Dün etkili olana sağanak sırasında bir işçi, cep telefonuyla yağmuru görüntülediği sırada hemen karşısındaki bir ağaca yıldırım düştü.

Yaşanan panik anları kameraya yansıdı.

Bolu’da samanlığa yıldırım düştü: Samanlık ve traktör alev alev yandı

ABD'de dehşet görüntüler: Yıldırım defalarca aynı yere düştü

Buna göre söz konusu ürünün ithalatına yönelik başlatılan ve İthalat Genel Müdürlüğünce yürütülen nihai gözden geçirme soruşturması tamamlanarak alınan karar yürürlüğe konuldu.

Soruşturma sonucu Çin menşeli ürüne yönelik önlemin yürürlükten kalkması durumunda dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu belirlendi.

Bu nedenle Çin menşeli laminant parke ithalatında dampinge karşı önlem, firmalara göre metrekare başına 1,60 dolar ile 2,40 dolar olarak uygulanacak.

Söz konusu önlem 5 yıl sonra yürürlükten kalkacak.

Yapay zeka bakıra rekor kırdırdı: Libresi 6,64 dolara ulaştı

İçişleri Bakanlığı talimat verdi: Akçakale'den Suriye'ye pasaport ile giriş ve çıkış sağlanacak

Fenerbahçe'de seçim ne zaman?

Bu maç nedeniyle, seçim tarihinin değişebileceği ifade edilmişti. Fakat Fenerbahçe’de seçim tarihi değişmedi. Fenerbahçe, Seçimli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı'nın 6-7 Haziran'da yapılacağını açıkladı.

Fenerbahçe'den yapılan açıklama şu şekilde:

"Kulübümüzün Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı, aşağıda belirtilen gündem maddelerini görüşmek üzere, 29-30 Mayıs 2026 tarihlerinde, saat 10.00’da, Zühtüpaşa Mahallesi, Recep Peker Caddesi Kapı No:3A ve No:5, Kadıköy/İstanbul adreslerinde yer alan Chobani Stadyumu Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Spor Kompleksi ile bitişik parselde bulunan eski Kenan Evren Lisesi arsasında yapılacaktır.

İlk toplantıda yeterli çoğunluk sağlanamadığı takdirde Genel Kurul, 6-7 Haziran 2026 tarihlerinde aynı yer ve saatte, aynı gündem ile çoğunluk aranmaksızın toplanacaktır.

Genel Kurul’a katılma hakkı olan üye tam sayısı 44.741’dir."

Fenerbahçeli eski yıldızın menajeri Galatasaray için İstanbul’a geldi: Transfer görüşmeleri başladı

Ederson’un menajerinden Fenerbahçe’ye uyarı: ‘Asensio da mutsuz’

https://www.yenisafak.com/embed/PointScoreEmbed/?id=1

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, "İsrailli bir bakanın, beraberindeki bir grup yerleşimciyle Mescid-i Aksa’ya düzenlediği baskını kınıyoruz. Müslümanlara ait kutsal bir mekan olan Mescid-i Aksa’nın tarihi ve hukuki kimliğini ihlal eden bu provokatif eylemler, bölgedeki gerilim ve istikrarsızlığı daha da derinleştirme riski taşımaktadır. Uluslararası topluma, Filistin halkının meşru haklarının korunması ve işgal altındaki Doğu Kudüs ile kutsal mekanlarına yönelik ihlallerin önlenmesi için sorumluluklarını yerine getirme çağrımızı yineliyoruz" denildi.

Kudüs'ten Ankara'ya övgü dolu mesaj: Şeyh Sabri Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 'İslam Birliği' Vizyonunu destekledi

Gaspçı İsraillilerden Mescid-i Aksa'ya 30 kez baskın: Tel Aviv ezanı yasakladı

Türkiye dahil 8 ülkeden İsrail'in Mescid-i Aksa'ya yönelik süren baskı ve ihlallerine ortak kınama: İnsancıl hukukun açık bir ihlali

Adalet Bakanı Akın Gürlek söz konusu soruşturmayla ilgili X'ten şu paylaşımı yaptı: "Adana Cumhuriyet Başsavcılığımızın koordinesinde yürütülen kapsamlı soruşturma kapsamında; yasa dışı bahis, nitelikli dolandırıcılık, rüşvet ve kara para aklama suçlarına yönelik 21 ilimizde 200 şüpheli şahsa yönelik gerçekleştirilen eş zamanlı operasyonla, milletimizin huzuruna ve ekonomimize kasteden çok katmanlı bir suç organizasyonuna ağır bir darbe indirilmiştir.

Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) raporları, teknik ve fiziki takip çalışmaları ile elde edilen deliller neticesinde; yaklaşık 100 milyar TL ve 2 milyar dolar seviyesinde suç gelirinin finansal sistem içerisinde aklandığının tespit edilmesi, yürütülen mücadelenin boyutunu tüm açıklığıyla ortaya koymaktadır.

Adalet, İçişleri ile Hazine ve Maliye Bakanlıklarımızın omuz omuza, büyük bir eş güdüm içinde sergilediği kararlı duruş; finansal suç örgütlerine ve yasa dışı bahis şebekelerine karşı asla taviz vermeyeceğimizin en net göstergesidir. Bu sabırla ve büyük bir dikkatle yürütülen operasyon dolayısıyla Adana Cumhuriyet Başsavcılığımıza ve Adana İl Emniyet Müdürlüğümüze teşekkür ediyorum. Vatandaşlarımızın alın terini ve geleceğini hedef alan her türlü suç yapısıyla mücadelemizi, aynı sarsılmaz iradeyle sürdüreceğiz."

RASİM OZAN KÜTAHYALI KİMDİR?

30 Nisan 1981 yılında İzmir'de dünyaya gelen Rasim Ozan Kütahyalı, köşe yazarı ve televizyon yorumcusu olarak biliniyor. Köşe yazarlığına 17 Mayıs 2008 tarihinde başlayan Kütahyalı, birçok gazetede yazarlık yaptı.

Rasim Ozan Kütahyalı, gazeteci Nagehan Alçı ile olan 13 yıllık evliliklerini 3 Ekim 2023'te anlaşmalı sonlandırdı.

Yasa dışı bahis operasyonu kapsamında Rasim Ozan Kütahyalı da İstanbul’daki evinde gözaltına alındı.

Gürlek, NSosyal hesabından yaptığı açıklamada milletin huzuruna ve ekonomiye kasteden katmanlı suç organizasyonuna ağır darbe indirildiğini vurguladı.

Bakan Gürlek, şunları kaydetti:

"Mali Suçları Araştırma Kurulu raporları, teknik ve fiziki takip çalışmalarıyla elde edilen deliller neticesinde, yaklaşık 100 milyar lira ve 2 milyar dolar seviyesinde suç gelirinin finansal sistem içerisinde aklandığının tespit edilmesi, yürütülen mücadelenin boyutunu tüm açıklığıyla ortaya koymaktadır. Adalet, İçişleri ile Hazine ve Maliye Bakanlıklarımızın omuz omuza, büyük bir eş güdüm içinde sergilediği kararlı duruş, finansal suç örgütlerine ve yasa dışı bahis şebekelerine karşı asla taviz vermeyeceğimizin en net göstergesidir. Bu sabırla ve büyük bir dikkatle yürütülen operasyon dolayısıyla Adana Cumhuriyet Başsavcılığımıza ve Adana İl Emniyet Müdürlüğümüze teşekkür ediyorum. Vatandaşlarımızın alın terini ve geleceğini hedef alan her türlü suç yapısıyla mücadelemizi, aynı sarsılmaz iradeyle sürdüreceğiz."

Bakan Gürlek: Yasa dışı bahis şebekesine eş zamanlı operasyon düzenlendi

21 ilde yasa dışı bahis ve suç örgütü operasyonu: 61 gözaltı

İçişleri Bakanı Çiftçi'den kritik açıklamalar: Türkiye güvenlikte yeni bir eşiğe geçti

Adalet Bakanı Gürlek duyurdu: Gökhan Böcek ve Özkan Yalım'dan etkin pişmanlık başvurusu

Sanal kumar vurgunu ortaya çıktı: 2.2 milyarlık yasa dışı bahis ağı çökertildi

Suudi Arabistan devletine bağlı madencilik şirketi Maaden’in CEO’su Bob Wilt, Körfez’den Kızıldeniz’e uzanan taşımacılıkta büyük artış yaşandığını belirterek hatta çalışan kamyon sayısının 3 bin 500’e ulaştığını açıkladı.

Riyad yönetiminin üretimi artırma talimatı verdiği Maaden’in, önümüzdeki 10 yılda 110 milyar dolarlık yatırım almasının beklendiği belirtilirken, şirketin nadir toprak metalleri alanında ABD’li MP Materials ve Pentagon’la işbirliği yaptığı aktarıldı.

Kızıldeniz’deki limanların fosfat ticareti için uygun olmaması nedeniyle bölgede prefabrik depolar kuruldu, aşındırıcı sülfürik asidin taşınabilmesi için özel boru sistemleri ve paslanmaz çelik tanker bölmeleri geliştirildi.

Suudi Arabistan’ın Yenbu Limanı’ndan çıkan fosfatların Cibuti, Tayland ve Arjantin’e ulaştırıldığı ifade edilirken, emtia araştırma şirketi CRU’dan Peter Harrisson bu sistemi “Suudi Arabistan’ın lojistik mucizesi” olarak tanımladı.

MSC ve Maersk gibi küresel taşımacılık şirketlerinin de Arap yarımadasındaki kara yollarını kullanmaya başladığı belirtilirken, uzmanlar bu sistemin deniz taşımacılığının yerini tamamen almasa da küresel ticaretin devamlılığı açısından kritik rol oynayabileceğini değerlendiriyor.

BAE merkezli market zinciri Spinneys’in Britanya’dan çıkan gıda ürünlerini Batı Avrupa, Mısır ve Suudi Arabistan üzerinden 16 günde Dubai’ye ulaştırdığı, Etihad Rail Freight’ın ise Füceyre Limanı’ndan Abu Dabi’ye yüzlerce araç taşıyarak ülkedeki ilk trenle otomobil sevkiyatını gerçekleştirdiği aktarıldı.

Yağışların; İç Anadolu’nun kuzey ve doğusu, İç Ege, Batı Karadeniz’in iç kesimleri, Orta Karadeniz, Bursa'nın güneyi, Bilecik, Çanakkale’nin doğusu, Isparta çevreleri, Burdur’un doğusu, Antalya’nın iç ve doğusu, Konya’nın kuzey ve batı ilçeleri, Sinop, Giresun çevreleri, Elazığ’ın kuzeyi ile Tunceli ve Bingöl çevrelerinde yerel kuvvetli olması bekleniyor.

Sarı kodlu uyarı yapılan iller hangileri?

Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM), 39 il için sarı kodlu uyarı verdi. Sarı kod verilen iller şöyle:

1. “Adana, Afyonkarahisar, Amasya, Ankara, Aydın, Balıkesir, Bilecik, Bolu, Burdur, Bursa, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Denizli, Eskişehir, Giresun, Isparta, Mersin, İzmir, Kastamonu, Kayseri, Konya, Kütahya, Manisa, Kahramanmaraş, Nevşehir, Niğde, Ordu, Samsun, Sinop, Sivas, Tokat, Yozgat, Zonguldak, Aksaray, Bartın, Karabük, Osmaniye, Düzce”

Marmara Bölgesi hava durumu nasıl?

Parçalı ve çok bulutlu, bölge genelinin aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, Çanakkale’nin doğusu, Balıkesir'İn güney ve batısı, Bursa ve Bilecik çevrelerinde yerel kuvvetli olması bekleniyor.

Ege Bölgesi hava durumu nasıl?

Parçalı ve çok bulutlu, sabah saatlerinden sonra bölge genelinin aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların bölgenin iç kesimlerinde yerel kuvvetli olması bekleniyor. Rüzgarın; İç Ege'de güneyli yönlerden kuvvetli ve yer yer kısa süreli fırtına (40-70 km/saat) şeklinde esmesi tahmin ediliyor.

Akdeniz Bölgesi hava durumu nasıl?

Parçalı ve az bulutlu zamanla çok bulutlu, bölge genelinin aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, Doğu Akdeniz'in iç kesimleri ile Isparta çevreleri, Burdur’un doğusu, Antalya’nın iç kesimlerinde yerel kuvvetli olması bekleniyor. Rüzgarın; iç kesimlerde güneyli yönlerden kuvvetli ve yer yer kısa süreli fırtına (40-70 km/saat) şeklinde esmesi tahmin ediliyor.

İç Anadolu Bölgesi'nde bugün hava nasıl olacak?

Parçalı ve az bulutlu zamanla çok bulutlu, bölge genelinin aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, bölgenin kuzey ve doğusu ile Konya’nın kuzey ve batı ilçelerinde yerel kuvvetli olması bekleniyor. Rüzgarın; güneyli yönlerden kuvvetli ve yer yer kısa süreli fırtına (40-70 km/saat) şeklinde esmesi tahmin ediliyor.

Batı Karadeniz Bölgesi'nde hava nasıl?

Parçalı ve az bulutlu zamanla çok bulutlu, bölge genelinin aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, bölgenin iç kesimleri ile Sinop çevrelerinde yerel kuvvetli olması bekleniyor.

Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi'nde hava bugün nasıl olacak?

Parçalı ve az bulutlu zamanla çok bulutlu, bölge genelinin aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, Orta kAradeniz'de yerel kuvvetli olması bekleniyor. Rüzgarın; Orta Karadeniz’in iç kesimlerinde güneyli yönlerden kuvvetli ve yer yer kısa süreli fırtına (40-70 km/saat) şeklinde esmesi tahmin ediliyor.

Doğu Anadolu Bölgesi'nde hava nasıl?

Parçalı ve az bulutlu zamanla çok bulutlu, bölgenin kuzey batısının aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, Elazığ’ın kuzeyi ile Tunceli ve Bingöl çevrelerinde yerel kuvvetli olması bekleniyor. Rüzgarın; bölgenin batısında güneyli yönlerden kuvvetli ve yer yer kısa süreli fırtına (40-70 km/saat) şeklinde esmesi tahmin ediliyor.

Güney Doğu Anadolu Bölgesi hava durumu bugün nasıl olacak?

Parçalı ve çok bulutlu, öğleden sonra bölgenin kuzeyinin aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

AFAD'dan Samsun'da selden etkilenenler için harekete geçti: 50 milyon lira acil yardım ödeneği

Havza’da selden geri kalan

Kırklareli'nde gök gürültülü sağanak etkili oldu

Bakan Özdemir duyurdu: Selden etkilenen iki il için 30 milyon lira kaynak

Anne ve 3 kişi tutuklandı

Aktepe'nin bulunamaması üzerine takipsizlik kararı verilen dosyanın, alınan ihbar üzerine yaklaşık 9 ay önce yeniden açılmasıyla gözaltına alınan 8 şüpheliden Aktepe'nin annesi G.Ç, komşusu S.Ö. ile 2 kişi tutuklandı.

