Vatiyye’nin perde arkası ve sonrası...
Vatiyye’nin perde arkası ve sonrası...

Üç gündür Vatiyye’nin faili aranıyor. Medya klişesiyle soru o; Vatiyye’yi kim vurdu?..

Cevap: Hepsi!

Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri, Fransa, Rusya ve yancıları...

Vermek istedikleri görüntü de bu...

Failler meçhul değilse de, yaklaşık iki ay önce Hafter’in elinden kurtarılan, Türkiye’nin üsleneceği söylenen, Libya’nın Güneybatısı’ndaki, ‘Vatiyye askeri hava üssü’ne düzenlenen saldırının analizine ihtiyaç var. Çünkü bu ‘sessizlik’ iyi değil ve askeri açıdan ‘zaman-mekân’ hesaplarının başladığı ortada.

Politik açıdan, bir şer koalisyonunun Libya ve Türkiye’yi ‘silah zoruyla barış masasına oturtmak’ istediği anlaşılıyor...

***

Huzursuzlukları vardı ama sancılanmaları, Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın, Maliye Bakanı Albayrak ve MİT Başkanı Fidan’ın Libya çıkarmasıyladır... (17/06.)

Peşinden Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Özbal’ın, Sitte Askeri Deniz Üssü’nde Libya Genelkurmay Başkanı Şerif ile bir araya gelmesi de dikkatle gözlendi. Bu andan sonra şer ittifakının sahaya yönelik daha çok düşünmeye başladığı hissediliyordu. (30/06.)

Belli ki, Milli Savunma Bakanı Akar ile Genelkurmay Başkanı Orgeneral Güler’in, Libya’da her iki ülkenin askerlerine hitap etmeleri, Başbakan Serrac ile buluşmalarının ardından da karar verildi. Koalisyonun tüylerini diken diken eden açıklama, “sonuna kadar buradayız” ifadesiydi. (04/07.)

Fonu da unutmayalım; Bakan Akar’ın Libya’da BBC’ye verdiği röportaj esnasında arkasında görünen, ele geçirilmiş Rus savaş helikopteri ve kullanılamaz duruma getirilmiş Mig-25 savaş uçağından da gerekli mesaj alınmış olmalı.

Kuşkusuz temaslar da not edildi. Bakan Akar ve Orgeneral Güler’in geceyi ‘Akdeniz’de geçirdikten sonra krizde Avrupa Birliği ayağının önemli aktörlerinden birine dönüşen Malta’yı ziyaretleri gibi. Örneğin, İtalya üst düzey yetkililerin Libya ve Türkiye başkentleri ile sıklaşan temasları gibi; İtalya ve Libya Başbakanları 27 Haziran’da Roma’da bir araya geldiler. Siz bu satırları okurken, İtalya Savunma Bakanı da Libya konulu resmi ziyaretini Türkiye’de gerçekleşmiş olacak. (07/07.)

Bunlar ve daha bir seri hamle, “herkes elinden ne geliyorsa, geldiği kadar Türkiye ve Libya’ya pislik yapacak” koalisyonunu, bir şeylerin hazırlanmakta olduğu, sahada askeri bir adıma girişileceği, bunun da sonlarını hazırlayabileceği korkusunu besledi...

***

Tafsilatlı izaha ihtiyaç yok... Vatiyye’ye atılan her kurşun aynı zamanda Türkiye’ye ve Ankara’nın Akdeniz politikalarınadır. Ve yine doğal olarak bu saldırı Libya’ya savaş ilanı anlamına gelir...

Egemen ve meşru bir hükümetin topraklarına yönelik saldırı bu demektir. Kaldı ki, kısa süre önce Mısır diktatörü darbeci Sisi’nin askeri birlikleri denetlerken, “sınırlarımızın dışında herhangi bir göreve hazır olun. Mısır’ın Libya’ya yapacağı bir doğrudan müdahale uluslararası meşruiyet kazanmıştır. Tarihe siz zor durumdayken ülkenize müdahale ettiğimizin yazılmasını istemiyoruz ama şimdi durum değişmiştir”... (20/06.)

