HayatOrta Avrupada yükselen radikal sağ

Orta Avrupa’da yükselen radikal sağ

Çekya, Macaristan, Polonya ve Slovenya’daki son dönem seçimler değerlendirildiğinde; radikal sağ partilerin giderek artan bir oranda bu ülkelerin siyaset sahnesinde yer aldığı sonucuna varılmaktadır. Şüphesiz, Avrupa genelinde beliren yerleşik politik düzene karşı geliştirilen eğilimin yansımaları burada mevcuttur. Söz konusu ülkelerde önceki yönetimlerden beklentilerin karşılanmamış olmasının radikal sağa kayma noktasında önemli bir etken olduğu söylenebilir.

Haber MerkeziYeni Şafak

SİBEL KARABEL - BİLGESAM UZMANI

Avrupa genelinde son birkaç yıldır gerek yerel seçimlerde gerekse parlamento seçimlerinde gözlemlenen radikal sağ söylemin sivrilmesi, daha küçük ölçekte Orta Avrupa’da da görülmekte. Geniş bir perspektiften değerlendirildiğinde Batı Avrupa’yı etkileyen İslamofobi, mülteci sorunu, ekonomik sıkıntılar ve işsizlik gibi faktörlerin Orta Avrupa ülkeleri için de katalizör olduğu bir gerçek. Ancak politika yapım aşamalarında Doğu ve Orta Avrupa siyasi atmosferi; Batı’ya nazaran kimlik üzerinden siyasetin daha baskın olduğu bir ortamda eklemlenmiştir. Aynı şekilde, Batı’da yeni yeni ivme kazanan radikal sağ, Doğu ve Orta Avrupa’da daha önceden yer bulmuştur. Örneğin, Almanya’da II. Dünya Savaşı’ndan sonra parlamentoya ilk radikal sağ parti (AfD) 2017 yılında girebilmişken, Doğu Avrupa’da sağın geçmişi daha eskidir.

SİYASET SAHNESİNDE ÖNE ÇIKIYORLAR

Bu bağlamda Çekya, Macaristan, Polonya ve Slovenya’daki son dönem seçimler değerlendirildiğinde; radikal sağ partilerin giderek artan bir oranda bu ülkelerin siyaset sahnesinde yer aldığı sonucuna varılmaktadır. Şüphesiz, Avrupa genelinde beliren yerleşik politik düzene karşı geliştirilen eğilimin yansımaları burada mevcuttur. Söz konusu ülkelerde önceki yönetimlerden beklentilerin karşılanmamış olmasının radikal sağa kayma noktasında önemli bir etken olduğu söylenebilir.

Seçim sonuçlarıyla ve adı geçen ülkelerde radikal sağın artmasıyla ilişkilendirilebilecek bir diğer unsur da; bu dört ülkenin ‘Vişegrad Dörtlüsü’ adı altındaki platformda buluşmuş olmasıdır. Aslen Vişegrad Dörtlüsü’nün 1993’teki kuruluş amacına dikkat edildiğinde; Avrupa Birliği (AB) ile entegrasyonu kolaylaştırmak amacıyla geliştirildiği görülmektedir. İronik bir şekilde oluşum, ilerleyen dönemde gerek mülteci meselesindeki kotalar gerekse ekonomik sebeplerden giderek AB karşıtı bir tutum geliştirmiştir. Şunu da belirtmek gerekir ki; AB bütününde her ne kadar ‘yaşamsal kriz’ olarak nitelendirilebilecek Brexit referandumu ve Katalonya bağımsızlık referandumu gibi Birlik’in bütünlüğünü sorgulatacak gelişmeler kaydedilse de; Vişegrad Dörtlüsü ülkelerinin nihai amacının AB’den ayrılmak olduğunu iddia etmek yerinde olmayacaktır. Vişegrad Dörtlüsü ülkeleri AB içinde farklı bir tutuma maruz kaldıklarını öne sürmekte ve iç siyasette ulusal kimliklerini AB kimliğine kıyasla önceleyerek politika geliştirmektedirler.

