EkonomiEl sürmedensoyuyorlar

El sürmeden soyuyorlar

Eskiden cebimizden, çantamızdan yankesicilik yöntemiyle para çarpanlar, artık bunu elini sürmeden yapıyor. Teknolojiyi çoğumuzdan hızlı takip eden dolandırıcılar, şimdi de günlük hayatımızı kolaylaştıran temassız kredi kartlarına göz dikti. Toplu taşıma araçları gibi kalabalık yerlerde yanınıza yaklaşan bu kişiler, rakamı önceden girdiği ufak tutarları, pos cihazını size yaklaştırarak temassız özellik sayesinde çekiyor. Bu kartlar, 50 TL ve altındaki işlemler için geçerli olduğundan çoğumuzun ruhu bile duymuyor.

Orhan Orhun ÜnalYeni Şafak
​El sürmeden soyuyorlar
​El sürmeden soyuyorlar

Eskiden binbir beceriyle çanta veya cebimizden para çarpan yankesiciler, artık bu işi elini bile sürmeden yapıyor. Teknoloji hepimizin olduğu gibi hırsızların da işini kolaylaştırınca sıra cebimizdeki temassız kredi kartlarına geldi. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre, adedi 13,6 milyonu aşan temassız kartlarımızdan çok basit bir yöntemle ancak bilgimiz dışında para çekiliyor. Peki ama nasıl?

KALABALIKTA SİZİ BULUYOR

Gelişen teknoloji sayesinde okuyucusu olan tüm noktalarda 50 TL’ye kadar olan işlemler, şifreye gerek kalmadan temassız kartlar ile gerçekleştiriliyor. Bu özellik sayesinde bozuk para aramadan ve para üstü beklemeden kartımızı cihaza gösterip kolayca ödeme yapabiliyoruz. İşte bunu fırsat bilen sahtekarlar, gün içinde kalabalık yerlerde şansını deniyor. Usulca yaklaşan dolandırıcılar, cihazı size doğru tutarak önceden makineye yazdığı 28 lira gibi rakamı temassız özellik sayesinde kartınızdan çekiyor. Mesela Metrobüs’te ayakta gidiyorsunuz, bu kişilerin yanınızda durması ve elindeki cihazı yaklaştırması yeterli. İlgili teknolojinin en önemli özelliği, işlemin saniyeler içinde gerçekleşmesi yani cihaz kredi kartınızı okuduğu an ödeme tamamlanıyor. Otobüste, alışveriş merkezinde, parkta kısacası her yerde hedeftesiniz. Rakam küçük olduğu için bankalardan uyarı mesajı gelmiyor.

YAKLAŞIP ÜCRETİ ANINDA ÇEKİYOR

İşlemden haberimiz olmuyor zaten durumdan uyanmamız neredeyse imkansız. Elinde ufak bir pos cihazı ile otobüs durağında bekleyen bir kişiden zaten şüphelenmeyiz. Rakamlar ufak olduğu için kart ekstremiz geldiğinde çoğumuz fark etmiyor veya umursamıyoruz. Bu şekilde günde yüzlerce hatta binlerce kişinin kartından işlem yapıldığı tahmin ediliyor. BKM’ye göre 2016’da kartlarla yapılan 4,2 milyar adet ödemenin yüzde 63’ü, 50 TL ve altındaki tutarlardan oluştu. Söz konusu veri bile, bu yeni nesil dolandırıcılık modelinin potansiyelini anlamamız için yeterli. Örneğin, günde 250 kişiye yaklaşıp şansını denese ve sadece yüzde 10’undan yani 25 bireyden 30 lira çekse günlük hırsızlık 750 lira demek oluyor ki biz son derece makul bir hesaplama yaptığımızı varsayıyoruz. Konuştuğumuz birçok kişi, bunun kat be kat üzerinde bir tutardan ve organize olmuş işlerden söz ediyor. Sorunun şu andaki tek çözümü ise vatandaşın dikkati. Ay sonundaki ekstreleri kontrol etmek ve harcamaları not etmek de önemli. Şüpheli işlemin bankaya bildirilmesi yanında savcılık ve Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesindeki Bilişim Suçları Daire Başkanlığı'na başvuru yapılabilir.

