Bir dil ve kitâbiyat âlimi Kilisli Muallim Rıfat
Hayat
Bir dil ve kitâbiyat âlimi Kilisli Muallim Rıfat
Ali Emiri Efendi, bir sahafta bulup satın aldığı Divânü Lügâti’t-Türk’ü kimseye göstermeye yanaşmaz. O zamana kadar varlığı bilinen ama bulunamayan kitap için araya Talat Paşa girer. Ali Emiri de yalnız Kilisli Muallim Rıfat’a güvenebileceğini, basılması için ona teslim edebileceğini söyler. Sorumluluğun tümü Kilisli’nin üzerindedir. Her gün bir parça yazıp matbaaya götürmektedir. Fakat kitabın emniyeti nasıl sağlanacak!
Yeni Şafak
Dil meydan muharebesinin yeni yılı
Dil meydan muharebesinin yeni yılı
“Dil Bayramı kutlanacak” başlıklı haberi görünce, içimden “Dil devriminin güçlenmesine, gelişmesine katkıda bulunmak ve...” şeklinde başlayan malum nakaratın tekrarlanma vaktinin geldiğine hükmettim.Video: Dil meydan muharebesinin yeni yılıBu nakarat önemlidir, zira devlet baskısıyla bir gecede değiştirilen dilimiz, bu ifade tarzıyla doğrudan Sol-Kemalizmin kurtuluş retoriğine eklemlenir; İngiliz’i, Fransız’ı, Yunan’ı yurdumuzdan kovmanın gerekçesi, dili zorla değiştirmenin gerekçesiyle eşitlenerek, “dilimiz de işgal altındaydı, yurdu işgalden nasıl kurtardıysak, onu da işgalden kurtardık” demeye getirilir.Yaklaşık yüz yıldır tekrarlanagelen bu resmi ideolojik telkini artık kimsenin yutmadığı aşikardır; kabile diline sıkıştırılarak felsefedeki (düşüncedeki), ilimdeki ve bilimdeki iddiasına son verilen Türkçenin, aynı yollarla Batı dillerinin işgaline maruz kılındığı malumdur; ayrıca dilin hem yaşayan bir varlık olduğu, hem de bir gecede zorla değiştirilmesini birlikte savunmanın aklen mümkün olmadığı bugün beş yaşındaki bebelerce bile bilindiği bir hakikattir.Öte yandan, Cumhuriyet Türkiye’sinde dil meselesinin gerçekte bir din meselesi olduğu işin uzmanları tarafından bir değil bin defa ispat edilmiştir. Din dilini unutturmak kastıyla elifba’dan alfabe’ye geçildiği, tilcik üretimine ilkin dini terimlerden başlanmasından, Ezan’a tasalluttan da zaten bellidir.Yine de, “Tarih, canımız istediğinde durdurup inebileceğimiz bir otobüs değildir” hükmünce, “Geçmiş geçmiştir, biz geleceğe bakalım, dilimize Yunus Emre – Şeyh Galib hattındaki gücünü yeniden kazandırmaya çalışalım” dememiz, bu meselede en doğru, en isabetli yönelim olsa gerektir diye düşünmekteyiz.Diğer bir söyleyişle, kendi dilimizi bir meydan muharebesi içinde yaşamanın ve yaşatmanın saçmalığında boğulmamak için onu yaşayan varlık olarak kendi esasına ve şartlarına tabi kılmanın daha doğru olacağına inanıyoruz.Fakat o da ne? Biz böyle düşünüyor ve inanıyorken birkaç dili-kırık, dil meselesini kendilerine maske edinerek, kabile dilinin kelimelerini zırh, mızrak ve gürz olarak kuşanıp, şiddetli bir muharebe aşk ve arzusuyla şehrin siyaset meydanına inivermişler.Yukarıda başlığını zikrettiğim haberin detayından görüyoruz bunu:Bir dernek ile başkanı CHP’li bir ilçe belediyesi, tencere kapak hikayesine uygun olarak, bir meydan muharebesine birlikte kutlayacaklarmış dili zorla değiştirme bayramını.Yazımı, haber metnini yorumlayarak südürmek isterdim ama, bir CHP belediyesinin himayesindeki malum derneğin buram buram siyaset kokan yazılı açıklaması öyle tahrikkâr ki, okurlarım bunu oradan bizzat –çelişkileriyle birlikte– görsünler diye, bir kısmını nakletmeyi daha uygun buldum.Kemalizm güzellemesiyle ve 12 Eylül kıyımına ağıtla (ki biz, çok iyi biliriz bu dili-kırıkların iflah olmaz bir darbe heveslisi olduklarını) başlayan açıklama şöyle sürüyor:“Dil Devrimi engellenememiştir; bugün dilimize devrimle kazandırılan yüzlerce sözcük devrim karşıtlarınca da kullanılmaktadır. Demek ki dilde devrim başarılı olmuştur. Günümüzde Türkçenin eğitim ve öğretimini belirleyecek tüm kural ve kurumlarda, Türkçenin gücüne ve olanaklarına güvenmeyen; bilimsel verileri ve bilimcileri dışlayan uygulamalar sürmektedir. Ne yazık ki inancı baskın kılan anlayıştan en ağır biçimde etkilenen alan eğitimdir; öncelikle ortak iletişim aracımız