Türkiye gazetesinin haberine göre ekonomi oturumlarında özellikle dar gelirli vatandaşlar ile emeklilerin maaşlarının iyileştirilmesi ve üreticilere sağlanan desteklerin artırılması talepleri öne çıktı. Ancak ekonomi yönetiminin, maaş artışlarının bütçe dengesi üzerinde ilave yük oluşturabileceği gerekçesiyle bu taleplere temkinli yaklaştığı belirtildi.

Terörsüz Türkiye sürecinde yasa teklifi detayı

Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin genel olarak güçlü bir destek olduğu gözlemlenirken, sürecin dikkatli yürütülmesi gerektiği vurgulandı. TBMM tatile girmeden önce bu konuda bir yasa teklifinin Meclis’e sunulması yönündeki beklentinin büyük olduğuna dikkat çekildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da bu yönde talimatı olduğu belirtilirken, AK Parti’nin 12-13 maddelik bir kanun teklifi üzerinde çalıştığı, Temmuz ayı içerisinde meselenin olgunlaşabileceğinin kaydedildiği öğrenildi.

TV programları ve sosyal medya

Toplantıda, aile kavramının içini boşaltan ve ahlak sınırlarını zorlayan gündüz kuşağı televizyon programlarının kaldırılması yönündeki yoğun talep de dile getirildi. Bu programlara yönelik toplumda ciddi tepki olduğu, uzun süredir bu meselenin görmezden gelindiği ifade edildi. Sosyal medyada kin ve nefreti teşvik eden paylaşımlara yönelik daha ağır yaptırımlar uygulanması da diğer önemli talepler arasında yer aldı.

Hobi bahçelerine müsaade edilmeyecek

Hobi bahçeleri meselesi de sıcak başlıklar arasındaydı. Büyükşehirler etrafında orman ve tarım arazilerine yeni yapılar yapılıp satılmaya devam ettiği kaydedildi. AK Parti yönetimi ise buna müsaade edilmeyeceğini ve yıkılacağını belirtti.

Altın yatırımcısı şokta: Yine düşüş başladı

İkinci el araç alacaklara uzmanlardan kritik uyarı: Bu detayı kontrol etmeden sakın almayın

Milyonlarca araç sahibine 1 Temmuz uyarısı: Sistem baştan sona tamamen değişiyor

Yerel yönetimden yapılan açıklamada, patlamada ilk belirlemelere göre 8 kişinin yaralandığı, 3 kişiden ise haber alınamadığı belirtildi.

Açıklamada, arama ve kurtarma çalışmalarının sürdüğü, patlamanın sebebinin soruşturulduğu aktarıldı.

Çin'de kimya fabrikasında patlama: Çok sayıda ölü ve kayıp var

Çin’de patlama: 7 ölü

İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şubesi ekiplerince yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına alınan şüphelilerin emniyetteki işlemleri tamamlandı. Belediye Başkanı Yetişkin ile 19 şüpheli, İl Emniyet Müdürlüğü Yeşilyurt Hizmet Binası’ndan çıkarılarak Seferihisar Adliyesi’ne gönderildi.

OPERASYON 4 İLDE DÜZENLENMİŞTİ

Soruşturma kapsamında Seferihisar Belediye Başkanı İsmail Yetişkin, Balçova Belediye Başkanı Onur Yiğit, Seferihisar Belediye Başkan yardımcıları N.H. ve İ.K. ile İzmir Büyükşehir ve Güzelbahçe Belediye Meclis Üyesi D.B’nin de aralarında bulunduğu 26 kişi hakkında gözaltı kararı verilmişti. İzmir merkezli İstanbul, Adana ve Aydın’da 25 Haziran’da düzenlenen eş zamanlı operasyonlarda 25 şüpheli gözaltına alınmıştı.

BAZI İSİMLER SERBEST BIRAKILMIŞTI

Gözaltına alınanlar arasında bulunan Balçova Belediye Başkanı Onur Yiğit’in annesi Meryem Yiğit ile Ö.F.S., emniyetteki işlemlerinin ardından serbest bırakılmıştı.

Balçova Belediye Başkanı Onur Yiğit ile İzmir Büyükşehir ve Güzelbahçe Belediye Meclis Üyesi D.B. hakkında ev hapsi şeklinde adli kontrol kararı uygulanırken, bir şüpheli de savcılıktaki ifadesinin ardından salıverilmişti. Soruşturmada adliyeye sevk edilen şüphelilerin savcılık ve mahkeme işlemleri sürüyor.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un konuşmasından öne çıkanlar şunlar oldu:

Geçtiğimiz günlerde Rusya-Ukrayna arasındaki müzakereler neticesinde defaatle esir takaslarının gerçekleştirilmesi mümkün oldu.

Değerli dostlar, şimdi aynı perspektifin günümüzdeki meselelerde de bölgemizdeki ve küresel meselelerde de hâkim olmasını arzu ederiz. Bunun güzel bir örneği de son zamanda bölgemizi, sadece bölgemizi değil bütün dünyayı etkileyen Amerika Birleşik Devletleri - İran arasındaki savaşın sona erdirilmesi için olumlu bir adımın atılmış olmasıdır. İsviçre'de başlayan müzakerelerin sonuna kadar başarıyla sürdürülmesi ve Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında kalıcı, adil bir barışın, sadece ateşkesin değil, barışın sağlanmasını temenni ediyoruz. Bu, bizim için de bulunduğumuz bölge için hayati önemde olduğu gibi dünya barışının temin edilmesi için de fevkalade önemlidir.

Ümit ederiz ki bu barış çabaları, belli bir merhaleye ulaşmış olan bu olumlu adımlar bazı provokasyonlarla akamete uğratılmaz. Bunun için uluslararası camianın, NATO üyesi ülkeler başta olmak üzere, bu barış perspektifine destek vermesi ve provokasyonların önüne geçilmesi için gayret sarf etmesini temenni ediyoruz.

İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜMDEN BAŞKA BİR YOL YOK

Yine hiç şüphesiz dünyayı küresel barış bakımından tehdit eden en önemli meselelerden birisi de Orta Doğu'da, Filistin'deki yaşanan gelişmelerdir. İsrail'in bütün uluslararası hukuku hiçe sayarak, hatta bütün uluslararası hukuk normlarına göre artık soykırım boyutlarına ulaşmış olan saldırganlıklarına son verilmek mecburiyetindedir. Mesele sadece Filistinlilerin yaşadığı insanlık dramları değil, mesele sadece 100 bine yaklaşan sivil kayıplar değil, şehirlerin yakılmış olması, Gazze'nin haritadan silinmiş olması değil; mesele aynı zamanda insanlığın gelecek umutlarına bomba atılması, insanların, insanlığın gelecek umutlarının ortadan kaldırılmasıdır. Ümit ve temenni ediyoruz ki Filistin meselesinin çözümünde de nihai olarak bir sonuca ulaşılsın. Başkenti Doğu Kudüs olan, bağımsız, gerçekten bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti'nin kuruluşu mümkün olsun. İki devletli çözümden başka bir yolun bulunmadığı bütün dünya tarafından anlaşılsın, bu uygulansın. İsrail hükümetinin bu saldırganlıklarının sona ermesi, sadece Filistinlilerin huzura kavuşması değil, dünya barışının garanti altına alınması demektir. Çünkü insanlık tarihinin en eski bölgelerinden birisi olan Orta Doğu tarihi bize öğretiyor ki Orta Doğu'da barış olmadan dünyada barış olmaz. Filistinliler özgür olmadan da Orta Doğu'da barış asla sağlanamaz. Bu barışın sağlanması için de NATO üyesi ülkeler olarak gerekli desteğin verilmesini arzu ediyoruz.

Değerli dostlar, aynı zamanda ulusal savunma kapasitelerimizin artırılmasının ve NATO üyesi ülkeler arasında savunma alanındaki iş birliğinin güçlendirilmesinin de üye ülkelerimizin ve ittifakımızın geleceği için çok önemli olduğunun altını çizmek isterim. Türkiye, savunma sanayiinde son yıllarda özellikle çok büyük bir merhale kat etmiş, büyük yenilikler içerisinde olmuş, yüksek teknolojileri kullanabilme becerisinde ön plana çıkmış ve savunma alanında çok önemli savunma sanayii ürünlerini üretmiş bir ülke olarak bu kapasitesini üye ülkelerle paylaşmak ve bu çerçevede Türkiye'nin özellikle Lahey'de anlaşmasına varılan yüzde 5 savunma harcamaları konusundaki kararlılığının da bütün üye ülkeler tarafından benimsenmesini burada bir kez daha ifade ediyoruz. İnşallah savunma sanayiindeki bu gelişmeler, Türkiye'nin gelişmeleri, üye ülkelerle de iş birliği içerisinde daha güçlü noktalara gelecektir. Ancak şunu bir kere daha açıklıkla ifade etmek isteriz ki, bu üyenin, bu ittifak üyeliği çerçevesinde bazı üyelerin özellikle savunma sanayii ürünleri konusundaki uygulamaya devam ettikleri ambargoların son derece tek taraflı, anlamsız ve ittifakın ruhuna uygun olmadığı aşikardır. Biz Türkiye olarak bütün üye ülkelerle savunma sanayiinde iş birliğine hazırken, aynı davranışın bütün ülkeler tarafından da Türkiye'ye karşı, bu davranışların, bu yaklaşımın sergilenmesini ümit ederiz. Bu çerçevede özellikle son zamanlarda Orta Doğu'da artan tehditlere karşı bazı üye ülkelerimizin, başta İspanya olmak üzere, Türkiye'nin hava savunma sistemine verdikleri destek dolayısıyla da teşekkürlerimi ifade etmek istiyorum.

NATO tarihi bir dönemeçtedir, dünya tarihi bir dönemeçtedir. Artık birlikte çalışmak, birlikte hem risklerimizi elimine etmek hem de üye ülkelerimizin güvenliğini sağlamanın yanında dünya barışına da katkıda bulunmak gibi bir sorumluluğumuzun olduğunun altını çizmek isterim. Özellikle parlamentolar sadece güvenlik doktrinleri ve savunmayla ilgili alanlarda kararların alındığı platformlar değildir.

Gelin yeni bir dünyanın kuruluşunun kapılarını sonuna kadar açalım. Yapıcı fikirlere ev sahipliği yapmasını temenni ediyorum.

TBMM Başkanı Kurtulmuş Bulgar mevkidaşıyla görüştü

NATO zirvesi öncesi diplomatik temas: Avrupa Birliği Türkiye'ye resmi ziyaret gerçekleştirecek

NATO'nun en güçlü müttefiklerinden biri Türkiye

Kıymetli okurlarımız, bu bir son dakika gelişmesi haberidir. Sıcak bilgiler geldikçe kısa sürede güncellenecektir. Gelişmelerden anında haberdar olmak için Yeni Şafak uygulamasını akıllı cihazlarınıza (iOS, Android marketlerden indirerek) kurabilirsiniz.

Bu gerekçeyle aralarında Ulusal Savunma Çalışmaları Enstitüsünün (NIDS) de bulunduğu 20 Japon kuruluşuna ihracat kontrolü uygulanacağı ifade edilen açıklamada, Çinli kişi ve kuruluşların söz konusu Japon kuruluşlarına askeri ve sivil ikili kullanıma sahip ürünleri ihraç etmeleri, yabancı şirketlerin ve bireylerin de kaynağı Çin olan bu nitelikteki ürünleri bu şirketlere satmalarının yasaklandığı kaydedildi.

Açıklamada ayrıca, aralarında gemi yapım şirketi Mitsui E&S'nin de olduğu 20 Japon şirketinin de ürettikleri askeri ve sivil ikili kullanıma sahip ürünlerin son kullanıcıları tespit edilemediği gerekçesiyle ihracat izleme listesine alınacağı belirtildi.

Çinli firmaların söz konusu şirketlere askeri ve sivil kullanıma sahip ürünleri satabilmek için özel risk değerlendirme raporu sunması ve karşı taraftan bu ürünlerin Japonya'nın askeri yapılanması için kullanılmayacağına dair taahhütname alması gerekecek.

Pekin yönetimi, daha önce 24 Şubat'ta aralarında Mitsubishi Heavy Industries şirketinin savunma sanayisi ve gemi yapım iştiraklerinin olduğu 20 Japon şirketini, Japonya'nın askeri yapılanmasına katkı sağladıkları gerekçesiyle ihracat kontrolü listesine, otomotiv şirketi Subaru'nun iştiraklerinin bulunduğu 20 Japon şirketini ise ürettikleri askeri ve sivil ikili kullanıma sahip ürünlerin son kullanıcıları tespit edilemediği gerekçesiyle ihracat izleme listesine almıştı.

Çin ile Japonya arasındaki gerilim

Çin'in ihracat kontrolü kararları, Pekin ile Tokyo arasında, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae'nin Çin ile egemenlik ihtilafı içindeki Tayvan'a askeri müdahale ihtimalini gündeme getiren sözleriyle başlayan diplomatik gerilimin uzantısı olarak görülüyor.

Başbakan Takaiçi, 7 Kasım 2025'te Japon Parlamentosu Diet'teki oturumda Tayvan Boğazı'na yönelik müdahaleyi "ülkesinin varlığını tehdit eden durum" olarak değerlendireceği ve askeri güç kullanabileceğine ilişkin sözleri, bölgeyi topraklarının parçası gören Çin'in tepkisine yol açmıştı.

Takaiçi'nin sözleriyle ilk kez bir Japonya Başbakanı, Tayvan'ın işgali halinde Japonya'nın askeri şekilde dahil olacağına ilişkin açık beyanda bulunarak ülkenin bu konuda benimsediği "stratejik belirsizlik" politikasından farklı tavır sergilemişti.

Japonya Başbakanı, tepkiler üzerine Tayvan'a ilişkin sözlerinin varsayımsal olduğunu, gelecekte bu tür yorumlardan kaçınacağını belirtmiş ancak sözlerini geri almayı reddetmişti.

Pekin yönetimi, Takaiçi'nin sözleri nedeniyle Japonya'ya protesto notası vermiş ve kriz, seyahat uyarılarından uçuş iptallerine, engellenen konserlerden ithalat yasaklarına, siyasi polemiklerden askeri sürtüşmelere uzanan seyir izlemişti.

Trump'tan Çin açıklaması: Gümrük tarifelerini kaldırma sinyalini verdi

ABD-Çin ticaret savaşı yeniden mi başladı? Trump’tan Boeing uyarısı

Avrupa Birliği duyurdu: Suriye'ye yönelik yaptırımlar resmen kaldırıldı

"Görüşmelerin odak noktası Hürmüz Boğazı olarak değişti"

Salı günkü müzakerelerin başlangıçta İran’ın nükleer programını ele almak üzere İsviçre’de yapılmasının planlandığı aktarılan haberde, bölgede yaşanan son gerginliklerin müzakerelerin farklı bir mekana taşınmasına ve odak noktasının Hürmüz Boğazı olarak değişmesine neden olduğu kaydedildi. Salı günü yapılacak görüşmelere ABD teknik heyetinin başında bulunan Nick Stewart’ın da katılmasının beklendiği ifade edildi.

İran, İsviçre’de yapılması planlanan görüşmelere katılmamıştı

İran Dini Lideri’nin Eserlerini Koruma ve Yayımlama Ofisi üyesi Mehdi Fezaeili, İranlı teknik müzakere heyetinin ABD ile dün İsviçre’de yapılması planlanan görüşmelere katılmadığını ve görüşmelerin iptal edildiğini açıklamıştı. Fezaeili, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, teknik görüşmelerin dün yapılmasının planlandığını ancak İran’ın son günlerde yaşanan çatışmalar nedeniyle toplantıya katılmayı reddettiğini söylemişti. İranlı yetkili, bu kararın bir diğer nedeninin de Tahran’ın karşı tarafın bazı şartları yerine getirip getirmediğini görmek istemesi olduğunu söylemişti. Fezaeili söz konusu şartlar arasında İran’ın dondurulmuş varlıklarına erişebilmesinin de bulunduğunu kaydetmişti.

Görüşmelerin askıya alındığı öne sürülmüştü

ABD merkezli Wall Street Journal da bu hafta sonu İsviçre’de yeniden başlaması planlanan ABD-İran arasındaki görüşmelerin iki taraf arasında artan gerginlik ve yeniden başlayan saldırılar nedeniyle ertelendiğini öne sürmüştü. Son günlerde yaşanan askeri çatışmaların diplomatik süreci olumsuz etkilediği aktarılan haberde, yetkililerin temasların devamına ilişkin herhangi bir tarih belirlemeden görüşmeleri askıya aldığı belirtilmişti.

Bangladeş'te kızamık salgını büyüyor: 712 çocuk hayatını kaybetti

İsrailli bakan Miki Zohar ABD’yi tehdit etti! “ABD ile İsrail yakın gelecekte hesaplaşacak”

Yahudiler için Siyonizm, niçin antisemitik bir düşünceydi?

Böylece ülke genelinde devam eden kızamık salgını nedeniyle hayatını kaybeden çocukların sayısı 712'ye yükseldi.

Ayrıca son 24 saatte 941 yeni şüpheli kızamık vakası tespit edildi, ülke genelindeki toplam şüpheli vaka sayısı 99 bin 207'ye çıktı.

10 Nisan'dan bu yana kızamık şüphesiyle hastaneye kaldırılanların sayısı 82 bin 844'e ulaştı, 79 bin 152'si tedavilerinin ardından taburcu edildi.

Bangladeş'te hükümet, 7 Nisan'da kızamık şüphesiyle çok sayıda çocuğun hayatını kaybetmesinin ardından acil aşılama kampanyası başlatılmasına karar vermişti.

Pnömoni ve ensefalopatiye yol açabilen kızamık, dünya genelinde aşıyla önlenebilir ölümlerin başlıca nedenlerinden biri.

DSÖ: Avrupa'da yüksek sıcaklıklar nedeniyle 1300 kişi hayatını kaybetti

Rusya: Ukrayna’nın İHA saldırısında Krasnodar’da bir kişi öldü, rafineride yangın çıktı

ABD’de sel felaketi: Şiddetli yağışların yol açtığı selde 4 kişi hayatını kaybetti

Çarşamba günü, Fed faiz oranlarını beklendiği gibi değiştirmedi ancak bu yıl faiz artırımlarına yönelik desteğin arttığını belirtti. Yüksek borçlanma maliyetleri, altın gibi getiri sağlamayan varlıkların fırsat maliyetini artırarak cazibesini azaltma eğilimine sokuyor.