  • Vatandaş önlemi önce kendi alacak
  • Tüketici Hakları Derneği Başkanı Turhan Çakar, teknoloji sayesinde dolandırıcılığın bu gibi sahalara uzandığını belirterek şunları söyledi: “Tüketiciler, çok dikkatli olmalı. Vatandaşın bir anlık dikkatsizliğinden yararlanan bu kişilere karşı uyanık olunması, firma bilgilerinin ve harcamalarımızın iyi takip edilmesi gerekir. Gerekirse bu tip kartları kullanmayın, hatta ciddi şüpheleriniz varsa doğrudan banka şubesinden işlem yapın.”

İsme özel çıkarılan pos cihazı sorunu

Akıllara bu cihazları nasıl buldukları sorusu da gelebilir. Uzmanlar, adeta peynir ekmek gibi pos cihazı dağıtılmasına ve denetimlerin yetersizliğine dikkat çekiyor. Örneğin, ülkemizde bir kişinin ismine pos cihazı çıkarılabiliyor. Kredi kartı ekstremizde bazen firma adı değil ad soyad ve alışveriş tutarını görüyoruz. Yani kişi belli bir şirket adına değil, kendi ismiyle pos cihazını kullanıyor. Haliyle buradaki alışverişi hatırlamıyor dikkat dahi etmiyoruz.

KURYELER ZAN ALTINDA

Ayrıca, eve teslimat yapan restoran zincirlerinin elemanları da zan altında diyebiliriz. Pos cihazı bulunan, kötü niyetli her türlü esnaf veya çalışanı bu yola başvurabilir. Mahallenizdeki pideci de olabilir köşedeki bakkalın çırağı da. Bazı sahtekarların pos cihazını kullanmak için kurye olarak çalışmaya başladığı iddia ediliyor. Öte yandan, hemen herkesin eline bu tür bir makine alıp sokağa çıkabileceğini hatırlatalım.

ÖNERİLEN VİDEOLAR
Katar Şeyhi esir alındı!
Haziran ayından bu yana Katar'a karşı büyük bir ambargo başlayan Arap ülkelerinin arasında bulunan Birleşik Arap Emirlikleri, Katar'daki kraliyet ailesinden Şeyh Abdullah El-Sani'yi esir aldı. El-Sani yayınladığı videoda, başına bir iş gelirse sorumlusunun Abudabi Veliahtı olduğunu söyledi.
ABD’li uzman: Dünyanın yeni katilleri biziz
ABD'li medya uzmanı ve aktivist Jerry Day, Amerika'nın özellikle Ortadoğu ülkelerine yaptığı müdahalesine ve bu müdahalelerin hiçbir yasal gerekçeye dayanmadığına dikkat çekerek, ''ABD, uluslararası tüm anlaşmaları ihlal etti, Müslüman ülkeleri bombaladı, insanları öldürdü. Bu yüzden gittikçe yalnızlaştı. Bir gün sonumuz, İkinci Dünya savaşı sonrası Almanlar gibi olacak. Dünyanın yeni katilleri biziz'' şeklinde konuştu.
Filistinli çocuktan en samimi ‘İsrail’ boykotu
Kudüs'te yaşayan Filistinli küçük bir çocuk, markette alışveriş yaparken babasının şaşırtmacasına rağmen İsrail üretimi ürünleri almıyor. İsrail ürünlerini boykot eden sevimli çocuk, “Hayır o İsrail malı” diyerek diğer ürünü alıyor.
'Sakallı olduğu için' saldırıya uğradı!
Kolombiyalı bir adamın 'sakallı olduğu için' hakaret ve saldırıya uğraması, ABD'de yükselen İslamofobiyi gözler önüne serdi.

Kritik yıl 2019 öncesi milli adım
Cumhurbaşkanlığı sistemi Türk siyasetini yeniden şekillendiriyor. Bunun ilk işareti de AK Parti ile MHP arasındaki 'Milli İttifak' görüşmeleri oldu.
Yaralı Yüz: Franck Ribery
2 yaşında geçirdiği ve hayatı boyunca yüzünde izini taşıyacağı kaza, 23 yaşında Müslüman oluşu... Bilinmeyen yönleriyle Fransız yıldız Ribery'nin hayatındaki dönüm noktaları...


