Ana Sayfa
Gündem
Politika
Ekonomi
Dünya
Aktüel
Spor
Yazarlar
Televizyon
Sağlık
Bugünkü Yeni Şafak
657'liler Ailesi
Ankara'da Şafak
Bilişim
Çalışanın Sesi
Diziler
Düşünce Gündemi
İzdüşüm
Kültür-Sanat
Okur Sözcüsü
Röportaj
Sinema
Yemek
Zamanda Yolculuk
Bize Yazın
Abone Formu
Temsilcilikler
Reklam
Künye
Arşiv

Yeni Şafak'ta Ara

Son çeyrekte beklentilerin çok üzerine çıkarak yüzde 10,2 büyüyen GSMH, 2005 yılı ekonomik büyümesini yüzde 7,6'ya taşıdı. 2004 yılında 299 milyar dolar olan milli gelir, geçtiğimiz yıl 360 milyar dolara yükseldi

Ekonomik büyüme, piyasa beklentilerinin üzerine çıkarak, 2005 yılında gayri safi milli hasılada (GSMH) yüzde 7,6, gayri safi yurtiçi hasılada (GSYH) ise yüzde 7,4 oldu. Büyüme, 2004 yılında da GSMH'de yüzde 9,9, GSYH'de ise yüzde 8,9 gibi yüksek oranlarda gerçekleşmişti. Bunun karşısında hükümet sürdürülebilir bir büyüme için 2005 yılında ekonomiyi soğutmayı amaçlamış ve büyüme hedefini yüzde 5'e düşürmüştü.

KİŞİ BAŞINA GELİR 5 BİN 88 DOLARA YÜKSELDİ

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)'nun, üretim yöntemiyle hesaplanan GSMH ve harcama yöntemiyle GSYH sonuçlarına göre, geçen yılın son çeyreğinde ise GSMH artışı yüzde 10,2, GSYİH artışı da yüzde 9,5 oldu. Geçen yıl Türkiye'nin GSMH'si cari fiyatlarla 360 milyar 876 milyon doları, GSYH'si de 361 milyar 470 milyon doları bularak rekor kırdı. 2004 yılında GSMH 299 milyar 475 milyon dolar, GSYH de 300 milyar 578 milyon dolar seviyesindeydi. Yüzde 10,2'lik büyüme, 2005 büyümesini yukarı çekti. Sonuçta 2005 yılı büyümesi, yüzde 5'lik hedefin yüzde 52 üzerinde, yüzde 7,6 olarak gerçekleşti. 2004 yılında 4 bin 172 dolar seviyesinde bulunan kişi başına gayri safi milli hasıla da (GSMH) geçen yıl 5 bin 88 dolara yükseldi. Cari fiyatlarla kişi başına gayri safi yurtiçi hasıla ise (GSYH) 4 bin 187 dolardan 5 bin 16 dolara çıktı. Böylelikle, geçen yıl bir önceki yıla göre kişi başına GSMH 836 dolar, kişi başına GSYH de 829 dolar artmış oldu.

2005'de iki dönem ardarda tüketimini azaltan devlet, yılın son çeyreğinde harcama yapmadı.

EN YÜKSEK BÜYÜME YÜZDE 21,5 İLE İNŞAATTA

Geçen yıl sektörel bazda en yüksek büyüme, sabit fiyatlarla yüzde 21,5 ile inşaatta yaşandı. Yılın tamamında tarım yüzde 5,6, sanayi yüzde 6,5, ticaret sektörü de yüzde 7,4 büyüdü. Büyüme ulaştırma haberleşmede yüzde 8,8, konut sahipliğinde yüzde 1,5, serbest meslek ve hizmetlerde yüzde 7,4, devlet hizmetlerinde yüzde 0,8, ithalat vergisinde yüzde 12,2 oldu. Geçen yıl mali kuruluşlar ve kar amacı olmayan kuruluşlarda ise yüzde 0,2'şer küçülme görüldü.