Bu arada, yatırımcılar, ABD-İran geçici barış anlaşmasının yürürlüğe girmesinin ardından Hürmüz Boğazı'ndaki nakliye koşullarındaki iyileşme işaretlerini memnuniyetle karşıladı.

Bu anlaşma, kayıtlara geçen en büyük arz kesintisine yol açan uzun süreli bir çatışmayı sona erdirdi.

Geri dönüş aylar sürebilir

Yine de, yatırımcılar temkinli davranmaya devam ediyor ve nakliye faaliyetlerinin ve enerji akışlarının Şubat ayı sonlarında çatışmanın başlamasından önceki seviyelere geri dönmesinin aylar sürebileceği beklentisi içindeler.

Ons altın

Ons altın güne 4 bin 212 dolardan başladı. Gün içinde en düşük 4 bin 141 dolar, en yüksek de 4 bin 213 dolar seviyesi görüldü. Şu sıralar 4 bin 148 dolardan işlem geçiyor.

Gram altın

Gram altın güne 6 bin 284 liradan başladı. Gün içinde en düşük 6 bin 195 lira, en yüksek de 6 bin 288 lira seviyesi görüldü. Şu sıralar 6 bin 196 liradan alıcı buluyor.

İkinci el araç alacaklara uzmanlardan kritik uyarı: Bu detayı kontrol etmeden sakın almayın

Milyonlarca araç sahibine 1 Temmuz uyarısı: Sistem baştan sona tamamen değişiyor

THY ihracatta da kanatlandı

Ziyaret ettiği evde bağdaş kurarak oturduğu görülen Özel'in çoraplarındaki yazı, fotoğrafı gören kullanıcıların dikkatinden kaçmadı.

Adını yazdırmış

Özel'in giydiği çorapların üzerinde kendi adının ve soyadının yazdığı açıkça görüldü.

Yine grup toplantısı yapmayacak

Valilikten yapılan açıklamada, "Basın yayın organları ve sosyal medya platformlarında gündeme gelen, toplumumuzun yapısıyla ve ahlaki değerlerimizle örtüşmeyen davranışlarıyla bilinen gruplarca kiralanan bir kruvaziyer gemisinin 7 Temmuz 2026 tarihinde Aydın Kuşadası Limanı’na planlamış olduğu ve toplumumuzun çeşitli kesimlerinde büyük rahatsızlığa yol açan organizasyon iptal edilmiştir. Söz konusu grubun belirtilen tarzda bir organizasyonla ilimize gelmesi kesinlikle söz konusu değildir. İptal edilen bahse konu sefer münferit bir organizasyondan ibarettir ve ilimiz limanına düzenlenen diğer seferlerle herhangi bir ilgisi bulunmamaktadır. İlimizin tarihi, kültürel ve doğal zenginliklerinin dünyanın çeşitli bölgelerinden gelen yerli ve yabancı ziyaretçilere tanıtımı ve ev sahipliği yoluyla turizm faaliyetleri yoğun bir biçimde devam etmektedir. İlimiz turizmi açısından önemli bir yere sahip olan ve Kuşadası ilçemizin ülkemizde liderlik konumunda olduğu kruvaziyer turizmi kapsamında gerçekleştirilen ziyaret ve faaliyetler ilimiz sakinlerinin ve turizm işletmecilerimizin yıllardır alışageldiği şekilde sürdürülmektedir" denildi.

Aileler LGBT dayatmasına karşı meydana indi: Türkiye çok yönlü saldırı altında

O gemiye geçit verilmedi

Ahlaksızlığın merkezine devlet kilidi: İstanbul’da boğaz partisi planlayan gay bar mühürlendi sapkın gemisi rotasını değiştirdi

Bakan Memişoğlu, Kanal 7 canlı yayınında gündeme ilişkin soruları yanıtladı, değerlendirmelerde bulundu.

18 yaş altına yönelik denetimler sıkılaşıyor

Tütün ürünlerinin 18 yaşından küçüklere satışındaki denetim zorlukları, yeni yasal düzenlemenin ana odaklarından birini oluşturuyor. Satış noktalarındaki sergileme biçimlerine kısıtlamalar getirileceğinin sinyalini veren ve çarpıcı tüketim verilerine dikkat çeken Memişoğlu, "Bununla ilgili de taslağımıza bazı maddeler koyacağız. Yasaklamayacağız ama görünür olmasını engelleyeceğiz. 2025 yılında Türkiye'de 8 milyar paket sigara satılmış, ben toplumumun kanser olmasını istemiyorum." şeklinde konuştu.

Dijital bağımlılık için "siz interneti kullanın" uyarısı

Toplum sağlığını tehdit eden bir diğer unsur olan teknoloji ve internet bağımlılığına da değinen Sağlık Bakanı, dijital platformların bilinçli tüketilmesi gerektiğinin altını çizdi. Bağımlılıkların insan hayatındaki yönlendirici etkisine karşı vatandaşları uyaran Memişoğlu, "Çok fazla kullanımından uzak durulması lazım. İnsanoğlu bağımlılıkla yaşayabilir ama bu spor bağımlılığı olsun. Kötü bağımlılıklar sizi yönetmesin. İnternet sizi kullanacağına siz interneti kullanın." dedi.

MHRS'de bekleyen hasta sayısı düşüşte

Hastanelerdeki randevu krizinin alınan önlemlerle büyük oranda çözüldüğünü ifade eden Bakanlık, Merkezi Hekim Randevu Sistemi'nde (MHRS) sıra bekleyen kişi sayısının yaklaşık 250 bin seviyesine indiğini bildirdi. Sürecin daha sağlıklı işlemesi ve hastanelerdeki yığılmanın önlenmesi için birinci basamak sağlık hizmetlerinin önemine işaret eden Memişoğlu, "Artık randevu sorunu büyük ölçüde yok diyebiliriz." ifadelerini kullandı. Vatandaşlara tedavi süreçlerine basamaklı bir şekilde başlamaları yönünde çağrı yapan Bakan Memişoğlu, "Siz aile hekimine giderseniz, aile hekimi sizin için gerekli gördüğü bölümden size randevu alabilir." dedi.

Personel açığı için YÖK ile ortak çalışma

Sağlık sektöründeki personel ihtiyacı ve yeni istihdam politikaları hakkında da geniş çaplı değerlendirmelerde bulunan Memişoğlu, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ile koordineli bir çalışma yürüttüklerini aktardı. Türkiye'nin OECD ortalamalarının gerisinde kaldığı branşlara yönelik çözüm arayışlarının sürdüğünü ve sağlık ekosisteminin dönüşüm içinde olduğunu belirten Memişoğlu, sözlerini şöyle noktaladı: "Biz bunu Yükseköğretim Kurumu ile de görüşüyoruz. Tıp fakültelerine baktığımız zaman hangi bölümlerde doktora ihtiyaç var görüyoruz. Türkiye, OECD rakamlarına göre doktor sayısında düşük. Diğer meslek grupları da öyle. Halen hemşire ve doktor eksiğimiz var. Diğer branşlarda Türkiye makul seviyeye ulaşmış durumda. İnsan gücü aslında önemlidir. Onlara alan açmak için de uzaktan sağlık hizmeti gibi mevzuatlarımızı revize ediyoruz. Sağlık Meslek mezunlarının iş yapma alanlarını genişletiyoruz. Sağlık ekosistemini memur sistemi olarak algılamamalıyız."

Milyonlarca araç sahibine 1 Temmuz uyarısı: Sistem baştan sona tamamen değişiyor

Dalgıç denizden büyü malzemeleri çıkardı: İçinden çıkanlar tüyler ürpetti

Cumhurbaşkanı Erdoğan Meloni'nin sigarayı bırakmasını yorumladı

Traktör sürücüsü kaza anını anlattı

Kazayı yara almadan atlatan traktör sürücüsü Şerif Yıldırım, "Muratlı’dan Sırtköy’e gidiyordum. Bir anda arkadan büyük bir gümbürtü koptu. İlk anda römorkun koptuğunu sandım. Arkaya baktığımda otomobilin devrildiğini gördüm. Hemen aracı sağa çekip durdum. İçeride tek kişi vardı, sürücüyü dışarı çıkardık" dedi.

Kaza nedeniyle bölgede güvenlik önlemleri alınırken, araçların kaldırılmasının ardından trafik normale döndü. Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Nevşehir'de hatalı sollama sonucu iki otomobil kafa kafaya çarpıştı: Bir kişi hayatını kaybetti

Parkta baygın bulunan kız çocuğu uyandırılamadı

Lastiği patlayan otomobil bariyerlere çarparak takla attı: İki kişi yaralandı

Gençlik, ekseriyetle belirli bir yaş aralığıyla tanımlanan bir dönem olarak ele alınsa da bu tanım tek başına yeterli değil. Gençlik; bireyin kimlik inşasını sürdürdüğü, değerlerle temas kurduğu, geleceğe dair yönünü belirlemeye çalıştığı çok katmanlı bir süreç. Bu yönüyle yalnızca biyolojik bir evre olmanın ötesinde sosyolojik, kültürel ve zihinsel bir oluşum süreci, bir kimlik inşasının mevsimi.

Her nesil, içinde bulunduğu dönemin şartlarıyla şekillenirken, aynı zamanda bu şartları dönüştürme potansiyelini de taşır. Teknolojik gelişmeler, ekonomik dalgalanmalar, küresel krizler ve kültürel etkileşimler, gençliğin dünyayı algılama biçimini doğrudan etkiler. Ancak tüm bu değişkenlere rağmen, her toplumun gençliği kendi tarihsel birikimi ve değer dünyası ile özgün bir karakter kazanır.

Bu nedenle gençliği anlamak, yalnızca güncel eğilimleri takip etmekten ibaret değildir. Aynı zamanda değişim ile süreklilik arasındaki dengeyi görebilmeyi, hangi alanlarda dönüşüm yaşandığını ve hangi değerlerin kalıcılığını koruduğunu tespit edebilmeyi gerektirir. Bu husus sadece kulaktan dolma bilgilerle değil akademik delillerle de beslenmelidir.

ANA HATLARIYLA ÜLKEMİZDE GENÇLİK ARAŞTIRMALARI

Ülkemizde gençlik, çoğu zaman demografik bir avantaj olarak tanımlanmakta, en önemli güç kaynaklarından biri olarak görülmekte. Ancak bu potansiyelin doğru anlaşılması için genel kabullerin ötesine geçmek, somut veriler ve sistematik çalışmalar ışığında hareket etmek gerekmekte. Bu açıdan meseleye temas ettiğimizde akademik temelli yayınlar ve materyaller noktasında eskiye nazaran daha güçlü bir konumdayız.

Ülkemizde bu bakış açısıyla hazırlanan, gençleri ve onların görüşlerini sıradan bir veri olmanın ötesine taşıyarak çok boyutlu biçimde ele alan çeşitli araştırmalar mevcut. SETA tarafından 2012 yılında yayımlanan “Türkiye’nin Gençlik Profili”, MEMUR-SEN tarafından 2014 yılında hazırlanan “Türkiye Gençlik Profili Araştırması”, GESAM tarafından 2016 yılında hazırlanan “Gelenek ve Modernlik Arasında Gençlik Araştırması” ve SEKAM tarafından 2018 yılında yayımlanan “15 Temmuz Darbe Girişiminin Öncesi ve Sonrasında Gençliğin Durumu” başlıklı çalışmalar bu alanda dikkate değer örnekler arasında yer almakta. Bu çalışmalar sadece geçmişe yönelik bir hesaplaşmayı değil aynı zamanda geleceğe dair bir ufak koymayı da hedeflemekte.

Bu çalışmaların ortaya koyduğu birikim, sonraki araştırmalar için de önemli bir zemin oluşturdu. Nitekim Türkiye Gençlik STK’ları Platformu (TGSP) tarafından yürütülen ve 2018, 2020 ve 2023 yıllarında tekrarlanan Türkiye’nin Gençleri Araştırması, tek seferlik verilerin ötesine geçerek daha sistematik ve karşılaştırılabilir bir çerçeve sunmakta. TGSP Başkanı Ali Haydar Ustaosmanoğlu’nun titiz yönlendirmeleri ile ortaya çıkan bu araştırmalar, yalnızca sayısal veriler ortaya koymakla kalmayıp, gençliğin eğilimlerini, beklentilerini ve karşı karşıya olduğu temel meseleleri daha bütüncül bir perspektifle değerlendirme imkânı sağlamakta. Öyle ki TGSP verileri gençliğe dair söz söyleyecek olan tüm araştırmacılara pozitif, tarafsız ve akademik temellerde bilgi sunmakta.

Kurumların yanında bireysel olarak çalışmaları ile gençlik araştırmalarına; gençlerin daha doğru anlaşılmasına katkı sağlayan isimleri de zikretmemiz gerekiyor. Türkiye’nin Gençleri Araştırması’nın koordinatörlüğünü yürüten Cumhurbaşkanlığı Sosyal ve Gençlik Politikaları Kurulu Üyesi Doç. Dr. Ahmet Özdinç, TGSS (Türkiye Genel Sosyal Saha Araştırması) bünyesindeki araştırmalarıyla Doç. Dr. Zübeyir Nişancı, Terörsüz Türkiye sürecinde gençlerin yaklaşımını inceleyen yazısı ile Dr. Mesut Emre Balcı, ARGETUS bünyesinde yaptığı çalışmalarla Erol Erdoğan gençlik çalışmaları ile takip edilmesi gereken isimlerden bazıları.

Bu verilerin sunduğu tabloya geçmeden önce hatırlanması gereken önemli bir husus daha var: Gençlik üzerine yapılan araştırmaları ciddiye almak, yalnızca bu çalışmaları takdir etmekle sınırlı değil. Asıl mesele, bu verileri karar alma süreçlerine dâhil edebilmek, yeni ve daha kapsamlı araştırmaları teşvik edebilmek ve giderek daha fazla önem kazanan bu alanı kendi seyrine terk etmemek. Bu yönüyle gençlik araştırmaları, sadece birer tespit metni değil, aynı zamanda yol gösterici birer rehber olarak değerlendirilmeli. Diğer taraftan bu araştırmalar gençleri sadece veriden ibaret gören bir tutumu doğurmamalı; karar alma süreçlerinde veriler, duygunun ve ruhun da dahil edildiği bir sentez olarak ele alınmalı.

HER ŞEYE RAĞMEN DEĞİŞMEYEN GERÇEKLİK: AİLE VE VATAN

Dünya hızla değişirken ve dijitalleşme hayatın her alanına nüfuz ederken, gençliğin değer dünyasında bazı başlıkların istikrarlı biçimde varlığını koruduğu görülmekte. 2018 yılı araştırmasında gençlerin hayatına yön veren değerler arasında “vatan sevgisi” (yüzde 90,6) ve “aile” (yüzde 88,8) ilk sıralarda yer almakta. Aradan geçen yıllar, değişen fikir dünyası, küresel salgın ve farklı krizlere rağmen, 2020 ve 2023 araştırmalarında da benzer bir tablo ortaya çıktı. Gençlerin kendilerini en güvende hissettikleri alanların başında yine aile ve vatan gelmekte. Elbette bu iki konuda sorunlar var ama işaret ettiğimiz yer dünya geneline baktığımız zaman gençliğimizin çok iyi bir noktada durduğunu göz ardı etmemek.

Bu veriler, gençlerin modern dünyanın sunduğu imkânlardan yararlanırken, temel aidiyet alanlarıyla bağlarını sürdürdüklerine işaret etmekte. Küresel gelişmelere açık olmakla birlikte, yerel ve kültürel referanslarını koruyan bir eğilimin varlığı dikkat çekmekte. Aile bağları ve toplumsal aidiyet hissi, gençlerin değer dünyasında belirleyici unsurlar olmaya devam etmekte. Bu açıdan aileyi temel alan gençlik çalışmalarının önemi daha da öne çıkmakta.

Öte yandan 2023 verilerinde gençlerin en fazla güvendiği kurumlar arasında Cumhurbaşkanlığı, Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatının üst sıralarda yer alması, sosyal medyada hakim algının aksine gençlerin devlet kurumlarına yönelik güven düzeyinin de belirli ölçüde sürdüğünü göstermekte. Bu durum, gençliğin aidiyet ve güven ilişkisini yalnızca bireysel değil, kurumsal düzlemde de kurmaya devam ettiğine işaret etmekte.

FARKLI ÖNCELİKLER VE ARTAN MEMNUNİYETSİZLİKLER

Yıllar içindeki değişime bakıldığında, en belirgin kırılmanın ekonomik göstergelerde ortaya çıktığı görülmekte. Gençlerin genel mutluluk düzeyi 5 üzerinden yaklaşık 3.1 seviyesinde görece yatay bir seyir izlerken, ekonomik durumdan memnuniyetin düzenli biçimde gerilediği dikkat çekmekte. 2018 yılında 2.90 olan memnuniyet düzeyi, 2020’de 2.8’e, 2023’te ise 2.5’e kadar düşmüş vaziyette. Nitekim 2023 verilerine göre ekonomik durumundan memnun olmayan gençlerin oranı yüzde 47,5’e ulaştı.

Bu tablo, gençlerin sorun algısında da önemli bir değişime işaret etmekte. 2018 yılında Türkiye’nin en önemli sorunları arasında sayılan “terör”, sonraki araştırmalarda geri plana düşerken; yerini “gelecek kaygısı”, “geçim sıkıntısı” ve “eğitim sorunları” gibi başlıklar aldı. Bu değişim, gençlerin gündeminde güvenlik eksenli meselelerden ziyade ekonomik ve sosyal belirsizliklerin daha belirleyici hale geldiğini göstermekte.

GİRİŞİMCİLİK ARZUSUNUN YÜKSELİŞİ

Ekonomik verilerin ortaya çıkardığı bu tablo, gençlerin kariyer beklentilerinde de dikkat çekici bir dönüşümle birlikte değerlendirilebilir. Geçmişte ekonomik belirsizliğin hakim olduğu dönemlerde daha güvenli bir seçenek olarak görülen kamu istihdamı, yerini giderek daha fazla girişimcilik arzusuna bırakmakta. Bu durum tarihin farklı zamanlarında kendisini hatırlatmakta.