NATO GENİŞLEMESİNE PARALEL ÜYELİK

Vişegrad Dörtlüsü’nün kurulduğu yıl, 1993 Kopenhag Zirvesi’nde alınan bir kararla Birliğe üye olmak için belirlenen bazı kriterler kabul edilmiştir. Buna göre aday ülkeler siyasi, ekonomik ve topluluk mevzuatına uygunluk gibi kriterlerin içerdiği gereklilikleri karşılamakla mükelleftir. Böylelikle ileriki AB genişlemelerinde kıstas olarak; insan hakları ve azınlık haklarını güvence altına alan kurumlara sahip demokratik ülkeler, işleyen ve piyasa ekonomisine sahip rekabete dirençli ekonomisi olan ve topluluk mevzuatının gerekliliklerini yerine getirebilecek ülkeler üye olabilecektir. Hatta daha sonra Türkiye’nin adaylık süreciyle ilgili tartışmalar yaşandığı dönemlerde ‘hazmetme kapasitesi’ adında bir kriter eklenmiştir.

O dönemde Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin sosyo-ekonomik altyapısı göz önünde bulundurulduğunda AB’ye üye olmaları mümkün gözükmemekteydi. Dolayısıyla Kopenhag Kriterleri’nin, NATO genişlemesine paralel bir zaman diliminde, eski sosyalist devletler için geliştirildiği söylenebilir.

HAYAL KIRIKLIĞI YAŞIYORLAR

Tam da bu noktada; Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin siyasal zemininde radikal sağın tetiklenmesi olanak bulmaktadır. Örneğin, üye olduğu 2004 yılında Macaristan’ın gerek ekonomik gerekse AB kimliği bakımından AB ile özdeşleşmiş olduğunu söylemek güçtür. AB’den özellikle refah bakımından beklentilerin gerçekleşmemesi bu ülkeleri kimlik siyaseti üzerinden marjinalleşmeye itmektedir. Yine Macaristan örneği üzerinden gidilirse ‘Jobbik’ partisi 2003’te kurulduğunda %2 oranında bir oy oranına sahipti. Ancak yıllar içinde oy potansiyeli artış göstererek %17’leri bulmuştur. Jobbik’in en belirgin mottosundan biri ‘Gerçek Macar halkı’dır. Hatta 2012 yılında bu kriterlere uyduğu düşünülen kişilerin listesi bile hazırlanmıştır.

Benzer şekilde Victor Orban’ın anayasal reformları AB’nin temel kriterleriyle örtüşmediği için Brüksel ile Budapeşte’yi defalarca karşı karşıya getirmiştir. Polonya’da da durumun farklı olmadığı aşikar. Hukuk ve Adalet partisinin AB değerlerine ters düşen illiberal ve anti-demokratik söylem ve eylemleri aslında ülkenin AB normlarını içselleştir(eme)me göstergesi olarak okunabilir.

Tüm bu anlatılanlardan yola çıkarak; AB’nin yaşadığı krizi aslında yine AB’nin içinde aramak gerektiği söylenebilir. Sorgulanması gerekense; AB’nin norm ve değerlerinin kurumsallaşması için geliştirilen ‘hazım kapasitesi’ kriterinin, aday ülkeler arasında ayırım gözeterek değerlendirildiği durumda marjinalleşmenin yolunu açtığı olgusudur. Orta ve Doğu Avrupa’da görülen radikal sağın ivme kazanması bu olgu çerçevesinde irdelendiğinde Birlik’in olmazsa olmazı Kopenhag Kriteleri’nin bu ülkeler tarafından yeterinde özümsenmediği açığa çıkmaktadır.

ÖNERİLEN VİDEOLAR
Almanya'da PKK yandaşları Türk yolculardan dayak yedi!
Almanya'da Hannover Havaalanı'nda terör yandaşı yaklaşık 200 kişilik grup ellerindeki örgüt sembolleriyle kargaşa çıkardı.
Check-in yapmak isteyen Türk vatandaşları ile terör yandaşları arasında büyük bir kavga çıktı. Olay yerine 20 ambulans gönderildi.
Dünyadan Mehmetçiğimize ‘sefer ve zafer’ duası
Türkiye'nin güney sınırını korumak için başlattığı 'Zeytin Dalı Harekâtı'nda başarılı olması için dünyanın dört bir yanında dua ediliyor. Afrika'dan Balkanlara eller, Türk askerinin zaferi için semaya yükseliyor...