1. Gencin öldürülmesi iddiasıyla yakalanan diğer şüphelilerden baba, dayı ve diğer 2 kişi ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Olay

1. Nazilli Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde Aydın İl Jandarma Komutanlığı bünyesindeki Jandarma Suç Araştırma Timi (JASAT), 2012 yılında kaybolan ve takipsizlik kararı verilen dosyayı 9 ay önce yeniden açmıştı.
2. Osman Aktepe'nin aile bireyleri ve olayla bağlantılı olabileceği değerlendirilen kişileri teknik ve fiziki takibe alan ekipler, gencin annesi, babası ve dayısının da bulunduğu 8 şüpheliyi dün gözaltına almıştı.
3. Şüpheliler, jandarmadaki işlemlerinin ardından Nazilli Adliyesi'ne sevk edilmişti.

Germencik'teki evlat cinayetinde yeni tutuklama: Kanlı mont yakalattı

Türkiye’nin konuştuğu cinayet anının görüntüleri ortaya çıktı

Samsun'da aile faciası: Baba evde vurularak öldürüldü

Su taşkınlarıyla ilgili Havza'da toplam 137 ihbar alındığı aktarılan açıklamada, Valilik, Büyükşehir Belediyesi ile tüm kamu kurum ve kuruluşlarının bölgeye sevk edilerek hasar tespit ve temizleme çalışmalarına, 1063 personel, 85 iş makinesi, 41 kamyon/kamyonet, 214 araç, 90 motopomp (su transferi sağlayan seyyar su motoru), 6 bot ve 14 dalgıç pompayla sürdürüldüğü, afetin yaralarının büyük bir koordinasyon ve özverili çalışmalarla hızla sarıldığı ifade edildi.

Çalışmaların yoğun bir şekilde devam ettiği vurgulanan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"İçişleri Bakanımız Sayın Mustafa Çiftçi'nin talimatlarıyla AFAD Başkanlığımız tarafından, Havza ilçemizde taşkından etkilenen hemşehrilerimizin acil ihtiyaçlarının karşılanması ve oluşan hasarın giderilmesi amacıyla Valiliğimizin emrine ilk etapta 50 milyon lira acil yardım ödeneği aktarılmıştır. Su taşkınlarından etkilenen vatandaşlarımıza bir kez daha geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz."

Havza’da selden geri kalan

Bakan Özdemir duyurdu: Selden etkilenen iki il için 30 milyon lira kaynak

Selin ortasında duygulandıran hareket: Jandarma çamurda bulduğu 6 bin lirayı emanete teslim etti

Samsun felaketi yaşadı: Selin verdiği hasar gün ağarınca ortaya çıktı

Gün ağarınca felaketin boyutu ortaya çıktı: Havza’da selin izleri silinmeye çalışılıyor

Bugün küresel düzeyde yüzyılda görülmeyen dönüşümlerin hız kazandığını, uluslararası durumun kaygan ve çalkantılı olduğunu, dünyanın yeni bir tarihi kavşakta olduğuna işaret eden Şi, "Çin ve ABD zamanın sorunlarına birlikte yanıt vermeli." dedi.

Trump kritik zirve için 8 yılın ardından yeniden Çin'de

"Rakip değil ortak olmalıyız"

Çin ve ABD'nin farklılıklarından çok ortak çıkarları olduğunu, bir ülkenin başarısının diğeri için şans olduğunu vurgulayan Şi, iki ülkenin rakip değil ortak olması, birbirlerinin başarısına ve refahına katkı sağlayarak, büyük güçlerin iyi geçinmesi ve doğru yolunu bulması gerektiğini ifade etti.

Şi, iki ülke arasında güç çatışmasının zorunlu ve kaçınılmaz olmadığı, iki ülke arasındaki iyi ilişkilerin dünyanın da faydasına olduğuna işaret ederek, "Çin-ABD ilişkilerinin dev gemisine doğru bir güzergah vererek 2026'yı ilişkilerde yeni bir sayfa açan tarihsel bir dönüm noktası haline getirmeye hazırız." diye konuştu.

"Zamanın sorunlarına birlikte yanıt vermeliyiz"

Çin Devlet Başkanı Şi, ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesinde, "Çin ve ABD zamanın sorunlarına birlikte yanıt vermeli." dedi.

"Birlikte harika bir geleceğimiz olacak"

ABD Başkanı Trump da, açılış beyanlarında, görüşmede Şi ile “büyük konuları tartışmayı" sabırsızlıkla beklediğini, kimilerinin bunun belki de "gelmiş geçmiş en büyük zirve" olacağını söylediğini ifade etti.

ABD ile Çin arasındaki ilişkilerin her zamankinden iyi olacağına inandığını dile getiren Trump, "Zorluklarla karşılaştığımızda üstesinden gelmeyi bildik. Birlikte harika bir geleceğimiz olacak." dedi.

İran, Tayvan ve ticaret konuları gündemde

1. Bugün sabah saatlerinde Çin'in meclisi Büyük Halk Salonu'nun içinde yer aldığı Tienanmın Meydanı'na ulaşan Trump için karşılama töreni düzenlendi.
2. Trump ve Şi, törenin ardından ikili ve heyetler arası görüşmeler için Büyük Halk Salonu'nda bir araya geldi.
3. Liderlerin görüşmesinde ikili ticaret ve ekonomi konularının yanı sıra ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın ve Çin ile egemenlik ihtilafı içindeki Tayvan'ın durumunun gündemde olması bekleniyor.
4. ABD Başkanı görüşmelerin ardından öğleden sonra Pekin'de tarihi Gök Tapınağı'nı ziyaret edecek, akşam da onuruna verilecek yemeğe katılacak.
5. 15 Mayıs sabahında Çin lideri ile çay buluşmasında yeniden bir araya gelecek olan Trump, öğlen birlikte yapılacak çalışma yemeğinin ardından ülkesine dönecek.

Modern şehirlerde yaşayarak tabiatla irtibatımızı büyük ölçüde kaybediyoruz. Bunu söylerken gerçek tabiatı kastediyorum elbette; etrafı çevrilmiş, dizayn edilmiş, çimlerine basılmayan, bitkilerine dokunulmayan, gölgesinde oturulamayan, beton ve ahşap görünümlü plastikle çevrili kentsel yeşillik takviyelerinden değil! Böylesi suni yeşillendirme gayretleri şehirlere biraz renk getiriyor ama bize tabiatla tabii düzeni içinde iç içe olma, tabiatı yaşama, tabiatı gözleme ve dinleme imkanını vermiyor. Çünkü etrafı çevrili bu yeşillendirme bölgelerinde halen şehrin içindeki bir hava boşluğunda nefes almaya çalıştığımızı biliyor oluyoruz. Orası şehir geriliminin ancak bir miktar azaldığı bir yer, hiç olmadığı bir yer değil kesinlikle. Öyle sansanız bile klakson sesleri, trafik uğultusu size sık sık içinde yaşadığınız gerçeği hatırlatıyor.

Artık modern şehir gerçekliğine teslim olmuş, tabii olanın yerine peyzajını koymaya isteyerek ya da istemeden rıza göstermiş durumdayız hepimiz. Tabiatla irtibatımızı kaybetmenin bize kaybettirdiği şeyler çok önemli oysa. Biz etrafımıza ördüğümüz yeni modern yaşantı düzeni içinde değişip dönüşüyor, fıtrî ihtiyaç ve hassasiyetlerimizi büyük ölçüde kaybediyoruz. Tabiat öyle değil, tabiattaki hiçbir canlı, kendi tabiatının dışına çıkamıyor, çıktığında hayatiyetini sürdüremiyor. Melekler gibi onlar, Allah’ın koyduğu düzenin dışına çıkamıyorlar. Eğer buna uygun olmayan bir vaziyet varsa; bu, insanların kendi tabiatlarının dışına çıkarak tabiata yaptıkları zalimane müdahalelerle oluyor. İnsanın donanımında kendi tabiatının dışına çıkma kabiliyeti var ve görünen o ki bunu fazlasıyla kullanıyor.

Liz Marvin’in ağaçların bilgeliğini anlattığı derslerle dolu kitabı ‘Sessiz Bilgeler’den şu satırlar: “Ağaçlarda da çarpmalar, morarmalar ve geri çekilmeler olur fakat hareket edemeyecek hale geldiklerinde bile, yola nasıl devam edeceklerini bilirler. İncinen bir bölgeyi onarmaya çalışırken ya da bir enfeksiyonla savaşırken enerji harcamak yerine ağaç yaralı bölgeyi kapatır ve böylece geri kalan sağlıklı doku zarar görmez.”

Değişmez ilahi kaidelere bağlı olması, tabiatın varlığın kadim düzeniyle, yani varlığın hakikatiyle sürekli ahenk içinde olmasını sağlıyor. Dolayısıyla tabiatın her söylediğinde, her detayında bizim için iman/zihin tazeleyici, onarıcı dersler var.

Modern zamanlarda yerini sürekli kaybeden insanlık için tabiatın hakikatten yeşerttiği bu bilgeliğin değerine elbette paha biçilemez. İşte tabiattan uzak kaldığımızda kaybettiğimiz şey bu! Tabiatı seyrederek, gözleyerek, yaşayarak ve okuyarak oradan insanlığımızın bozulmaya yüz tutan yerlerini onarma, kendimizi yeniden yaratılış ayarlarına geri döndürme imkânı… Kendimiz olmaktan her gün bir adım daha uzaklaşırken, bu taze nefesler ne kadar işimize yarardı, insanlığımızı nasıl kendine getirirdi, bur düşünün!

Belki ilginizi çeker ve kitabı edinir okursunuz ümidiyle ‘Sessiz Bilgeler’ kitabından bir alıntı daha yapalım: “Tamamen kendimiz gibi olmak bazı durumlarda zor gelebilir. Hatta insanları memnun etmek için başka türlü davranmanın bazen cezbedici bir tarafı da vardır. Özgün olmak ise içinde bulunduğumuz kabuğu kabul etmek ve bunun tadını çıkarmaktır. Ağaçlar olmadıkları bir şeye dönüşmek için klorofil israf etmez. Herkesin neyin peşinde olduğuna aldırmaksızın kendi büyümelerine odaklanırlar.”

Oturup uzun uzun bir derenin şırıltısını dinlemediğimiz, kavak ağaçlarında rüzgârın söylediği uğultulu şarkılara kulak vermediğimiz, kırlangıçların günün sonunda gökyüzündeki çılgınca danslarını gözlemediğimiz, gökyüzü ile yeryüzü arasındaki muhabbete katılmadığımız ne kadar çok kayıp zamanımız var. Bu gibi sadra şifa tecrübelerden esirgediğimiz zamanlarla ne yaptığımıza bir bakalım! Tabiattan kaçırdığımız bu zamanların içine ne koyuyoruz? Ve neden tıklım tıklım modernlikle doldurduğumuz bu hayatlar bize yine de boş, bomboş geliyor, bunu da iyice düşünelim!

“İçine ne kadar çok şey doldurmaya çalışırsak” dedi beyaz saçlı adam, “bir o kadar boş görünüyor günlerin içi!”

İsrail’in Filistin’in tarihî topraklarındaki varlığıyla ilgili Yahudi tarihi ve Yahudi ilahiyatını temel alan dili benimsemenin sonuçları hakkında ayrıntılı bir tahlile ihtiyaç olduğunu anlıyoruz. Hadiseleri tanımla-makta ve tahlil etmekte karşılaştığımız en önemli sorun kavram yetersizliğidir. Burada kendi kavramlarımızı üretmeliyiz şeklinde bir ifade kullanmadığımı özellikle belirtmek isterim.

Geçen hafta Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas “İsrailli aşırılık yanlısı yerleşimci ve kuruluşlara yaptırım uygulanması konusunda siyasi anlaşmaya varıldığını” duyurdu. Kallas, aynı açıklamada Hamas’ın önde gelen isimlerine yönelik yeni yaptırımların geldiğini söyledi.

Bu olay basınımız tarafından anlaşılmaz bir şekilde “AB’den Tel Aviv’i çıldırtacak haber” başlığı ile duyuruldu. Başka bir kanalda benzer bir başlık vardı: “AB, Siyonist prangayı kırdı... İşgalci İsrail’e yaptırımlar yolda.” Gerçi haber metninde AB’nin yaptırımlarıyla ilgili birtakım detaylar verilirken daha dikkatli bir dil kullanıldı. Bu çerçevede yaptırımların Batı Şeria’da yerleşimciler ve onlara destek veren kuruluşlara yönelik olduğu ifade edildi fakat AB’nin bu kararının kapsamı açığa kavuşturulmadı. Bunun sonucunda da yaptırımlarla alakalı olarak AB ile İsrail arasında yeni bir gelişme varmış gibi bir sonuç ortaya çıktı. Nitekim aynı haberle ilişkili olarak İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in, “Avrupa Birliği’ni antisemitik” davranmakla suçlamasına da basınımızda yer verildi. Bu haber ile AB ve İsrail arasında gerilim varmış gibi bir algı oluşturuldu.

Basınımızda oluşturulan algıya karşın AB adına açıklama yapan temsilcilerin ifadeleri oldukça farklı bir durumu işaret eder. Kaja Kallas “tıkanıklık döneminden somut adım dönemine geçilmesinin zamanının geldiğini” söylerken kastettiği gerçekten belli değildi. Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prevot şöyle bir mesaj yayımladı: “Aylar süren tıkanıklığın ardından, Budapeşte’de hükûmetin değişmesi sayesinde AB bugün şiddet yanlısı İsrailli yerleşimciler ve yerleşimci örgütlerinin yanı sıra Hamas’ın önde gelen isimlerine yönelik yeni ek yaptırım kararı aldı.” Bu cümlelerde de Hamas liderlerine yönelik yaptırımlar dikkat çekici. Açıklamalarda İsrailli yerleşimcilere ve yerleşimci örgütlerine yönelik yaptırımlar hakkında herhangi bir bilgi bulunmuyor. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot’nun konuyla ilgili açıklamasında “halledildi” ifadesi oldukça dikkat çekiciydi ama halledilenin ne olduğuna dair herhangi bir bilgi bulunmuyor. Çünkü Barrot’nun Batı Şeria’daki “son derece ciddi ve kabul edilemez” eylemlere son verilmesi yönündeki ifadesi de aslında muhatabı olmayan bir çıkıştır. Muğlaklık giderilmemiştir. Avrupa Parlamentosu’nda sol grup ise “AB, sonunda kamuoyunun baskısına boyun eğerek İsrailli terörist yerleşimcilere yaptırım uygulama kararı aldı.” şeklinde görüş bildirdi.

AB’nin Batı Şeria’daki yerleşimciler ve yerleşimci kuruluşlarla ilgili yaptırım kararının basınımızda yansıma biçimiyle Avrupa ülke temsilcilerinin açıklamalarının birbirinden farkını izah etmek için yerleşimci kavramından hareket etmemiz gerekiyor. AB ne yazık ki İsrail’e yönelik herhangi bir karar almamıştır ve yaptırımlar sadece Batı Şeria’da kolonyal yayılmacılığın ana unsuru olan yerleşimcilerle alakalıdır. Yerleşimciler devlet ve sistem dışı aktörlerdir. Herhangi bir hukukî düzenleme ile sınırlandırılmayan yerleşimciler Filistinlilere karşı her türlü eylemde serbesttir. AB’nin yaptırımları bu yerleşimcilerin liderlerine ve yerleşimci kuruluşlara yöneliktir. Bunun sahada herhangi bir karşılığının olacağını düşünmemiz için hadiselere çok uzak olmamız gerekir. Eğer BM Özel Raportörü Francesca Albanese’nin “İşgal Ekonomisinden Soykırım Ekonomisine” başlıklı raporu iyice incelenirse Batı Şeria’nın kolonileştirilmesi sürecinde Avrupalı şirketlerin kar amaçlı katılımları herhangi bir muğlaklığa yer bırakmayacak şekilde ifade edilmiştir. Bu şirketler Batı Şeria’da yerleşimci kolonyal yayılmacılığın ortakları olarak birçok alanda faaliyet yürütmektedir. Gayr-i hukukî olan yerleşimci kolonyal yayılmacılıktır ve yerleşimci terörü de bu kaynaktan beslenmektedir.