Nitekim 2018 yılında gençlerin yüzde 32,5’i kamuda çalışmayı hedeflerken, 2020 itibarıyla kendi işini kurmak isteyenlerin oranı yaklaşık her üç gençten birine karşılık gelmekte. 2023 verilerinde ise bu eğilimin daha da güçlendiği ve gençlerin yüzde 42,6’sının kendi işini kurmayı hedeflediği görülmekte. Bu husus gençlerde bir yönetici altında çalışmak yerine, kimliklerini yansıtabilecekleri bir iş kurma fikrinin ne denli yükseldiğini kanıtlamakta.

Rakamlarda görülen bu artış, yalnızca bir kariyer tercihi değişimi olarak değil, aynı zamanda gençlerin ekonomik hayatta daha aktif rol alma isteği olarak da okunabilir. Gençler, yalnızca iş arayan değil, aynı zamanda üretim süreçlerine katılan ve değer oluşturan bireyler olma yönünde bir eğilim göstermekte. Bu durum, Türkiye’nin ekonomik ve toplumsal yapısı açısından dikkatle izlenmesi gereken bir dönüşüme işaret etmekte. Sosyal medya merkezli liberal görüşler tarihte hiç olmadığı kadar popüler bir dönem yaşamakta. Bu veriler piyasa, iş kurma ve liberal ekonomi alanlarına dair önemli doneleri barındırmakta. Tüm bu sayılanlar ülkemizde bireysel girişimlerin önümüzdeki yıllarda da artarak sürebileceğinin sinyallerini taşımakta.

GİTMEK Mİ ZOR YOKSA KALMAK MI?

Son yılların en çok tartışılan başlıklarından biri olan beyin göçü meselesi, gençlerin eğilimlerindeki değişimi açık biçimde ortaya koymakta. 2020 yılında gençlerin yüzde 42’si yurt dışında yaşamayı istemezken, 2023 verilerinde bu eğilim tersine dönmüş; yurt dışına gitmek isteyenlerin oranı yüzde 48,1’e yükselmiş, istemeyenlerin oranı ise hızla gerilemiştir.

Bu değişimi yalnızca bir “gitme isteği” olarak değerlendirmek eksik bir okuma olur. Gençler, daha iyi yaşam standartları, mesleki imkanlar ve kendilerini geliştirebilecekleri ortamlar doğrultusunda yurt dışını bir seçenek olarak görmekte. Bu durum ekonomi temelli bir konformist arayışın habercisi olabilir.

Ancak burada dikkat çekici olan husus, bu yönelimin bir kopuştan ziyade bir arayışa işaret etmesidir. Bu arayış temelli gitmek yerine dönemsel bir süreci işaret etmektedir. Son günlerde sosyal medyada gidenlerin memnuniyetsizlikleri ve dönüş hikayeleri de artmış durumda.

Nitekim aynı araştırmalar, gençlerin değer dünyasında “vatan” ve “aile” gibi temel unsurların güçlü biçimde varlığını sürdürdüğünü göstermekte. Bu durum, gençlerin ülkelerine olan aidiyetlerini korurken, aynı zamanda bireysel potansiyellerini gerçekleştirebilecekleri imkanları aradıklarını ortaya koymakta.

KUŞAKLARIN BİRİKİMİ: BİLİNÇLİ BİR GENÇLİK

Toplumda zaman zaman gençlerin yaşam tarzı ve alışkanlıklarına dair oluşan ön yargıların, verilerle tam olarak örtüşmediği görülmekte. 2023 araştırması, gençlerin sağlıklarına ve yaşam kalitelerine verdikleri önemin arttığına işaret etmekte. Sigara, alkol ve madde kullanımı konusunda 2020 verilerine kıyasla “Kullanmıyorum” diyenlerin oranında belirgin bir artış gözlemlenmekte. Bu durum, gençlerin hem fiziksel hem de zihinsel sağlıklarını daha fazla önemsediklerini gösterdiği gibi iyi eğitim almış ve belirli bir çevreye sahip olan gençlerin tüm çekicilik ve özendirilişine rağmen kötü alışkanlıklardan uzaklaşabildiğini kanıtlamakta.

Bu eğilim yalnızca bedensel sağlıkla sınırlı değildir. Gençlerin ilgi alanları incelendiğinde, “eğitim”, “özgürlükler” ve “insan hakları” gibi daha yapıcı ve evrensel başlıkların ön plana çıktığı görülmekte. Buna karşılık, yüzeysel içeriklere olan ilginin görece daha sınırlı kaldığı anlaşılmakta.

Rol model tercihlerindeki değişim de bu yönelimi destekler nitelikte. Siyasi figürlerin yanı sıra bilim insanları ve akademisyenlerin öne çıkması, gençlerin bilgi ve üretim odaklı bir perspektife yöneldiğini göstermekte. Küresel ölçekte öne çıkan isimleri takip eden, aynı zamanda kendi değerleriyle bağını koruyan bir gençlik profili dikkat çekmekte. Sosyal medya hesaplarında özellikle alanlarında uzman akademisyenlerin daha çok gençler tarafından ilgi ile takip edildiği gerçeği bu konuya dair geniş bir perspektif sunmakta.

HAKİKATİN MERKEZİNDE BİR GENÇLİK OKUMASI

Gençlerin kendilerini klasik siyasi tanımlar içinde konumlandırma eğilimlerinin sınırlı olduğu görülmekte. Araştırma verilerine göre gençlerin yüzde 57,7’si kendisini “sağ” ya da “sol” gibi geleneksel kategorilerle ifade etmemekte. Bu durum, gençlerin meseleleri daha çok pratik ve çözüm odaklı bir perspektifle değerlendirdiğine işaret etmekte.

Bununla birlikte, söz konusu ülkenin temel değerleri olduğunda gençlerin ortak paydalarda buluşabildiği görülmekte. “Milliyetçilik” gibi kavramların bu noktada birleştirici bir çerçeve sunduğu anlaşılmakta. Bu durum bize şu hakikati hatırlatıyor: Asırlar geçse de insanlar kavramlar etrafında şekillenmekte.

Bu tablo, gençlerin siyasetten uzaklaştığını değil; aksine, gündelik siyasi ayrımların ötesinde daha bütüncül bir bakış açısı geliştirdiğini göstermekte. Gençler, ülkenin menfaatlerini önceleyen ve bu doğrultuda konumlanan bir bilinç düzeyine sahipler.

YAŞ ALDIKÇA GENÇLEŞEN KAVRAM: GENÇLİK

Asırlar boyunca konuşulan ve üzerine fikirler üretilen en önemli kavramlardan olan gençlik günümüzde de güncelliğini, sıcaklığını ve üzerine konuşulur bir kavram olma özelliğini korumakta. 2018’den 2023’e uzanan bu veri seti, gençliğe dair karamsar yaklaşımların ötesinde, daha dengeli ve umut verici bir tablo ortaya koymakta. Karşımızda; ailesine ve vatanına bağlı, kendi yolunu çizme cesareti gösteren, zararlı alışkanlıklardan uzak durmaya özen gösteren ve bilgiye yönelen bir gençlik profili bulunmakta. Bu durum gençler hakkında kendisini bilirkişi olarak gören, zamanının ciddi kısmını bu konular üzerinden prim kazanma ile geçiren kimselere cevap niteliğindedir. TGSP'nin hazırladığı Türkiye’nin Gençleri araştırması verileri ülkemizdeki gençlik meselesine dair en kuvvetli ve sonuç veren araştırmalardan biridir. Herkesin fütursuzca konuştuğu görüş bildirdiği bir alana dair uzman yorumu, akademik temelli bir metin üretebilme çabasıdır. Bu çalışmalar alandan kopuk, on yılların ezberleri konuşan pek çok kişinin sesinin kısılmasına sebep olacağı gibi gençliğe dair çalışma yapan uzmanlar ve bu niyette olan adaylar için vazgeçilemez bir noktadadır.

Verilere baktığımızda gençlerin, yalnızca bu topraklarda yaşamak değil; aynı zamanda üretmek, katkı sağlamak ve değer oluşturmak istediğini görürüz. Kendi potansiyellerinin farkında olan bu nesil, uygun imkanlar sunulduğunda neler başarabileceğini farklı alanlarda ortaya koydukları gibi ilgi ve alaka beklemektedirler.

Bu noktada asıl meselemiz, bu potansiyeli doğru şekilde destekleyebilmek, gençlerin yanında olduğumuzu onlara hissettirebilmemizdir. Gençlerin önündeki engelleri azaltmak, imkan alanlarını genişletmek ve onları üretim süreçlerine daha güçlü şekilde dahil etmek, geleceğe yönelik en önemli yatırımlardan biri olduğu gibi yarınlarımızın da teminatı olacaktır.

Uzun araştırmalar, titiz çalışmalar sonucunda ulaştığımız gençliğe dair veriler; yalnızca mevcut durumu anlamak için değil, aynı zamanda geleceğe dair sağlıklı bir perspektif geliştirmek için de önemli ipuçları sunmakta. Yarınlarımıza ilişkin değerlendirmelerde, bu dinamik ve çok yönlü gençlik yapısının belirleyici bir rol oynayacağı açıktır. Bu sebepten dolayı bu bir tercih değil, sorumluluktur.

YENİ ARAŞTIRMA ÖNÜMÜZDEKİ HAFTALARDA YAYIMLANACAK

“Türkiye’nin Gençleri” araştırması, sürekliliğini koruyarak bu alandaki bilgi birikimini güçlendirmeye devam etmektedir. Serinin dördüncü halkasını oluşturacak olan yeni araştırmanın önümüzdeki haftalarda yayımlanması beklenmekte. Bu çalışma ile birlikte, 2018’den 2026’ya uzanan süreçte Türkiye gençliğinin yaklaşık on yıllık eğilim ve beklentilerini bir arada ve karşılaştırmalı biçimde değerlendirme imkânı doğacaktır. Böyle bir bütünlüklü çalışma her kuruma nasip olmaz. TGSP bu araştırma ile kuruluş ve varoluş sebebini de desteklemiş, ön açarak alanı uzmanlaştırmıştır.

Gençliğimiz üzerine gerçekleştirilen en kapsamlı ve istikrarlı çalışmalar arasında yer alan bu araştırmanın, alana yeni ve kıymetli veriler kazandırmasının yanı sıra, önümüzdeki dönemde gençlik çalışmalarına yön verecek temel referanslardan biri olması beklenmekte. Bir kopuş ve uzaklaşma değil, yakınlaşma ve teminat olarak gördüğümüz gençlik kurumu dün olduğu gibi günümüzde de yarınlarımızın teminatı. Yaptığımız çalışmalar, uyguladığımız metotlar ve elde ettiğimiz materyaller daha iyiye gidebileceğimizi, ümidin içimizde hala sıcak olduğunu ve gençlerin daima yanımızda olduğunu bizlere hissettirmekte. Gençliğin peşinde bir gönüllü olarak bu çalışmaların çoğalmasını ve gençliğe dair ezberlerin bozulmasını temenni ediyorum.

Önceki yazılarda İslam dönemi felsefesinin üç temel özelliği bulunduğunu belirtmiş ve bunlardan ilk ikisini kısaca özetlemiştim. Bu felsefenin üçüncü temel özelliği aslında birinci ve ikinci özelliğin bir uzantısıdır ve esas itibariyle bu ilkelerin nasıl tatbik edileceği sorusunun cevabında tebellür eder. Bu soruya verilecek cevabın hem ana nedenleri tespit etmesi hem de bunlar arasında ilişkiyi açıklaması gerekir. Nedenlerin tespiti, daha önce anlatılan ikinci temel özelliğin uzantısı iken tespit edilen nedenler arasındaki ilişkinin açıklanması birinci temel özelliğin uzantısıdır. Bu yazıda üçüncü özelliği kısaca özetleyeceğim.

İslam öncesi dönemlerden itibaren filozoflar bilimi bir “nedenler araştırması” olarak değerlendirmiştir. Kuşkusuz böyle bir araştırmanın yapılabilmesi için nedenlerin kategorik olarak belirlenmesi gerekir. Bu sebeple filozoflar bütün nedenleri dört temel kategoride toplamıştır: akıl, suret, nefs ve tabiat. Tabiat kelimesi bugünkü kullandığımız anlamdan epeyce farklı olarak cismani bir nesnenin derununda bulunan ve onun mekanik hareket ve sükunlarının ilkesi olan formu ifade eder. Fakat temel anlamını korumakla birlikte kullanıldığı bilimin konusuna anlam değiştiren bir kavram olduğundan fizik nesnelerin suretleri de tabiat olarak adlandırılır. Bu sebeple hareket ve sükunla ilgili tüm araştırmalarda tespit edilmeye çalışılan şey, tabiat ismi altında toplanabilir. Daha özel ifade edildiğinde beslenme, büyüme ve üreme hareketleri ile iradî ve ihtiyarî hareketlerin ilkesi nefstir. Matematik bilimlerde sayı, şekil, mesafe ve aralık gibi şeyler incelendiğinden sadece suret tespiti yapılır. Suret, tabiat ve nefsin gerisinde varlık veren ilke ise akıldır. Burada akıl, artık insan zihni veya ruhunun kendisi veya sahip olduğu bir özelliği değil, görünen dünyanın kaynağında bulunan manevî mevcutları ifade eder. Yani akıl; fizik ve matematik nesnelerin ötesini işaret eden metafizik bir ilkedir. Dolayısıyla fizik bilimler söz konusu olduğunda hareketin nedeni tabiat ve nefstir. Matematik bilimler söz konusu olduğunda ise hareketin değil ama araştırılan nesnedeki hallerin nedeni surettir.

Tabiat, nefs ve aklın klasik bilimler geleneğindeki işlevini tam olarak anlamak için modern bilimlerdeki dönüşümle onların yerini alan güçleri bilmek fayda sağlayabilir. Modern fizik, evrendeki tüm hareket ve sükunları dört güce dayalı olarak araştırır: Çekim gücü, elektromanyetik güç, zayıf nükleer güç, güçlü nükleer güç. Bu dört güce dayalı araştırmaların fizik dünyaya dair bilgilerimizi kapsamlı şekilde dönüştürdüğü vâzıhtır ama fiilen bakış ve kavrayışımızı nasıl dönüştürdüğünü derinlemesine anlamak için nefsin bir yönüyle metafizik, aklın da bütünüyle metafizik olduğunu dikkate alarak düşünmek gerekir. Nitekim bu durum, nedenler arası ilişkinin izahında kendisini gösterir. Düşünün ki tek tek her bir disiplinde tabiat, nefs ve suret araştırması yaptınız ve hatırı sayılır sonuçlara ulaştınız. Farklı disiplin ve araştırmaların verilerini birbirine nasıl bağlayacaksınız ve bütün sonuçları birbiriyle uyumlu şekilde bir bütünün parçasına nasıl dönüştüreceksiniz? Bu sorunun cevabı, İslam dönemi felsefesinin üçüncü özelliğinin diğer yarısını oluşturur.

Felsefi bilimlerin sultanı olan metafizik, ulaşılması gereken nihai bilgi seviyesini temsil etmekle kalmaz, aynı zamanda aşağı disiplinlerin tüm verilerini anlamlı bir bütünün hiyerarşik parçalarına dönüştürür. Aslında bir araştırma alanı olarak değil ama bir bilim olarak metafiziğin felsefi bilimler içindeki temel işlevlerinden biri budur. Teknik olarak bu işleve “metafiziğin tikel veya özel (cüzî ve hâs) bilimlere ilke vermesi” denir. Burada sorun metafiziğin hangi teoriye bağlı olarak inşa edileceğidir. İslam filozofları genelde sudurcu olarak anılır. Doğrudur, İslam’da felsefi metafiziği temsil eden teori, bilhassa Fârâbî’nin katkılarıyla şekillenen sudur teorisidir. Fakat sudurculuk tek tavır değildir. Kindî, İbn Bâcce,Ebû’l-Berekât el-Bağdâdî ve İbn Rüşd gibi bazı büyük filozoflar sudurcu değildir hatta İbn Rüşd son döneminde sudurcu felsefeyi sahte felsefe olarak değerlendirmiş, Ebû’l-Berekât sistemli sudur eleştirileri yapmıştır. Bundan çıkan netice şudur: Klasik dönemde felsefi yahut akli bilimlerin nedenler araştırmasını itmam ederek anlamlı bir bütünün parçasına dönüştüren metafizik mutlaka bir teoriyi barındırır ama bu teorinin sudur, yoktan yaratma ve ezelden beri yaratma gibi farklı açıklamalardan biri olması mümkündür. Tarihsel olarak da vakıa böyledir. Tabii ki bunlardan birinin kabul edilerek diğerlerinin dışta bırakılması hem araştırmaların kendisini hem de araştırma sonuçlarının ilişkisini etkileyecektir. Lakin etkinin derecesinin geçmişte ne olduğu veya herhangi bir dönemde ne gibi sonuçlara kabil olduğu ayrıca tartışılması gerekir. Hem geçmişi anlama çabasında hem de tevarüs edilen birikimden hareket ederek içinde bulunduğumuz şartlarda düşünme çabasında bu durumun daima göz önünde bulundurulması gerekir.

KUR’AN-I KERİM’E ADANMIŞ BİR ÖMÜR

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, hafız Yusuf Tavaslı için taziye mesajı yayımladı. Kurtulmuş, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şu ifadeleri kullandı: “İlim, irfan ve sanat dünyamızın müstesna simalarından; kalemiyle, hattıyla ve Kur'an-ı Kerim'e adanmış ömrüyle nice gönülde iz bırakan hafız Yusuf Tavaslı'nın vefatını teessürle öğrendim.”

ÖMRÜNÜ İLME VAKFETTİ

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ise şu ifadeleri kullandı: “Ömrünü ilme, dini yayıncılığa ve hat sanatına vakfeden, eserleriyle nesiller boyunca milyonlarca insanın hayatına dokunan yazar, hattat ve hafız Yusuf Tavaslı'nın vefatını derin bir üzüntüyle öğrendim. Kültür ve irfan hayatımıza bıraktığı kıymetli mirası daima saygıyla hatırlanacaktır."

MİLYONLARCA İNSANIN KOLAYCA ÖĞRENMESİNİ SAĞLADI

Eski Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş ise, "Namaz dualarını, surelerini, Yasin, Mülk (Tebârake), Nebe (Amme) surelerini güzel hattıyla yazıp açıklamalarını yaparak milyonlarca insanın kolayca okumasını, öğrenmesini sağlayan, ibadetlerine yardımcı olma yolunda bir ömür tüketen Hattat Yusuf Tavaslı hocamıza Allah’tan rahmet diliyorum. Mekanı cennet, derecesi âlî olsun" dedi.

