Bayramda yalnızlık psikolojisine kapılmayın: Koronavirüsün bayram sevincini etkilememesi için 5 öneri
Hayat
Bayramda yalnızlık psikolojisine kapılmayın: Koronavirüsün bayram sevincini etkilememesi için 5 öneri
Yaklaşık üç aydır ülkemizi de etkisine alan ve günlük yaşantımızda A'dan Z'ye köklü değişikliklere yol açan koronavirüs pandemisinden, bayram ziyaretlerimiz de nasibini alacak şüphesiz. Zira, yüksek bulaş riskine karşı evde kalmak hala kritik önem taşıyor. Hal böyle olunca bu yıl Ramazan Bayramı'nda aile büyüklerimiz ve sevdiklerimizi ziyarete gitmek yerine, online bayram kutlaması yapabileceğiz. Uzman Psikolog Simru Kavak, bayramda yalnızlık psikolojisine kapılmamak, Covid'in bayram sevincimize gölge düşürmesine izin vermemek için dikkat etmemiz gerekenleri anlattı, önemli öneriler ve uyarılarda bulundu.
Yeni Şafak
Engelli genç kızdan duygulandıran bağış: Şimdiye kadar bana yardım ettiler şimdi sıra bende
Gündem
Engelli genç kızdan duygulandıran bağış: Şimdiye kadar bana yardım ettiler şimdi sıra bende
Düzce'de yaşayan 26 yaşındaki bedensel engelli Nimet Dal, aldığı engelli maaşı ve yapılan diğer yardımlardan biriktirdiği paralarını yardım derneğine bağışladı. Yardım Derneği üyeleri ise genç kızın bağışladığı paraları ramazan yardım çekine dönüştürerek ihtiyaç sahiplerine verilmek üzere aldılar. Nimet Dal, biriktirdiği paraları verirken, “Bu güne kadar dernek hep bana yardım etti. Şimdi sıra bende. Ramazan Ayı yardım ayıdır, ben de bu ayda biriktirdiğim paraları derneğe bağışlıyorum. Gerçek ihtiyaç sahiplerine için kullanılsın” dedi. Genç kızın yapmış olduğu anlamlı bağış ise herkesi duygulandırdı.
IHA
101 yaşındaki anneyi duygulandıran jest
Hayat
101 yaşındaki anneyi duygulandıran jest
Zonguldak’ın Ereğli ilçesine bağlı Hacıuslu Köyü muhtarı Akif Özsoy 101 yaşındaki anneye çiçek hediye etti.
IHA
Mutlu ve başarılı çocuklar için 6 altın öneri
Hayat
Mutlu ve başarılı çocuklar için 6 altın öneri
Duygusal zekanın, bilişsel zekadan farklı olarak her yaşta ve her koşulda geliştirilebildiğini belirten uzmanlar, buna karşın temeli çocuklukta atıldığında çok daha etkili ve hızlı yol kat edildiğini vurguluyor. Koronavirüs sürecinde evde kaldığımız bugünlerde de çocukların duygusal zekasını geliştirmenin 6 etkili yolunu anlatan uzmanlar, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.
Yeni Şafak
10 adımda duygu kontrolü: Gençlik ve Spor Bakanlığı önerilerde bulundu
Hayat
10 adımda duygu kontrolü: Gençlik ve Spor Bakanlığı önerilerde bulundu
Gençlik ve Spor Bakanlığı, “Evde kal” çağrısına uyarak evlerinde kalanlara günü kontrol altına alarak, duyguları dengede tutacak önerilerde bulundu.
Yeni Şafak
Kadın girişimciyle kaliteli üretim
Ekonomi
Kadın girişimciyle kaliteli üretim
Merdivenaltı kalitesiz oyuncakların çocuklara verdiği zararın farkında olan kadın girişimciler, yerli üretime yöneldi. 100 bin liralık sermaye ile çıkılan yolda, ayda 3 milyon kişiye ulaşan Mucit Panda kurucuları Gökçe Güner ve Duygu Yalçın, çocukların gelişiminin yanında ekonomiye sağladıkları katkıyla birçok KOBİ’ye örnek oluyor.
Yeni Şafak
Garaz / hınç duygusunun dışa vurumu
Garaz / hınç duygusunun dışa vurumu

Her şeyin zıddı ile kaim olduğu hükmünce (Zuhruf, 43:12), insandaki iyi ve kötü duyguların da birbirleriyle eşit sayıda olduğunu söyleyebiliriz.

Bu bahiste söyleyemeyeceğimiz şey, insandaki iyi ve kötü duyguların, hangilerinin asıl (yerleşik ve etken), hangilerinin fer’i (bir diğeri sayesinde türeyen ve bu manada edilgen) olduğudur.

Gerçi, söz konusu duygular nefiste yerleşiktir ve Şeyh Muhyiddin’in söyleyişiyle “Kötülük nefsin zatında değildir, (ve) nefsin kabul ettiği ilk şey eşitlik ve adalettir.”

Ancak nefis zatında olmayan şeylerin (olumsuz / kötü duyguların) zarfı olmaktan da hâlî değildir. Burada da yine hangi duyguların nefsin zatında, hangilerinin onun zarfında (zarfına dolabilecek uygunlukta) olduklarını bilmekten aciziz.

