Fındıkta fiyat oyunu
Fındıkta fiyat oyunu

Aslında fındık hasat işinin başlamasına yaklaşık bir ay daha var ve her yıl genellikle hasat döneminde fındıkla ilgili bir-iki yazı kaleme alırım. Bu yıl biraz erken bu yazıyı yazmamın arka planında Ordu Ticaret Odası Başkanı Servet Şahin’in ‘fındık fiyatları ile ilgili manipülasyon yapılıyor’ mealinde basına yansıyan açıklaması var.

Başkanla yaptığımız görüşmede; son fiyat manipülasyonu dâhil fındıkla ilgili birçok konuda hemfikir kaldık. Bu yazıyı da fındık fiyatına etki eden faktörler, fiyatın bölge üreticisi ve ülke ekonomisi açısından taşıdığı önem bağlamında ele aldım.

**

Ordu TSO Başkanı beyanında; TMO’nun 16,5 ve 17 liradan aldığı fındığı 24 liradan sattığını, tüccarların 20 bin ton fındık için 400 bin tonluk alım teklifi verdiklerini ve bunun bedelinin yüzde 25’ini yatırdıklarını söylüyor. Devamla, TMO’dan 24 liradan fındık almak için adeta kavga eden tüccar ve ihracatçılar neden aynı fiyattan üreticiden fındığı almaya yanaşmamakta ve fiyatları 18 liraya düşürmektedir (Burada ihracatçı firmaların tekelci güce sahip oldukları ve piyasa fiyatlarını yönlendirebildikleri ima ediliyor, biz de aynı görüşü paylaşıyoruz), sorusunu soruyor.

Ordu TSO Başkanı açıklamasında, son ihraç edilen fındığın ortalama kabuklu fiyatının 28 liraya geldiğini, 18 lira fiyattan ürün alımıyla aradaki farkı ihracatçı-tüccarların kâr olarak işletmelerine kazandırmak istediğini söylüyor. Bu durumun üretici ve dolayısıyla ülke ekonomisi aleyhine gelişmelere neden olabileceğinden kabul edilemez olduğunu ifade ediyor.

**

TMO’nun son yıllarda devreye girmesi, üreticinin korunması için önemli bir adım (Kısa dönemli çözüm).

TMO alım fiyatı açıklarken iki önemli göstergeyi dikkate alıyor. Birincisi serbest piyasada oluşan fiyatlar, ikincisi rekolte tahminleri (gelecek fiyatları belirleyecek arz anlamında).

TMO’nun açıkladığı fiyatlar nispeten düşük olsa da; fiyat tabanı oluşturularak piyasa fiyatının bu fiyatın altına düşmesini engellemesi, üreticiye önemli bir katkıdır.

TMO’nun aldığı ürünün bir kısmını 24 liradan satışa sunduğu halde, tüccarın bu fiyattan ürün alabilmek için kavga ettiğini yukarıda belirtmiştik. Sadece bu veri bile TMO’nun 24 liradan aşağı bir fiyat açıklamamasını zorunlu kılıyor.

Diğer yandan TMO’nun alım fiyatını açıklamada geç kalmamasının taşıdığı önem geçmiş tecrübelerle teyit edilmiştir.

**

Henüz Tarım Bakanlığı’nın 2020 yılı için fındık rekolte tahmini yapmadığını (komisyon çalışmaları devam ediyor), rekolte tahminlerinin fiyat belirlenmesinde çok önemli bir etken olduğunu belirtelim. Çünkü TMO’nun belirleyeceği fiyat; tahmini rekolteyle (arz tarafı) ve potansiyel taleple karşılaştırılarak açıklanacaktır.

Rekolte tahmini spekülasyonlarının piyasa fiyatlarını nasıl çarpıttığını (gerçekçi olmayan fiyatlar) geçmiş dönemlerden biliyoruz.

