Hayat Derinleşme Dönemi Türkiye ve Sudan İlişkileri

Derinleşme Dönemi: Türkiye ve Sudan İlişkileri

Haber Merkezi Yeni Şafak

Oğuzhan Özçelik - Hakan Aydın

Kırklareli Ü., Afrika Araştırmaları Merkezi

Türkiye ve Sudan ilişkilerinin siyasal, iktisadi ve sosyal rabıtası derindir. Tarihsel süreç içerisinde Sudan’ı, 1956’da bağımsızlığını kazandıktan hemen sonra ilk tanıyan ülkeler arasında Türkiye yer almış ve Hartum Büyükelçiliği’ni 1957’de açmıştır. Kazan kazan yaklaşımı çerçevesinde iki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler giderek yoğunlaşmakta ve bu durum sosyo-kültürel ilişkileri de olumlu anlamda etkilemektedir. Özellikle son on yıllık dönemde Türkiye ve Sudan ilişkileri tarihin en üst seviyesine ulaşmış durumdadır. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 2006’da Arap Birliği Zirvesi için gittiği Sudan’da önemli temaslarda bulunmuş ve ziyaret ilişkilerin seyrinde ciddi değişimlerin başlangıç noktasını teşkil etmiştir.

2011’de Güney Sudan’ın bağımsızlık süreciyle Sudan siyasetindeki gerilim kaybolmuş ve bu durum Türkiye ve Sudan ilişkilerine ivmelenme getirmiştir. Bu yazıda Türkiye ve Sudan ilişkilerinde siyasal durum ve iki ülke arasındaki ticari ilişkilerde sektörel bir analizle Türkiye için bir fırsat penceresi tespit edilecek ve ilişkilerde derinleşme dönemine geçildiği vurgusunda bulunulacaktır.

SİYASAL VE SOSYAL DERİNLEŞME

24-27 Aralık 2017 tarihlerinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Sudan’a gerçekleştirdiği kapsamlı ziyarette halk tabanında ziyaretin yüksek teveccühle karşılanması iki ülke arasındaki ilişkilerde toplum içerisinde de etkinin oluşturulduğunun göstergesidir. Özellikle imzalanan yirmi iki iş birliği antlaşması ve Sevakin Adası’nın Türkiye’ye tahsis edilmesi ilişkilerin geldiği noktanın müşahedesi açısından önemli işaretlerdir. Sevakin Adası konusunda Sudan’ın Mısır’la ayrışma yaşamayı göze alarak hareket etmesi bölge içi dengelerde Türkiye’nin konumunu ve Sudan için değerini ortaya koymaktadır. Dolayısıyla bu durum Sudan’ın Türkiye’yi bölgedeki en önemli partneri kılmakta ve ilişkilerin başka bir merhaleye geçtiği görüşünü sağlamlaştırmaktadır.

REKLAM

Bu süreç içerisinde Türkiye’nin Sudan’da özellikle insani ve kalkınma yardımı faaliyetleri siyasal, iktisadi ve sosyal ilişkilerin derinleşmesi açısından önemlidir. Örneğin; TİKA eşgüdümünde Darfur’da 150 yataklı bir eğitim hastanesi inşa edilmiş ve hizmete açılmıştır. Türkiye ve Sudan arasında tarımsal üretim ve ticaretin geliştirilmesine yönelik antlaşmalar halen yürütülmektedir. Hatta iki ülke arasında madencilik çalışmalarına yönelik de adımların atılması ilişkilerin ilerleme boyutunu göstermektedir. Bununla birlikte THY’nin uçuşları ve diğer resmi kurumların faaliyetleri halk nezdinde Türkiye’nin tanınırlığını ve değerini arttırmakta ve hükümetler arası ilişkileri de aynı doğrultuda etkilemektedir.

TİCARİ İLİŞKİLERDEKİ POTANSİYELLER

Türkiye’nin 2017’de Sahraaltı Afrika bölgesine yönelik ticaret hacmi 7,18 milyar $ olarak gerçekleşmiştir. Bunun 4,14 milyar $’ını Türkiye’nin bölgeye olan ihracatı teşkil etmiştir. Söz konusu ihracatın 395 milyon $’lık payı Sudan ile olan ticaretidir. Güney Afrika’nın Sahraaltı Afrika ülkeleri dışında düşünülmesiyle Sudan Türkiye’nin en önemli ticari ortağı konumundadır.

Türkiye’nin Sudan’a yönelik ihracatında hububat ve yağlı tohumlar (şekerleme, bisküvi ve sıvı yağlar vb.) ürünleri öne çıkmaktadır. Bu ürünlerle Türkiye Sudan’a ihracat yapan ilk on ülke arasında sekizinci sırada yer alsa da, son yıllarda Sudan’a ihracat yapan ülkeler içerisinde artış hızı açısından ikinci ülke konumundadır. Birinci sırada yer alan Ürdün’ün başarısının altında ihracatını yüksek katma değerli, teknoloji yoğun havacılık ve uzay sektörüne dayandırması yatmaktadır.

REKLAM

Türkiye’nin Sudan’a ihracatının sektörel dağılımınında, ihracatta hububat ve yağlı tohumlardan sonra öne çıkan makine ve aksamları, elektrik-elektronik ve savunma havacılık sektörleri önemli paya sahiptir. Bu olgu Türkiye’nin Sudan’a daha teknoloji yoğun sektörlerle ihracat yapabilmesi için gerekli altyapı ve ağın var olduğuna işaret etmektedir.

Sonuç olarak Türkiye ve Sudan arasındaki iktisadi ilişkiler 10 milyar $’lık ticaret hacmi hedefi doğrultusunda ilerlemektedir. Siyasal eksende ise Türkiye’nin resmi kurumlar nezdinde yürüttüğü aktif faaliyetler ve dış politikadaki yaklaşımı iki ülke arasında “ayrıcalıklı” ilişkinin öne çıktığını göstermektedir. Türkiye’nin Sudan özelinde yürüttüğü proaktif dış politikası Sahraaltı Afrika bölgesi açısından bir model niteliğinde görülebilir. Bu durum Türkiye’nin bölge ülkeleriyle ilişkilerinde etkili bir örneğe dönüşüp, mevcut ilişkiler üzerinde potansiyelin ortaya çıkarılmasına yardımcı olabilir.

/**/

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.