İTHALAT ARTIŞI SÜRÜYOR

Geçen yılın son çeyreğinde ise sektörel bazda en yüksek artış yüzde 16,2 ile ithalat vergisinde oldu. Son çeyrekte, tarım yüzde 0,1 ve mali kuruluşlar yüzde 1,2 daralırken, sanayi yüzde 10,1, inşaat yüzde 14,8, ticaret sektöründe de yüzde 9,9 oranında büyüme yaşandı. Bu arada 2005 yılı GSMH rakamının, GSYH rakamının altında kalması, net dış alem faktör gelirlerinin (işçi dövizleri, yurtdışından elde edilen müteşebbis gelirleri gibi gelirler) bu dönem negatif (-) sonuç vermesinden kaynaklandı.

TÜRKİYE İÇİN BÜYÜK BİR FIRSAT

Devlet Bakanı Ali Babacan, Türkiye ekonomisinin, tarihinde ilk kez 16 çeyrek aralıksız büyüyerek yeni bir rekora daha imza attığını kaydetti. Son üç yıldır kesintisiz artan özel sektör yatırımlarının büyümenin lokomotifi olduğunu kaydeden Babacan, Türkiye'nin son 3,5 yıl içinde, tarihinde görülmemiş bir fırsat yakaladığını belirtti.

Köşe kadıları ne dedi rakamlar ne çıktı?

Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, büyüme rakamlarına değinirken "Kendi kafalarından düşünüp taşınmadan köşe kadıları böyle fetva yazıyorlar: Şu oldu da, bu oldu. Rakam belli. 4. çeyrek GSMH yüzde 10,2 büyümüş. GSYİH yüzde 9,5 büyümüş. Bunlar Türkiye için çok güzel rakamlar. 2005 yılı büyüme rakamı yüzde 7,6. Hiç kimse bunu beklemiyordu. O yazarlar var. (Ben dediydim, ben şöyle dedim). Alın bakalım, rakam burada. Ne dediniz, ne çıktı?" şeklinde konuştu. Aralıksız büyümenin devam edeceğini söyleyen Unakıtan, "(Şu sıkıntıya girdi, bu sektör sıkıntıya girdi. Ekonomik politikalardan sap). Hayır. Katiyen kimse bizden ekonomik politikalardan taviz beklemesin. Aynen devam edeceğiz. Mali disipline aynen uyacağız. O mali disiplin bizim pusulamız" diye konuştu.

PETROL YÜZÜNDEN 1 PUAN DÜŞTÜ

Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener de, 2005 yılındaki yüzde 7,6'lık büyümenin, Türkiye ekonomisinin dinamikliği ve rekabet gücünden kaynaklandığını söyledi. Şener, artan petrol fiyatlarının, enflasyon oranını etkilediği gibi büyüme oranını da 1 puan aşağı çektiğine işaret etti. Şener, tarımda yüzde 1,7 küçülme beklenirken 5,6 oranında büyüme gerçekleştiğini, hizmet ve sanayi sektöründe de hedeflerin aşıldığını anlattı. Şener, 5 bin doları aşan kişi başına milli gelirin AB standartların- da hesaplanması durumunda yüzde 25 yüksek çıkabileceğini söyledi.

AB'den beş kat fazla büyüdünüz

Dünya Bankası Türkiye Direktörü Andrew Vorkink, dün açıklanan 2005 rakamlarının, Türk ekonomisinin son yıllarda belirgin bir büyüme kaydettiğini gösterdiğini söyledi. Vorkink, GSMH'deki artışın, Avrupa Birliği'ndeki ortalama büyümeden 5 kat daha fazla olduğunu belirtti. Artan faiz oranları ve petrol fiyatları gibi uluslararası düzeyde belirsizliklerin yaşandığı bir dönemde bile ekonominin, 2005 yılındaki temel gücünü gösterdiğini bildiren Vorkink, bunlara ek olarak, tarihinde ilk defa Türkiye'de kişi başına düşen gelirin dolar bazında 5000 doları aştığını vurguladı. Vorkink, şöyle dedi: "Büyümenin yapısı, Türkiye'ye yönelecek yüksek düzeyde yatırım nedeniyle de iyi bir gelecek vaadetmekte. Bu etkileyici sonuçlar, hükümetin ekonomik programının netlikle işlediğini göstermekte ve yapılması gereken reformlarla bu büyüme arttırılabilir."

İş dünyasına da sürpriz oldu