Batı Şeria’da asıl sorun devlet dışı aktörler olan yerleşimcilerin şiddet içeren eylemleri değil, onların yerleşimci kolonyal yayılmacılığıdır. Avrupalı birçok şirket yayılmacı kolonyal faaliyetlere doğrudan katılmaktadır. Dolayısıyla Avrupalılar sorunun kaynağındadır. AB’nin yerleşimci şiddeti ile Hamas’ı bir tutması sıradan bir hadise değildir.

ABD’nin altıncı başkanı ve Dışişleri Bakanlığını da yapmış olan John Quincy Adams’ın 1821 Bağımsızlık Günü konuşmasındaki “Amerika yok edilecek canavarlar aramak için yurt dışına gitmez” sözü Amerikan dış politika çevrelerinde sıklıkla alıntılanır. Adams bu ifadelerle, ABD’nin sürekli yurt dışına müdahale etmesi durumunda kendi cumhuriyetçi karakterini ve gücünü kaybedebileceği konusunda uyarılarda bulunur. Cumhuriyetçi izolasyonculuğun ve/veya gerçekçi pragmatizmin temeli sayılabilecek olan bu görüşün başlangıçta ABD’nin 47.’inci Başkanı Donald Trump’ta akis bulacağı düşünülmüştü.

Oysa bugün ABD’de tüm kesimler; şahin, muhafazakar, liberal, realistler hep birlikte Trump’a karşı Adams ile aynı düşüncede. Çünkü büyük güç politiğinde neredeyse tamamı aynı anda ABD’nin çıkarları ve kapasiteleri adına alarm zillerinin çaldığına inanıyor. Bu görüşü savunanların sonuncusu da; 11 Eylül sonrası ABD’nin Irak, Afganistan savaşlarının fikri mimarlarından, Başkan Yardımcısı Dick Cheney’nin danışmanı İsrail’in büyük destekçisi ve önde gelen neo-con (güçlü dış müdahaleleri ve savaşları savunan kanat) Robert Kagan. Atlantic Montly dergisinde ABD’nin İran’da “Şah Mat olduğunu”, İsrail ile birlikte kaybettiğini açıkca ifade eden Kagan’ın neredeyse “dost acı söyler” kabilinden değerlendirilebilecek yazısı Amerikan uluslararası ilişkiler ve entellüktel çevrelerinde şaşkınlık yarattı. Şaşkınlık ise tespitin kendisinden değil, bu tespiti yapanın kim olduğundan kaynaklanıyor elbette. Yazısında savaş öncesi statükoya geri dönmenin gerçekçi bir yolu olmadığını dahi savunan Kagan, savaş dursa bile, Amerika’nın prestiji ve caydırıcılığının uzun vadede zarar gördüğünü, Çin ve Rusya’nın ABD’nin bu azalan etkisini stratejik faydaya çevireceğini söylüyor. İran savaşının Amerikan askeri ve siyasi gücünün sınırlarını ortaya koyması nedeniyle tarihsel bir dönüm noktası olduğunu belirtiyor. ABD’nin artık istediği her yerde caydırıcılık kurabilen tartışmasız süper güç olamayabileceğini ve bunun psikolojik etkisinin askerî etkisinden daha büyük olduğunu ifade ediyor.

Kagan’ın bu yazısı siyasi kararlarında sadece kendi içgüdüleri ile hareket ettiği yolundaki eleştirilerin hedefinde olan Trump’ın yaklaşan tehlikeye kulak vermesini sağlamak için “içeriden” bir ses olarak yazılmış olabilir. Zira Washington’da Trump’ın Pentagon ve yakın ekibine İran savaşını bitirmek için başka seçenek kalıp kalmadığını sorduğu konuşuluyor. Şu günlerde en büyük askeri ve ticari rakibi olan Çin’e bir ziyaret gerçekleştiren Trump’ın yola çıkmadan önce Pekin’e çok olumlu mesajlar göndermiş olması da bu haletiruhiyeyi yansıtıyor.

Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi’den İran’a baskı yapmasını istemesi beklense de Çin-İran angajmanının hem jeo-ekonomik ve hem de enerji güvenliğinde yarattığı sınırlılık ve bağımlılıklar bu talebin kolay kolay karşılanamayacağını gösteriyor. Her ne kadar özellikle Tayvan merkezinde Asya-Pasifik’te ABD’nin askeri gücünün yarattığı tehlikelerle yüzyüze olsa da Çin’in Ukrayna, Gazze ve İran’da çıkmaza girmiş bir Trump’ın sınırlarını sonuna kadar zorlayacağını kestirmek mümkün. Ancak ABD-Çin arasındaki rekabetin bir modus vivendiden kısa vadede fiili bir çatışmaya evrilmeyeceği de görülüyor. Her ne kadar bölgedeki tahkimatını artırarak dengelemeye çalışsa da Çin hala ABD’nin siyasi, askeri ve lojistik kapasitelerine ulaşmaya çalışıyor. Öte yandan ABD’nin İsrail, Ukrayna’ya verdiği silah, füze, füzesavar sistemleri, İran savaşında harcadığı azalan mühimmat stokları göz önünde bulundurulduğunda Pekin Trump’ın askeri caydırıcılığı ve tehdit seviyesinin görece azaldığını görüyor. Nitekim Amerikan Genel Kurmay Başkanı Dan Caine, henüz İran savaşı başlamadan önce savaşın ABD’nin Asya-Pasifik’teki silah stoğunu riske atabilme ihtimali olduğunu açıkca söylemişti.

Öte yandan, 1990'ların başlarından günümüze kadar ABD'nin bilinçli angajman politikaları ile Çin ile sürdürdüğü ekonomik güç dengesinin ise yıllar içinde ABD aleyhine geliştiğinden hiç şüphe yok. Nüfus gücünde ise Çin’in çok büyük bir avantajı var. İşte bu yüzden, Çin’e karşı elinde kalan göreceli askeri ve siyasi avantajlarını İran savaşı ile gittikçe kaybeden ABD’nin içinde bulunduğu durum karşısında Kagan gibi savaş yanlısı şahin kanadın önemli temsilcilerinin bile endişe ediyor olmasının gerekçeleri çok fazla. Asya-Pasifik’te gücünü tahkim etmek yerine Ortadoğu'da İran'a karşı kazanamayacağı anlaşılan uzun bir savaşa giren ABD, ittifak-müttefiklik ilişkilerinde de son seksen yılın en kırılgan dönemini yaşıyor. Son dönemde Rusya’yı Çin'e daha da yakınlaştıran Washington’un büyük güç rekabetinde mevzi kaybetmesinde sadece Trump’ın rolü yok elbette ancak bu süreci hızlandıran aktör olduğu da aşikar.

ABD Vietnam, Afganistan, Irak gibi savaşların yarattığı siyasi ve ekonomik sonuçları kendi sınırları içinde bugüne kadar zapturapt altına alabildi. Ancak İran savaşının etkilerinden kolay kolay sıyrılamayacağı gibi bu etkilerin büyük güç politiğinde ABD aleyhine kalıcı dönüşümleri ve değişimleri tetikleyeceği görülüyor. Bu tespiti şahin kanadın dillendirmeye başlamış olması ise alarm zillerinin ne kadar ciddi olduğunun anlaşılması bakımından önemli.

İsrail ve ABD’nin İran’a saldırısından günler sonra, Irak topraklarında, Necef Çölü bölgesindeki ıssız bir yerde İsrail’in “korsan askeri üs” kurduğu ortaya çıktı. Olayı ABD basını haber verdi. Ancak 5 Mart’ta bu bölgede İsraillilerle çatışma olduğu haberlerini hatırlıyorum.

Üssü Iraklı bir çobanın bulduğu, daha sonra askerlerin bölgeye gittiği, Irak askerlerine hava saldırısı yapıldığı, karada da çatışmalar olduğu, Irak tarafında bazı askerlerin hayatını kaybettiği bilgisi o günlerde gündeme geldi.

Olayın büyümesi üzerine, Irak ordusu geçtiğimiz hafta bölgede inceleme başlattı. Üs iddiası doğrulandı. İsrail bölgeyi terk etmişti ama geride bıraktıkları malzemeler aynen duruyordu. Irak Savunma Bakanlığı bölgenin lojistik olarak kullanılmış olduğunu açıkladı. Ama önemli bir şey daha söyledi: Bu üsten füze atışları yapılmış!

NE KADAR ABD ASKERİ ÜSSÜ VARSA O KADAR DA İSRAİL ÜSSÜ VARDIR!

İsrail, ABD’nin Irak’taki gücünü paravan olarak kullanıyor, istediği yerde istediği gibi hareket ediyordu. Olayın asıl bu tarafı vahimdi. Coğrafyanın tamamına yayılan ABD üsleri ya da ABD askeri varlığı, İsrail’i coğrafyanın tamamında operasyonel hale getirecek bir altyapı sunuyordu.

Öyleyse İsrail, ABD’nin olduğu her yerdeydi. Bunu biz zaten biliyorduk ama ilk kez böyle bir gösterge, somut kanıt ortaya çıktı.

ABD askeri varlığının her yere taşıdığı İsrail’in, coğrafyanın tamamında, dünyanın birçok bölgesinde yapabileceği kötülükleri işte tam bu fotoğrafa göre tartışmak, öngörmek zaruret haline geldi.

İsrail gibi küçük bir ülkenin, küresel ölçekte yaygın askeri güç kullanımının tehlikeleri birçok ülke için “öncelikle tehdit” haline geliyordu.

KİMLİĞİ BELİRSİZ FÜZELERİ BİR KEZ DAHA TARTIŞALIM ŞİMDİ.

İran’a yönelik saldırı sırasında “False Flag” dediğimiz birçok örtülü füze saldırısı gerçekleşti. Bu füzelerin nereden geldiği tespit edilemiyor, bazılarının adresi “bölge” olarak tespit edilebiliyor, İran “Biz atmadık” diyor ama birçok ülke, kimliği belirsiz füzelerin hedefi oluyordu.

İran misilleme olarak Körfez ülkelerindeki ABD askeri üslerine saldırdı. Birçoklarına ağır hasar verdi. Ama karmaşa içinde Körfez ülkeleri kimliği belirsiz füzelerin de hedefi oldu.

İsrail’in öncelikli hedefi bir Arap-Fars savaşı çıkarmaktı. İran’a kendi elleriyle, ABD gücüyle durdurma yerine asla bitmeyecek Arap-Fars savaşlarına mahkum etmek, savaşı bedavaya getirmek, kenara çekilip izlemek istiyordu.

Bunu kısmen başardı. Körfez ülkeleri İran saldırılarına karşı “olağanüstü sabırlı” davrandı, açık bir karşı saldırı başlatmadı ama kalıcı hasarlar Arap-İran ilişkilerine on yıllarca zarar verecek büyüklükteydi.

Bizler, Arap-İran geriliminin sonuçları üzerine yoğunlaşırken, İsrail “örtülü savaş”ın bütün provokasyonlarını yürütüyordu.

İKİ SORU: İSRAİL BAŞKA NERELERDE GİZLİ ASKERİ ÜSLER KURDU? O FÜZELER BU ÜSLERDEN Mİ ATILIYORDU?

Şimdi konuşulması gereken ilk soru şu: İsrail bu gizli askeri üssü sadece Irak’ta mı kurdu? Suudi Arabistan’da, BAE’de, Ürdün’de, Bahreyn’de, Kafkaslarda, Orta Asya’da da böyle üsler var mıydı? Ya da Irak’ta sadece bu tespit edilen üs mü vardı?

Sorulması gereken ikinci soru şu: O günlerde bölgeyi alarma geçiren “kimliği belirsiz füzeler” bu üslerden mi atılıyordu? Türkiye’yi de hedefe alan, birçok Arap ülkesini vuran “İran’a ait” görünen bu füzeler, özel olarak üretilmiş ve bu gizli üslerden mi fırlatılıyordu? Bütün coğrafyayı İran’la savaşa sürüklemeye ayarlı bir komplo mu yaşanmıştı?

TÜRKİYE’Yİ HEDEF ALAN FÜZELERİ İSRAİL Mİ ATTI?

“İran’ı aklama” gibi bir telaş içinde değiliz. Ama gerçeğin peşine düşme gibi bir amacımız var. Ancak bu gerçekler ışığında Türkiye ve bölge için doğru tespitler yapabiliriz.

Türkiye ve Azerbaycan’a yönelik füze saldırıları hep kuşkuluydu. Füzelerin Türkiye üzerinde düşürülmesinde hep NATO gücü öne çıktı. Haber kaynakları bile NATO oldu. Daha o günlerde resmi açıklamalar ne olursa olsun, kamuoyunda bir “şüphe” oldukça yaygındı. Şimdi bu şüpheler daha da büyüdü.

Devlet terörünü on yıllardır kullanan, soykırım dahil insanlık suçlarının tamamını işleyen, nükleer soykırımı bile dile getirebilen bir ülkenin, bunları yapacağını düşünmek normal bir düşünce tarzıdır. Asıl önemlisi, coğrafyanın tamamını imha etmeye dönük İsrail komplolarının ne kadarının farkında olduğumuzdur.

PEKİ, ADALAR’DAKİ İSRAİL FÜZELERİ NASIL VE NE ZAMAN KULLANILACAK? TÜRKİYE İÇİNDE İSRAİL NÜFUZ ÇEVRELERİ NE İŞ YAPAR?

“İran’dan sonra hedefimiz Türkiye” diyen bir ülkeden söz ediyoruz. Yunanistan ve Rum Kesimi ile Türkiye’ye karşı “Cephe” kuran bir ülkeden söz ediyoruz. Dedeağaç’a, ardalara asker taşıyan ve füze stoklayan bir ülkeden söz ediyoruz. Akdeniz ve Adalar Denizi boyunca Türkiye’yi Batı gücü ile Batı’dan çevrelemeye ayarlı bir ülkeden söz ediyoruz.

Bu ülkenin, Irak’taki gizli üslerden İran’ın komşularına korsan füze saldırıları yapmasından, ABD üslerini saldırı amaçlı kullanmasından, İran içinde bile dron üretim tesisleri kurmasından, Türkiye vatandaşı olan çok sayıda insanı Gazze’de savaştırmasından, Türkiye içindeki güçlü nüfuz çevrelerinden söz ediyoruz.

Türkiye’deki sanayi tesislerinde İsrail’e askeri ekipman üreten var mıdır? İsrail’le bağlantılı sermaye ve sanayi çevrelerinde böyle roller üslenen varsa bu tesisler de birer İsrail gizli askeri üssü olmaz mı?

Hiçbir kural, teamül tanımayan, terör örgütü aklına sahip bir ülkenin bu amaçla neler yapabileceğini tahmin etmek zor değil.

YARIN; KİMLİĞİ BELİRSİZ FÜZELER EGE’DE DE ORTAYA ÇIKABİLİR Mİ!

