyorum. Gerçekten nerede yaşadıklarını düşünmüştür onlar.

Yeni yıl akşamı milli bir kutlama olarak gösterdiğiniz şey gerçekte bir azınlık tarafından yapılan kutlama, kesinlikle yurttaşlarımızın yüzde birinden fazlasını teşkil etmeyen kesimin yaptığı bir kutlamadır... Yurttaşlarımızın yüzde 99'u ne olacak? Eğer onlar da kutlama yapmışsa, eğer fırsat ve irade bulmuşlarsa, bunu mütevazı şekilde evlerini ve sevdiklerini incitmeyecek bir biçimde yaptılar. Yalnızca az sayıda arsız ve kalpsiz kişi, mezarlar ve yaralar hâlâ tazeyken, sanki hiç bir şey olmamış gibi, sarhoş olmaya ve kameralar önünde yüzlerini göstermeye cesaret edebilir...

Bir Avrupa ülkesiyiz biz; ancak bu, bütün Avrupalı kötülüklere kapımızı açmamız gerektiği anlamına gelmez: alkole, pornografiye, uyuşturucuya ve her türlü pervasızlığa. Avrupalı kararlılığı, gayreti ve örgütlenme duygusunu takip edeceğiz; ama ölçüsüz ve ölçütsüz olarak her türlü yolla Avrupa ve Amerika'yı taklit etmeyeceğiz.

Sizden halkımıza yabancı olan "Pamuk Dede"yi ya da diğer simgeleri empoze etmemenizi rica edeceğim. Eğer istiyorsa, herkes bunları kendi evlerinde, kendileri için yapabilir. Televizyon bir kamu kurumudur ve halkımız burunlarından çekiştirilecek kadar aptal değil."

Bunun üzerine New York Times'in editorü O'Connor'un, Pamuk Dede (bizdeki Noel Baba) bildirisi hakkındaki sorusuna şu cevabı verir:

"Zor ve biraz da komik bir yanlış anlamaya dikkat çekmeliyim. Müphem bir biçimde benzer, ama tamamıyla farklı, tam ifade edilirse dışarıdan aynı, içeriden ise farklı iki karakter var: Santa Claus ile Pamuk Dede. Aynı elbiseleri giyerler ve neredeyse aynı zamanda ortaya çıkarlar; bu nedenle, buradaki ve özellikle Amerika'daki kimseler, bunları birbirine karıştırır. Saint Nicholas, Hristiyan geleneğinden gelir ve Noel Gecesi ortaya çıkar; Pamuk Dede ise eski SSCB'den gelir ve Yılbaşı Gecesi ortaya çıkar. Burada, Eski Yugoslavya topraklarında, Eski Doğu Bloku ülkelerinde olduğu gibi, Saint Nicholas ya da Santa Claus yoktur; yalnız Yeni Yılın Pamuk Dedesi vardır. Onun dinle ilişkisi yoktur ve SSCB'de dini geleneğe son vermek için devrimden sonra yerleştirilmiştir.

1996'nın başında yazdığım açık mektupta Pamuk Dede'den de bahsettim ve onun bizim geleneğimize ait olmadığını belirttim. Mektupta Saint Nicholas'a hiç bir atıf yoktu.

Burada Bosna'da Noel şerefli bir biçimde kutlanır. Müslümanlar başkalarının simgelerine saygı gösterir; ama bunları kendi simgeleri olarak kabul etmezler..."

Bilgelik, tarih şuuru, toplumuna karşı sorumluluk sahibi bir vicdanın sesi böyle söylüyor.

Geri dön

Yazdır

Yukarı