Örneğin, bu bağlamda garaz duygusuna bakalım.

Misali Sözlüğe göre garaz / garez, 1.Gaye, maksat, istek, arzu; 2.Birine karşı beslenen kötü niyet, gizli düşmanlık, hınç (beslemek), kin (tutmak) demek iken, onunla eş anlamlı olan hınç da düşmanlıktan veya kızgınlıktan gelen öç alma duygusu, intikam hissi demektir.

Daha bu tanımdan görüyoruz ki, insanî duygu olarak ilk bakışta garaz (Alm.: groll; Fr.: ressentiment; İng.: resentment) asıl gibi görünmesine rağmen, hınç, kin, öfke, hoşnutsuzluk, kızgınlık, düşmanlık, intikam, haset, kötüleme /değersizleştirme tutkusu, nefret... vb. duygularla ancak harekete geçebiliyor, diğer bir söyleyişle ancak bunlarla birlikte bir nispet (fenomen / zuhur – mazhar) değeri yüklenebiliyor.

Garaz’ı insandaki olumsuz / menfi duyguların genel terimi olan kötülük

içinde mütalea ettiğimizde, konu İslam metafiği özelinde nefs merkezli olarak ele alınması bakımından halledilmiş görünüyor. Örneğin Şeyh Muhyiddin’in şu yaklaşımını buna örnek olarak verebiliriz:

“Kötülük, seni üzen şeydir. Dolayısıyla sen, kötülüğün etkisinin bulunduğu bir yersin. Kötülük, bir fiil olması yönünden kötü diye nitelenmez. Her fiil kendini var eden ilahî bir ismin fiilidir. Bir ilahî ismin böyle bir fiili var etmesi, kendisinden ortaya çıkan bir iyiliktir. Dolayısıyla bu fiil, sadece onu kötü gören ya da kötüleştirdiği kimsede kötü olabilir. Bu ise, insanın nefsidir. Çünkü acıyı ancak bulunduğu kimse bulabilir. Acının hükmü, kendisini var edenden değil, acıyı duyanda ortaya çıkar. Çünkü kötülüğün, öznesinde bir hükmü yoktur.

‘Sana ulaşan her kötülük kendindendir’ ayetinin (Nisa, 4:79) anlamı budur. İyilik de böyle olsa bile, iyilik insanda güzel karşılanır. Çünkü o, kendisini var eden Hakk’ın nezdinde bir güzelliktir. Böylece iyilik, Allah’a izafe edilir, çünkü O, kendiliğinden iyiliği var edendir. Bununla beraber, var edildikten sonra bile, sen de onun iyiliği bulunabilir. Fakat meşru olmasının dışında iyilik diye isimlendirilmez. Meşru olması ise, Allah katından olabilir. Dolayısıyla iyilik ancak Allah’a izafe edilebilir.

Bu nedenle kötülüğün ‘Hak yönünden iyilik olduğunu’ söyledik, çünkü Allah sakınılsın diye onu açıklamıştır. Bununla beraber, kötülük, bulunduğu kişiyi ya dünyada ya da ahirette üzer. Bazen bir şeyi yapmak değil yapmamak günah olabilir. Bazen de yapmak günah olabilir. (...) Bir şeyi yapma veya yapmamada etkin (olan), Hakk’ın o konuda başarıya erdirmesidir. Bu durum bir şeyi yapmama eyleminin o insana ait olması veya yapma söz konusu olduğunda ise kendisinden ortaya çıkması yönündendir. Kulun yükümlü olduğu bir şeyi yapmak ve yapmamakta Allah’a ait bir hak vardır.” ((Fütûhât-ı Mekkiyye 4, çev.: Ekrem Demirli, Litera Yayıncılık, İstanbul 2006)

Aynı inanışa tabi olmamız bakımından, Şeyh Muhyiddin’in zikrettiği bu esaslarda garazın nefse ait oluşunu, tezahürünü ve hükmünü peşinen kabul etmek durumundayız.

Ancak burada garaz, salt İslam metafiziği bakımından ele alındığından, onun dışsal etkileri konusunda ek bir izaha muhtaç olunduğu hissinden kurtulmamız mümkün olmuyor.

Dışsal etki derken garazlı insanın içinde yer aldığı tarihi ve sosyal koşulları kastediyoruz.

Örneğin, maddi bir kazanım fikriyatı olarak ekonomi, bir statünün kazanılması ya da kaybedilmesi anlamında sosyal rollerde meydana gelen değişme, tek başına muktedir olma ve dolayısıyla mevcut muktedirlere karşı siyasi bir tavır takınma, yine bu manada mevcut bir siyasi omurgayı kendine özel hırsları, tutkuları, öç alma duygusu eşliğinde çatlatmaya ya da doğrudan kırmaya yönelme gibi oluşumların, garazın meydana gelmesindeki ve onun kuvveden fiile çıkmasındaki etkisi, alıntıladığımız görüşte yer almıyor.

İzleyen yazımızda konuyu bu esastan konuşmayı sürdürelim inşallah.

Dünya Kick Boks Şampiyonası'nda çifte gurur
Spor
Dünya Kick Boks Şampiyonası'nda çifte gurur
Dünya Büyükler Kick Boks Şampiyonası'nda Türk sporcular Gülşah Kıyak ile Duygu Turan, altın madalya kazandı.
AA

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.