Peki şimdi bundan sonrasına bakalım: Türk-Yunan savaşı çıkarmak için elinden geleni yapan, Atina’yı provoke eden, Türkiye’ye karşı cepheye sürmeye çalışan İsrail, böyle bir savaşı provoke etmek için neler yapar? Rum Kesimi’ni, Yunan topraklarını, Adalar’ı nasıl kullanır, ne tür örtülü saldırılar planlar?

Yarın Doğu Akdeniz’de, Adalar Denizi’nde kimliği belirsiz füzelerle karşılaşır mıyız?

Bu füzeler “Türk füzesi” olur, “Yunan füzesi” olur, Rum Kesimi’nden ateşlenebilir! Bu füzeler Türk gemilerini, Türk savunma tesislerini hedef alır mı! Ve bir anda karşılıklı füzeler havada uçuşmaya, savaş gemileri karşı karşıya gelmeye başlar mı?

İSRAİL TÜRKİYE’Yİ AÇIK HEDEF YAPAMAZ. AMA TÜRK-YUNAN SAVAŞI ÇIKARABİLİR!

İsrail Türkiye’yi doğrudan hedef alamaz. Ama Türk-Yunan savaşı çıkarabilir. Bu yolla Türkiye-Avrupa krizi patlatabilir. O zaman Yunanistan, Rum kesimi ve Adalar’daki bütün ABD askeri varlığı, İsrail’in operasyonel üssüne dönüşebilir. O zaman bölgede başka nerelerde gizli üsler var, ortaya çıkabilir.

İsrail’in devlet terörü üzerinden Karadeniz ve Akdeniz çoklu bir savaşa sürüklenir mi? Bu soruyu sormak için bile doğru zamandayız. Şu anki İsrail sessizliği, büyük ve yeni bir komplo ile patlayacaktır, bekleyelim, göreceğiz. Bu sefer de Türkiye’yi savaşa sürüklemeyi, yormayı deneyecek ve bunun için inanılmaz komplolar düzenleyecektir.

BU SEFER BÜYÜK PLAN, BATI KIYILARIMIZDA VE ÇOK YAKIN!

Sömürgeciliğin başlamasından bu yana, güç değişiminin en büyük kırılmalarının yaşandığı bu dönemde, her türlü senaryonun gerçekleşme ihtimali vardır.

Yüzyılların dönüşünden söz ediyoruz. Şu an İsrail’in, bir tetikçi ülke olarak, yüzyılların dönüşünü engellemek amacıyla yapmayacağı hiçbir çılgınlık yoktur.

Açık söyleyeyim; bu sefer büyük plan Türkiye-Yunanistan arasındaki denizdir! Ve bu beklenenden yakındır.

Osmanlı-Türk modernleşmesi sınıfsal pozisyonlar üzerinden teşekkül etmediği için kendisini, merkez ve onun karşısında konumlanan çevrenin çatışması üzerinden inşa eder. Kabaca bakıldığında 1950’ye kadar, kısmi çatışmalar söz konusu olsa da hiçbir zaman merkeze yönelik kapsamlı ve toplumsal tabanı olan bir çevre hareketi ortaya çık-a-mamıştır. 1908 sonrasında Hürriyet ve İtilaf ile başlayan merkezin içindeki itiraz, erken Cumhuriyette Terakkiperver Fırka ve sonrasında da Serbest Fırka üzerinden şekillenmiş ama bu eğilimler önemli bir örgütsel kapasiteye erişmeden sönümlenmiştir. Terakkiperver Fırka’nın, elitler arası bir çatışma olarak kategorize edilip paranteze alınması ve hemen akabinde kontrollü muhalefet amacıyla ihdas edilen Serbest Fırka’nın kontrol dışına çıkma ihtimali, bu hareketlerin toplumsal taban oluşturmasını zorlaştırmıştır.

Fakat tüm yapısal sınırlılıklara rağmen erken Cumhuriyette ortaya çıkan muhalefet ihtiyacı Fethi Okyar’ın vaziyet ettiği Serbest Fırka’da çok canlı bir biçimde görülmüş ve partinin İzmir mitinginde oluşturduğu etki iktidarı tedirgin etmiştir. Okyar’ın İzmir’de yakaladığı rüzgar, imkan tanındığında bir muhalefet partisine yönelik toplumsal desteğin oluşabileceğini göstermesi açısından önemliydi. Buna mukabil topladığı kalabalıklar ile iktidarın alanını hayli tedirgin eden Okyar’ın yaşadığı tecrübe, kontrol dışına çıkıldığında ise merkezin nasıl bir tepki verebileceğini çok açık bir biçimde ortaya koyuyordu.

KONTROL DIŞINA ÇIKMA TEŞEBBÜSÜ

1946 yılına kadar devam eden merkezin egemenliği, CHP’nin kendi içerisindeki tartışmalarla sarsılmış ve 1946 seçimleri, muhalefetin toplumsal tabana dayanabileceği fikrini güçlendirmiştir. DP’nin kurumsallaşma sürecine bakıldığında, partinin toplumsal tabanını taşra üzerinden inşa etmeye çalıştığı görülür. Özellikle tek parti dönemindeki ezici ekonomik koşullar ve devlet-parti bütünleşmesinin sosyo-politik koşullarda yarattığı travma, DP’nin toplumsal meşruiyeti açısından da önemli bir kaldıraç işlevi görmüştür.

Uzun yıllara sari siyasi ve ekonomik baskılara muhatap olan taşranın, 14 Mayıs 1950 seçimleri ile merkeze doğru hareket etmesi, Türk demokrasisindeki ana kırılma noktası olarak görülebilir. Bu yönüyle 1950 seçimleri bir anlamda çevrenin geniş kitlelere dayanan ve örgütlü hale gelen toplumsal taban üzerinden iktidarı alabileceği gerçeğinin anlaşıldığı bir evredir.

Tarihi tanıklıklar üzerinden bakıldığında DP ile başlayan muhalif hattın, zamanla muhalefet bilincinin gelişimi ve kurumsallaşmasına büyük bir katkı sağladığı görülmektedir. CHP’de parti içi ihtilaflarla başlayan ve sonrasında yeni bir oluşuma evrilen bu muhalefet anlayışı, DP içinde de parti içi bir eğilime dönüşmüş ve zamanla yekpare değerlendirilemeyecek bir DP profili ortaya çıkmıştır. Nitekim henüz iktidar olmadığı 1948 yılında parti içinden bir kısım elit DP’nin politikalarına eleştiri getirmiş ve Millet Partisi’ni kurmuştur. İç ve dış politikadaki konulara dair ciddi ayrışmaların söz konusu olduğu, iktidarının ikinci döneminde ise otoriterleşme eleştirisiyle DP’den ayrılan bir grup Hürriyet Partisi’ni kurmuş ve Türk demokrasisinin kurumsallaşmasına zemin hazırlayacak bir izlek ortaya çıkmıştır.

On yıllık tecrübenin ardından gelen 1960 darbesi, seçimler yoluyla temin edilen halk iktidarının merkez tarafından gasp edilme sürecidir. Nitekim darbe mekaniğini işleten merkez, 1960 sonrasında anayasal düzlemde yaptığı değişiklik ve ihdas ettiği kurumlar eliyle halkın (çevrenin) egemenliğini sınırlandırmış ve vesayetçi parlamentarizm marifetiyle çevreyi her daim kontrol altında tutmak istemiştir. 2000’li yıllara kadar gelen bu dinamik zaman zaman merkezin kendi içinde zaman zaman da merkez-çevre arasında cereyan eden çatışmalarla işlemiş ve merkez, kendi nüfuzunu daraltmaya dönük her hamleye karşı mukavemet ederek statükonun korunmasını sağlamıştır.

DP tecrübesinin gösterdiği en önemli sonuç ise iktidarın ancak halka dayanmak suretiyle mümkün olabileceği gerçeğidir. Nitekim 1960 sonrasında ürkek biçimde de olsa merkezin politikalarına karşı çıkan bütün siyasi partiler, meşruiyetlerini halk üzerinden tesis etmiş ve kendilerini halkın temsilcisi olarak takdim etmişlerdir. Demirel’in Adalet Partisi, Ecevit’in kısa bir dönemi, Özal’ın Anavatanlı yılları ve Erbakan’ın politikaları, halkı merkeze alan bir yaklaşımın örnekleridir.

Kendisini çevrenin temsilcisi olarak gören ve bu hattı takip eden AK Parti de benzer bir merkez-çevre çatışmasının tarafı olarak ortaya çıkmış ve politikalarını toplumsal taleple eşitleyen bir siyasi pratik ortaya koymuştur. Kesintisiz iktidarın en önemli koşulu olan toplumsal destek, AK Parti’nin iktidarının sürekliliğini temin eden en önemli kriter olmuş ve AK Parti, çevrenin merkezdeki ağırlığını artırmıştır.

Körfez bölgesinde yaşanan savaş nedeniyle devam eden enerji krizi, enerji politikalarının değişimini zorlamaktadır.

Enerji politikalarında değişim, hem enerji arz eden hem de enerji talep eden ülkeler açısından zorunluluk oldu.

Enerji talep eden ülkeler enerji arz güvenliği için alternatif kaynaklara başta da yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmeleri, enerji kaynaklarını arz eden ülkeler de fosil kaynaklara alternatifin hızla ortaya çıktığı bu dönemde tek gelir kaynağına olan bağımlılıklarını azaltma ve dolayısıyla gelir kaynaklarını çeşitlendirmeleri artık bir zorunluluktur.

TÜRKİYE'NİN MİLLİ ENERJİ VE MADEN POLİTİKASI

Türkiye, 2017 yılında yayımladığı Milli Enerji ve Maden Politikası belgesi ile enerji arz güvenliğini sağlamak, dışa bağımlılığı azaltmak ve enerjide merkez ülke olma konusunda önemli hedefler belirlemişti.

Bu kapsamda, arz güvenliği için Karadeniz ve Doğu Akdeniz’deki arama-üretim faaliyetleri ile doğalgaz depolama ve yüzer LNG depolama ve gazlaştırma üniteleri öne çıkan hedefler oldu.

Dışa bağımlılığı azaltma kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına ve teknolojilerine yatırım, enerji sepetine nükleer enerjinin dahil edilmesi ve stratejik madenlerin uç ürüne dönüştürülmesi gibi adımlarla teknolojik bağımsızlık hedeflenmektedir.

Diğer yandan, Türkiye’nin enerji kaynaklarının sadece geçiş noktası değil, aynı zamanda küresel ölçekte fiyatlandığı ve yönetildiği bir enerjide merkez ülke konumuna yükselmesi ve enerji borsası üzerinden şeffaf ve rekabetçi bir piyasa amaçlanmaktadır.

ENERJİ POLİTİKASINDA YENİ HEDEFLER

Aradan geçen süre içerisinde hem söz konusu hedeflere ulaşmak için çabaların daha da arttırılması hem de körfez bölgesinde yaşanan enerji krizi dolayısıyla enerji politikalarında yeni hedeflerin belirlenmesi enerjide bağımsız ülke olma açısından çok önemlidir.

Enerji arz güvenliğinde yenilenebilir enerji kaynak yatırımlarının arttırılması ve Türkiye’nin körfez bölgesindeki kaynaklar için alternatif rota oluşturması için yeni işbirlikleri öne çıkan fırsatlar ve hedefler olmalıdır.

Türkiye hem mevcut boru hatlarını koruması hem de körfez bölgesi kaynaklarının uluslararası piyasalara taşınmasında yeni enerji koridorlarını gündeme getirmede aktif rol almalıdır.

Diğer yandan, elektrikli araçlardan savunma sanayine kadar bir çok sektörü etkileyecek yeşil ve dijital dönüşüm de önemli rolü olan mineraller ve nadir toprak elementlerin işlenmesi ürün haline getirilmesi hazırlanacak olan yeni enerji politikasının en önemli boyutunu oluşturmalıdır.

Dolayısıyla hayata geçecek yeni enerji politikası belgesi, hem enerji arz güvenliğini sağlayan hem de Türkiye’nin makroekonomik dengelerini doğrudan etkileyen enerji ithalatını azaltan ve dolayısıyla Türkiye’nin bölgede enerjideki konumu sayesinde stratejik ülke olmasına önemli katkılar sağlayan bir belge olmalıdır.

Hafta içinde MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir’in açıklamalarını takip ettim. Özdemir’in tüm açıklamalarını hem temsil ettiği kurum hem de bilgi birikimi ve entelektüel kapasitesi nedeni ile yakından takip ediyorum. Tespitlerini önemsiyor ve değerlendirmelerinin önemli olduğunu düşünüyorum.

Özdemir’in son açıklamasındaki bir başlık da yine önemli bir gündem maddesine dönüştü. Özdemir’in sanayicinin asıl meselesinin “finansmana erişim” değil yanlış planlama ve atıl kapasite olduğu tespiti ön plana çıkarıldı. Oysa bu tespitin önündeki ve arkasındaki açıklamalara da odaklanmak lazım.

Özdemir iğneyi sanayiciye çuvaldızı da merkezi otoriteye batırıyor aslında. Bir yandan sanayicinin aldığı ucuz kredileri atıl kapasiteye neden olacak şekilde kullandığını ifade ederken diğer yandan kamu otoritesinin yönlendirmesinin yeterli olmadığını vurguluyor. Yani ucuz krediyi kullanan kadar bu kredileri verenlerin de sorumluluğu olduğunu ifade ediyor.

Özdemir OSB’lerde yer olmadığını belirtirken ciddi bir atıl kapasite sorunu olduğuna da dikkat çekiyor. Her iki tespitinde de son derece haklı. Bugün gerçekten OSB’lerde yer bulmak neredeyse imkânsız. Tabi nakit sıkışıklığı nedeni ile fabrikalarını satışa çıkaran ve yine aynı nedenle müşteri bulamayan tesisler de var. Ancak tüm bunların kaynağında yatan başkaca bir neden var ve ben bu konuyu daha önce defalarca bu köşede sizlerle paylaştım.

Bu sorunu geçtiğimiz yıl Kasım ayında kapsamlı bir şekilde ele almış ve “Şirketler neden gayrimenkul alıyor?” başlıklı bir yazı kaleme almıştım. O yazımda da dikkat çektiğim konuyu bugün Burhan Özdemir’in açıklamaları kapsamında yeniden sizlerle paylaşacağım.

Açıkçası Özdemir’in bahsettiği atıl kapasite yaşadığımız sorunların kaynağı değil sonucu. Zira Türkiye’deki bankacılık sektörünün işleyişi tamamen gayrimenkul teminatı üzerine kurulu. Yaptığınız iş, karlılık ve yatırımınızın potansiyel getirisi ikincil konular olarak kalıyor. Bu bakımdan kredilerin bol olduğu dönemlerde sanayiciler ileride olası kredinin pahalı ve kısıtlı olduğu dönemlerde finansmana erişime hazırlık yapmak adına bankaya teminat verebilmek için ihtiyacı olmadığı halde gayrimenkul edinme yolunu seçiyor.

Sanayicinin geçmiş tecrübesi bolluk döneminde kapılarından ayrılmayan bankacıların sıkılaşma dönemlerinde telefonlara bile cevap vermemesi gibi travmalardan oluşuyor. Ayrıca finansmana erişim için tek yolun gayrimenkul teminatı olduğu gibi bir öğrenilmiş çaresizlik içindeler. Elbette ucuz krediyi suistimal eden, verimsiz harcamalar yapan ve belki de eriştiği krediyi işinde kullanmayıp çarçur eden sanayici örnekleri olabilir. Ancak bu konuda genelleme yapmak ve tüm sanayicileri suçlamak haksızlık olur.