Filistinli Emel artık özgür...
İsrail'in hapse attığı 17 yaşındaki Filistinli Emel'in 1,5 yıllık hapis cezasının ardından özgürlüğe ve ailesine kavuştuğu o anlar…
"Karşınızda ne Osmanlı'nın hasta adamı ne Cumhuriyetin çömez devleti var!"
43. Muhtarlar Toplantısı'nda Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nden tüm dünyaya mesaj verdi.
Muhalifler 20 Esed askerini esir aldı
Türkiye, İran ve Rusya'nın girişimiyle ilan edilen 'çatışmasızlık' bölgelerinden İdlib'de yoğun çatışmalar yaşanıyor. Muhalifler, çatışmalar sırasında Esed rejimi saflarındaki 20 Şii milisi esir aldı.
İsrail zulmünün kurbanı: 15 yaşındaki Muhammed
İsrail askerlerinin başından yaraladığı Filistinli Muhammed Tamimi, yaşadıklarını anlattı. 6 saat ameliyatta kalan Tamimi, 6 ay boyu okula gidemeyecek. Muhammed Tamimi, Filistin direnişinin sembollerinden Ahed'in kuzeni...


İzinsiz aldıkları ekmeklerin parasını bırakıp helallik istediler
Bilecik'te, bir bakkalın dolabından izinsiz ekmek alan öğrencilerin daha sonra para bırakıp yazdıkları notla helallik istemeleri, iş yeri sahibine duygulu anlar yaşattı.
Rüzgara karşı paslaşan çılgın genç
Kayserispor'un hocası Sumudica, rüzgarla paslaşan çılgın genç ve çok daha fazlası Tuğçe'nin sunumuyla Bunu Gördünüz Mü?'de...
Oğlunun katilini affeden anne herkesi ağlattı
Suliman Abdu'l Mutakallim isimli genç, sadece 60 dolar için öldürüldü. ABD'de yaşanan olay sonrası Suliman'ın annesi, katili affettiğini açıkladı. Yüreği yanan bir annenin duygulandıran konuşmasında söyledikleri, mahkemedekileri de ağlattı…
Venezuela zor durumda
Ekonomik krizden dolayı halkın temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığı Venezuela'da yağma olayları başladı.
Dünyaca ünlü isimlerden İsrail'e boykot!
2004 yılında başlatılan İsrail'e karşı kültür boykotuna dünyaca ünlü birçok isim destek verdi. İsrail'in Filistin işgali ünlü sanatçılar tarafından bu hareketle boykot ediliyor.
Erdoğan’ın Türkiye tarifi: Türkiye demek…
Cumhurbaşkanı Erdoğan, grup toplantısında dinleyenleri coşkulandıran ve duygulandıran bir Türkiye tarifi yaptı. Erdoğan'ın konuşması alkışlarla karşılık buldu.


ABD’de imam camiye saldıran zanlıya verilen cezayı ödedi
ABD'nin Arkansas eyaletinde bir camiye zarar veren zanlı Abraham Davis'e faşist eylem sebebiyle 3 bin 200 dolar para cezası kesildi. Cami imamı, saldırgana kesilen cezayı kendisi ödedi. İmamın bu tavrı büyük takdir topladı.
Yoğurdun Steve Jobs'u
Çöpe attığı kağıtla kaderi değişti. 39 yaşındaki Türk girişimci Hamdi Ulukaya'nın inanılmaz başarı öyküsü...


Esnafa 10 maddelik müjde
Hükümet, esnafın haklarını gözetecek çok önemli çalışmalar başlattı.


Elazığlı ustadan 34 metrelik lahmacun
Elazığ'da bir lokantada lahmacun ustası olarak çalışan Engin Altunbaş, 2016 yılında 17 kişilik ekibiyle 23 metre uzunluğunda tek parçadan oluşan lahmacun yapmıştı. Son olarak 22 kişilik ekibiyle yeni bir deneme daha gerçekleştiren Altunbaş, yaptığı 34 metre uzunluğundaki lahmacunla kendi rekorunu kırdı. Altunbaş, hazırladıkları 34 metrelik lahmacunu Elazığ Gazi Huzurevi ve Rehabilitasyon Merkezi sakinlerine ikram edeceklerini sözlerine ekledi.