Değişen durumu anlıyoruz; Kahire’nin ve onları Libya’ya itekleyen Arap ülkelerinin korkusu, Libya’daki menfaatleri kadar Trablus’ta kurulacak düzenin/barışın tahtlarını hızla tehlikeye sürükleyeceğidir...

Sisi’nin konuşmasına Libya’nın yanıtını da hatırlayalım; “Bu açıklamalar kabul edilemez. Bunlar düşmanca adımlardır. İçişlerine açık bir müdahale ve ‘savaş ilanı’ olarak görülür”!.. (21/06.)

***

Bundan sonrası için meseleyi nasıl ele alacağınıza bağlı olarak iki yol var...

Uluslararası Hukuk açısından, “eğer saldırı söylendiği/iddia edildiği gibi”, Mısır’dan kalkan BAE uçakları tarafından gerçekleştirildiyse, Libya yönetimi bunu iki ülkeye karşı savaş nedeni sayabilir. Mısır’ın pasif saldırgan olması durumu değiştirmez.

Paris ve Rusya’nın katkısı var mıdır bilinmiyor. İstihbarat yönlendirmesinin Rusya tarafından yapılmış olması kimseyi şaşırtmaz. “Kimliği belirsiz uçaklar” da yok. Bu dünyada kimliği belirlenemeyen bir şey mi kaldı? Bir düzine ülkenin en gelişmiş radar, hava savunma sistemleri, uydularının gözleri bölgenin üzerindeyken kimliği belirsiz uçak olur ama kimin olduğu belirsiz olmaz. Ancak başlarını çevirenler, gözlerini kapatanlar var...

Uluslararası Hukuk kadar saha gerçekleri de-hatta daha-önemli. Bunlara bakarak taraflar esneyebilir! Diplomatik yoldan, “özür veya tazmin” istenebilir. Karşılığı yoktur ama geçecek süre hazırlık için kullanılabilir. Libya’nın, “cevabı uygun zaman ve mekânda verilecektir” açıklaması o.

***

Gelelim bize...

Ankara, saldırıyı üzerine alınmayabilir. Ama bu durumu anlamadığı veya karşılık vermeyeceği anlamına gelmiyor. Uygun zamana ve mekâna Türkiye dahildir!..

Üste Türkiye’ye ait malzemelerin mevcudiyeti ve/veya vurulması, yine uluslararası hukuk açısından “mütekabiliyet” imkânı tanıyor. Tazmin ya da özür burada da geçerli ama yine karşılığı yok, yine iki yol kalıyor; misli ile karşılık vermek ve/veya diplomasi...

Saldırının Türkiye’ye söyledikleri sadeleştirildiğinde, “burada üs kurma, Sirte ve Cufra’dan uzak dur” sonuçlarına ulaşabiliriz. Ama asıl istedikleri uluslararası masaya oturulması. Türkiye buna karşı değil ama saha şartlarının olgunlaşmadığını düşünüyor.

Diplomasi ayağının önemli bir adımı, saldırının ardından Moskova’da yaşanmış olabilir; Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Bogdanov ile Rusya Büyükelçimiz Mehmet Samsar arasında gerçekleşen görüşmeden çıkan açıklama önemli. (06/07.) Çünkü, 20 Haziran’da Lavrov ve Çavuşoğlu iki ülkenin Libya adımlarını koordine etmesine vurgu yapmışlardı...

Ankara Libya’daki saldırıdan Birleşik Arap Emirlikleri’ni sorumlu tutuyor
Ankara Libya’daki saldırıdan Birleşik Arap Emirlikleri’ni sorumlu tutuyor

Libya’da Mayıs ayında Vatiyye Hava Üssü’nün Türkiye destekli Trablus hükümeti tarafından kontrol altına alınması, darbeyle ülkeyi ele geçirmeye çalışan Hafter’e bağlı güçlerin 14 aydır yürüttüğü mücadelenin çökmesine yol açmıştı.

Cumartesi günü bu üsse bir saldırı oldu ve Türkiye’den gönderilip buraya konuşlandırılan Trablus yönetimine, yani Ulusal Mutabakat Hükümeti’ne ait bazı sistemler zarar gördü.

Reuters tarafından duyurulan haber, daha sonra Milli Savunma Bakanlığı kaynakları tarafından doğrulandı.