Bana göre Türkiye’de finansmana erişimin önündeki en büyük sorun ve sanayicileri gayrimenkul almaya iten yegana konu “yüksek faiz, kısa vade ve orantısız teminat” olarak tanımladığım yerleşik bankacılık anlayışıdır. Bu konudaki yapısal dönüşümü yapmadan, bankacılık sektörünün işleyişini yatırım bankacılığı ağırlığına dönüştürmeden kalıcı bir çözüm üretmek mümkün değil. Sanayicinin alışkanlıklarını değiştirmek için bankacılık anlayışını değiştirmek gerektiği aşikâr.

Bu noktadan hareketle Burhan Özdemir’in tespitlerine ek olarak atıl kapasite ve verimlilik sorunlarına neden olan bu anlayışın da daha sık konuşulması gerektiğini düşünüyorum.

Pazartesi günü farklı etkinliklerde, hepsi birbirinden etkili üç ‘liderin’ bizce hayli derin, anlamlı ve ciddi uyarılarla dolu konuşmasına tanıklık etme fırsatı bulduk…

Birincisi NUN Eğitim ve Kültür Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Esra Albayrak hanımın Uluslararası Dekolonizasyon Forumu’nu açış konuşmasıydı. İkincisi, Millî İstihbarat Teşkilâtı Başkanımız Prof. Dr. İbrahim Kalın beyin Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu’nu ziyareti sırasındaki konuşması… Üçüncüsü de İş Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Bali beyin 72. Sait Faik Abasıyanık Hikâye Armağanı ödül töreni vesilesiyle tarihi Pera Palas Oteli’nde düzenlenen törende yaptığı konuşma…

Esra Hanım tamamı ders niteliğindeki konuşmasının doruk noktasına çarpıcı bir örnek oturtmuştu. “Sanatın ve felsefenin dönüştürücü gücüne yaslanarak iki bildiğimiz hikâyenin kahramanına daha yakından bakalım” dedi ve devam etti Sn. Albayrak: “Endülüslü İbn Tufeyl’in Hay bin Yakzan’ı ve Avrupalı Daniel Defoe’nun Robinson Crusoe’su. Her iki hikâyede de ada, hayat tasavvurunun şekillendiği ana mekândır. Ama bu iki ada, iki farklı dünyanın kapısını aralar.

İbn Tufeyl’in hikâyesinde Hay, ıssız adaya düştüğünde bebektir. Hay’ın, tefekkür ve gözlemle başlayan anlam arayışını takip ederiz. Adada hiçbir şeyle sahiplik ilişkisi kurmaz; zira edindiği bilgi üstünlük kurmayı değil, birlikte var olma idrâkini kazandırmıştır ona.

Daniel Defoe’nun hikâyesinde ise, ıssız adaya düşen ana karakter, köle ticareti için Afrika’ya giden Crusoe’dur. İlk işi adayı bölmek olur: Çitler çeker, ‘benim kalem’, ‘benim tarlam’ der. Yerli bir adamı kurtarır, ona ismini sorma ihtiyacı duymadan karşılaştıkları günün adını verir isim olarak: Cuma. Crusoe, Cuma’ya kendi dilini, dinini ve kendisine ‘efendi’ demeyi öğretir. Sömürgeciliğin tüm grameri bu üç hamlede toplanmıştır: İsmini silmek, dilini ve anlam dünyasını değiştirmek ve kendini ‘efendi’leştirmek.

İşte bu iki karakter, dünya karşısında alınan iki farklı tavrın prototipidir. Hay için dünya, hakikate açılan bir vesiledir; Robinson için ise yönetilecek, sahiplenilecek bir alan.”

Dekolonizasyon meselesi, kültürel hegemonya ancak bu kadar etkili anlatılabilirdi… Yumuşak güç (soft power) ile sert gücü (hard power) aynı tezgâhta eritmek ancak bu üslupla sağlanabilirdi… Konuşma inşallah Enstitü Sosyal’in medyasında yayınlanır da tamamını okuma fırsatını bulursunuz…

Kendisi de bir sanat ve kültür insanı olan (soft power) İbrahim Başkan ise kültürün bir güvenlik meselesi (hard power) olduğunu vurguladığı konuşmasında Kurul’a son derece önemli öneriler getirdi… Sanatçı ve edebiyatçıların uzunca süreler eser üretebilmek üzere ikamet edebilecekleri Kültür Evleri’nin çeşitli şehirlerimizde organize edilmesinin, her ay düzenlenecek Kültür Sofraları’nda yine kültür insanlarımızın devlet ve üst kademelerindeki icracı kişilerle bir araya gelmelerinin sağlanmasının ve ağırlıkla, geleneksel sanat ile kültürün tekâmül ettirilerek çağdaş olanla bütünleştirilmesinin sağlanmasının önemini vurguladı…

MİT Başkanı’nın konuşması ne yazık ki kayda alınmadı… Ancak onun duygu ve düşüncelerini sazında ve sözünde bulmak hiç de zor değil…

Üçüncü ziyafet ise akşam saatlerinde idi. “Sardunyalar Güneşe Bayılır” kitabıyla Sait Faik Abasıyanık Hikâye Armağanı ödülünü alan Başak Arslan ile Jüri Başkanlığı görevini de yürüten Doğan Hızlan üstat adına verilen Özel Ödülü “Maviden-Deniz Güzeldir” kitabıyla kazanan Vecdi Çıracıoğlu onuruna düzenlenen etkinlikte, İş Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Bali’nin konuşması da yukarıda bahsettiğim konuşmalar gibi ‘iki eksen’ üzerine inşa edilmişti… Yumuşak ve sert güç dengesi üzerine.

Bir yanda para, kredi, faiz gibi sert konular, öte yanda İş Bankası Kültür Yayınları gibi yumuşak güç destekleri…

Bali dedi ki: “Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini üstleninceye kadar günlük hayatımın büyük kısmı rakamlar, bilançolar, risk, kriz yönetimi, hiçbiri zekâ gerektirmeyen problem çözme mekanizmaları ile geçti.

Hep söylediğim bir şey var; insana dokunmayan rakamlara dokunamaz. Çünkü sayılar dünyayı, dünyadaki birçok şeyi ölçebilir ama anlam üretemezler. Anlam ancak insanla, insanın duygularına, düşüncelerine, yüreğine hitap etmekle mümkün olur.

Bugün bilgi teknolojileri çağında yaşıyoruz. İnternet ve cep telefonu sayesinde bütün bilgilere anlık olarak ulaşıyoruz. Bilgi artıyor, bilgelik artıyor mu emin değilim. Eğer bilgi artarken bilgeliğin de artmasını arzu ediyorsak okuyacağız. Başka bir yolunun olduğunu düşünmüyorum.

‘Okumayan insan bayatlar’ demiştim. Gıdalar gibi bayatlar. Çünkü yeniden beslenmemektedir. O yüzden çok okumalıyız, çoklu okumalıyız ve çok daha önemlisi doğrulanmak için değil, yanlışlanmak için okumalıyız. O çok beğendiğimiz, zaten bizim olan fikirlerimizi tekrar tekrar teyit etmek için okumamalıyız. Onları sarsmak için…

Zihninizin yarattığı surlarda mancınıklar, delikler açsın, konforunuz bozulsun.”

Bir dönem birlikte NPQ Türkiye dergisini yayınladığımız Nathan Gardels’in müthiş sözüdür: “Etkili liderlik, gerçekliğin ortamını doğru okuyup neyin doğru ve kalıcı, neyin gelip geçici olduğunu ayırt etmek ve buna göre hareket etmektir.”

Hakiki ve kalıcı fikirleriyle bizi aydınlatan Sayın Albayrak, Sayın Kalın ve Sayın Bali... İyi ki varsınız…

İran savaşının dumanları henüz tütüyor; Körfez coğrafyasındaki ateş yer yer harlanırken Trump’ın beklenen Çin ziyâreti gerçekleşiyor. ABD Çin’e çok kalabalık bir heyet ile gidiyor. Heyette sâdece diplomatlar değil, enerji ve teknoloji dünyâsının ileri gelenleri de mevcut. Dünyâ kamuoyu bu görüşmelerden barış adına mühim bir anlaşma bekliyor. Bu iyimser bir beklenti. İki devlet ve millet arasındaki ekonomik karşılıklı bağımlılık ilişkileri bu iyimser beklentilerin başat garantisi olarak değerlendiriliyor. Toplantılardan uzlaşma çıkacağını düşünenler bunu ileri sürerek, müşterek menfaat temelinde bir dengenin sağlanacağına ve siyâsî ve askerî tansiyonun düşürüleceğine bel bağlamış vaziyetteler. Eğer bu gerçekleşirse, İran savaşı da sona erecek ve dünyâ ekonomisini tehdit eden Hürmüz Boğazı açılarak bir normalleşme yaşanacak; herkes de derin bir nefes alabilecektir.

Doğrusu ben pek de o kanaatte olmadığımı ifâde etmeliyim. Savaş ekonomiye hâriçten gelen ve ekonomiye karşı çalışan bir hâdise değildir. Tam aksine olarak, savaş bizzat ekonominin içinden gelir. Savaş siyâsî bir kararla başlar. Ama bu, zannedildiği üzere başlatıcı değil tamamlayıcı bir evredir. Daha derinde savaşlar ekonomik bir mâhiyet taşır. Ezcümle, siyâsetler savaş, ekonomiler barış doğurur tezi hayli sorunlu bulduğum zayıf bir tezdir.

Ekonominin dengeleri bir yerde, parasal hacim ile üretim hacmi arasındaki dengedir. Eğer tedâvüldeki parasal hacim, üretim hacminden kabûl edilebilir hudutlardan kat be kat fazla veriyorsa bu krizleri başlatan bir vaziyettir. Çelişki daha baştan şuradadır. Parasal genişleme bizzat paranın var edilme süreçlerine içkindir. Para eğer sıkı bir şekilde disipline edilmezse kaçınılmaz olarak geometrik olarak artacaktır. Bunun sebebi bizzat katlamalı olarak parayı büyüten kredi sistemidir. Bu vaziyette iki şeyden birisini yapmak gerekir. Ya bu parasal fazlaya karşılık gelecek bir üretim artışını sağlamalı yâhut bu fazlayı ne yapıp yapıp yakmalısınızdır. Her ikisi de hayli zorludur. Târihte her zaman, kapitalist üretim tarzında ise sıklıkla bu çelişki karşımıza çıkmıştır. Parasal büyüme ile ekonomik büyüme arasında habis bir çelişki olduğunu görüyoruz. Para emtianın dolaşımını sağlayan damarları oluşturur. Kapitalizm ekonomiyi daha evvel olmadığı kadar parasallaştırdığı için para-üretim çelikisini daha sık ve derin yaşatır. İşte savaşlar bu dengesizliği zirve yaptığı yerde meydana gelir. Savaş bir bakıma para fazlasını yakmanın en tesirli çâresidir. Ekonomilerin birden militarist bir yeniden yapılanması bunun ana işâretlerinden birisidir.

Bugün idrâk ettiğimiz süreçler tam da böyle bir vaziyete işâret ediyor. Geçenlerde ABD’den gelen haber buna misâl verilebilir. Beyaz Saray çeşitli imâlatçıları toplayarak savaş sanâyiine hizmet etmeleri için yeniden yapılanmalarını istedi. Buna göre ABD’de artık daha az otomobil,daha çok tank üretilecek. Bu işkollarının temsilcileri eminim ki buna iştahla sâhip çıkacaktır. Çünkü alıcılar ve sipârişler garantilidir. Çin otomobilleri ile rekâbette zorlanan firmalar için müthiş bir kolaylık ve çıkış yoludur bu. Buna benzer olarak ekonomisi senelerdir durma noktasında olan Japonya ve küçülme rakamlarının konuşulduğu Almanya’nın yoğun bir silâhlanma programını başlatmaları bu manzarayı tamamlıyor.

Hâsılı Trump târihî bir hatâ, ârıza değil, tam da yukarıda işâret ettiğimiz zarûretlerin doğurduğu, süreçle fevkalâde uyumlu figürdür. Trump’ın veyâ Cumhûriyetçilerin saldırganlığı onu Demokratların karşısında marjinalize etmiyor. ABD hanidir savaşa karar vermişti. Demokratlar ile Cumhûriyetçiler arasındaki fark, savaşın nerede ve nasıl çıkarılacağına dâir; nihâî tahlilde kolaylıkla ihmâl edilebilir olan bir farktır. Bugün Trump gitse Demokratlar gelse de savaş tehlikesi ortadan kalkmayacağından emin olabilirsiniz.

ABD’nin başka bir çıkış yolu olmadığı âşikâr görünüyor. Trump’ın Çin karşısında tek başına ekonomik bir rekâbet üzerinden ABD’ye kazandırabileceği hiçbir şey kalmadı. ABD’deki üretim kayıpları ve balonlaşmalar devâm ediyor. Şimdi isterseniz bir benzetmeyle söylediklerimizi açalım. Eğer ekonomik rekâbet kurallı, hakemli bir boks maçına benzetilecek olursa ABD çoktan ringten çekilmiş vaziyette. Eğer hakem BM veyâ buna mümâsil kurumlar, veyâ uluslararası hukuk ise onu da tanımıyor. Eldivenle değil, muştayla, beyzbol sopasıyla saldırıyor. Tuhaf olan şu: Râkibinin de elinin altında bunların hepsi mevcût. Dolayısıyla ona doğrudan saldıramıyor. Böyle yapmaya cesâreti yok. Bunun yerine rakibinin etrafında dolaşıyor ve hareket sâhasını kapatmaya çalışıyor. Dahası, onunla iş birliği yapanlara, besin kaynaklarına saldırıyor. İran ve Körfez boşuna seçilmedi. Evet,Trump yer yer İsrâil’in tahriklerine kapıldığı oldu. Ama savaşı topyekûn İsrâil’in oyunu olarak görmek eksik bir değerlendirme olur. İsrâil olsun olmasın Trump er geç bunu yapacaktı. Mesele evdeki hesâbın çarşıya uymaması oldu. İran’da ve Körfez tıkanıp kaldı.

Çin bunları görüyor. Çin jeopolitik aklı büyük bir sabır göstererek yaparak ABD’nin azgın hamlelerine aynı şekilde cevap vermiyor. Uzakdoğu bilgeliği ile yoğrulmuş bir dövüş tekniği ile rakibinin hamlelerini boşa çıkararak onu biteviye yoruyor; kendi oyunlarına gelmesini bekliyor. ABD’yi asla tahrik etmiyor. Zamâna oynuyor.

ABD’nin masaya kibirle, üstenci bir bakışla oturacağını öngörebiliyorum. Muhtemelen, en başta kapalı Hürmüz’ün Çin’e verdiği zararlardan bahsedecek; eğer Çin İran’ı teslim olmaya iknâ etmezse onu haritadan sileceğini, su, elektrik kaynaklarına, enerji merkezlerine ağır saldıracağını Çin’in bunları kaldıramayacağını söyleyecektir. Çin’de, muhtemelen Rusya’da da bunların hesâbının çoktan yapılmış; karşı tedbirlerin alınmış olduğunu düşünüyorum. Trump’ı bu zirveden eli boş göndereceklerine eminim.