ESERLERİYLE ÖZEL BİR YERE SAHİP

1. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, yazar, hattat ve hafız Yusuf Tavaslı için taziye mesajı yayınladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, yaptığı paylaşımda, “Eserleriyle, kitaplarıyla, hat sanatını icrasıyla gönüllerde müstesna bir yere sahip olan yazar, hattat ve hafız Yusuf Tavaslı'ya Allah'tan rahmet niyaz ediyor, ailesine, yakınlarına, dostlarına ve talebelerine başsağlığı dileklerimi iletiyorum” ifadelerini kullandı.

Aliağa'nın tarihi Helvacı Kilimi kitaplaştı: 'Ali ve Ece' serisine yeni öyküler eklendi

9 SAAT UYKUDA

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) "Zaman Kullanım Araştırması" verilerine göre, fertler gün içinde zamanlarının yaklaşık 9 saatini uykuda geçirdi. Uyku ile birlikte yemek ve kişisel bakım 3 saat 15 dakika, istihdam ise 2 saat 25 dakika ile 24 saatlik günün büyük bölümünü doldurdu.

BOŞ ZAMANA 4 SAAT AYIRDIK

Fertlerin boş zaman olarak da tanımlanan ve "sosyal yaşam, eğlence, spor, hobi, oyun ve kitle iletişim araçları" başlığı altında derlenen faaliyetlere ayırdığı zaman ise 4 saat 34 dakika olarak hesaplandı. Söz konusu faaliyetin alt kategorileri incelendiğinde, bu zamanın yüzde 39,5'inin "televizyon, video ve DVD", yüzde 29'unun "sosyal yaşam" ve yüzde 15,6'sının "dinlenme" için ayrıldığı kayıtlara geçti.

KADINLAR SANATLA DAHA İLGİLİ

Veriler cinsiyet bazlı incelendiğinde ise sanat ve hobiler için kadınların daha çok zaman ayırdığı dikkat çekti. Buna göre, sanat ve hobilere erkeklerin zaman ayırma oranı yüzde 0,5 iken kadınlarda bu oran 5 katına çıkarak yüzde 2,5 oldu. Erkeklerin boş zaman aktivitesinde oyun konsolu, bilgisayar ve masa oyunları gibi faaliyetleri içeren "oyunlar" kategorisi öne çıktı. Bu doğrultuda, oyunlar kategorisi erkeklerde oranı yüzde 8 seviyelerinde iken kadınlarda bu oran yüzde 2,3'te kaldı.

Hadis ilminin kalbi 10 gün boyunca İstanbul'da attı: Tarihi ilim meclisi icazet merasimiyle tamamlandı

Sarıyer’de fren yerine gaza bastığı araçla denize düştü: 'Tam köprü manzarasına karşı battı'

Çatalca'da yanan elektrikli otomobilin sürücüsü: Ailemi bir buçuk dakika arayla kurtardım

HARAÇ ÖDEMEYİNCE KURŞUN YAĞDI

İddianamede, Sancaktepe’ye bağlı Sarıgazi Mahallesi'nde kümelenen suç örgütünün elebaşı Kandemir’in, DHKP/C ve aşırı sol terör örgütleri ile iltisaklı olduğu bilgisi verildi. Örgüt üyelerinin, Kandemir'in talimatıyla adeta terör estirdikleri belirtildi. Edinilen bilgiye göre, suç örgütü, bir masaj salonuna 500 bin TL haraç kesti. Salonun ortaklarından Mesut Akbaba, örgüt üyelerini kendisine borcu olan ortağı Emre Armağan’a yönlendirdi. Suç örgütü Armağan’a ulaştı, ancak parayı ortağı Akbaba’ya ödeyeceğini söyleyince 3 ayrı gece saat 02.00-03.00 arası Armağan’ın iş yerleri kurşunlandı.

SALONU BASIP İŞKENCE ETTİLER

Suç örgütünün korku salmak amacıyla yaptığı işkenceler de iddianamede tüm detaylarıyla yer aldı. Ümraniye’deki Golden Spa ve Masaj Salonu ortaklarından Serkan Yılmaz’ın eski eşi Mehtap Yılmaz, örgüt üyelerinden. Serkan Yılmaz’ın masaj salonunda çalışan Dılnoza Rajapboeva ile gönül ilişkisi yaşaması üzerine, örgüt üyesi olan Mehtap Yılmaz, aralarında örgütün yönetici kadrosunda bulunan Serhat Özvariş ile birlikte kar maskeli 10 kişiyle salonu bastı. Salonda çalışanlara “Ben size ablalık yaptım, siz hepiniz bana hainlik yaptınız. Serkan ile Dılnoza sevgili olmuş, bunların arasını Mesut yapmış” dedi ve işkence başladı.

İŞKENCE 6 SAAT SÜRDÜ

Çete üyeleri, salonun ortakları Mesut Akbaba, Serkan Yılmaz ve Dılnoza Rajapboeva'ya 6 saat boyunca işkence etti. Çırılçıplak soyup darbettikleri Akbaba, Yılmaz ve Rajapboeva’yı yere yatırıp bacak ve kalçalarını cam parçalarıyla kesen örgüt mensupları, yaralara kolonya döküp acıyı katladı. Mağdurların başlarına silah dayayan, namluyu ağızlarına sokup ölümle tehdit eden çete, 6 saatlik işkenceyi kamerayla saniye saniye kaydetti. Örgüt üyelerinin telefonlarında yapılan incelemelerde, işkence anına ait görüntüler ele geçirildi. Yeni Şafak’ın ulaştığı görüntülere göre çete üyeleri, çırılçıplak soydukları 3 kişiye hunharca işkence etti. 3 ismin başına silah dayayan caniler, kanlı elleriyle gülümseyerek poz vermeyi de ihmal etmedi.

Çakma Daltonlar tutuklandı

Fethiye’de göçmen kaçakçılığı operasyonu: 18 kişi gözaltına alındı

Ülke genelinde topyekûn temizlik: Suç örgütlerine şafak operasyonu

Küresel ticaret savaşları, yaptırımların ekonomik silah olarak kullanılması, dolardan uzaklaşma çabaları ve rezerv varlıklarının dondurulma riski başta da gelişmekte olan ülkeleri rezervlerini çeşitlendirmeye zorlamaktadır.

Dünya Altın Konseyi’nin 2026 yılı ilk çeyrek verileri de merkez bankalarının jeopolitik ve makroekonomik risklere karşı altın alma stratejilerine devam ettiğini göstermektedir.

Pek, dünyanın en büyük ekonomilerinin altın rezervleri ne oldu?

ALTIN REZERVLERİNDE MEVCUT DURUM

Dünya Altın Konseyi’nin en son açıklanan verilerine göre, ABD 8.133 ton altın rezervleriyle dünyada ilk sırayı alırken, Almanya 3.350 tonluk rezervleriyle listenin ikinci sırasında ve İtalya 2.452 ton altın ile üçüncü sırada yer almaktadır.

Altın rezervleri konusunda iştahı açık olan yeni altın alıcıları da var.

Bu grupta yer alan Çin, resmi altın rezervini 2.322 tona çıkararak Rusya’yı (2.299 ton) geride bırakırken, Rusya- Ukrayna savaşı nedeniyle artan bölgesel güvenlik endişelerinin nedeniyle Polonya, altın rezervlerini 596 tona ulaştırarak altın biriktiren ülkeler arasına katılmış oldu.

ALTIN REZERVLERİNİN TOPLAM REZERVLER İÇİNDEKİ PAYI

ABD, Almanya, İtalya ve Fransa gibi gelişmiş ülkelerin altın rezervleri tuttukları toplam rezervlerinin içindeki payının yüzde 80’nin üzerinde olduğu görülmektedir.

Özbekistan ise toplam rezervlerinin yüzde 87’sini altında tutarak bu alanda öne çıkan ülkelerden birisi oldu.

Buna karşın, dünyanın en büyük ekonomilerinden olan Çin ve Japonya’da bu oran yüzde 9 iken Hindistan’da ise yüzde 18 seviyesindedir.

Gelişmiş ülkeler, finansal gücünü altın stoklarıyla güçlendirirken, gelişmekte olan ülkeler ise döviz rezervlerini altına çevirerek küresel şoklara karşı ekonomik kalkan oluşturmaya devam etmektedir.

TÜRKİYE ALTIN DENKLEMİNİN NERESİNDE?

Türkiye’de yaklaşık 535 tonluk resmi altın rezerviyle dünya genelinde ilk 12 ülke arasındaki güçlü konumunu koruyor.

Altın rezervlerin toplam rezervler içindeki payı yüzde 58’ e ulaşırken, gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi altın Türkiye’nin de rezerv yönetim stratejisinin merkezinde olmaya devam etmektedir.

Enflasyonist baskılar, dolardan kaçma, ticaret savaşları, jeopolitik riskler, borç krizleri ve çok kutuplu dünya düzenine geçiş sancıları, altının finansal egemenliğin en önemli güvencesi olacağı beklentisi yüksektir.

İLK ÜÇ SIRA DEĞİŞMEDİ

Araştırmaya göre THY'yi 11,4 milyar dolarlık ihracatla Ford Otomotiv, 3,9 milyar dolarla Toyota Otomotiv takip etti. Böylece geçen yıl olduğu gibi ilk üç sırada herhangi bir değişiklik yaşanmadı. TGS Dış Ticaret 3,2 milyar dolarla dördüncü olurken, savunma sanayisindeki hızlı yükselişiyle dikkat çeken ARCA Savunma Sanayi 2,9 milyar dolarlık ihracatla beşinci sıraya yerleşti. Kibar Dış Ticaret, Türkiye Petrol Rafinerileri, Pegasus, Güneş Ekspres Havacılık ve Star Rafineri de ilk 10'da yer alan şirketler oldu. Listenin en dikkat çekici yükselişlerinden biri ise ARCA Savunma'dan geldi. Şirket ihracatını yüzde 392 artırarak geçen yılki 38'incilikten beşinciliğe yükseldi.

25 ŞİRKET MİLYAR DOLAR SINIRINI AŞTI

Araştırma, büyük ölçekli ihracatçıların ağırlığını bir kez daha ortaya koydu. Geçen yıl toplam 25 şirket 1 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirirken, bunlardan yalnızca THY ile Ford Otomotiv çift haneli milyar dolarlık ihracata ulaştı. Baykar, Arçelik, İGA Havalimanı İşletmesi, Ahlatcı Kuyumculuk, OYAK-Renault, Vestel, Mercedes-Benz Türk, TUSAŞ, Eti Maden, Bosch, TAV Havalimanları ve BSH Ev Aletleri de milyar dolar barajını aşan şirketler arasında yer aldı. İlk 1.000 firma içinde 23 şirketin 500-999 milyon dolar, 263 firmanın 100-499 milyon dolar, 346 işletmenin 50-99 milyon dolar, 343 şirketin ise 33-49 milyon dolar arasında ihracat yaptığı görüldü.

484 FİRMAYLA İSTANBUL YİNE LİDER

İhracatın merkez üssü yine İstanbul oldu. İlk 1000 ihracatçı arasında 434 şirketin merkezinin İstanbul'da bulunması, listenin yüzde 43'ünden fazlasının bu kentten çıktığını gösterdi. İstanbul'u 87 firmayla İzmir, 60 firmayla Gaziantep, 58 firmayla Kocaeli, 57 firmayla Ankara ve 54 firmayla Bursa izledi. Toplam 49 il listede temsil edilirken, 32 şehirden ise ilk 1000'e giren firma çıkmadı.

SEKTÖREL ÇEŞİTLİLİK DİKKAT ÇEKTİ

1. Araştırma, sektör liderlerini de ortaya koydu. THY hizmet ihracatında zirvedeki yerini korurken, otomotivde Ford Otomotiv, savunma ve havacılıkta ARCA Savunma, kimyevi maddelerde Türkiye Petrol Rafinerileri, elektrik ve elektronikte Vestel, makine sektöründe Arçelik, mücevherde Ahlatcı Kuyumculuk, madencilikte Ekom Eczacıbaşı, tekstilde Ak-Pa Tekstil ve yaş meyve-sebzede Uçak Kardeşler sektörlerinin en büyük ihracatçısı oldu.

Üniversite öğrencisi dedesinin terk ettiği mahalleye döndü, iş kurdu: 'Maaşlı çalışma bana göre değil'

Kentsel dönüşüm kira desteği güncellensin

Milyarlarca dolarlık gri alan nasıl açıldı?

100 ADET VAGON ÜRETİLECEK

Uraloğlu, TÜRASAŞ'ın bu yıl içinde 100 adet TIR dorsesi taşıma vagonu üretmeyi planladığını belirterek, testlerin tamamlanmasının ardından araçların hizmete alınacağını söyledi. Yerli ve milli imkanlarla geliştirilen vagonların Türkiye'nin demir yolu filosunu güçlendireceğini vurgulayan Uraloğlu, projenin lojistik sektörüne daha verimli bir taşıma modeli kazandıracağını ifade etti.

KARA VE DEMİR YOLU İÇİN ENTEGRE SİSTEM

Yeni sistemle yüklerin uzun mesafelerde demir yoluyla, son kilometre dağıtımlarında ise kara yoluyla taşınması mümkün hale gelecek. Böylece iki taşıma modu birbirini tamamlayan entegre bir yapıya kavuşacak. Bakan Uraloğlu, proje sayesinde hem lojistik maliyetlerinin düşürüleceğini hem de karbon emisyonunun azaltılarak çevreci taşımacılığın yaygınlaştırılacağını belirtti. Yeni vagonların, lojistik altyapısının güçlendirilmesinde önemli rol üstlenmesi bekleniyor.

Altında düşüş sürecek mi? Uzman isimden yatırımcıları ilgilendiren tahmin

Emekli maaş zammında temmuz müjdesi! Taban aylık için yeni ipucu: En düşük emekli maaşı ne kadar olacak?

Memleketine döndü, evinin bahçesinde kurduğu sistemle ezber bozdu: Tonlarca satıp kazancını katladı

25 GİGAVATLIK YENİ RÜZGAR YATIRIMI YOLDA

Rapora göre 2026-2035 döneminde Türkiye'de toplam 25 gigavat yeni rüzgar enerjisi kapasitesinin devreye alınması bekleniyor. Bu kapasitenin yaklaşık yüzde 37'sinin Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) projelerinden oluşacağı tahmin edilirken, lisans almış yaklaşık 19 gigavatlık depolamalı rüzgar santrali projelerinin de hayata geçmesiyle kurulu gücün önemli ölçüde artacağı belirtiliyor. Batarya teknolojilerindeki gelişmelerin rüzgar santrallerinin şebekedeki etkinliğini artıracağı, baz yük ihtiyacının karşılanabilmesi için ise ilave rüzgar ve depolama yatırımlarının kritik önem taşıdığı vurgulanıyor.

GÜNEŞTE BÜYÜME SÜRECEK

Türkiye geçen yıl 6,4 gigavat yeni güneş enerjisi kapasitesi kurarak dünyada 10'uncu sıraya yerleşirken, güneş kurulu gücünün 2030'a kadar yaklaşık iki katına çıkması tahmin ediliyor. Yeni kurulumların büyük bölümünü lisanssız ve öz tüketim amaçlı santraller oluştururken, 2028 sonrasında YEKA ihaleleri ve büyük ölçekli yatırımlarla lisanslı projelerin payının artacağı öngörülüyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ile geliştirilen iş birliklerinin de yatırımları desteklemesi bekleniyor.

BATARYA YATIRIMLARI HIZLANACAK

Rapor, enerji depolama alanında da güçlü büyüme beklentisine işaret etti. Batarya maliyetlerindeki gerileme, yenilenebilir enerji kapasitesindeki artış ve yerli üretimin gelişmesiyle birlikte Türkiye'nin 2035 yılına kadar 8 gigavat batarya depolama kapasitesine ulaşacağı öngörülüyor. Bu kapasitenin yaklaşık yüzde 90'ını şebeke ölçekli projelerin oluşturması hedeflenirken, son dönemde yapılan lisans düzenlemelerinin rüzgar ve güneş santralleriyle entegre depolama yatırımlarını hızlandıracağı değerlendiriliyor. Bu tablo, Türkiye'nin temiz enerji dönüşümünde küresel rekabet gücünü artıracağına işaret ediyor.

Döviz kazancını kaç kişi beyan etti

5G ile yedi şehirde eş zamanlı karne sevinci

Türkiye’de enerji dönüşümü hızlandı

Ocak ve Temmuz ayları memur ve emekliler için heyecanın yüksek olduğu aylardır. Her iki ay içinde geçmiş altı aydaki enflasyon verilerine göre maaş artışı söz konusudur. Bu yazımızda 3 Temmuz’da açılanacak enflasyon oranları çerçevesinde konuyu açıklamaya çalışacağım.

Haziran ayı enflasyon tahmini düştü

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayımlanan Haziran 2026 Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre, piyasanın enflasyon tahminleri netleşti. Geçen anket döneminde %1,52 olan Haziran ayı TÜFE artışı beklentisi, bu anket döneminde %1,36’ya geriledi.

Bu durum Temmuz ayında maaş zammı bekleyen memur ve emekliler açısından çok iyi değil. Çünkü Haziran ayı enflasyon rakamları memur ve emeklilerin maaşını doğrudan etkilemektedir.

TÜİK tarafından açıklanan Mayıs ayı enflasyon rakamı aylık %1,71, 5 aylık kümülatif oran ise %16,61 olarak açıklanmıştı. Buna göre memur ve memur emeklilerinin Mayıs ayı itibarıyla alacakları enflasyon farkı %5,05, zam oranı da %12,4 olarak gerçekleşmişti. Haziran ayı enflasyon beklentisinin %1,36’ya gerilemesi ile memur ve emekliye verilecek zam oranı da düşecektir. Beklentiye göre Haziran ayı enflasyon rakamı ile birlikte altı aylık kümülatif enflasyon oranı %18,18 olarak gerçekleşecektir.

Bu rakam sonucuna göre ise SSK ve Bağ-Kur emeklileri %18,18 oranında zam alırken memur ve memur emeklileri ise temmuz ayından itibaren %7 oranındaki toplu sözleşme zammı bile birlikte yaklaşık olarak %13,92 oranında zam alacaklardır. Elbette nihai zam oranları Haziran ayı enflasyon rakamlarının TÜİK tarafından açıklanması ile ortaya çıkacaktır. Ancak memur ve memur emeklilerinin alacakları zam oranının %14 civarında olacağını söylememiz gerekiyor.