Bir bakanlık yetkilisi saldırıyı doğrulayan ifadeler kullandıktan sonra, “Bu saldırı darbeci Hafter’in ve dış güçlerin istikrarsızlık ortamını devam ettirme iradesini göstermektedir. Bu müdahaleler devam ettikçe, darbeci Hafter’e destek açıkça sürdükçe istikrarsızlık ve çatışma ortamı beslenecektir. Barış ve istikrarın temini için bölgedeki faaliyetler devam etmektedir” dedi.

ÜST DÜZEY BİR TÜRK YETKİLİ: SALDIRIYI BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ YAPTI

Vatiyye Hava Üssü’ne yönelik saldırının zamanlaması da hayli dikkat çekici idi.

Hemen öncesinde Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar başkanlığında üst düzey askeri yetkililerden oluşan bir heyet, Libya’da kapsamlı görüşmeler yapmıştı.

Belli ki bu saldırıyı yapanlar bir yönüyle de Akar ve beraberindeki heyetin bu ziyaretini gölgelemek, boşa çıkarmak ya da buna dönük bir mesaj vermek istercesine böyle bir niyetle böyle bir planlama yapmışlardı.

Hava Üssü’ne yapılan saldırıyı kimin yaptığı konusunda Ankara’dan resmi bir açıklama yapılmadı.

Ama bu, saldırıyı kimin yaptığının bilinmediği anlamına gelmiyor.

Dün bu bilgiye sahip olabilecek üst düzey bir yetkiliye “Saldırıyı kimin yaptığı belli mi” diye sordum.

Muhatabım, herhangi bir tereddüt emaresi göstermeden doğrudan Birleşik Arap Emirlikleri’ni işaret etti, ‘saldırıyı onlar yaptı’ dedi.

İTİRAF GİBİ AÇIKLAMA: PRENS MBZ’İN ADAMI O TWİTİ NEDEN SİLDİ?

Vatiyye Üssü’ndeki sistemlere yapılan saldırı konusunda Birleşik Arap Emirlikleri adına da herhangi bir resmi açıklama yapılmış değil.

Bunda şaşılacak bir durum yok tabii. Neden derseniz, Türkiye’deki yönetime karşı darbe girişimleri dahil her türlü kötülüğün bir şekilde içinde yer alan BAE yönetimi, hep ‘sütre gerisinde kalarak’ hareket edegeldi.

Ama bu defa, “Allah söyletti” dedikleri türden bir gelişme oldu.

BAE kraliyet ailesine, yani Prens Muhammed Bin Zaid’e part time danışmanlık yapan, siyaset bilimci Abdulhalık Abdullah isimli bir adam baklayı ağzından çıkardı, “Birleşik Arap Emirlikleri Türklere iyi bir ders verdi” diye twit attı.

Aynı isim, bir süre sonra bu twiti sildi. İhtimal, danışmanlık yaptığı Kraliyet ailesinden “Nasıl açık verirsin” diye zılgıt yediği için bu twiti silmiş de olabilir.

ANKARA BAE’YE NASIL BİR CEVAP VERECEK?

Ankara’da Birleşik Arap Emirlikleri’ne karşı epeydir ciddi anlamda bir öfke birikmiş durumda.

Yıllardır her türlü bel altı vuruşun arkasında duran, para gücüyle suni lobiler oluşturup kampanyalar yürüten, bunlar da yetmedi Gezi olaylarında, 15 Temmuz’da olduğu gibi hükümeti devirme amaçlı darbe girişimlerine doğrudan destek veren bir yönetimden söz ediyoruz.

Uzun süredir devam eden bu tutum karşısında Ankara sabırlı bir tutum sergileyegeldi. Ancak son zamanlarda bu sabrın artık sınırlarda dolaşmaya başladığı ve taşmak üzere olduğuna dair sinyaller artmaya başladı.

Cumartesi günü Vatiyye Hava Üssü’ne yapılan saldırı, böyle bir atmosferde yani Birleşik Arap Emirlikleri’ne artık tahammülün kalmadığı bir zeminde karşımıza çıktı.

Dolayısıyla bu saldırıya bir cevap verilmesini beklemek, akla ziyan bir durum olmayacaktır.