Savaşın yeni epizodunda çok daha dirençli bir İran göreceğimizi ve ABD’nin çok daha zor durumlara düşeceği kanaatindeyim. Bu zorlukların bizim de içinde bulunduğumuz coğrafyaya hangi sürprizleri hazırladığı husûsunda da bâzı tahminlerim var. Bu da müstakil başka bir yazının konusu olsun…

Takiyyüddin er-Râsıd’da nur/ışık, yalnızca fiziksel optik meselesi değildir. Onun metinlerinde nur, görme, renk, mekân ve idrak arasında kurulan ilişki; İslâm düşüncesindeki nur metafiziğinin deneysel ve geometrik bir devamıdır. Böylece er-Râsıd, bir taraftan matematiksel optiğin imkânlarını araştırırken diğer taraftan görmenin nasıl gerçekleştiğini, ışığın mekânı nasıl kurduğunu ve rengin nasıl görünür hâle geldiğini açıklamaya çalışır.

Ona göre ışık, geometrik bir çizgiden çok fazlasıdır çünkü çizgi ve nokta zihnî-geometrik soyutlamalardır; ışık ise gerçek etkileri bulunan bir araz’dır. Bununla birlikte optik incelemede ışık, geometrik çizgiler ve doğrular üzerinden ele alınabilir. Böylece er-Râsıd, fiziksel gerçeklikle matematiksel temsil arasında ince bir ayrım yapar. Gerçek ışık başka, onu anlamak için kurulan geometrik model başkadır. Bu tavır, İslâm bilim geleneğinin temel özelliklerinden biridir: Hakikat yalnız soyut akıl yürütmeyle değil, deney ve gözlemle birlikte kavranır.

Er-Râsıd’ın önemli vurgularından biri, ışığın doğrusal yayılımıdır. Karanlık bir odadaki küçük delikten süzülen ışığın düz bir hat boyunca ilerlediğini deneylerle göstermesi, yalnız bilimsel bir gözlem değildir; aynı zamanda görmenin disiplinidir. Çünkü ışık, mekânı rastgele değil, ölçüyle kurar. Böylece ışık, görünürlüğün mimarı hâline gelir.

Bu anlayış sanat açısından çok önemlidir. İslâm mimarisinde pencere, revzen, kafes ve kubbe düzenleri yalnız estetik süsleme değildir; ışığın yönünü, yoğunluğunu ve ritmini düzenleyen optik araçlar gibidir. Bir camiye girildiğinde ışığın doğrudan değil, çoğu zaman süzülerek gelmesi; yumuşayarak yayılması, mekân içinde çoğalarak incelmesi, tam da er-Râsıd’ın anlattığı ışık yayılımı fikrine uygundur.

Zira her ışıklı nokta, çevresine doğru ışık yayar. Böylece mekân, tek bir çizgisel aydınlatma değil, merkezden çevreye açılan çok katmanlı bir görünürlük alanı hâline gelir. İslâm mimarisindeki merkezi kubbe anlayışıyla bu optik düşünce arasında derin bir benzerlik vardır. Kubbe nasıl merkezi göğe açılan bir birlik fikri etrafında topluyorsa, ışık da merkezden çevreye yayılan bir düzen kurar.

Er-Râsıd’a göre doğrudan gelen (birincil) ışık ile yansıyan (ikincil) ışık aynı değildir. Yansıyan ışık daha zayıftır; fakat mekânı görünür kılan asıl unsur çoğu zaman budur. Bu düşünce, özellikle Osmanlı mimarisindeki ışık kullanımını anlamak için anahtar niteliğindedir.

Süleymaniye Camii ya da Selimiye Camii gibi yapılarda ışık, doğrudan göz kamaştırıcı bir yoğunlukla değil; duvarlardan, mermerlerden, çinilerden ve kubbe yüzeylerinden yansıyarak çoğalır. Böylece ışık yalnız nesneleri görünür kılmaz; mekânın ruhunu kurar. Er-Râsıd’ın ikincil ışık teorisi, bu mimari tecrübeyi bilimsel bir zeminde açıklar gibidir.

Renk konusundaki açıklamaları da sanatla doğrudan ilişkilidir. Ona göre renk, ışık olmaksızın görünür değildir. Işık ortadan kalktığında renk de kaybolur. Bu nedenle renk, yalnız nesnenin değil, ışığın da eseridir. Renkli camlardan geçen ışığın başka yüzeylerde farklı renkler oluşturması, beyaz yüzeylerin ışığı daha açık göstermesi ya da yansıyan ışığın taşıdığı renklerin gittikçe zayıflaması gibi gözlemler, minyatürden çini sanatına kadar pek çok alanı açıklayabilecek mahiyettedir.

Özellikle çini sanatında görülen parlak mavi, firuze, lacivert ve beyaz dengesi, ışığın renk üzerindeki etkisini hassas biçimde kullanan bir estetik anlayışın ürünüdür. Çinide renk yalnız boya değildir; ışıkla birlikte ortaya çıkan optik bir hâdisedir.

Aynı durum tezhip ve minyatür için de geçerlidir. Minyatürde Batı resmindeki gibi dramatik gölge düzenleri yerine, yüzeye yayılmış dengeli bir aydınlık vardır. Çünkü amaç, tek bir ışık kaynağıyla hacim yanılsaması kurmak değil; görünürlüğü bütün yüzeye eşit biçimde dağıtmaktır. Böylece bakış belirli bir noktaya zorlanmaz; sahnenin bütünü aynı açıklık içinde görünür hâle gelir. Bu tavır, er-Râsıd’ın ışığın yayılımına dair açıklamalarıyla uyumludur.

Er-Râsıd’ın bu deneysel yöntemi sanat açısından da önemlidir. Çünkü İslâm sanatında estetik, yalnız “beğeni” değil; ölçü, oran, denge ve idrak terbiyesiyle ilgilidir. Işığın mekân içinde kontrollü biçimde yayılması, rengin yumuşak geçişlerle görünmesi, yüzeylerin ışığı farklı yoğunluklarda taşıması; hep bu optik bilinçle ilişkilidir.

Sonuçta er-Râsıd’ın ışık anlayışı, İslâm düşüncesinde nur metafiziği ve estetik nur ile deneysel optik arasında kurulan önemli bir köprüdür. Onda ışık yalnız fiziksel bir olay değildir; görmenin, görünürlüğün ve mekânsal düzenin kurucu unsurudur. Sanat ise bu ışığı biçime, renge, mimariye ve bakış terbiyesine dönüştüren estetik bir idrak alanıdır.

ARAÇLAR ÇAMURA GÖMÜLDÜ

Selin izleri dün sabah saatlerinde net şekilde görüldü. Sel nedeniyle çok sayıda iş yerinde büyük çapta maddi hasar meydana geldi. Çamur ve balçıkla kaplanan dükkanlarda esnaf sabahın erken saatlerinden itibaren temizlik çalışmalarına başladı. Kullanılamaz hale gelen iş yerlerinde zarar tespit çalışmaları sürerken, vatandaşlar yaşanan felaketin şokunu yaşamaya devam ediyor. Sel sularının sürüklediği araçların çamura gömüldüğü, bazı otomobillerin ise devrilerek hurdaya döndüğü dikkat çekti. Bölgeye sevk edilen Samsun Büyükşehir Belediyesi, AFAD ve ilçe belediyesi ekipleri tarafından su tahliye ve temizlik çalışmaları aralıksız sürdürüyor. Can kaybının yaşanmaması en büyük teselli olurken, yaşanan sel felaketi sonrasında bölgede hasar tespit çalışmaları devam ediyor.

METEOROLOJİ UYARDI

İçişleri Bakanlığı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden alınan verilere dayanarak yurdun pek çok bölgesinde etkili olması beklenen kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanaklar nedeniyle meydana gelebilecek olumsuzluklara karşı uyarılarda bulunuldu.

Amasya'da köy yolunda aşırı yağış sonrası heyelan meydana geldi

Bakan Özdemir duyurdu: Selden etkilenen iki il için 30 milyon lira kaynak

Güney Afrika'yı sel ve fırtına vurdu: Ulusal afet hali ilan edildi

Finanstan perakendeye, enerjiden gıdaya pek çok sektörde finans ekosistemine yön veren liderlerin yer aldığı listede bu yıl kamu ve savunma sanayiinden gelen isimler dikkat çekiyor. Türkiye Varlık Fonu CFO&COO'su Mahmut Kayacık, ASELSAN CFO'su Nurettin Tüysüz, ROKETSAN CFO'su Emre Can Doğruyol ile TEI-TUSAŞ Motor Sanayii A.Ş. Finans ve Tedarik Genel Müdür Yardımcısı Emre Saylan'ın bulunduğu En Etkin 50 CFO listesindeki isimler alfabetik sıraya göre şöyle:

* Ahmet Özbaş – Sarten Ambalaj

* Cem Cansu – Bacacı Yatırım Holding

* Ayça Kural – İpekyol Group

* Barbaros Kubatoğlu – Pegasus Airlines

* Barış Alpaslan – Arçelik Türkiye

* Barış Kökoğlu – Borusan Holding

* Batur Asmazoğlu – İnci Holding

* Bora Kıraç – Palmet Enerji A.Ş.

* Bora Yalınay – Doğan Holding

* Burcu Bati – sahibinden.com

* Cem Kölemenoğlu – Gürok Grup

* Cevdet Yalçın – Aksa Enerji

* Deniz Aksoy – Danone

* Derya Deniz Yılmaz – Ağaoğlu Şirketler Grubu

* Doğan Korkmaz – Koç Holding

* Eliz Ersoy Gürsesli – Diageo Türkiye

* Emre Can Doğruyol – ROKETSAN

* Emre Saylan – TEI - TUSAŞ Motor

* Fahrettin Ertik – Yıldız Holding

* Ferit Cem Doğan – Migros Ticaret

* Ferit Erin – Eczacıbaşı Holding

* Fulya Banu Sürücü – Ülker Bisküvi

* Furkan Ünal – TFI TAB Food Investments

* Gökhan Dizemen – Tüpraş

* Gökhan Güralp – Şişecam

* Gül Ertug – Ford Otosan

* Gülbin Uzuner Bekit – Akfen Holding

* Hafize Kurt – Red Bull Türkiye

* Haluk Alperat – Kale Grubu

* Harun Ülgen – Nobel İlaç

* Hüseyin Okur – Hayat Kimya

* Koray Tulgar – Tosyalı Holding

* Mahmut Kayacık – Türkiye Varlık Fonu

* Mert Yaycıoğlu – Enerjisa Üretim

* Muhammed Nizam – Hayat Investment Group

* Mustafa Tercan – Esas Holding

* Neslihan Döngel Özlem – Brisa Bridgestone Sabancı

* Nilüfer Derinalp – Unilever

* Nurettin Tüysüz – ASELSAN

* Olcay Doğan – Astor Enerji

* Onur Çevikel – Anadolu Group

* Osman Yılmaz –Turgut Aydın Holding

* Dr. Philipp Ulbrich – Enerjisa Enerji

* Sabri Tütüncü – Kibar Holding

* Sedef Ataman – BSH Ev Aletleri Türkiye

* Sergun Okur – STFA Construction Group

* Tolga Üzümcü – Polisan Holding

* Ufuk Tezer – Bakioğlu Holding

* Ümit Uluçam – Sarkuysan Elektrolitik

* Zeynep Sarsan – Assan Alüminyum

OPEC’in petrol üretiminde sert düşüş: Günlük 1,7 milyon varil azaldı

Yapay zeka bakıra rekor kırdırdı: Libresi 6,64 dolara ulaştı

Almanya otomotiv sektöründe 2035'e kadar 125 bin ek istihdam kaybı olabilir

FİLİSTİN KONULU KONSER DÜZENLENDİ

Yarışmayı düzenleyen Avrupa Yayın Birliği bu sene için yeni kurallar getirmişti. Hükümetler ve üçüncü taraf destekli oy kampanyaları yasaklanmıştı. Buna rağmen soykırımcı İsrail delegasyonu sosyal medyada “İsrail için 10 kez oy verin” çağrısı yapan videolar yayınladı ve Avrupa Yayın Birliği tarafından resmi uyarı aldı. Eurovision Şarkı Yarışması Direktörü Martin Green, İsrail kamu yayın kuruluşu KAN heyetiyle iletişime geçerek videoların paylaşımını derhal durdurmalarını ve tüm platformlardan kaldırmalarını talep ettiklerini, kurumun da bu talebi yerine getirdiğini aktarmıştı. Gazze’de işlediği soykırım nedeniyle İsrail’in yarışmadan menedilmemesi sebebiyle İspanya, Slovenya, İrlanda, İzlanda ve Hollanda, Eurovision'dan çekilme kararı almıştı. İsrail'in katılımına tepki gösteren ülkeler yarı finali yayınlamayarak Filistin konulu yayın yaptı. Belçika'nın başkenti Brüksel'de İsrail'in Eurovision Şarkı Yarışması'na katılımını protesto etmek amacıyla "Filistin için Birlik-Soykırıma Sahne Yok" başlıklı alternatif konser düzenlendi. Slovenya'nın kamu yayıncısı Slovenya Radyo ve Televizyonu (RTV SLO) Filistin'in Sesleri" konulu yayın kapsamında Gazze'yi anlatan belgeseller gösterdi.

Netanyahu liderliğindeki koalisyondan erken seçim hazırlığı: İsrail Meclisi'nin feshedilmesi için yasa tasarısı sunuldu

Fransa'da seçimlere 'İsrail müdahalesi' iddiası: Sahte haber kampanyaları yürütüldü

Husilerden ABD'ye uyarı: İran'a saldırı tüm dünyayı savaşa sürükler

KONGRE’YE İSİM OYUNU

Trump, Kongre’den onay alma engelini aşmak için yeni bir planlama yaptı. ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon), ateşkesin bozulması halinde İran'a yönelik başlatılacak askeri "operasyonun" adını "Çekiç" olarak değiştirmeyi düşündüğü iddia edildi. Amerikan NBC News kanalının ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre Pentagon yetkilileri, 60 günlük Kongre'ye bildirim sürecine takılmamak için "Destansı Öfke" (Epic Fury) adıyla yürütülen operasyona "Çekiç" (Sledgehammer) adını vermeyi düşünüyor. Destansı Öfke Operasyonu, Trump'ın talimatıyla 28 Şubat 2026'da başlamış ve ABD yönetimi mayıs ayı başında Kongre'ye yaptığı resmi bildirimde "operasyonun sona erdiğini" bildirmişti.

EKONOMİ UMURUNDA DEĞİL

Dün, Çin’e gerçekleştireceği resmi ziyaret için Pekin’e hareket eden Trump, havalimanında gazetecilere yaptığı açıklamada, İran savaşına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bir gazetecinin “İran ile müzakereler yürütürken ülkedeki ekonomik durumu göz önünde bulunduruyor musunuz?” şeklindeki sorusunu cevaplayan Trump, “Biraz bile düşünmüyorum. Sadece tek bir şeye odaklanıyorum o da İran’ın nükleer silah elde etmesini engellemek. Bu her şeydir” dedi. Trump’ın bu cevabı hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat siyasetçilerin tepkisini çekti. Eski Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi, sosyal medya mesajında vatandaşlara hitaben, “Trump’ın sizi umursamadığı hiç bu kadar açık olmuş muydu? Onun dediği gibi hiç olmamıştı” ifadelerini kullandı. Colorado eyaletinden Cumhuriyetçi senatör Jason Crow, “Artan acılarımızı hiç umursamadığını söylüyor. Daha iyi bir lideri hak ediyorsunuz” diye yazdı. Massachusetts eyaleti Demokrat milletvekili Ayanna Presley ise “Benzin fiyatları, market alışverişleri, sigorta primleri yüksek. Trump ise bildiğimizi kendi diliyle ilan ediyor. Amerikan halkını umursamadığını söylüyor. Zaten hiç umursamamıştı” yorumunu yaptı.