ÖSO'dan Kürt halkına emanname: Güvende olacaksınız!
Afrin'i terör örgütü PYD/PKK'dan arındırmak için başlatılan 'Zeytin Dalı Harekatı' kapsamında TSK'ya destek veren ÖSO, aldığı köylerde Kürt halkına 'güvendesiniz' mesajı verdi. ÖSO komutanı, halka seslendi, "Bir şeye ihtiyacınız olursa bana gelin, kimse size zarar vermeyecek" dedi.
Filistinli küçük Ziyad'dan liderlere 'Erdoğan' çağrısı
3 yaşındaki Filistinli YouTuber Ziyad, dünya liderlerine seslendi: “Kudüs'ü satmayan, Filistin'in yanında duran tek lider, Recep Tayyip Erdoğan. Devlet yöneticiliğini ondan öğrenin"
Afrikalı miniklerin 'Zeytin Dalı' duası
Afrikalı çocuklar ellerindeki Türk bayrağıyla Zeytin Dalı Operasyonu için Türkiye'ye dua etti.
Tanklarımız sloganlar eşliğinde Afrin'e ilerliyor
Zeytin Dalı Harekatı'nın ikinci gününde Türk tankları, sınırın sıfır noktasına sevk edildi. Hatay sınırında vatandaşların sevgi gösterileri ile karşılanan Mehmetçikler tezahüratlar eşliğinde sınıra hareket etti. Mehmetçik de kendilerine sevgi gösterisinde bulunan halkı selamladı.
Mete Yarar ile Afrin Operasyonunun şifreleri
Güvenlik politikaları uzmanı Mete Yarar'ın anlatımıyla bütün cepheleriyle Afrin operasyonunun şifreleri...
Bu kez Erdoğan salonu alkışladı
Kütahya'da partisinin il kongresinde konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan salondaki vatandaşları alkışladı.
Metalleri oyun hamuru gibi büküyor
Mobibieger isimli bu hidrolik makine metallere adeta oyun hamuru gibi şekil veriyor.
Emekliler dikkat! Son 10 gün
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından, kamuda 30 yılın üstünde hizmeti olan 233 bin emekliye toplam 1 milyar liradan fazla ödeme yapıldı. Yaklaşık 450 bin emekliyi ilgilendiren imkandan yararlanmak isteyenlerin 29 Ocak'a kadar başvurmaları gerekiyor.
Sıfır rakamını ilk o kullandı: El Harizmi
Cebirin temelini atan ve geliştiren, 'X' bilinmeyenini ilk kullanan Müslüman Alim El Harizmi'nin hayatını bu haftaki Bilime Yön Veren Müslüman Alimler serimizde ele aldık.
İsrail zindanından acı bir çığlık: İsra Ceabis
İşgal altındaki Doğu Kudüs'te yaklaşık iki yıl önce otomobilindeki tüpün patlaması sonucu vücudunun yüzde 60'ı yanan, ancak olayda yakındaki bir İsrail askerinin de yaralanması nedeniyle 11 yıl hapis cezasına çarptırılan Filistinli tutuklu İsra Ceabis yazdığı mektubunda, özel bakım ve tıbbi yardıma muhtaç olmasına rağmen İsrail makamlarınca ihmal edildiğini bildirdi.



Nas ve Kevser Surelerini Filistinli Yusuf’tan dinleyelim
Filistinli minik Yusuf'un, Mescid-i Aksa'nın avlusunda Nas ve Kevser Surelerini okuduğu anlar izleyenleri gülümsetti.
PKK'nın korkulu rüyası mavi bereliler sınırda
Türk Silahlı Kuvvetlerinde, karargahlara verilen emir kapsamında sınır birlikleri, olası Afrin operasyonuna yönelik en üst hazırlık seviyesine getirildi. Afrin ve Münbiç'i terörden süpürme harekatına katılacak komandolar uçaklarla Hatay'a sevk ediliyor. Bölgeye sevk edilen birlikler arasında TSK'nın gözde birliklerinden Kayseri Hava İndirme Tugayı ile Kırklareli 55. Mekanize Piyade Tugayı var.




Afrin’e süpürme harekâtı
ABD'nin PYD-YPG ile Suriye'de oluşturmaya çalıştığı terör koridorunun en önemli merkezlerinden Afrin, Türkiye'nin operasyon menzilinde. Türkiye, Fırat Kalkanı ardından kritik bir müdahaleye daha hazırlanıyor. Türkiye'nin operasyona hazırlandığı Afrin'in önemi nedir ve operasyonun nasıl gerçekleşecek?


Öğrenme güçlüğü çekti milyar dolarlar kazandı
67 yıllık hayatına birçok başarıyı sığdıran Richard Branson'a disleksi 5.1 milyar dolar kazandırdı. Branson'ın hayatını Dönüm Noktası'nda ele aldık...