Türkçemizdir. İşte böyle bir ortamda...” bayram edilip eğlenilecektir.Durun, daha tam saçılmadı dernek açıklamasındaki siyasi inciler:“Dil Bayramı töreninde Kurtuluş Savaşı kahramanı ve Lozan Barış Antlaşmasının öncüsü İsmet İnönü’ye saygımızla İnönü Vakfı’na; cumhuriyetçi gençlerin yolunu açan Türkân Saylan’ın ulusa armağanı Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği Genel Merkezine, (...) ailesine, kendisine yöneltilen çirkin sataşmalara karşın barışçıl bir dil kullanan üyemiz İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na onur ödülleri sunulacaktır...”Bu ne yaman çelişkidir! Dün Gezi Eşkıya Kalkışmasında tavan yapan edepsizlikle, devletin Başbakanı’na ve muazzez ailesine küfretmek için birbirleriyle yarışanlar, devletin valisine “it” diyen Ekrem’e barışçı dil kullandığı yakıştırmasıyla ödül verebiliyor, hem de hiç utanmadan ve sıkılmadan!Hal böyle olunca, birileri daha çıkıp, Ekrem büyük dilcidir; Divanü Lûgati’t-Türk’ü, “Türkçe Sözlük Kurunu” adıyla yeniden yazmıştır derlerse asla şaşırmam.Zira dil mevzusunun çivisi, Sol-Kemalistler tarafından siyasi muharebe kastıyla, yeniden çakılamayacak şekilde yerinden çıkartılmıştır.
Lügatçilik tarihimizin kayıp halkası Lügat-i Remzî
Hayat
Lügatçilik tarihimizin kayıp halkası Lügat-i Remzî
Prof. Dr. Ali Birinci’nin himmetleri ile ortaya çıkarılan Lügât-i Remzî, Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı tarafından iki cilt olarak yayımlandı. Lügatçilik tarihinin kayıp halkalarından olan Hüseyin Remzi’nin bu iki ciltlik eseri yeniden hem bu kıymetli ismi hem de lügatçilik tarihine hizmetlerini hatırlamamıza vesile oldu.
Yeni Şafak
Ünlü kişiler için söylenen 4000 söz kitaplaştırıldı
Hayat
Ünlü kişiler için söylenen 4000 söz kitaplaştırıldı
Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Fatih Yıldız, tarihe geçmiş 2 bin kişiye yönelik söylenmiş 4 bin sözü 'Biyografik Sözler Lügatı' adlı kitapta bir araya getirdi. Kitapta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dan Zlatan İbrahimoviç'e kadar söylenmiş sözler yer alıyor.
DHA
Çankı’nın Büyük Felsefe Lûgatı
Ömer Lekesiz
Çankı’nın Büyük Felsefe Lûgatı
Mustafa Namık Çankı’nın, 1954-1958 yılları arasında fasiküller halinde yayımlanan Büyük Felsefe Lûgatı, Recep Alpyağıl’ın ilaveleri ve düzenlemesiyle, yakın zamanda İz Yayınları tarafından üç büyük boy cilt halinde yayımlandı. Daha önce kütüphanemde bulunan ancak değerinin takdiriyle ilgili gafletim yüzünden elimden çıkardığım Büyük Felsefe Lûgatı’nın yeni basımı üzerine yazabilmek için, ona nüfuz edebilme maksadıyla biraz oyalanırken, Ali Utku Hocamızın Şiraze dergisinin 7. (Eylül-Ekim 2021) sa...
Osmanlı matbaası ve Fransız makineleri
Hayat
Osmanlı matbaası ve Fransız makineleri
İbrahim Müteferrika, yaklaşık 300 yıl önce bugün Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın desteğiyle kurduğu matbaanın ilk kitabını bastı. Matbaanın basılan ilk kitabı Vankulu Lügatı oldu.
Yeni Şafak
AB Türkiye Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Meyer- Landrut Hatay'da
Gündem
AB Türkiye Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Meyer- Landrut Hatay'da
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Nikolaus Meyer-Landrut, Hatay'ın Reyhanlı ilçesindeki Birleşmiş Milletler Yardım Yükleme Merkezi'ni ziyaret ederek, merkezin aktarma çalışmaları hakkında bilgi aldı. Landur yaptığı açıklamada ''Son 8 yılda buradan 50 bin kamyon insani yardım taşındı ve bu gerçekten çok önemli.” diye konuştu.
Diğer
Bir vatan meczubu: Nihad Sami Banarlı
Hayat
Bir vatan meczubu: Nihad Sami Banarlı
Yakup Öztürk tarafından kaleme alınan Türkçeye Adanmış Bir Ömür Nihad Sami Banarlı kitabı Türk Kültürüne Hizmet Vakfı Biyografi Serisi arasında okurla buluştu. Öztürk, yazarın hayatını belgeleriyle birlikte detaylı bir şekilde dikkatlere sunarken Banarlı’nın kitaplarını ilk defa bir bütün olarak değerlendirmeye tabi tutuyor.
Yeni Şafak

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.