ZAFER İLANI İNANDIRICI DEĞİL

İran tarafının savaşı sonlandırmak için “makul teklif” sunduğunu vurgulamasına rağmen bu teklifi reddeden Trump’ın, İran savaşında sık sık tekrarladığı zafer ilanları ve İran’ın askeri gücünün yerle bir edildiği iddiaları da iç kamuoyunda karşılık bulmuyor. New York Times gazetesinde mayıs ayı istihbarat verilerine dayanılarak hazırlanan raporda, Trump’ın iddialarının aksine İran ordusunun füze kapasitesini büyük oranda koruduğu ileri sürüldü. Haberde, İran’ın ateşkes sürecinde Hürmüz Boğazı ve çevresindeki 33 füze üssünden 30’unu yeniden kullanılabilir hale getirdiği belirtilirken, füze stokunun yüzde 70’ini ise hâlâ koruduğu kaydedildi. Haberde ayrıca, İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) ait yer altı füze depoları ve fırlatma tesislerinin yüzde 90’ının da işler durumda olduğunun altı çizildi.

"MEDYA VATAN HAİNİ"

NYT’nin haberi Trump’ı iyice öfkelendirirken medyaya tavrını da keskinleştirdi. Trump, haberin ardından sosyal medyada yayınladığı açıklamada, ABD medyasını “Vatan haini” olarak niteledi. Trump, açıklamasında "Yalan haber medyası, İranlı düşmanın bize karşı askeri açıdan başarılı olduğunu söylediğinde, bu o kadar yanlış ve saçma bir iddia ki adeta vatana ihanet sayılır. Onlar düşmana yardım ve yataklık ediyorlar" ifadelerine yer verdi. ABD'nin İran donanmasına ait 159 geminin tamamını batırdığını ileri süren Trump, "Bunların yaptığı, hiç olmaması gereken yerde İran’a boş yere umut vermektir. Sadece kaybedenler, nankörler ve aptallar Amerika aleyhinde argümanlar üretir" değerlendirmesini yaptı.

İRAN: SALDIRIYA CEVAP VERMEYE HAZIRIZ

İran cephesinde ise Trump’ın aşırı taleplerinin kabul edilmeyeceği yönündeki tavır sürüyor. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ülkesinin olası tüm saldırılara hazır olduğunu belirterek, "Silahlı kuvvetlerimiz her türlü saldırıya ders verici şekilde cevap vermeye hazır." dedi. İran Meclis Başkanı'nın resmi Telegram hesabından, ülkesinin silahlı kuvvetlerinin hazırlık durumuna ilişkin paylaşım yapıldı. Paylaşımda yer alan görselde, sembolik olarak Hürmüz Boğazı kıyısında yer alan İran Hava Savunma Sistemleri ve füzelere yer verilirken, görsel üzerine "Silahlı kuvvetlerimiz her türlü saldırıya ders verici şekilde cevap vermeye hazır" ifadeleri yazıldı.

Pekin'e pragmatik ziyaret

ABD Başkanı Trump, uzun zamandır beklenen Çin ziyaretine dün başladı. İki gün sürecek ziyaret için dün Pekin’e giden Trump, çeşitli dosyaları pazarlık masasına koyacak. En önemli başlıklar; ticari ilişkiler, İran savaşında Çin’in üstleneceği rol, Çin’in Tayvan üzerindeki iddiaları ve küresel siyasette Çin’in de güç merkezi kabul edilmesine ilişkin yürütülen “G-2 ittifakı”... Çin’in İran ile petrol ticaretini sürdürdüğü ve silah sağladığı yönündeki raporlara karşı herhangi bir adım atmayan Trump’ın İran’daki savaşın sonlanması için Çin lideri Şi Jinping’den nüfuzunu kullanmasını talep edeceği iddia ediliyor.

Husilerden ABD'ye uyarı: İran'a saldırı tüm dünyayı savaşa sürükler

NYT: ABD istihbarat değerlendirmelerine göre İran füze kapasitesini büyük ölçüde koruyor

Trump Venezuela'yı ABD'nin 51'inci eyaleti olarak gösterdi

Çin’e tehditle gitti: Her halükârda biz kazanacağız

DUVARIN ÜSTÜNE KOY ARACINA DÖN

24 Eylül’deki Manisa il kongresinden sonra Özel’in yönlendirmesiyle evin bahçe duvarına 200 bin TL bıraktığını belirten Yalım, “Eve yaklaşınca WhatsApp üzerinden Özel’i aradım. 200 bin TL getirdiğimi, paranın poşet içinde olduğunu söyledim. Giriş kapısının kenarındaki duvarın üzerine bırakmamı, sonra aracıma geri dönmemi söyledi” demişti. Yalım, 200 bin TL verdikten sonra Özel’in kendisinden yine para istediğini ve bu kez de 1 milyon TL verdiğini kaydetti.

DİKKAT ÇEKEN YAZIŞMALAR

Özkan Yalım ve Özgür Özel arasında geçen 1 milyon TL ile ilgili WhatsApp yazışmaları dikkat çekti. Yalım’ın beyanına göre CHP Genel Başkanı Özgür Özel, “Ne kadar para verebilirsen o kadar ayarla, kendi bütçene göre belirle” diyor. Yalım 1 milyon TL ayarladığını ifade edince bu kez Özel, 13 Ekim’de “Özkan yarın sağlam bir paket olarak Denizli’de benim mavi valizimin içerisine koy” diye mesaj gönderiyor.

ÖZEL’İN ARABASIYLA GELİP ALDI

Yalım parayı, Özel 1 gün sonra 14 Ekim’de kurultay delegeleriyle buluşmak için Denizli’ye geldiğinde teslim ettiğini söyledi. O gün de Özel’le WhatsApp’tan irtibata geçtiğini belirten Yalım şu bilgileri verdi: “1 milyon TL getirdiğimi, nasıl teslim edeceğimi sordum. ‘Demirhan’la hallet’ dedi. Demirhan Gözaçan’la görüştük. Özgür Özel’e ait araçla geldi. Kendisine koyu renkli spor bir çanta içinde 1 milyon TL teslim ettim. Gözaçan çantayı Özel’in aracına koydu.”

Belediye başkan yardımcısı şahit

Özkan Yalım, Özel’e iki ayrı zamanda para vermesine ilişkin şahidi olduğunu söyledi. Yalım, şu anki Uşak Belediye Başkan Yardımcısı Halil Arslan’ın, bahçe duvarına bırakılan 200 bin TL’ye de Özel’in yakın arkadaşı olan Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Danışmanı Demirhan Gözaçan’a teslim edilen 1 milyon TL’ye de şahit olduğunu ifade etti.

Özkan Yalım'ın 'etkin pişmanlık' ifadesi BAM'a gönderildi

Özel’e para taşıyan danışmana gözaltı

CHP’de gündem yedek parti

KILIÇDAROĞLU’NA “PARTİYE SAHİP ÇIK” ÇAĞRISI

Parti içi muhalefet mekanizmasının yok olduğunu, Özgür Özel ve ekibinin eleştirilmekten çekindiğini kaydeden Tekin, olası mutlak butlan kararına da değindi. Eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'na çağrıda bulunan Tekin, “Hem Kemal Bey'e hem bütün eski genel başkanlara, partinin üst düzey yöneticilerine şunu söyleyeyim: Partinize sahip çıkın. Partimiz ciddi zor bir dönem geçiriyor. Hepiniz partinize sahip çıkın” diye konuştu.

SUÇA BULAŞANIN PARTİYLE İLİŞİĞİ KESİLMELİ

Tekin’in dikkat çeken açıklamaları özetle şöyle:

* CHP içerisinde uzun süre görev aldım. Para pul meselesi Cumhuriyet Halk Partisi'nde hiç konuşulmazdı. Bize ne oldu? Nereye geldik kardeşim?

* 15-20 yıl önce sıradan bir belediye başkanı, milletvekiliydin. Bugünkü mal varlığın milyar dolarları aşmışsa, bu izaha muhtaç değil mi?

* Kim suça bulaşmışsa, kimin sıkıntısı varsa ivedilikle parti ile olan ilişkisini keselim. Yarın gider yargılanır, aklanır gelir. Davul zurna ile arkadaşlarımızı karşılarız. Bunu yapmadı Genel Merkez. Nedenini bilmiyorum.

* Özgür Özel’le hâlâ görüşemedik. Çok istedim ama görüşmedi benimle. Defalarca aradım, aracı koyduk. Bülent Arınç'la saatlerce konuştu, benimle 5 dakika görüşemedi. Özgür Bey'i aşan bir inisiyatif olduğunun farkındayım. Benimle konuşmasına izin vermiyorlar.

Özkan Yalım'ın 'etkin pişmanlık' ifadesi BAM'a gönderildi

CHP'li isim makamında baklava kutusuna gizlenmiş 110 bin euro ile yakalandı

Özel’e para taşıyan danışmana gözaltı

SAVAŞ UÇAKLARI EŞLİK ETTİ

Erdoğan ve Tokayev, ellerinde Türk bayrağı ve Kazakistan bayrağı olan çocukların sevgi gösterisi eşliğinde Şeref Salonu’na geçti. Erdoğan’ın uçağına, havalimanına inişi sırasında savaş uçakları eşlik etti. Havalimanı üzerindeki iki helikopter de Türk bayrağı ve Kazakistan bayrağı taşıdı.

İLK TOPLANTI ASTANA’DA

Kazakistan’da iki ayrı zirveye katılacak olan Erdoğan’ın temasları başkent Astana’dan başlayacak. Bağımsızlık Sarayı’nda Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ile baş başa görüşecek olan Erdoğan, ardından Tokayev ile Türkiye-Kazakistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi Toplantısı’na başkanlık edecek.

STRATEJİK ORTAKLIK

Erdoğan-Tokayev zirvesinde “geliştirilmiş stratejik ortaklık” düzeyindeki ikili ilişkiler tüm yönleriyle masaya yatırılacak ve iki ülke arasındaki stratejik bağların güçlendirilmesine yönelik atılacak adımlar ele alınacak.

JEOPOLİTİK DENGE

Bölgesel kırılmaların yaşandığı bu dönemde Erdoğan’ın ziyareti yeni jeopolitik dengeler açısından da önem taşıyor. Orta Asya, Güney Kafkasya ve Hazar hattındaki yeni ticaret ve enerji güzergahları, Türkiye ile Kazakistan arasındaki iş birliğini daha da önemli hale getirdi. Erdoğan-Tokayev görüşmesinde Orta Koridor’un geliştirilmesi, Hazar geçişli taşımacılık projeleri, enerji güvenliği, lojistik bağlantılar, savunma sanayi iş birliği gibi başlıklar değerlendirilecek.

HEDEF 15 MİLYAR DOLAR TİCARET

Görüşmede ekonomik iş birlikleri de önemli bir yer tutacak. İki ülke arasında belirlenen 15 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi ve enerji alanındaki iş birliği projeleri öncelikli gündem maddeleri arasında yer alacak. Bu kapsamda, çeşitli alanlarda yeni iş birliği protokollerinin ve anlaşmaların imzalanması planlanıyor. Ayrıca, Erdoğan ve Tokayev’in Türkiye-Kazakistan İş Forumu’na katılarak her iki ülkeden iş insanlarıyla bir araya gelecek ve yatırım fırsatlarını değerlendirecek.

TDT LİDERLER ZİRVESİ’NE KATILACAK

Astana’daki temaslarını tamamlamasının ardından Türk dünyasının manevi başkenti Türkistan’a geçecek olan Cumhurbaşkanı Erdoğan, burada Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Liderler Zirvesi’ne katılacak. Zirve kapsamında yapacağı hitabında Orta Doğu’daki güncel gelişmeler başta olmak üzere bölgesel ve küresel meselelere ilişkin önemli mesajlar vermesi beklenen Erdoğan, katılımcı devlet ve hükümet başkanlarıyla ikili görüşmeler de gerçekleştirecek.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın sözleri istikrarsız Avrupa'da yankı buldu: Türkiye'ye ihtiyacımız var

Cumhurbaşkanı Erdoğan Kazakistan'da resmi törenle karşılandı

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan çiftçiye dev finansman müjdesi: 24 ay geri ödemesiz kredi sağlanacak

ALÇAK KÖPEK, S..R GİT!

Özel, CHP’den istifa sürecinde Mesut Özarslan'a “Alçak köpek s..tir git. Yalaka. Karaktersiz p..ç. Hak ettiğin yerdesin, sana yakışan yerdesin. Seni doğuran ana senden utanır. Elime düşeceksin, o gün sana acırsam namerdim” demişti. Özel katıldığı bir canlı yayında da Burcu Köksal'a “Gerekirse kocanı boşa ama partiye bunu yapma” dediğini söylemiş, Köksal ise “Boşan mesajı en hafifiydi. Özgür Özel burnumdan getirdi” açıklamasını yapmıştı. Hızını alamayıp partisinin grup toplantısında tehditlerini sürdüren Özel, “5-6 ay sonra iktidara geleceğim ve seni affetmeyeceğim. Seni affetmem için bana yalvaracaksın” karşılığını vermişti.

LİDERLİĞİ TARTIŞILIYOR

Parti yöneticileri, kriz anlarında yapılan özel yazışmaların ve anlık öfkeyle verilen tepkilerin siyasetin merkezine taşınmasının, Özgür Özel'in liderlik tarzı açısından yeni bir tartışma alanı oluşturduğu düşüncesinde. Özellikle belediye başkanları ve örgüt yöneticileri arasında, "telefon diplomasisinin" riskli hale geldiği yorumları yapılırken, bazı isimlerin artık yazılı iletişim yerine yüz yüze görüşmeyi tercih ettiği dile getiriliyor. CHP'de yaşanan son tartışmalar, parti içinde “WhatsApp siyasetinin sınırları” tartışmasını da beraberinde getirdi.

Özkan Yalım'ın 'etkin pişmanlık' ifadesi BAM'a gönderildi

CHP'li isim makamında baklava kutusuna gizlenmiş 110 bin euro ile yakalandı

CHP’de gündem yedek parti

2020-2025 dönemi siyasi, askeri ve ekonomik krizlerin olduğu bir süreç olarak tecrübe edildi. Salgınla başlayan iktidar değişimleri iktisadi karmaşaları sonlandırmazken global borçluluk düzeyi ve faiz ödemeleri tarihteki en yüksek seviyelere tırmandı. Uluslararası finansal yapı krizlerle mücadelede yetersiz kalırken bölgesel çatışmalar sürece dahil oldu. Enerji ve gıdada meydana gelen fiyat artışları parasal genişlemeyle birleşti ve enflasyon rakamları son yarım yüzyılın en yüksek yüzdelerine yükseldi.