Tarım Bakanlığı adına bir komisyon her yıl hasada yakın bir tarihte rekolte tahmini yapıyor. Aynı zamanda TÜİK de bir tahminde bulunuyor (Bu yıl 600 bin ton civarında rekolte olacağını açıkladı). Uluslararası Sert Kabuklu ve Kuru Meyveler Federasyonu (INC) 620 bin ton civarında fındık olacağını tahmin etti (Geçen yıl 770 bin ton rekolte tahmini açıklamıştı). Türkiye’de geçen yılki üretimin 750-800 bin ton arasında olduğu belirtiliyor. Sadece borsalarda işlem gören 690 bin ton ürün söz konusu.

Verileri yan yana koyduğunuzda açıklanacak fındık rekolte tahmininin 600-650 bin ton arasında olacağı söylenebilir.

**

Rekolte tahmini niye önemli?

Piyasa fiyatlarını belirliyor.

Aynı zamanda TMO’nun fiyatlandırmada dikkate alacağı önemli bir gösterge.

Rekolte tahmini üzerindeki spekülasyonlar bu bilinçle yapılıyor.

Geçen yıl rekor üretim (arz) yapılmasına rağmen şu anda depolarda fındık kalmamış. Yani arz tarafında bir azalma, Covid-19 krizi etkisiyle talep tarafında da bir artış tahmini doğal olarak fındığın dünya fiyatını yukarı doğru itecektir.

Bu tabloyu gören çok uluslu güçlerin iç piyasayı yönlendirme, fiyat manipülasyonlarına gitme çabalarına bu çerçeveden bakılmalı.

**

Özetlersek; TMO’nin üreticiyi koruma adına alım fiyatı açıklaması kısa vadeli doğru bir karar. Bu geçici müdahale esnasında sürdürülebilir çözümler üretilmeli. Yapısal regülasyon anlamında Tarım Bakanlığı’nın henüz sağlıklı bir adım atmadığını görüyoruz.

İkincisi, fındık piyasasındaki tekelci güçler fiyat manipülasyonuna girerek TMO’nun açıklayacağı fiyatı aşağı çekme baskısı yapıyor. Aslında tam rekabetçi piyasa şartları hâkim olsaydı fiyatların çok daha fazla yükseleceğini (arz azalışı ve talep artışı beklentisi) onlar da görüyor. Fındık altın değerinde, bölge insanına ve ülke ekonomisine zenginlik katan çok değerli bir ürün. Bu nedenle üç-beş tüccarın küçük, bencilce, rant sağlama hesaplarına kurban edilmemeli.

Üçüncüsü; rekabet kurumunun (bildiğim piyasada haksız rekabeti, tekelci yapılanmayı önleme misyonu taşıyor) herkesin görebildiği tekelci fiyat ve piyasa yönlendirmesini ne zaman göreceğini de çok merak ediyorum.