Memur emeklileri için en düşük emekli maaşı değişecek

Temmuz ayı sonrasında Haziran ayı enflasyon rakamlarına göre en düşük memur emekli aylığındaki artış oranı belli olacak ve bu oran doğrultusunda birçok ödeme tutarı da değişecektir. Ocak ayı itibarıyla en düşük memur emekli aylığı 27.772 TL, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için en düşük emekli aylığı ise 20.000 TL’dir.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından en düşük emekli maaşının arttırılacağı sinyali verildi. Ancak bu değişikliğin yapılabilmesi için 5510 sayılı Kanunda değişiklik yapılarak 20.000 TL tutarının da değiştirilmesi gerekiyor. Geçmiş yıllardaki uygulamaya bakıldığında kanun değişikliği yapılarak enflasyon oranında 20.000 TL’nin de arttırılacağını söyleyebiliriz.

Enflasyon oranındaki artış milyonlarca emekli ve çalışanı doğrudan etkiliyor

Emekli ve çalışan sayılarına baktığımızda enflasyon rakamlarının ne kadar önemli olduğu ortaya çıkacaktır. 2026 yılı Nisan ayı sonu itibarıyla 17.099.654 kişinin SGK’dan emekli aylığı aldığını görüyoruz. Bu rakamın;

1- 11.619.846 kişisi SSK,

2- 2.911.521 kişisi Bağ-Kur,

3- 2.454.473 kişisi 4/c memur,

4- 113.814 kişisi de primsiz ödemeler,

statüsü kapsamında emekli aylığı almaktadır.

Ayrıca 2026 yılı Mart sonu itibarıyla kamuda istihdam edilen 5.368.945 çalışandan 3.534.981 kişi 4/c kapsamında istihdam edilmektedir. Bunların maaşları da doğrudan enflasyon oranlarından etkilenmektedir.

Yine SSK’lı olarak çalışan 19.144.388 kişi de kıdem tazminatı tavanındaki artıştan doğrudan etkilenmektedir. Kıdem tazminatı tavanı ise en yüksek devlet memurunun alacağı bir yıla isabet eden ikramiye tutarına göre belirlenmektedir.

Diğer yandan kamuda istihdam edilen 446.400 sözleşmeli personelin maaşı da doğrudan enflasyon rakamlarından memurlar gibi etkilenmektedir. Bunlara ilaveten kamuda istihdam edilen 1.247.468 kamu işçisi de enflasyon oranlarından doğrudan etkilenecektir. Kamu işçileri ile imzalanan toplu sözleşmelerde enflasyon farkı düzenlemesi yer almakta olduğundan enflasyon oranları onlar açısından da oldukça önemlidir.

Toplu sözleşme kapsamında olmayan Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli ile askeri gibi personel de memurlar ve memur emeklilerin alacakları zam oranı kadar zam alacaklardır.

Diğer yandan enflasyon nedeniyle memur ve memur emeklileri maaşını doğrudan etkileyen memur maaş katsayısı artışları vatandaşlara yapılan birçok ödemeyi veya onların yapacağı ödemeyi doğrudan etkilemektedir. Örneğin koruma kararı olan kızlara yapılacak evlenme yardımı tutarı maaş katsayısındaki artıştan doğrudan etkilenmektedir. Yine bedelli askerlik ödemeleri de maaş katsayısı artışından doğrudan etkilenmektedir.

Ayrıca yapılan birçok ödeme tutarı da en yüksek devlet memuru aylığına göre belirlendiği için enflasyondaki artış bu tutarı da etkilemektedir. Bunları özetle şu şekilde sıralayabiliriz; Mahalli idarelerde çalışan memurlara yılda iki defa ödenen ikramiye,

Mahalli idareler personeline yapılan sosyal denge tazminatı,

Aile yardımı ödeneği,

Ölüm yardımı ödeneği,

Emekli olacak memurlara ödenecek yol tazminatı,

En düşük memur emekli aylığı,

Mal beyanına esas şube müdürü maaşı,

Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı, Başbakan ve Milletvekili emekli maaşı,

KİT yönetim ve denetim kurulu başkan ve üyelerinin maaşları,

Huzur hakları, gibi birçok ödeme enflasyon oranlarından doğrudan etkilenmektedir.  

Sonuç olarak enflasyondaki artışlar kimilerini sevindirecek kimilerini de üzecektir. Ümit ve temenni ederiz ki sevinen sayısı üzülen sayısından daha fazla olsun.

369 YETKİLİ SERVİSLE HİZMET VERİYORUZ

Tofaş’ın 130’u elektrikli araçlara da hizmet veren 369 yetkili servis noktası olduğunu belirten Şahin, “38 bölgesel ve 2 merkezi yedek parça deposu, 8 bini aşkın servis çalışanı, 2 bin ikame araçlık filosu ve yılda yaklaşık 600 bin müşteri temasını yöneten Müşteri İlgi Merkezi ile Türkiye’nin en kapsamlı satış sonrası organizasyonlarından birini sürdürüyoruz” ifadelerini kullandı.

20 YAŞ ÜZERİNDE 7,6 MİLYON ARAÇ VAR

Türkiye’de otomobil ve hafif ticari araç parkının hızla büyümeye devam ettiğini vurgulayan Hüseyin Şahin, “Bu da satış sonrası hizmetlerin öneminin her geçen gün arttığı anlamını taşıyor. Bugün Türkiye’de toplam araç parkı 24 milyon adede ulaşırken, araçların yaklaşık yüzde 41’ini 16 yaş ve üzerindeki araçlar oluşturuyor. 20 yaşın üzerindeki araç sayısı ise 7,6 milyonu aşmış durumda. Yaklaşık 9 milyar avro büyüklüğe ulaşan satış sonrası pazarı, otomotiv sektörünün en stratejik alanlarından biri olmayı sürdürüyor. Biz de Tofaş olarak yaklaşık 7 milyon büyüklüğe sahibiz. 1,2 milyon araç garanti kapsamında servislerimizi kullanıyor” açıklamasını yaptı.

AYLIK 2 MİLYON PARÇA SEVKİYATIMIZ BULUNUYOR

Türkiye genelinde yüzde 98 seviyesinde kapsama alanı olduğunu söyleyen Hüseyin Şahin, “Bursa ve İzmir’deki ana dağıtım merkezlerimizin yanı sıra Türkiye’nin yedi bölgesine yayılmış 38 bölgesel yedek parça deposundan oluşan güçlü lojistik ağımız sayesinde günlük 151 farklı noktaya sevkiyat gerçekleştiriyor, aylık yaklaşık 2 milyon parçayı servis ağıyla buluşturuyoruz. Böylece bir yandan müşterilerimizin ihtiyaç duyduğu yedek parçalara en kısa sürede ulaşması sağlanırken diğer taraftan da satış sonrası hizmetlerde hız ve süreklilik de desteklenmiş oluyor” diye konuştu. 24 milyonluk park içinse yıllık 80 milyondan fazla parça kullanılıyor.

211 YETKİLİ SERVİSİ BATARYA DEĞİŞTİRİYOR

Tofaş’ın altı yıldır sürdürdüğü yatırımlarla elektrikli araçlara yönelik servis altyapısını sürekli güçlendirdiğini altını çizen Hüseyin Şahin,”Bugün itibarıyla Tofaş bünyesindeki 319 yetkili servis elektrikli araçların periyodik bakım ve onarım hizmetlerini verebilir seviyeye ve 211 servis de batarya değişimi ve yüksek voltaj sistemlerini kapsayan ileri seviye onarım yetkinliğine sahip olmak için yatırımlarını tamamlamış durumda. Elektrikli araç servis standartlarını belirleyen TSE K646 kapsamında ise 130 yetkili servis gerekli sertifikasyon süreçlerini tamamladı” bilgisini paylaştı.

En çok kaza yapan otomobil renkleri belli oldu: 17 yıl süren araştırma sonucu ortaya çıktı

En ucuz ikinci el arabalar ve fiyatları belli oldu! Dikkat çeken fiyat değişimleri yaşandı

54 bin 167 TL taksitle TOGG alınacak: 900 bin lira faizsiz kredi imkanlı Haziran kampanyasında son viraj

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) verilerine göre, 1 Nisan 2016'da kullanıma alınan 4,5G'de ilk yıllarda yüzde 1 seviyelerinde olan yerli ürün kullanım oranı, 2025 yılı sonu itibarıyla yaklaşık yüzde 51'e yükseldi. Böylece 2028 için belirlenen yüzde 45 yerlilik hedefi dört yıl önceden aşılmış oldu. Telekom operatörlerine getirilen yerli malı belgeli ürün kullanım yükümlülüğüyle elde edilen bu tecrübenin, 5G yatırımlarına da yön vermesi hedefleniyor.

Bu yıl kullanıma sunulan 5G'de ise çıta daha da yukarı taşındı. Buna göre ilk yıl en az yüzde 50, ikinci yıl yüzde 55, üçüncü yıl ve sonrasında ise en az yüzde 60 oranında yerli malı belgeli ürün kullanılması planlanıyor. Ayrıca 5G altyapı yatırımlarının en az yüzde 15'inin Türkiye'de üretim yapan KOBİ'lerden karşılanması şartıyla, yerli teknoloji ekosisteminin güçlendirilmesi ve haberleşme altyapısında dışa bağımlılığın daha da azaltılması amaçlanıyor. 5G'de ise hizmet ve altyapılara ilişkin yatırımların en az yüzde 15'ini bu işletmelerden karşılama kuralı getirildi. Böylece haberleşme teknolojilerinde yerli üretimin kamu ve özel sektörle geliştirilmesi hedeflendi.

Emekli maaş zammında temmuz müjdesi! Taban aylık için yeni ipucu: En düşük emekli maaşı ne kadar olacak?

Faturanın yüzde 30’unu devlet ödeyecek: Yeni hibe desteği müjdesi

Medipol'den Afrika'ya spor sağlığı köprüsü: Burkina Faso ile stratejik iş birliği imzalandı

40 YENİ TİCARİ ANLAŞMA GÜNDEMDE

Belçika’dan Türkiye’ye son ekonomik misyonun 2012 yılında gerçekleştirildiğini hatırlatan Akıncılar, bu yılki ziyaretin kapsamı açısından büyük önem taşıdığını belirtti. Kraliçe Mathilde’in heyetinde iki bakanın yanı sıra yaklaşık 250 iş insanının yer aldığını ifade eden Akıncılar, görüşmeler sonucunda yaklaşık 40 yeni ticari anlaşmanın gündeme geldiğini söyledi. Savunma sanayii, sağlık, havacılık, biyoteknoloji, enerji, lojistik ve yapay zekâ alanlarında önemli temaslar kurulduğunu kaydetti. Türkiye ile Belçika arasındaki ticaret hacminin yaklaşık 9 milyar avro seviyesinde olduğunu hatırlatan Akıncılar, hedefin bu rakamı 15 milyar avroya çıkarmak olduğunu vurguladı.

Savunmadan sağlık teknolojilerine kadar güçlü iş birliği

1. Belçika’nın Avrupa Birliği kurumlarına ev sahipliği yapması nedeniyle stratejik bir konumda bulunduğunu belirten Akıncıla; savunma sanayii, sağlık teknolojileri, yapay zekâ, veri merkezleri ve değerli madenler alanlarında yeni iş birliklerinin gündemde olduğunu söyledi. Sağlık alanında merkezinin Brüksel’de olması planlanan uluslararası bir platform üzerinde çalışmalar yürütüldüğünü ve Türk yatırımcıların da projede yer alacağını aktardı. Akıncılar, 21 Temmuz’daki Belçika Milli Günü etkinliklerinde Türkiye’nin güçlü şekilde temsil edileceğini belirtti.

Yok böyle trafik cezası: Formula1 ve yolcu uçağından bile süratli çıktı tebligatı açınca gözlerine inanamadı

İstanbul'da kiraları düşürecek proje: Bakan Kurum milyonların beklediği teslimat tarihini duyurdu

6 Şubat'ın benzerini yaşadık

Depremin ardından ailesinin Türkiye’ye dönmesi yönündeki ısrarlarına rağmen ülkeden ayrılmayı kabul etmediğini dile getiren Eser, “21 yıldır yaşadığım ülke böylesine büyük bir felaket yaşarken burayı terk etmeyi doğru bulmadım. Çocuklarımı güvenli bir yere yerleştirdim, ben ise yardım çalışmalarına katıldım. Böyle bir günde insanları enkaz altında bırakıp gitmek bize yakışmaz” dedi. Türk kurumlarının koordinasyonunda yürütülen insani yardım faaliyetlerinde aktif görev aldığını belirten Eser, Maarif Vakfı, Yunus Emre Enstitüsü, Dünya Türk İş Konseyi, Summa İnşaat ve Diyanet temsilcileriyle birlikte her gün yaklaşık bin kişiye sıcak yemek ulaştırdıklarını, su ve temel ihtiyaç malzemelerinin dağıtımını da sürdürdüklerini söyledi. Depremin en ağır yıkımı La Guaira eyaletinde yaşandığını aktaran Eser, bölgede sağlam bina kalmadığını belirterek ilk günlerde ekipman yetersizliği nedeniyle kazma ve küreklerle enkaz kaldırdıklarını ifade etti. “Yaklaşık 10-15 kişiyi enkazdan çıkardık. Sesini duyduğumuz halde ulaşamadığımız insanlar oldu. Bu çaresizliği tarif etmek çok zor” diyen Eser, yaşananların kendisine Türkiye’deki 6 Şubat depremlerini hatırlattığını ve bölgedeki insani mücadelenin hâlâ tüm zorluklarıyla sürdüğünü kaydetti.

7,5 ve 7,2'lik depremlerin vurduğu Venezuela yine sallandı

Türkiye’den Venezuela’ya yardım eli: 2 askeri nakliye uçağı bölgeye hareket etti

Dışişleri'nden canavar devlet İsrail'e 'sözde Ermeni soykırımı' tepkisi: Kendi suçlarını örtbas etmeyi hedefliyor

Korkusunu itiraf eden Netanyahu Türkiye'yi ABD'ye şikayet edecek: Erdoğan'ı ciddiye alıyoruz

İsrail'de muhalefetin soykırımcı Netanyahu'ya tepkisi büyüyor: Yalnızlaştı ve diplomatik açıdan zayıfladı

Canları kurtaracağız

Karamanoğlu, depremlerin başkent Karakas dahil birçok eyaleti kapsadığını belirterek, "En büyük yıkım havalimanının da bulunduğu La Guaira eyaletinde oldu. Buradaki görüntüler maalesef 6 Şubat'taki görüntüleri andırıyor ve biz arama kurtarma ekiplerinin gelmesinden dolayı çok mutluyuz" diye konuştu. Venezuela makamlarının da arama kurtarma ekiplerinin gelişine teşekkür ettiğini aktaran Karamanoğlu, "Burada hakikaten çok büyük bir ihtiyaç var ve başarılı çalışmalar yapacaklarından da eminim. İnşallah burada olabildiğince can kurtaracağız" dedi.

Tam donanımlı birlik

Türk Silahlı Kuvvetleri İnsani Yardım Tugayı Komutanı Tuğgeneral Mehmet Bahtiyar, Venezuela’da meydana gelen depremler dolayısıyla tam donanımlı bir arama bir kurtarma birliğiyle 4 arama kurtarma köpeğiyle Venezuela’ya geldiklerini söyledi. Bahtiyar, "Doğal afetlerde mesafe çok önemli değil, çok uzun yoldan geldik ama bu önemli değil. Bu durumlarda dünyanın neresinde olursa olsun yardım isteyen tüm dünya insanlarına ve canlılarına tugay olarak yardım etmeye hazırız" şeklinde konuştu.

AFAD, UMKE ve KIZILAY sahada

AFAD Denizli İl Müdür Yardımcısı Haluk Önay Erten de "Bölgede 24 saat esasına uygun olarak kesintisiz arama ve kurtarma çalışmaları yapacağız. Aynı zamanda ekibimizin bünyesinde Sağlık Bakanlığı'ndan UMKE ekiplerimiz var. Enkazdan çıkan kazazedelerin ilk tıbbi müdahalelerini yapacaklar. Bununla beraber, enkaz haricinde afetten etkilenen insanların normal hayata dönme çabaları için Türk Kızılaydan da 2 temsilcimiz var. Bu şekilde çalışmalarımızı yürüteceğiz" ifadelerini kullandı.

çalışmalara başlandı

Depremden en çok etkilenen La Guaira şehrine giden Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) bünyesindeki arama kurtarma ekipleri La Paez Mahallesi'nde yıkılan 14 katlı binanın enkazında kalan canlı kişilerin olabileceği ihbarı üzerine bölgeye intikal etti. Bölgede çalışan İspanyol arama-kurtarma ekipleriyle de koordinasyon kuran ekipler gerekli arama kurtarma çalışmalarını sürdürüyor. Bölge sakinleri yıkılan 14 katlı binada 43 dairenin bulunduğu ve 41 dairenin meskun olduğu bilgisini paylaştı. Enkazdan daha önce canlı kurtarılanlar olduğunu söyleyen bölge sakinleri, yıkıntıdan çıkarılan bir kişinin diğer kişiler hakkında bilgi verdiğini de kaydetti.

Zamana karşı mücadele

1. Venezuela'da iki büyük depremin ardından can ve mal kaybının en fazla yaşandığı La Guaira kentinde arama kurtarma çalışmaları aralıksız sürerken enkaz başında bekleyen Venezuelalılar yakınlarının bir an önce çıkarılmasını bekliyor. Ellerindeki fotoğraflar, sosyal medya paylaşımları ve duvarlara astıkları kayıp ilanlarıyla yakınlarını arayan Venezuelalılar enkaz başından ayrılmıyor. Yakınlarından gelecek haberi gözyaşları içinde bekleyen aileler, yetkililerden arama kurtarma çalışmalarının hızlandırılmasını talep ediyor. Depremlerin ardından artçı sarsıntılar sürerken halk parklarda kurulan çadırlarda kalıyor. Evleri yıkılan depremzedeler ise stadyumlar, spor salonları ve belediyelere ait sosyal tesislerde barındırılıyor.