Nerede mi?

Bir bilgi yok, sorduğumuz, mesaj attığımız yetkili isimler ‘emojiler’ kullanarak cevaplar verip işin bu kısmını gizli tutuyorlar.

Ama nerede sorusuna “Yine Libya’da?” cevabı verilse şaşırmazdım.

BAE’nin intiharı: Vatiyye Üssü'ne yapılan saldırıyı BAE'nin üstlenmesinin ardından bölgede tansiyon yükseldi
Dünya
BAE’nin intiharı: Vatiyye Üssü'ne yapılan saldırıyı BAE'nin üstlenmesinin ardından bölgede tansiyon yükseldi
Vatiyye Üssü’ne yönelik saldırıyı Birleşik Arap Emirlikleri üstlendi. Tansiyonun üst seviyede olduğu cephe hattında Türkiye destekli Libya ordusu karşı operasyona başladı. Rusya’nın Cufra’ya gönderdiği modernize Pantsir’lerden biri vuruldu, Rus paralı askerlerden 3’ü öldü, 7’si de yaralandı.
Yeni Şafak
Libya: Vatiyye Üssü, Hafter'in sahip olmadığı ileri teknoloji uçaklarla vuruldu
Dünya
Libya: Vatiyye Üssü, Hafter'in sahip olmadığı ileri teknoloji uçaklarla vuruldu

Libya Savunma Bakanlığı, başkent Trablus'un batısındaki Vatiyye Askeri Hava Üssü'ne düzenlenen hava saldırısında kullanılan uçakların "ileri teknoloji" olduğunu ve yabancı bir güç temin etmediği sürece ülkenin doğusundaki gayrimeşru güçlerin lideri Halife Hafter'in bunlara sahip olamayacağını belirtti.

AA
Libya hükümeti Vatiya Hava Üssü'ne yönelik saldırıyı kınadı
Dünya
Libya hükümeti Vatiya Hava Üssü'ne yönelik saldırıyı kınadı
Libya Yüksek Devlet Konseyi, savaş suçlusu Hafter'i destekleyen güçlere ait savaş uçakları tarafından Vatiyye Hava Üssü'nün haince bombalanmasını kınadığını duyurdu.
AA
Libya Savunma Bakanlığı: Vatiyye Üssü'ne yönelik saldırıya karşılık verilecek
Dünya
Libya Savunma Bakanlığı: Vatiyye Üssü'ne yönelik saldırıya karşılık verilecek
Libya Savunma Bakan Yardımcısı Selahaddin Nemruş, Vatiyye Askeri Hava Üssüne gece düzenlenen saldırıya uygun zaman ve mekanda karşılık verileceğini belirtti. Libya ordusu yetkilileri, Vatiyye Askeri Hava Üssü'nün gece kimliği belirsiz savaş uçaklarının saldırısına uğradığını açıklamıştı.
AA
Reuters duyurdu: Libya'daki iki askeri üs Türkiye'ye geçecek
Dünya
Reuters duyurdu: Libya'daki iki askeri üs Türkiye'ye geçecek
Türkiye ve Libya, ülkedeki iki askeri üssün Türk Ordusunun kullanımına açılması için görüşmeler yapıyor. İngiliz haber ajansı Reuters'a konuşan Türk yetkili, tarafların Vatiyye Hava Üssü ile Misrata'daki deniz üssünü masaya yatırdığını söyledi.
Reuters
"Türkiye'nin müdahalesi ile darbeci Hafter'in kalesi alındı"
Dünya
"Türkiye'nin müdahalesi ile darbeci Hafter'in kalesi alındı"
Libya'da Ulusal Mutabakat Hükümeti, Türkiye ile yaptığı güvenlik anlaşmasından sonra terörist Hafter'e en ağır darbelerinden birini vurdu. Darbeci Hafter'in kalesi konumunda olan Vatiyye Hava Üssü teröristlerden temizlendi. Konu ile ilgili açıklamalarda bulunan Libyalı araştırmacı Muhammed Eljarh, ''Türkiye'nin müdahalesi ile Hafter geri çekilme konumuna geldi'' dedi.
Yeni Şafak

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.