Altın fiyatları bugün ne kadar? 9 Temmuz çeyrek ve gram altın fiyatları
Ekonomi
Altın fiyatları bugün ne kadar? 9 Temmuz çeyrek ve gram altın fiyatları
Piyasalarda altın fiyatları ile ilgili son dakika gelişmeleri büyük bir ilgiyle takip ediliyor. Vatandaşlar her sabah gram ve çeyrek altın fiyatlarına bakıyor. Kapalıçarşı'da ki altın fiyatları belirlendi. Buna göre altının gram fiyatı, 398,93 TL, çeyrek altının fiyatı 654,70 TL'den satılıyor. Diğer altınların fiyatlarını ise haberimizden ulaşabilirsiniz.
Yeni Şafak
Fındıkta 24 liralık taban fiyat beklentisi
Ekonomi
Fındıkta 24 liralık taban fiyat beklentisi
Hasada hazırlanan Fındık üreticileri heyecanla Toprak Mahsulleri Ofisi'nin açıklayacağı taban alım fiyatını bekliyor. Fındıkta taban fiyatının hasattan önce açıklanacağını düşünen üreticiler, taban fiyatı noktasında ise 24 liralık bir beklenti içinde olduğunu ifade ediyor. TMO tarafından son yıllarda müdahale alımı yapılmasıyla serbest piyasada fındık fiyatının da artması üreticinin yüzünü güldürüyor.
DHA
Fındığın fiyatında tepki çeken düşüş!
Ekonomi
Fındığın fiyatında tepki çeken düşüş!
Ordu’da 24 liradan işlem gören fındığın fiyatının 18 liraya gerilemesi tepkilere yol açtı. Ordu Ticaret ve Sanayi Odası fındık fiyatlarındaki düşüşün sorgulanmasının altını çizerken, fındıkta çok alıcılı bir piyasa oluşturularak Hindistan, Çin, Japonya ve Türki Cumhuriyetlere tekrardan dönülmesi yönünde çağrıda bulundu.
IHA
Citroen merakla beklenen elektrikli arabaları e-C4 ve C4'ü tanıttı
Teknoloji
Citroen merakla beklenen elektrikli arabaları e-C4 ve C4'ü tanıttı
Dünyada benzinli araçlar yerini elektrikli otomobillere bırakırken bu akıma Citroen de ayak uydurdu. Citroen her keseye uygun altı farklı segmentten elektrikli otomobil tanıtırken bunlar arasında en çok ilgi gören e-C4 ve C4 oldu. C4'ün en çok ilgi gören yanı ise arabanın elektrikli oluşunun yanı sıra benzin ve dizel alternatifleri de arabada mevcut.
AA
Xiaomi'nin merakla beklenen serisi Redmi 9A ve 9C tanıtıldı: Fiyatı ve özellikleri ile dikkat çekiyor
Teknoloji
Xiaomi'nin merakla beklenen serisi Redmi 9A ve 9C tanıtıldı: Fiyatı ve özellikleri ile dikkat çekiyor
Çinli teknoloji devi Xiaomi, Redmi 9A ve Redmi 9C telefonlarını Malezya’daki bir etkinlikle tanıttı. Xiaomi telefonlar her zaman kameralarıyla ön plana çıkarken Redmi 9A ve Redmi 9C telefonlar da 13 mp kamerasıyla dikkat çekiyor. Muadili telefonlara göre fiyat performans özellikleri en uygun marka olan Xiamoi'nin yeni serisi de bu özellikleri koruyor.
Yeni Şafak
Benzin, motorin ve LPG'ye bu gece zam geliyor
Ekonomi
Benzin, motorin ve LPG'ye bu gece zam geliyor
Benzin ve motorin fiyatlarında geçtiğimiz günlerde peş peşe meydana gelen indirimlerin ardından uluslararası piyasalarda ürün fiyatlarında gerçekleşen artışlar sonrası benzin, motorin ve LPG için fiyat artışı gündeme geldi. Bu gece yarısı pompa fiyatlarına yansıyacak artışlar benzinde 11 kuruş, motorinde 10 kuruş, LPG'de ise 32 kuruş şeklinde olacak.
Yeni Şafak
Koronavirüste 'ikinci dalga endişesi' altın fiyatlarını yükseltiyor: Düğün yapacaklar elini hızlı tutmalı
Ekonomi
Koronavirüste 'ikinci dalga endişesi' altın fiyatlarını yükseltiyor: Düğün yapacaklar elini hızlı tutmalı
Dünya genelinde koronavirüs vaka sayılarının kontrol altına alınamaması nedeniyle yaşanacak ikinci bir dalgadan endişe edilirken, altın fiyatları her geçen gün zirveye tırmanıyor. 2020 yılının ilk günlerinde 291 lira seviyesinde olan gram altın 400 lirayı test etti. Uzmanlar altın fiyatlarında yükselişin devam edebileceğini belirtirken, "Şu an elinde fiziki altın bulunduran vatandaşlarımıza fiyatlardaki yükseliş trendinin devam edeceğini anımsatmak isteriz. Düğün yapacak ve altın borcu olanlar ise 370-340 lira aralığındaki fiyatları alım fırsatı olarak değerlendirilebilir" bilgisini paylaştı.
Yeni Şafak

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.