Venezuelalılar yakınlarını arıyor

Yardım çağrısı yapan Fatma Şahin bir aylık maaşını Venezuela'ya bağışladı

BM Venezuela için destek çağrısında bulundu: Depremlerden yaklaşık 7 milyon insan etkilenebilir

Ayvaz Dede Şenlikleri için bir grup MTO talebesiyle (MTO’ya en çok emek veren ve en parlak kardeşlerimizle) Bosna’dayız. Aşk-ı Turkuaz’ın sahibi Beytullah Yıldız kardeşimin özverili gayretleri, Önder Piyade ağabey ile Enver Kaya ağabey ve eşi Türkan Hanım’ın katkılarıyla bu seyahate çıktık. Başçarşı’yı mesken tuttuk. Türkiye’de, İstanbul’da bile olmayan Osmanlı ruhunun her bakımdan en mükemmel örneğinin her karışıma sirayet ettiği Başçarşı.

Dün Srebrenitsa’daydık. Bugün (pazar günü) Ayvaz Dede için Saraybosna’dan Travnik’e geçiyoruz.

Seyahatimize ilgili güzel yazılar yazdı arkadaşlar. Onları paylaşmak istiyorum sizlerle burada. İlk yazı, Rumeysa Çetin ile Zehra Gündoğdu kardeşlerimizin ortak metni. Düşünmeye kışkırtıcı, leziz bir metin bu. Zihin açıcı okumalar ve seyahatler…

POÇİTEL: BAŞLANGIÇ VE SAMİMİYETİN SINIRI

“Tercih ettiklerimiz ve reddettiklerimiz, isyan ettiklerimiz ve eminlik duyduklarımız arasında kendimizi/ kimliğimizi oluşturduğumuz yollar.”

Bilgece bir ikazın gölgesinde başlıyor yolculuğumuz. Adımımızı attığımız bu topraklar, sadece coğrafi bir haritadan ibaret değil; burası inanılan değerler uğruna ödenen bedellerin coğrafyası. İsmet Özel’in o sarsıcı tespiti yankılanıyor kulaklarımızda: “İslam için ölmeyi göze alana Türk denir.” Burada “Türk” olmak bir ırkın değil, bir duruşun, bir aidiyetin ve sarsılmaz bir imanın adıdır.

Bosna-Hersek’te geçirdiğimiz ilk gün, bu duruşun izlerini her taşın altında, her suyun akışında bize fısıldıyor.

Yol boyunca yanından geçtiğimiz Jablanica Gölü, sanki büyük Bursa, minyatür bir Karadeniz gibi selamlıyor bizi. Yeşilin ve mavinin bu muazzam uyumu, ruhumuzu bir sonraki durağa hazırlıyor.

“Bihaç’ın Bosna’nın, Belgrad’ın, bütün Rumeli’nin kilidi, Poçitel’in ise Hersek’in kilidi olduğu belirtilmiştir.”

Kasaba, Adriyatik denizinden Balkanlar’ın içlerine doğru giden ana yola yüksekten bakan, zemini kayalık bir kütlenin üzerinde küçük bir kalenin eteklerinde kurulmuştur.

Biz, o taştan kalbiyle serhadde duran Poçitel’i bu mukaddes yürüyüşün ve ruh nizamının bir başlangıcı addederek; Roma’nın mağrur ve düz mermer yollarına, insanı her adımda nefsiyle yüzleştiren o yuvarlak taşların felsefesini sermeye niyet ettik.

Öyle ki, Sezar›ın kibrini barındıran o kadim şehre girdiğimizde başımızı dik tutan şey zaferin gururu değil; bizi Poçitel’den itibaren o yuvarlak taşlar üzerinde başımız önde, edeble yürüten; sınırların sırrını keşfetmek, hakikati anlayıp hakikatle var olmak adına sınır ötesine taşıyacağımız o sarsılmaz sancaktır.

ADEM’E UNUTTURULAN İNSANLIK: KESİLEN ELİN YAZAMADIĞI GERÇEK 

-”Yazar olacağım, şair olacağım. Büyüyünce yazar olacağım, şair olacağım ve bize yaşattığınız tüm bu vahşeti, bu gaddarlığı herkese anlatmak için yazacağım. Dünya ne yaptığınızı duyacak.”

-”Peki, hangi elinle yazıyorsun?”

Adem, gururla; “Sağ elimle.”

Söz bitti.

Barbarlık, geleceği ve hakikati yok etmek için bir kez daha baltasını indirdi. Ve Adem’in sağ eli, dirseğinin hemen altından acımasızca kesildi.

O zaman Adem acının ve direnişin ölümsüz bir sembolü olarak kalacaktı.

Sağ eliyle yazamadığı o büyük romanı, Poçitel’de kurduğu “Adem’in Çay Ocağı” ile bir ömür boyu yaşatacak, o dükkana gelen her misafire bir diriliş, bir hafıza tazeleme mekanı olacaktı. Çünkü çay ocağı; irfandı, sohbetti, köklere tutunmaktı. “Elimi kestiniz ama ruhumu susturamadınız” demenin mekâna bürünmüş haliydi.

 Yıllar geçti, silah sesleri sustu. Ancak savaş meydanında canını ortaya koyanların çocukları ve torunları, bu kez vitrinlerin, konforun ve “Avrupalılaşma” sevdasının kurşunsuz savaşıyla karşı karşıya kaldı. Günümüz Müslümanının içine düştüğü o büyük “devşirilme” girdabı, Adem’i de, onun o kutsal direniş mekanını da yuttu.

İzler silinmesin diye gözler önünden kaldırılmayan aşılamayan duvarlar ve izler silinsin diye zihinleri örtüleyen asimilasyonlar, en nihayetinde o duvarları aşmak için şuuru uyuşturup hakikati perdeleyen zihinlerin kendi çelişkisine dönüşüyor

 MAĞARADAN YÜKSELEN HAKİKAT: BLAGAY ALPERENLER TEKKESİ

 Her hakikat bir seferle başlar. Kimi zaman bir alp olup dağın zirvesine çıkmakla, kimi zaman ise bir eren olup mağaranın sessizliğine çekilmekle... Hakikate yürüyen insanın yolu bazen kılıçla, bazen secdeyle örülür. İşte Alperenlik, bu iki yolun aynı menzilde buluştuğu büyük bir medeniyet tasavvurudur.

Türk-İslam geleneğinde “Alp”, yalnızca savaş meydanlarının yiğidi değildir. O, gerektiğinde zulmün karşısında dimdik duran, vatanı ve inancı uğruna mücadele eden cesur savaşçıdır.

“Eren” ise irfan yolunda kemale ermiş, nefsini terbiye ederek kulluğun hakikatine erişmiş gönül insanıdır. Alperen, bu iki zıt vasfı aynı şahsiyette birleştirir; gündüz alp gibi mücadele ederken gece eren gibi Rabbine yönelir.

Balkanlar’ın kalbinde yer alan Blagay Alperenler Tekkesi de bu anlayışın canlı bir nişanesidir

Yaşayacakları mekânı seçerken yalnızca güvenliği değil, tabiatın sunduğu imkânları da gözeten Alperenler, mağaraların ve sarp kayalıkların arasında hem mücadeleye hem de kulluğa hazırlanmışlardır.

Mağaradan fışkıran su yalnızca tabiî bir kaynak değil, gürül gürül akan manevi bir ırmak; hakikate ulaşan kalbin dirilişini temsil eden bir işarettir.

Balkanlar’ın yakın tarihi, bu manevî mirası gölgelemeye çalışan ideolojilere de sahne olmuştur. Yugoslavya döneminde Mareşal Tito’nun etkisiyle birçok şehirde Karl Marx’ın “Din bir afyondur” sözü kamusal alanlara taşınmıştır.

Levhanın kurşunlanması, yalnızca bir tabelanın değil, din karşıtı ideolojik söylemin de reddedilişinin sembolik bir ifadesi olarak hafızalarda yer etmiştir.

Blagay Alperenler Tekkesi bugün hâlâ ziyaretçilerine aynı hakikati fısıldamaktadır:

Çünkü hakikate çıkan yol, cesaret ile teslimiyetin, mücadele ile kulluğun birlikte yüründüğü yoldur.

İRAN’I HEDEF ALDI

İsrail Başbakanı Netanyahu, söz konusu çerçeve anlaşmasına göre, İsrail ordusunun tavsiyesi üzerine, İsrail ve Lübnan'ın, "sarı hat" olarak adlandırılan alanın ötesinde, fakat işgal altında olan iki pilot bölge belirlediğini savunarak ordunun çekileceği ve yerine Lübnan ordusunun konuşlanacağı bu iki bölgeyi harita üzerinden gösterdi. Netanyahu, "herhangi bir ihlale" karşılık verecekleri tehdidinde bulunarak İsrail ordusunun Beaufort (Şakif) ve Lübnan'ın güneyinde işgalini sürdüreceğini vurguladı. Lübnan'da "tehdit" durumunda saldırı düzenleyeceklerini savunan Netanyahu, İran'dan herhangi bir saldırı gelmesi durumunda ise sert bir şekilde karşılık verecekleri tehdidinde bulundu.

İran bugün ABD ile planlanan görüşmelere katılmadı

İsrail'de muhalefetin soykırımcı Netanyahu'ya tepkisi büyüyor: Yalnızlaştı ve diplomatik açıdan zayıfladı

Lübnan Cumhurbaşkanı Avn ile ABD Başkanı Trump, telefonda görüştü

SALDIRININ GÖRÜNTÜLERİ PAYLAŞILDI

ABD ordusu İran’a yönelik son saldırılarla ilgili yeni bir açıklama yaptı. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın "M/T Kiku" tankerine düzenlediği insansız hava aracı (İHA) saldırısına karşılık, Hürmüz Boğazı ve yakınındaki İran’a ait 10 askeri hedefinin vurulduğunu duyurdu. ABD Hava Kuvvetleri ve ABD Deniz Kuvvetleri tarafından gerçekleştirilen saldırılarda savaş uçaklarının kullanıldığı belirtilirken, saldırılara ait görüntüler yayınlandı. ABD ordusu, İran’ın Hürmüz Boğazı yakınlarından geçen "M/T Kiku" tankerine tek yönlü bir İHA ile saldırı düzenlediğini ve buna misilleme olarak İran’daki askeri altyapıların hedef alındığını açıklamıştı.

MUTABAKAT ZAPTI İHLAL EDİLDİ

İran Dışişleri Bakanlığı ise ABD’nin, Keşm Adası ve Sirik kenti başta olmak üzere İran’ın güney sahillerinin çeşitli noktalarına düzenlediği saldırıları kınadı. Bakanlıktan yapılan açıklamada, "İran, terörist ABD ordusunun 28 Haziran 2026 Pazar Günü sabaha karşı İran’ın güney kıyılarındaki çeşitli noktalara düzenlediği hava saldırılarını şiddetle kınıyor. İran’ın kıyı gözetleme tesislerini hedef alan bu vahşi saldırılar, Birleşmiş Milletler Şartı’nın 2. Maddesi'nin 4. Fıkrası'nın açıkça ihlali olmasının yanı sıra 18 Haziran 2026 tarihli Dayatılan Savaşın Sona Erdirilmesine İlişkin Mutabakat Zaptı’nın birinci maddesinin de açık bir ihlalidir" denildi. Açıklamada ayrıca bu durumun, ABD’nin yükümlülüklerine değer vermediğini gösterdiği vurgulandı. İran’ın ulusal egemenliği ile ulusal çıkarlarını koruma hakkı olduğu ve ABD unsurlarına yönelik karşı saldırıların meşru müdafaa hakkı doğrultusunda gerçekleştirildiği kaydedildi.

DAHA SERT KARŞILIK VERİLECEK

Öte yandan, Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin İran'a yönelik son saldırılarına karşılık olarak Kuveyt ile Bahreyn'deki ABD askeri üslerine füze ve insansız hava araçlarıyla saldırı düzenlediklerini duyurdu. İran basınından yayınlanan açıklamada, ordunun deniz ve hava kuvvetlerinin, ABD'nin son saldırılarına ‘kararlı bir karşılık’ verdiği bildirildi. İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Muhibbi de söz konusu saldırılara yönelik yaptığı açıklamada, "Daha önce de tahmin ettiğimiz gibi, düşman hilekâr ve güvenilmezdir ve müzakereler sırasında bile her an hareket edebilir. İslam Cumhuriyeti'nin her düşman eylemine cevabı kararlı olacaktır ve düşman ateşkesi her ihlal ettiğinde, daha öncekinden daha sert bir karşılık alacak" ifadelerini kullandı.

HER MÜDAHALE GECİKMEYE YOL AÇAR

Irak’ın başkenti Bağdat’ta mevkidaşı Fuad Hüseyin ile görüşen İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, düzenlenen ortak basın toplantısında, ABD ile imzalanan mutabakata değinerek savaşın sona ermesi için mutabakatın Lübnan ile ilgili maddeler de dahil olmak üzere tüm bölümlerine uyulması gerektiğini söyledi. Hürmüz Boğazı’nın tamamen İran kontrolü altında olduğuna işaret eden Arakçi, "İran’a dayatılan savaşın son gelişmeleri ve ayrıca İran ile ABD arasında imzalanan mutabakat muhtırasına ilişkin gelişmeler hakkında mevkidaşıma bilgi verdim. Hürmüz Boğazı, önümüzdeki 30 gün boyunca İran’ın tam gözetimi ve yönetimi altında kalmaya devam edecek ve tüm engeller kaldırıldıktan sonra su yolunun tam kapasitesi yeniden sağlanacaktır. Üzerinde çalıştığımız konu budur. Bu sorumluluk, İran’a aittir. Bu konuda başka hiçbir taraf ya da devletin yetkisi yoktur. Bu, mutabakat kapsamında tamamen açıktır ve herhangi bir müdahale ya da tek taraflı adım, durumu daha da kötüleştirecek ve boğazın yeniden açılmasını geciktirecek" diye konuştu. Arakçi, Körfez ülkeleriyle bir güvenlik çerçevesi oluşturulması çağrısında bulundu.

ABD ile İran saldırıları durdurma konusunda anlaştı: Katar'da bir araya gelecekler

ABD'den İran'a yeni tehdit: Hürmüz trafiğini engellediği sürece vuracağız

Bir önceki yazımda CHP’nin mevcut durumda nasıl bir patika izleyeceği meselesini tartışmaya açmış ve partide yol ayrımının ne tür sonuçlara neden olabileceği üzerine senaryoları tartışmıştım. Demirel’e muhalefet eden Bilgiç ve arkadaşlarının Adalet Partisi’nden ayrılarak yollarına Demokratik Parti’de devam etmelerinin CHP’nin mevcut durumu ile ne denli benzeşip benzeşmediği tartışmasına odaklanmış ve koşulların CHP’yi farklı bir örnekle mukayese edebilmeyi zorlaştırdığını iddia etmiştim. Peki mevcut durumda yol ayırımı senaryoları CHP’yi nasıl etkiler? CHP’deki ayrılık partinin ana muhalefet olma statüsünü değiştirir mi? Ve en önemlisi de yeni kurulacak Parti’nin Türk siyasetindeki etkisi ne düzeyde olur?

Yol ayrımlarının partiler için sıhhatli sonuçlar doğurmayacağı tezi, genellemeci bir yaklaşımdır. Nitekim çok partili hayatın başarılı bir örneği olan DP’nin siyaset sahnesindeki varlığı, CHP’deki fikir ayrılıkları neticesinde söz konusu olmuş ve sonrasında on yıllık kesintisiz bir iktidar ile DP, Türk siyasetinde derin izler bırakmıştır. Benzer bir başarılı örnek de Fazilet Partisindeki yenilikçiler ve gelenekçiler arasındaki mücadelenin sonrasında kurulan AK Parti’dir. Derin bir ekonomik kriz ve siyasi istikrarsızlığın çözümü için iktidara taşınan AK Parti, bugün sadece Türk siyaseti değil dünya siyasetinde de hakim parti örneğinin başarılı bir örneğidir.

Yukarıda zikrettiğim her iki örnek de parti içindeki perspektif farklılığının bir sonucudur. Uzunca bir süre genel merkezin idaresine ve yol haritasına dair eleştirilerde bulunan gruplar, zamanla yeni bir parti kurma zorunluğunu hissetmişler ve siyasetin ancak bir yol ayrımı ile mümkün olabileceğini düşünmüşlerdir. Fakat her yol ayrımı hiç kuşkusuz başarılı sonuçlar doğurmuyor. AP ve Demokratik Parti örneğinin yanı sıra AK Parti’den ayrılarak siyasete DEVA ve Gelecek gibi partiler ile devam edenler, politikada istediklerini elde edememişler ve zamanla partilerinin ivme kaybettiklerini görmüşlerdir. DP’den ayrılanların Hürriyet Partisi tecrübesi, Ecevit’in CHP’sine itiraz edenlerin Güven Partisi örneği ve MHP’den ayrılanların İYİ Parti deneyimleri bu bağlamda sıralanabilecek diğer başarısız örnekler.

OLASI SENARYOLAR

CHP içindeki mücadelenin bir yol ayrımı ile sonuçlanması durumunda neler olabileceği elbette birçok değişkene bağlı. Örneğin Özel ve ekibinin kuracağı parti, mevcut rüzgarı ne ölçüde sürdürebilecek. Bir yol ayrımında, örgüt sistematiği ve finansal özgürlüklerden mahrum olacak yeni partinin seçimlere hazırlanması ve iktidara alternatif olabilmesi beklenenden daha zor olacaktır. Yeni bir kurumsal yapı, partiyi iktidar karşısında zorlayacağı gibi muhalefet nezdinde de sorunlu hale getirecektir. Nitekim İYİ Parti dışarıda bırakıldığında, diğer muhalefet partilerinin yaklaşımları, CHP’nin 2023 öncesine kıyasla muhalefeti birleştirebilme kapasitesinden uzak olduğunu göstermektedir. Tüm bu parametreleri hesaba katan Özel ve arkadaşlarının bir süre daha parti içinde kalmak suretiyle bütün siyasi ve hukuki yolları deneme olasılığı ağır basıyor.