Bu makine şeritleri kendi kendine boyuyor
Şerit boyama makinesi üreten Stim firmasının Kontur 700 isimli modeli herhangi bir sürücüye ihtiyaç duymadan şeritleri boyuyor.
Bunu Gördünüz Mü? Böyle duran top organizasyonu görülmedi
Dünyanın en saçma duran top organizasyonu, Dortmund'lu yıldızın oğlunu ağlatması ve daha fazlası... Tuğçe'nin sunumuyla 'Bunu Gördünüz Mü?'


Katar Şeyhi esir alındı!
Haziran ayından bu yana Katar'a karşı büyük bir ambargo başlayan Arap ülkelerinin arasında bulunan Birleşik Arap Emirlikleri, Katar'daki kraliyet ailesinden Şeyh Abdullah El-Sani'yi esir aldı. El-Sani yayınladığı videoda, başına bir iş gelirse sorumlusunun Abudabi Veliahtı olduğunu söyledi.
ABD’li uzman: Dünyanın yeni katilleri biziz
ABD'li medya uzmanı ve aktivist Jerry Day, Amerika'nın özellikle Ortadoğu ülkelerine yaptığı müdahalesine ve bu müdahalelerin hiçbir yasal gerekçeye dayanmadığına dikkat çekerek, ''ABD, uluslararası tüm anlaşmaları ihlal etti, Müslüman ülkeleri bombaladı, insanları öldürdü. Bu yüzden gittikçe yalnızlaştı. Bir gün sonumuz, İkinci Dünya savaşı sonrası Almanlar gibi olacak. Dünyanın yeni katilleri biziz'' şeklinde konuştu.
Afrin şehidi Musa Özalkan'ın vasiyeti ortaya çıktı
Gündem

Afrin şehidi Musa Özalkan'ın vasiyeti ortaya çıktı

Zeytin Dalı Harekatı'nın üçüncü gününde teröristlerle girilen çatışmada Piyade Astsubay Üst Çavuş Musa Özalkan şehit oldu. Özalkan'ın göreve gitmeden önce arkadaşlarına vasiyetini söylediği ortaya çıktı.
ABD'li komutan PYD'li teröristleri ziyaret etti
Dünya

ABD'li komutan PYD'li teröristleri ziyaret etti

ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Joseph Votel, terör örgütü PKK/PYD'nin kontrolü altındaki Rakka'ya gitti. Ziyaretin Afrin operasyonun hemen sonra gerçekleşmesi dikkatlerden kaçmadı.
Burak Özçivit'in Afrin mesajına eleştiri yağmuru
Hayat

Burak Özçivit'in Afrin mesajına eleştiri yağmuru

Burak Özçivit, Afrin operasyonuna destek için yer aldığı projeden çekilmiş asker üniformalı fotoğrafını paylaşınca eleştiri yağmuruna tutuldu. Hayranlarının yoğun tepkisiyle karşılaşan Özçivit, fotoğrafını bir süre sonra yoruma kapattı.
11 rekor ile dünyanın en büyüğü olacak
Ekonomi

11 rekor ile dünyanın en büyüğü olacak

Cumhuriyetin 100. yılına 5 kala açılacak olan İstanbul’un üçüncü havalimanı rekor üstüne rekor kırıyor. Havalimanı, Yıllık 200 milyon yolcu kapasitesi, günlük 3 bin 500 iniş-kalkış, 42 ayda tamamlanması, 100 bin metrekarelik yaşam alanı, 25 bin araçlık otopark, 42 kilometrelik bagaj sistemi, 143 yolcu köprüsü, 73 milyar liralık ekonomik katkısı, 225 bin kişiye istihdam, 5,5 milyon tonluk kargo kapasitesi ve 62 kilometrelik güvenlik çemberiyle 11 alanda ilke imza atıyor.
Daha çok bilincin, daha çok kalbin bir araya gelmesi gerekiyor
Hayat

Daha çok bilincin, daha çok kalbin bir araya gelmesi gerekiyor

İslami düşünce/kültür/ilahiyat/edebiyat çevreleri, yaşamadıkları, nasıl yaşanacağını bilmedikleri, tecrübe etmedikleri, nasıl tecrübe edebilecekleri konusunda çözümlemeler yapmadıkları İslam’ı tarif etmeye ve araştırmaya devam ediyor. Bugün aziz İslam’ın ve aziz Kur’an’ın niçin yalnızca “araştırma” konusu olarak sınırlandırıldığının hiç bir ikna edici açıklaması yoktur.