Tüm bu ihtimalleri tartışırken Türk demokrasi tarihindeki diğer örnekleri de dikkate alarak CHP’nin mevcut durumunu da anlamaya çalışıyorum. Bir önceki yazıda da farklı unsurlar üzerinden öne çıkarmaya çalıştığım husus, CHP’nin bugünkü durumunun kendi içinde özgünlük taşıdığı ve diğer örneklerle benzeştirilebilmesinin oldukça zor olduğudur. O sebeple partideki fiili bölünmeyi kurultay marifetiyle çözemeyen ve bunu mahkemeye intikal ettirerek sorunu daha da karmaşık hale getiren CHP, diğer örneklerle negatif ayrışan bir parti içi bölünme örneği gösteriyor.

Hukuki alana taşınan bir durumun yarattığı çatışmanın dışında tarafların CHP’yi nerede konumlandıracakları ve ne tür bir siyaset yapacaklarıyla ilgili de ciddi muğlaklıklar söz konusu. Parti programı, ideolojik çerçeve ve dış politika öncelikleri gibi konularda CHP içindeki tarafların ne düşündükleri önemli. Nitekim bir yol ayrımı durumunda, seçmen sadece yol ayrımına neden olan hikayeyi değil partilerin sonrasında neler yapacakları üzerine de bir arayış içerisinde olacaktır.

Trump’ın birden çark edip, Avrupa’yı ve oradaki NATO dayanışmasını elinin tersi ile itip İsrâil ile berâber ağırlığını Ortadoğu’ya vermesi dengeleri alt üst etti. Bunu duygusal sâikler üzerinden sâdece Evangelikalllerin İsrâil seviciliğe ile izah etmek eksik kalacaktır. Evet bu da mühim bir rol oynuyordu. Lâkin bu esasta ABD’nin, Akdeniz, Basra Körfezi, Kızıldeniz, Hint Denizi, Hazar ve Türkistan’ı içine alan farklı bir dâirede Çin’e karşı, hattı hafif tertip güneye kaydıran daha kapsamlı bir coğrafyayı merkeze alması mânâsına geliyordu. Başka bir açıdan anlatmak icap ederse, Rusya burada “doğrudan” hedeften çıkıyordu. Ama bunu abartmamak lâzım gelir. Alaska manzarası ABD ile Rusya arasında yaşanan bahar havasının, mesele Hazar, Kafkasya ve Türkistan coğrafyası devrede olduğu için geçici olduğunu düşündürüyor.

İran ve Pâkistan burada kilit bir rol oynuyordu. Pâkistan uzun zamandır Çin ile yakın bağlar geliştirmiş, Gwadar gibi çok kritik bir limanı Çin’e kazandırmıştı. Bunun ikizi ise İran’daki Çabahar’dı. İran ise ABD’ye karşı Rusya ve Çin ile derin münâsebetler inşâ etmişti. İlk olarak Belûcistan meselesini kaşıdılar ve İran ile Pâkistan’ı karşı karşıya getirmek istediler. Bu plân tutmadı. İkinci olarak ise Hindistan ile Pâkistan’ı çatıştırdılar. Pâkistan bu savaşta Çin teknolojisinin üstünlüğü ile çok baskın çıktı ve moral bir üstünlük kazandı. Hatırdan çıkarmamak gerekir ki, Pâkistan-Batı ilişkileri İran-Batı ilişkilerinden hayli farklıdır. Pâkistan ABD-Çin rekâbetinde daha çok orta yolcu bir konumda seyreder. Bunun sebebi müzmin düşmanı Hindistan’ın Rusya ile sâhip olduğu derin târihî bağlarıdır. ABD işte bunu kullanarak Pâkistan ile Çin arasına kama gibi giremedi ama hayli sokuldu.

İran giderek daha fazla hedefe giriyordu. Nihâyet olan oldu ve mâhut savaş patladı. İsrâil’in hesapları İran’ın dize getirilmesi sâyesinde Abraham anlaşmalarını büyüterek Ortadoğu’da tam bir hâkimiyet sağlamak ve Hindistan-Basra Körfezi hattını tekeline almaktı. Bunu tek başına yapamayacağı ortadaydı. ABD’yi yanına alarak İran’a saldırdı. Ama netice tam bir hüsrân oldu. Çin ve Rusya’nın desteğini alan İran bu savaşı kazandı. ABD Körfez’deki hâkimiyetini büyük ölçüde kaybetti. Şimdi ABD ve İsrâil Basra Körfezinde ve Kızıldeniz’de debelenip duruyor. Daha geniş bir çerçevede bakacak olursak diğer kazanan Çin oldu.

ABD diğer bir atağını Hazar’da yaptı. Trump, Aliyev ve Paşinyan’ı yanına alarak Zengezur Koridoru’na çöktü. Ermenistan’da Batı yanlısı Paşinyan seçimleri kazandı. (İki müttefik, Hindistan ve İsrâil’in ağırlıklarını Ermenistan ve Âzerbaycan arasında ayrıştırmasını tamâmen danışıklı bulduğumu ilâve etmeliyim). Avrupa (AB+Birleşik Krallık) ile ABD’nin bozulan ilişkileri tuhaf bir şekilde Hazar’da yeniden rayına giriyor. Bununla da kalmıyor ve Asya içlerine doğru uzuyor. Kazakistan ve Özbekistan tedricen Batı çizgisine meylediyor. Bu manzaralar, ABD ile Rusya’nın arasındaki bahar havasını kışa çevirmeye namzet. Buna mukâbil, aynı hâdiseler Çin-Rusya yakınlaşmasını da derinleştirmekte olduğunu da kaydetmeliyiz.

Burada Türkiye’nin hissesine düşenler ise maalesef eriyor. Bir defâ Türk Devletleri Topluluğu büyük bir yara alıyor. İkincisi Zengezur Koridoru esâsen Çin’in Orta Kuşak Projesi olduğu çok defâ ihmâl ediliyor. Trump’ın koridora çökmesi ve tesir sâhasını Orta Asya içlerine doğru büyütmesi ve bu hattın ABD ve AB’nin kontrolüne girmesini ne Çin ne de Rusya kabûl edecektir. Hazar’dan başlayacak bir yırtık Asya içlerine doğru işleyecektir. Bu da ekonomik beklentileri kuşa çevirecek olan yeni savaşlar demektir. Batı’nın Hazar’a çökme teşebbüsünün bugüne kadar tek bir somut çıktısı oldu: Hazar kaynaklarının İsrâil’e bağlanması isitkâmetindeki plân büyük ölçüde hayâta geçti. İsrâil hiçbir mânaya takılmadan Âzerbaycan’ın tabiî kaynaklarına ulaşıyor. Buna ek olarak hat Sûriye’ye de ulaştı. (Chevron son olarak sessiz sedâsız bir şekilde Sûriye’nin petrol kaynaklarına da çöktü). Hesaplar çok açık: Tekmil teşebbüsler Hazar ve Körfez kaynaklarının Çin akışına mâni olmak ve bunların bir kısmını İsrâil’e bağlayarak Batı’nın kontrolüne sokmak.

Meselenin elbette bir de Akdeniz boyutu var. İsrâil evvel emirde Levant coğrafyasını mutlak olarak kontrol etmek istiyor. Lübnan’a saldırmasının ve Güney Sûriye’de işgâle girişmesinin sebebi bu. Buradaki rakibi ise tereddütsüz Türkiye. Türkiye’nin jeopolitik üstünlüğü çok canını sıkıyor. Çünkü Hazar ve Körfez’in kaynaklarını Batı’ya aktarmanın en mâkûl hattı Türkiye. İsrâil ısrarla, hiç de ekonomik olmamakla berâber Hindistan-Körfez -İsrâil -Güney Kıbrıs -Yunanistan hattında ısrar ediyor. Fransa ve ABD buna destek veriyor. Türkiye’nin Mâvi Vatan açılımı üzerinden Akdeniz’deki kaynaklarına sâhip çıkması ise onları bilhassa çileden çıkarıyor. (Bennet’in Türkiye’yi İran’dan da beter bir düşman olarak ilân etmesi boşuna değil). Yunanistan ile berâber mütemâdiyen Türkiye’yi sıkıştırıp tehdit ediyor. Türkiye şimdiye kadar bu tahrikleri, yer yer lüzûmundan fazla soğukkanlı bir şekilde karşılamakla iktifâ etti. Bu iki buçuk devletin Türkiye ile doğrudan savaşmayı göze alabileceklerini zannetmiyorum. Ağır bir bedel ödeyeceklerini kendileri de biliyor. Ama buna rağmen tahriklerine devâm etmelerinin gizli başka bir sebebi olduğunu düşünüyorum. Bunun iki ayağı var. İlki, Türkiye’yi sıkıştırıp R4 üzerinden Körfez başta olmak üzere Ortadoğu’nun hâmiliği rolüne itip İran ile meşgul edip Akdeniz’den kesmekten ibâret. İkincisi ise NATO’yu devreye sokup Karadeniz’de Türkiye ile Rusya’yı karşı karşıya getirmek. Karşılığında neler vaad ettiklerini tam olarak bilmesem de bunların büyük bir tuzak olduğunu ve neticede Türkiye’ye büyük külfetler doğuracağını görebiliyorum.

Evet hikâye denizlerde yaşanıyor. Akdeniz, Karadeniz, Hazar, Basra, Kızıldeniz ve Hint Denizi. Burada bizim için öncelik Akdeniz ve onun bir parçası olan Karadeniz’dir. Hazar ve uzantısında, Körfez, Kızıldeniz ve Hint Denizi’ndeki kapasitemizi de belirleyecek olan temelde Akdeniz’deki ağırlığımızdır. Türkiye Karadeniz’de bugüne kadar başarıyla devâm ettirdiği tarafsızlık siyâsetinden asla sapmamalı, Barrack gibilerin tahriklerine kapılıp bizi İran ile karşı karşıya gelmekten imtina etmelidir. Akdeniz’de ise yapılacak çok iş var. Akıl vermek gibi bir huyum yoktur ama; İsrâil-Fransa-Yunanistan Türkiye’nin karşısına çıktıysa biz de ne için İtalya-İsrâil ve Cezâyir ile anlaşmayalım? Onların tatbikatlarına biz de ne için bir başka üçlü olarak cevap vermeyelim? Balkanlar da bunun başka bir boyutu. Filibe-Arnavutluk hattında Müslüman ağırlığını mutlaka devreye koyup Adriyatik’de ne için varlık kazanmayalım? Heybeliada Okulu’nu açalım; iyi hoş da karşılığında ne için Batı Trakya Türklerinin statüsünü masaya koymayalım?...

ÖZEL'İ GÖREVDEN ALMADIK

Öta yandan CHP Genel Merkezi'nden bazı basın yayın organlarında yer alan 'Kılıçdaroğlu Grup Başkanlığı görevine Tekirdağ Milletvekili Faik Öztrak’ın getirmek üzere Meclis Başkanlığı'na dilekçe verdi' yönündeki haberlere dair açıklama yapıldı. Sosyal medya hesabından açıkalama yapan CHP Sözcüsü Müslüm Sarı, "Genel Merkezimizin böyle bir tasarrufu olmamıştır. Söz konusu haberler gerçeği yansıtmamaktadır" dedi. Kılıçdaroğlu'nun grup yönetimini değiştirmek istediği ve bunu da atama yoluyla gerçekleştirmek istediği biliniyor. Ancak bu yönde atılacak adımların önünde hukuki engeller bulunuyor. TBMM İçtüzüğü ile CHP Parti Grubu İç Yönetmeliği'nde grup başkanı ve grup başkanvekillerinin genel başkan tarafından atanmasına imkân tanıyan bir düzenleme bulunmadığı, grup yönetiminin milletvekillerinin iradesiyle belirlendiği vurgulanıyor.

Özel’e helikopter bakmış

AK Parti bir Türkiye kitabıdır

CHP'de mutlak butlan krizi sonrası yeni iddia: 86 vekil ABP'ye geçiyor

60’DAN FAZLA VEKİLLE GÖRÜŞTÜ

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'na yakın isimlerin de katıldığı görüşmelerde Özel'in 60'tan fazla milletvekilinin öneri ve değerlendirmelerini dinlediği öğrenildi. Vekillerin yeni partiye mesafeli isimlerden oluştuğu ve Özel'in fikir alışverişinde bulunmak için bu görüşmeleri yaptığı öğrenildi. Edinilen bilgiye göre, görüşmelerde milletvekillerinden bazıları, partideki mücadelede Özel'in yanında yer alacaklarını ifade etti. Ancak aynı vekillerden bazıları, CHP'den ayrılarak yeni bir parti kurulması ihtimaline ilişkin ciddi çekincelerini de dile getirdi.

PARTİYİ ASLA BIRAKMAYALIM

Bir milletvekili, atadan, dededen CHP'li olduğunu, partiyi bırakamayacağını ifade ederek, "Yeni partiyi kurdunuz; 81 il ve 973 ilçede nasıl örgütleneceğiz? Bunun için ciddi mali kaynak gerekir. Propaganda ve lojistik için de yüksek bütçelere ihtiyaç var. Yeni parti kurmak o kadar kolay mı" değerlendirmesinde bulundu. Kılıçdaroğlu'na yakınlığıyla bilinen bir vekilse, "CHP'de tek kişi bile kalsam ayrılmam. Partimi asla bırakmam" diyerek ayrılık seçeneğine karşı olduğunu dile getirdi. Vekiller ayrıca 80'li ve 90'lı yıllarda merkez sol ve merkez sağ oyların bölündüğünü bu yüzden çok seçim kaybedildiğini söyledi. Sağda birliği savunan Süleyman Demirel'e 'bir bilen', solda bütünleşmeyi reddeden Bülent Ecevit'e ise 'bir bölen' denildiğini hatırlatan bir vekil, Özel'e "Tarihi tekerrür ettirmeyin" uyarısında bulundu.

YENİ PARTİYİ İMAMOĞLU İSTİYOR

Toplantılarda bazı milletvekilleri, CHP'den ayrılarak yeni parti kurulması fikrinin Ekrem İmamoğlu cephesinden geldiğini savundu. Buna karşılık Ekrem İmamoğlu'na yakın bazı milletvekilleri ise yeni parti kurulmasının geciktirilmemesi gerektiğini savunarak, "Geç kalıyoruz" uyarısında bulunduğu öğrenildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, AK Parti’nin 33. İstişare Toplantısı açılış konuşmasında konuyu başörtüsüne getirdi ve şunları söyledi: “Başörtüsü bu toprakların normalidir; inşallah ebediyen de normal olacaktır. Bakın bu yeni normal de değildir, tüm zamanların normalidir”.

Geçtiğimiz hafta içinde yine başörtüsüne ve başörtülülere yönelik saldırılara şahit olduk. Belli ki bu saldırılar Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı da rahatsız etmiş.

Erdoğan, başörtüsüne yönelik münferit saldırıları konu etmek yerine konuşmasında genel bir değerlendirme yapıyor. Bu değerlendirmeyi, malumun ilamı, ya da galatı meşhurla malumun ilanı olarak okumak isabetli olacaktır. Erdoğan’ın bu ilamı ya da ilanı, başörtüsü mücadelesinde tarihî bir dönüm noktasına tekabül ediyor. Erdoğan, “başörtüsü bu toprakların normalidir” derken adeta dosyayı mühürlüyor ve kapatıyor.

Cumhuriyet elitleri Türkiye’de yeni bir toplum “yaratmak” istediler. Bu yeni toplum Batı’daki toplumların bire bir aynısı olacaktı. Bu yeni toplum, Batılılar gibi giyinecek, onlar gibi yiyip içecek, onlar gibi eğlenecek, onlar gibi düşünecek, onlar gibi inanacak, onlar gibi yaşayacaktı.

Yeni rejim, bütün gücünü ve sermayesini bu yeni toplumu “yaratmak” için kullandı. Cumhuriyet elitlerinin yeni bir toplum “yaratmak” için belirlediği kriterler tabii olarak “standart” ya da “normal” olarak tescillendi. Bu, aynı zamanda, toplumu var eden kodlara, genlere, fıtrata, kültüre, alışkanlıklara, geleneklere, düşünceye, inanca hatta coğrafyaya savaş açmak demekti.

Yani bütün normaller anormal, bütün standartlar standart dışı, bütün makuller saçma, meşrular gayri meşru, bütün tabiiler sun’i sayıldı.

Türkiye’de 1960’larda başlayan başörtüsü eylemleri, bir standardın, bir normalin, makulün, meşrunun, doğalın savunulması yerine daha çok “marjinal” bir hakkın teslim edilmesi şeklinde ilerledi.

Bugün de hala toplumun büyük kesimi, Batılı, kapitalizmin ve modanın esareti altında ve kadın bedeninin istismarı temelinde şekillenen giyim tarzının “standart” ve “normal” olduğunu, tesettürün “yeni”, “marjinal”, “standart dışı”, “genelden farklı” olduğunu düşünüyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan işte tam olarak bu yerleşik kalıba itiraz ediyor. Her ne kadar kapitalizmin, modanın ve emperyalizmin “standart” ve “normal” olarak dayattığı “köle tarzı” giyinmeyi eleştir(e)mese de, tesettürün, kendi ifadeleriyle, “marjinal, radikal, ekstrem, standart dışı” olmadığını, “bu milletin öz kültürü, öz geleneği” olduğunu, bunun da ezelî ve ebedî normal olduğunu ilam ve ilan ediyor.

Erdoğan’ın bu sözleri tarihidir. Erdoğan, bir “normal”in, “bir standart”ın çizgisini çekmiştir. Kimsenin dile getiremediği gerçeği yine cesaretle dile getirmiş, yerleşik kalıba itiraz etmiş, normal diye, standart diye dayatılana söz söylemese de normali ve standardı belirlemiştir.

Dün tesettür “biz de varız” tadında hafif ezik, hafif çekingen, epeyce ürkekti; Erdoğan’ın konuşması bize bir kez daha ülkenin sahibi ve normalin, standardın muhafızı ve belirleyicisi olduğumuzu hatırlattı.

Şimdi artık kapitalizmin, modanın, emperyalizmin dayatması, kadın bedenini istismar eden, kadını esaret altına alan, kadını köleleştiren giyim tarzı da özgürce konuşulabilir, eleştirilebilir mi? Erdoğan böyle bir özgürlüğün kapısını araladı; o kapıdan cesaretle girmek gerekiyor.

BİZ KENDİMİZİ HESABA ÇEKTİK

“Siyasete yeni soluk kazandırdık. Millet bizi hesaba çekmeden biz kendimizi hesaba çektik. Her adımı başarıyla dolu çeyrek asırlık destan yazdık. 25 yıldır bu ilkelerimizden taviz vermedik. Farklı düşüncelere kapımızı kapatmadık. 25 yıldır ufkumuzu genişletmekten vazgeçmedik. AK Parti kitabına yeni sayfalar ve karakterler eklemekten geri durmadık. Geleceğe dönük hedeflerimiz elden geçirildi. Partimizin önümüzdeki dönem hedeflerini oluştururken bunları göz önünde bulunduracağız. Organizasyonun başarılı şekilde geçmesini sağlayan Genel Sekreterliğimiz ve Medya Başkanlığımızı tebrik ediyorum. Toplantımızın hayırlar getirmesini Allah’tan niyaz ediyorum.

TÜRKİYE’Yİ DÜNYAYA AÇTIK

25 yıl önce milletimizin umudu olarak yola çıktık. Bugün ise sadece Türkiye’nin değil, sınırlarımızın ötesinde yaşayan yüz milyonlarca insanın da umut kaynağı hâline geldik. Daha önce hiçbir siyasetçinin gitmediği ilçelere, beldelere, köylere gittik. Sadece Türkiye’yi değil, Avrupa’dan Asya’ya, Afrika’dan Latin Amerika’ya dünyanın dört bir yanını ziyaret ettik.

TÜRK NEREDE BEKLENİYORSA ORADA OLMAYA GAYRET ETTİK

En sıkıntılı zamanlarında Somalili kardeşlerimizi yalnız bırakmadık. Arakan’daki dramı dünyaya duyurduk. Pakistan’ın zor günlerinde yanında olduk. İsrail’in devlet terörü karşısında Filistinli kardeşlerimize destek verdik. Nerede bir haksızlık, nerede Türkiye’nin yardımına ihtiyaç duyuluyorsa, Türk nerede bekleniyorsa tüm imkânlarımızla orada olmaya gayret ettik.

LEFKOŞA VE BAKÜ SİZE BAKIYOR

AK Parti sadece 86 milyonun değil, aynı zamanda ümmetin de umududur. Gazze’nin yegâne umudu sizlersiniz. Ayağa kalkmakta olan Şam’ın, küllerinden yeniden doğan Halep’in, Hartum’un, Beyrut’un, Trablusşam’ın, Trablusgarp’ın umudu sizlersiniz. Lefkoşa size bakıyor. Bakü size bakıyor. Saraybosna, Üsküp, Bağdat ve Basra size bakıyor.

ELEŞTİRİLERE DAHA FAZLA KULAK VERECEĞİZ

Biz gönüller yaparak, gönüller kazanarak bugünlere geldik. Teşkilatımız her an vatandaşımızla hemhal olacak. Bize geleni başımızın tacı edeceğiz, bize gelmeyeni gidip arayıp bulacak, hal hatır soracak, derdini dinleyeceğiz. Tebrik ve takdirler kadar, hatta onlardan daha da fazla eleştirilere kulak vereceğiz. Kibirden özellikle uzak duracağız, tevazuyu elden bırakmayacağız. İktidar partisi demek hacet kapısı, dert kapısı, derman kapısı demektir. Vatandaşlarımızın ilettiği sorunlara bigane kalmayacak, çare bulmaya çalışacak, çare bulamıyorsak imkanlarımızı daha da zorlayacağız. Allah’ın izniyle çeyrek asırlık destana yeni zaferler eklemeye hep birlikte devam edeceğiz.”

Soykırımın hesabı şüphe yok ki sorulacak

1. Cumhurbaşkanı Erdoğan Gazze’de yaşanan soykırımın hesabının sorulacağını bir kez daha vurguladı: “Kim ki şahsi hırslarına yenik düşer, bilsin ki aziz milletimizin de kardeş coğrafyalarında ümmetin de vebali üzerindedir. Bizim mazlumlara karşı mesuliyetimiz vardır. Bakınız. Gazze’de bir arabada yakınlarının cesetleri arasında sıkışmış hâlde ambulans bekleyen, bu sırada sağlık çalışanı ile birlikte dua eden, Kur’an okuyan Hint Recep yavrumuzu kasten öldürdüler. Annesinin emzirdiği bebeği nişan alarak kasten öldürdüler. Parklarda, okullarda, hastanelerde, köylerde masum yavruları kasten öldürdüler. Dünyayı daha tanımadan, daha ne olup bittiğini anlamadan binlerce bebeği, ağzı süt kokan binlerce sabiyi şehit ettiler. Orada, Gazze’de bir soykırım yaşandı. Hâlen de saldırılar devam ediyor. Bu soykırımın hesabı hiç şüphe yok ki sorulacak. Sorulacak. Sorulacak. Bunu ihmal edemeyiz. Bu soykırımın hesabını Allah izin verirse işte bu kadro soracak.”

2235 yıllık şanlı tarih

1. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nın 2235’inci kuruluş yıl dönümünü sosyal medya hesabından kutladı: “2235 yıllık şanlı bir tarihe sahip olan Türk Kara Kuvvetlerimizin kuruluş yıl dönümünü canıgönülden tebrik ediyorum. Aziz şehitlerimizi rahmetle yad ediyor, Türk Silahlı Kuvvetlerimiz ile Kara Kuvvetlerimizin tüm yiğit neferlerine Rabb’imden muvaffakiyetler diliyorum.”

Aybüke Yalçın’ı, Selim Kiraz’ı, Mustafa Cambaz’ı hatırlayın...

Cumhurbaşkanı teşkilat üyelerine şöyle seslendi:

Kardeşlerim, tüm kalbimle söylüyorum; yükünüz çok ağır. Ama siz bu yükün altına bilerek, isteyerek, gönüllü olarak girdiniz. Yaptığınız ve yapacağınız her işte, atacağınız her adımda Hind Receb’in o güzel gözleri, o masum gözleri gözünüzün önüne gelsin. Eren Bülbül’ü hatırlayın, Aybüke Yalçın’ı hatırlayın, Ayşenur Alkan’ı hatırlayın, Mehmet Selim Kiraz’ı hatırlayın, Ömer Halisdemir’i, Halil Kantarcı’yı hatırlayın, Şehit Mustafa Cambaz’ı hatırlayın. 15 Temmuz gecesi kurşunların hedefi olan yol arkadaşlarımızı hatırlayın. Onların henüz 16-17 yaşındayken acımasızca hayattan kopartılan evlatlarını, kardeşlerimizi hatırlayın. Bu kadro, bu aziz kadro; bugüne kadar Hz. Peygamber’in, Ehl-i Beyt’in, evliyanın, ulemanın, ecdadın, şehitlerimizin, gazilerimizin, din, vatan, bayrak uğruna can veren kahramanların, mazlumların hatırasına sahip çıkmış bir kadrodur, sahip çıkmaya da devam edecektir.

Yorulan kenara çekilsin

Cumhurbaşkanı Erdoğan teşkilatlara net mesajlar verdi:

Yapmanız gereken, davanıza dört elle sarılmak, üzerinizdeki emanetin hakkını vermek, daha çok çalışmak, daha çok gayret etmektir. Yorulan varsa buyursun, kenara gelsin dinlensin. Kenara gelmeyen de meydanın hakkını versin. Boşa harcayacak tek bir saniyemiz bile yok. Caddeyi, sokağı asla boş bırakmayacağız. Her büyükşehirde, ilde, ilçede, beldede, köyde teşkilatımızın en az bir üyesiyle tokalaşmayan, konuşmayan, tanışmayan kimse kalmayacak. Medya tamam, sosyal medya tamam, ama bizim hareketimiz ruberu, muhabbet üzerine kuruludur.

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Bu soykırımın hesabı hiç şüphe yok ki sorulacak sorulacak sorulacak

Yurt dışına çıkışı tespit edildi: Tamar Tanrıyar hakkında yakalama kararı

Cumhurbaşkanı Erdoğan: 'Türkiye ümmetin umududur'

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk Kara Kuvvetlerinin kuruluş yıl dönümünü kutladı

TEKRAR MUVAZZAF OLAMAYACAKLAR

Teklife göre askerlik hizmetini yapan yükümlüler hariç olmak üzere, Türk Silahlı Kuvvetleri’nden herhangi bir nedenle ayrılan subaylar, kanunda belirtilen istisnalar dışında yeniden muvazzaf olarak göreve dönemeyecek.

UZMAN ERBAŞA KAMUDA İSTİHDAM

Düzenleme ayrıca en az 7 yıl görev yaptıktan sonra ayrılan, 41 yaşını doldurmamış, olumlu nitelik belgesine sahip sözleşmeli erbaş ve erlere, kamu kurumlarında yüzde 10 kontenjan ayrılarak infaz ve koruma memurluğundan zabıta ve itfaiye erliğine kadar çeşitli kadrolara atanma imkanı sağlanacak. Uzman erbaşlığa geçişte ise fiziki yeterlilik, değerlendirme testi ile yazılı ve/veya mülakat sınavında başarılı olma şartı getiriliyor.

12’NCİ YARGI PAKETİ GÖRÜŞÜLECEK

Genel Kurul’un gündemindeki 12. Yargı Paketi ile yargı süreçlerini hızlandırmaya yönelik önemli düzenlemeler hayata geçirilecek. Buna göre idare mahkemelerinde tek hakimle görülebilecek davaların kapsamı genişletilecek, duruşmalar arasındaki süre en fazla üç ay olacak ve hukuki değerlendirme yapılabilecek konularda gereksiz bilirkişi görevlendirilmesi halinde disiplin yaptırımı uygulanabilecek.

TBMM Başkanı Kurtulmuş Bulgar mevkidaşıyla görüştü

TSK personeline yeni haklar geliyor: Kamuya atama şartları değişecek

12. Yargı Paketi ne zaman yasalaşacak? Meclis’te bu hafta neler görüşülecek, gündemde hangi yasa teklifleri var?

Üniversiteler uzun zamandır bilgi üretiminin merkezi olmaktan çok, bilgiyi tasnif eden kurumlar olarak varlıklarını sürdürmeye yönelmiş durumdalar. Oysa bir yandan da dijital devrim ve özellikle yapay zekâ, bu rol dağılımını kökten değiştirmeye başlamış durumda. Bugün artık üniversitenin dışında üretilen bilginin hacmi, birçok üniversitenin kendi içinde ürettiğinden daha büyük ve daha hızlı dolaşıma giriyor. Bu yeni durum, yalnızca eğitim yöntemlerini değil, üniversitenin varlık sebebini de yeniden tartışmaya açıyor. YÖK’ün geçtiğimiz günlerde aldığı “Mikro Yeterlilikler Çerçevesi” kararı tam da bu tartışmanın Türkiye’deki ilk önemli kurumsal yansımalarından biri olarak bana çok anlamlı ve isabetli bir adım geldi.

Düzenleme dikkatle incelendiğinde, üniversite eğitiminin sınırlarını yeniden çizen önemli bir zihniyet değişikliği görülüyor. YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar’ın verdiği bilgilere göre bundan böyle öğrenciler, mezuniyet için gerekli AKTS yükünün yüzde 10’una kadar olan kısmını üniversite dışında kazandıkları yetkinliklerle tamamlayabilecekler. Teknoloji akademilerinde, araştırma merkezlerinde, sektör eğitimlerinde, uygulamalı programlarda ve dijital öğrenme platformlarında edinilen bilgi ve beceriler, üniversitelerin belirleyeceği akademik ölçütler çerçevesinde tanınabilecek; başarıyla tamamlanan programlar ise uluslararası standartlara uygun dijital sertifikalar ve dijital rozetlerle belgelenecek, transkriptlere ve diploma eklerine işlenecek.

İlk bakışta teknik görünen bu düzenleme, gerçekte üniversitenin bilgiye bakışını değiştiren tarihî bir adım niteliğindedir, tabi düzenlemenin ne kadar etkili ve vizyona uygun bir biçimde uygulanabileceği konusunu boş geçmeden.

Cumhuriyet tarihi boyunca yükseköğretim üzerine çok sayıda reform yapıldı. Dünyadaki tartışmalara ve işlevine ve rolüne referansla Üniversitelerin özerkliği tartışıldı, merkeziyetçilik tartışıldı, Bologna süreci konuşuldu, katsayı sistemi değiştirildi, üniversite sayısı artırıldı, falan. Bütün bu tartışmaların ortak varsayımı aslında bilginin meşru üretim ve öğretim mekânının üniversite olduğuydu.

Doğrusu bu düzenleme aynı zamanda bu varsayımın kendisinin de değişmeye açıldığını gösteriyor.

Modern üniversite, sanayi toplumunun ihtiyaçlarına göre şekillendi. Standart müfredatlar, standart diplomalar ve belirli meslekler için yetiştirilen insan kaynağı bu modelin temelini oluşturuyordu. Bir öğrenci üniversiteye giriyor, dört ya da beş yıl boyunca belirli bir programı takip ediyor, mezun oluyor ve çoğu zaman aynı bilgiyle meslek hayatını tamamlayabiliyordu. Bugün aslında fiilen ve piyasa şartlarında bu dengenin tamamen bozulmuş olduğuna dair mebzul miktarda alamet var.

YÖK’ün bu kararı aslında üniversitenin değişen sosyolojiyi yakalama ve ona uyum sağlama çabası açısından kayda değer.

Yapay zekâ basitçe yeni bir teknoloji olarak görülemez, o bilgi üretme biçimini değiştiren tarihsel bir kırılmadır. Hukuktan mühendisliğe, muhasebeden gazeteciliğe, tıptan mimarlığa kadar birçok alanda bilgi, müfredatların güncellenme hızından çok daha hızlı değişiyor. Bazı alanlarda üniversiteler yeni ders açmadan sektör bambaşka bir aşamaya geçmiş oluyor.

Daha önemlisi, bilgi artık üniversitelerin tekelinde üretilmiyor.

Dünyanın en başarılı yazılım geliştiricilerinin, veri bilimcilerinin veya yapay zekâ uzmanlarının önemli bir kısmı klasik üniversite eğitiminin dışında yetişiyor. Açık kaynak platformları, teknoloji şirketleri, araştırma laboratuvarları ve dijital öğrenme ağları bugün bilgi üretiminin en dinamik merkezleri hâline gelmiş bulunuyor.

YÖK’ün mikro yeterlilik uygulaması tam da bu gerçeğin kabul edilmesi anlamına geliyor. Üniversite, ilk defa kendi dışında kazanılmış nitelikli bilgi ve becerileri belirli akademik ölçütler içinde tanımaya hazırlanıyor. Gerçi bu, üniversitenin bilgi üzerindeki otoritesinden vazgeçmesi değil; bilakis o otoriteyi yeni şartlara göre yeniden tanımlaması olarak görülmeli.

Nitekim düzenlemede özellikle yapay zekâ, veri bilimi ve dijital teknolojilerin öncelikli alanlar arasında sayılması tesadüf değildir. Çünkü bugün en hızlı dönüşen alanlar bunlardır. Dört yıllık bir lisans programı tamamlanıncaya kadar yapay zekâ dünyasında birkaç paradigma değişebiliyor. Üniversitenin bu değişim hızını tek başına müfredat revizyonlarıyla yakalaması artık mümkün görünmüyor. Mikro yeterlilikler tam da bu boşluğu doldurmayı hedefliyor.

Bu noktada dünyadaki gelişmelere bakmakta fayda var.

Özellikle Çin, yapay zekâ çağının eğitim sistemini kurma konusunda son derece cesur adımlar atıyor. Yapay zekâ araştırmalarına yaptığı devasa yatırımların yanında üniversitelerini de yeniden yapılandırıyor. Birçok klasik bölüm gözden geçiriliyor; yapay zekâ okuryazarlığı bütün disiplinlerin ortak yeterliliği hâline getiriliyor. Üniversiteler teknoloji şirketleriyle, araştırma merkezleriyle ve dijital öğrenme platformlarıyla iç içe çalışıyor. Çünkü Çin›in gördüğü gerçek şudur: Yapay zekâ yalnızca yeni teknolojiler üretmeyecek; yeni meslekler, yeni öğrenme biçimleri ve yeni üniversite modelleri de üretecektir.

Önümüzdeki yılların en büyük tartışması budur.

Yapay zekâ birçok mesleği tamamen ortadan kaldırmayabilir; fakat neredeyse bütün meslekleri yeniden tanımlayacağı artık güçlü bir ihtimal değil, gözle görülen bir gerçekliktir. Bugün üniversitelerde okutulan birçok bilgi, öğrenciler mezun olmadan eskimeye başlamaktadır. Bu nedenle geleceğin en değerli becerisi, belirli bir bilgiye sahip olmak değil; sürekli öğrenebilmek olacaktır.

Bu gelişmelerden üniversitenin muaf olması, kendini muaf sayması mümkün değil.

Bilgiyi ezberleten bir kurum olmaktan çok, bilgiyi seçebilen, doğrulayabilen, farklı disiplinleri ilişkilendirebilen, eleştirel düşünebilen ve yapay zekâyı doğru kullanabilen insanlar yetiştiren bir kuruma dönüşmek zorundadır.

Elbette bu dönüşümün riskleri de vardır.

Her dijital sertifikanın veya her çevrim içi eğitimin akademik değer taşıdığı söylenemez. Düzenlemenin başarısı, üniversitelerin kalite güvencesini ne ölçüde sağlayabileceklerine bağlı olacaktır. Nitekim YÖK de hangi eğitimlerin akademik olarak tanınacağı konusunda son sözü üniversite senatolarına bırakmıştır. Asıl tartışma bundan sonra başlayacaktır: Hangi bilgi gerçekten üniversite düzeyinde bir kazanımdır? Hangi beceri akademik krediye dönüşebilir? Üniversitelerin bu sorulara vereceği cevap, sistemin başarısını belirleyecektir.

Bütün bunlara rağmen şu gerçeği teslim etmek gerekir: Türkiye uzun yıllar yükseköğretimde erişimi ve niceliği tartıştı. Şimdi ise niteliği ve öğrenmenin mahiyetini tartışmaya başlıyor. Bu başlı başına önemli bir zihniyet değişikliğidir.

YÖK’ün attığı adım, elbette tek başına yükseköğretimin bütün meselelerini çözmeyecektir. Fakat bu adım, Türkiye’nin yapay zekâ çağının meydan okumasını gördüğünü göstermesi bakımından önemlidir.

Üniversitenin “bilgi yalnızca benim duvarlarım arasında üretilir” kibrinde olmaması önemlidir. Elbette mesele kampüs dışındaki eğitimlerin transkripte işlenmesinden ibaret değil, yapay zekâ çağında üniversite fikrinin yeniden inşasıdır.