Bu süreçte yabancı yatırımcı olarak tanımlanan gruplar ise yatırımları daha stabil alanlara kaydırdı. 2019’da 2 trilyon dolar olan dünyadaki yıllık doğrudan yabancı yatırım (DYY) miktarı 2020’de 1,19 trilyon dolara geriledi. Günümüze kadar da DYY miktarı 2020 öncesi rakamlara erişebilmiş değil. Türkiye’ye gelen yabancı yatırımcılar da benzer bir eğilim izliyorlar. 2020-2025 döneminde ülkeye çekilen doğrudan yabancı yatırım miktarı 70 milyar dolar olurken geçmiş yıllara göre azalış mevcut. Bu azalma global şartların etkisiyle oluşurken fiyat istikrarının sağlanamaması da sürece olumsuz yansıyor.

FAİZ ORANLARI VE GÜVENLİK ARAYIŞI

Yabancı yatırımcıların yatırım yapma isteğini belirleyen temel etmenlerden biri faiz oranları. Küresel düzeyde yüksek seyreden faizler yabancı yatırımcıları yatırım yapmaktan ziyade faiz gelirlerine yönlendiriyor. Ek olarak enflasyonun artış eğilimine girmesi yatırımcıların kararını olumsuz yönde etkiliyor. Bölgesel çatışmaların yaygınlaşmaya başladığı 2022’den günümüze kadar da yatırımcılar yatırım yapmaktan geri duruyor ve yüksek faize yönelebiliyor. Veya daha güvenlikli gördükleri ülke ve coğrafyaları tercih edebiliyorlar. Tecrübe edilen olumsuzlara rağmen Türkiye’nin istikrarlı bir güven adası şeklinde yatırımcıları kendine çektiği ve daha fazla potansiyel taşıdığı söylenebilir. Çevre ülkelerine gelen yabancı yatırımcılar enerji sektörü ağırlıklı yatırım yaparken Türkiye imalat sanayi ve teknolojide öne çıkıyor. Yabancı yatırımcının Anadolu topraklarına ilgisinin arkasında ise sadece güçlü imalat sanayi değil genç insan kaynağı ve üretim gücü gibi etmenler bulunuyor. Bu nedenle 2026-2028 dönemi yabancı yatırımcılar acısından geçmiş 6 seneye kıyasla daha olumlu bir eğilim gösterebilir.

KÖRFEZ VE BATI ASYALI YATIRIMCI GÜVENLİ LİMAN ARAYIŞINDA

2003-2025 aralığında Türkiye 300 milyar dolara yakın doğrudan yabancı yatırım çekti. Ülkeye gelen yabancı yatırımcılar arasında Almanya, Hollanda, Belçika, İngiltere ve ABD gibi aktörler üst sırada yer aldılar. Son dönemde de benzer bir trend görülüyor ve Batılı ülkelerden Türkiye’ye yabancı yatırımcılar geliyor. Ancak Körfez’de başlayan ve global ölçekli bir krize dönüşen çatışma Batılı ülkelerden ziyade Batı Asyalı yatırımcıları farklı bölgelerde yatırım yapmaya itiyor. İran-ABD-İsrail arasındaki çatışmanın boyutları göz önüne alındığında jeopolitik bir kırılmanın yaşandığı ve sermayenin güvenli liman aradığı görülüyor. Avrupa’dan Asya sınırlarına kadar dünyanın en büyük ordu ve savunma sanayine sahip aktörü olarak Türkiye öne çıkıyor, ilgi görüyor. Bu ilgi güvenli bir liman niteliğinde olan ülkenin coğrafi konumu ve kendi kendine yeterli askeri kapasitesiyle Batı Asyalı yatırımcıları kendine çekebilir. Türkiye’deki yatırım stokuna ülkelere göre bakıldığında Suudi Arabistan, BAE, Kuveyt, Umman ve Katar gibi aktörler alt sıralarda yer alıyorlar. Bu ülkelerin Türkiye’deki toplam yatırımları 20 milyar doların altında bulunuyor.

TÜRKİYE’DEN YABANCI YATIRIMCILAR İÇİN YENİ HAMLELER

Körfez sermayesinin güvenlik arayışı içerisinde olduğu ve istikrarlı bir yatırım coğrafyasına ihtiyaç duyması Türkiye alternatifini güçlendiriyor. Böylesi bir dönemde Türk karar alıcılar yatırımcılar için vergileri yüzde 25’ten yüzde 9’a çekiyor ve 20 yıllık bir af getiriyor. Ek olarak gümrük vergilerini yatırımcı lehine düzenliyor ve yenilebilir enerji sektörüne yönlendirme yapıyor. Körfez sermayesinin güvenli liman arayışına paralel olarak Batılı aktörlere olan güvenin zayıflaması Türk savunma sanayiinin global ün kazandığı bir döneme denk geliyor. Benzer şekilde Suudi Arabistan-Türkiye arasında vizeler kaldırılıyor ve Suudi yatırımcılar ülkedeki enerji yatırımlarına odaklanıyorlar. Kuveyt, BAE ve Katar gibi ülkelerden Türkiye’ye yapılan diplomatik ziyaretlerde sıklaşıyor ve global ölçekli etki uyandırıyor. Ocak 2026’da Türkiye’ye doğrudan yatırım yapmış üçüncü büyük aktör olarak da BAE gözlere çarpıyor. Dubai ve Riyad gibi merkezlerden çatışma nedeniyle uzaklaşan yatırımcılar güvenlik arayışı ve istikrar nedeniyle yatırımlarını farklı bölgelere kaydırıyorlar. Böylesi bir dönemde Türkiye yabancı yatırımcılara istisna, vergi indirimi ve fırsatlar sunarak yabancı yatırım ortamında iyileştirmeye gidiyor. Global şartlar ve fırsatlar açısından yaklaşıldığında Türk imalat sanayiinin gösterdiği üretim ve ihracat potansiyeli sürece ciddi katkı sunuyor. Son yıllarda mal ve hizmet ihracatının 400 milyar doları aşarak zirve yapması bu katkının bir sonucu olarak değerlendirilebilir.

Jeopolitik kırılmanın gerçekleştiği bir dönemde yabancı yatırımcılar için daha iyi bir yatırım ortamı yaratmayı hedefleyen Türkiye’nin adımları 2026-2028 döneminde 60 milyar doları aşan bir miktarı ülkeye çekebilir. Enerji, turizm, sanayi ve tarım gibi alanlarda ortaya konan yeni sanayileşme planları da bölgesel kalkınmanın yabancı yatırımcılarla birlikte yürütülmesine imkân sağlayabilir. Böylesi bir adım istikrar arayışındaki Körfez yatırımcısını Türkiye’ye çekme potansiyeli taşıyan önemli fırsatlardan biri. Sonuç olarak küresel çatışmanın yaygınlaştığı ve global düzenin değişim gösterdiği bir süreçte Türkiye yaşanan krizleri fırsata çevirme potansiyeline sahip. Mevcut kaotik süreçte İstanbul Finans Merkezinin Dubai ile karşılaştırması da bu nedenle önem taşıyor. Ancak fırsatın yakalanması için yabancı yatırımcılara sunulan ek teşviklerin yerinde olduğu ve yeni destek paketlerine ihtiyaç olduğu göz önünde bulundurulmalı.

Trump vakasını hoyrat bir siyaset dilinin Beyaz Saray’a yürüyüşü gibi okumak büyük tabloyu ıskalar. Burada sahneye çıkan şey, bir siyasetçinin mizacından ibaret olmaktan uzaktır. Burada daha derindeki bir katman konuşuyor: Amerikan kudretinin yorgunluğu, merkez gücün gecikmiş öfkesi, imparatorluk muhasebesinin sertleşen dili.

Amerika dünyaya artık başka bir gözle, kuşkuyla, maliyet hesabıyla bakıyor. Eski çağın ipek cümleleri çözülürken altta çelikten bir lügat beliriyor. Trump’ın tarih içindeki ağırlığı da burada beliriyor. Yeni bir Amerika icat ettiği için değil, çoktan yön değiştiren Amerika’ya hız, jest ve cüret verdiği için.

Trump’ın görevi 20 Ocak 2029’da sona eriyor. 3 Kasım 2026 ara seçimleri onu Beyaz Saray’dan çıkarmaz, yalnızca Kongre’nin rengini değiştirip denetimi sertleştirerek başkanlığını ani bir düşüşten ziyade uzun bir yıpranma, daralma ve kuşatma sürecine sokar. Tam da bu yüzden Trump sonrası Amerika tartışması bir takvim hesabını aşan daha derin bir meseleye açılır: Trump çekildiğinde Amerika eski haline döner mi?

BİR DÖNEMİN SONU MU, YENİ BİR ÇAĞIN EŞİĞİ Mİ?

Aşikâr ki bütünüyle bir geri dönüş beklemek saflık olur. Çünkü düzenin çözülüşü Trump’la başlamadı. Irak savaşı bu çözülüşün meşruiyetini aşındırdı. Afganistan ricati Amerikan kudretinin sınırsız kapasite efsanesini tüketti. 2008 krizi küresel liderliğin iç toplumsal maliyetini görünür kıldı. Çin’in yükselişi, “entegrasyon dönüştürür” inancını dağıttı. Pandemi ve tedarik zinciri kırılmaları, serbest dolaşımın aynı zamanda stratejik bağımlılık ürettiğini gösterdi. Ukrayna savaşı Avrupa güvenliğinin faturasını yeniden Washington’ın masasına bıraktı. Yapay zekâ, yarı iletkenler, kritik mineraller ve veri altyapısı etrafında büyüyen rekabet ise dış politika ile sanayi politikasını birbirine kilitledi. Trump bu hikâyenin mucidi sayılmaz; yoğunlaştırıcısıdır.

Bu yüzden Trump dış politikasını anlık öfke, içgüdü ve sahne refleksiyle sınırlamak yetersiz kalır. Savruk tarafları var, ani çıkışları, sabah yaptırım akşam pazarlık üreten o tanıdık oynaklık var. Yine de omurga açık. “Önce Amerika” artık miting sloganı olmaktan çıktı; devletin resmî metinlerine yerleşmiş bir siyasal akla dönüştü.

Bu aklın hükmü serttir: Amerika son otuz yılda fazla dağıldı, fazla harcadı, fazla omuzladı, rakiplerinin yükselişini kendi elleriyle finanse etti, müttefiklerinin güvenliğini ölçüsüzce sübvanse etti, kendi orta sınıfını ise bu yüklerin altına bıraktı. Buradan çıkan strateji de nettir. Sınır, göç, karteller, fentanil, ticaret, çip üretimi, enerji kapasitesi, tedarik zinciri, hepsi aynı güvenlik sözlüğüne bağlanır. Dış yardım ideolojik denetime çekilir. Ticaret, ekonomik tercih olmaktan çıkar, ulusal güç aracına dönüşür.

KİŞİLİK İLE MÜESSES NİZAM ARASINDAKİ ÇİZGİ

Burada kritik düğüm, Trump’a özgü olanla Trump’tan sonra da sürecek olanı ayırmaktır. Trump’a ait olan ilk alan üsluptur. Müttefiki kameralar önünde küçük düşürmek, diplomasiyi şahsi sadakat testine çevirmek, kurumsal hafızayı ayak bağı gibi görmek, jeopolitiği kültür savaşı retoriğiyle karıştırmak, karar alma süreçlerini kişiselleştirmek… Bunlar Trump’ın damgasıdır. Fakat daha derinde duran birçok başlık çok daha geniş bir devlet aklının ürünüdür.

Çin’le stratejik rekabet, kritik teknolojilerin korunması, yarı iletkenler ve yapay zekâda devlet destekli sanayi seferberliği, Avrupa’nın daha fazla askeri sorumluluk üstlenmesi, sınırın dış politika başlığına dönüşmesi, açık uçlu kara savaşlarına mesafe... Bunlar bir şahsın keyfi tercihi gibi okunamaz. Birinci Trump döneminde şekil aldı, Biden döneminde kurumsallaştı, ikinci Trump döneminde daha sert bir dille sürdü. Müesses nizam burada yıkılmış görünmüyor; yön değiştirmiş, kısmen Trumpçılaşmış görünüyor.

Tam da bu yüzden Trump klasik anlamda izolasyonist (yalıtımcı) sayılmaz. Dünyadan çekilmek istemiyor; dünyayı başka türlü yönetmek istiyor. Daha seçici, daha maliyetçi, daha pazarlıkçı, daha çıplak bir çıkar diliyle. Bir yanda sonsuz savaşların vahametinden söz ediyor, öte yanda İran’a kuvvet uyguluyor. Bir yanda NATO’yu azarlar gibi konuşuyor, öte yanda Avrupa’yı daha fazla harcamaya zorluyor. Bir yanda çok taraflı kurumlara kuşkuyla yaklaşıyor, öte yanda doların, Amerikan pazarının, teknolojik üstünlüğün ve askeri kudretin sağladığı kaldıraçtan sonuna kadar yararlanmak istiyor.

Burada geri çekilme yok; yeniden tahkim var. Amerika’nın küresel rolü tasfiye edilmiyor, yeniden fiyatlandırılıyor. Dünya artık ahlaki vaadin sahası gibi okunmuyor; korunacak çıkarların, yönetilecek risklerin ve sınanacak güç dengelerinin sert haritası gibi okunuyor.

Trump sonrasında ilk değişecek alan da burası değil, üslup olacak. Müttefiklerle kurulan cümleler yumuşar. NATO’ya bağlılık daha öngörülebilir bir dille ifade edilir. Diplomasi kurumları nefes alır. Dış yardım bütünüyle eski ihtişamına kavuşmasa bile toparlanır. Tarife siyaseti kaba bir balyoz olmaktan çıkıp daha hedefli bir araca dönüşebilir. Fakat büyük eksen yerinde kalır. Çin’e karşı sertlik sürer. Teknoloji güvenliği devam eder. Kritik mineraller, veri akışları, yapay zekâ altyapısı, çip üretimi, deniz yolları, enerji güvenliği ve Avrupa’nın savunma yükü yeni dönemin ana dosyaları olmayı sürdürür.

Çünkü eski düzeni mümkün kılan tarihsel hava artık dağılmış durumda. 1990’ların tek kutuplu güveni yok. Serbest ticaretin kendiliğinden barış ve refah üreteceğine dönük rahatlık yok. Çin’i sisteme daha fazla bağladıkça benzerleşeceği inancı yok. Avrupa’yı sonsuza kadar Amerikan omuzlarında taşımanın içeride bedel üretmeyeceği fikri de yok.

GERİ DÖNMEYECEK OLAN NEDİR?

Bu sürekliliğin en açık göründüğü alanlar dört başlıkta toplanıyor. Çin dosyasında rekabet ile pazarlık aynı anda yürüyecek; çiplerde sertlik, finans baskısı arttığında seçici yumuşama, teknoloji transferinde fren, askeri dengede tahkim. Avrupa dosyasında esas mesele artık ittifakın sürüp sürmeyeceği değil, yükün nasıl paylaşılacağı. Orta Doğu’da Washington daha az görünmek isteyebilir fakat daha az belirleyici olmayı kabul etmek istemez; enerji yolları, boğazlar, İsrail’in güvenliği, İran’ın kapasitesi bu bölgeyi masada tutar.

Batı Yarımküre’de ise göç, karteller, sınır, Panama ve Latin Amerika’daki Çin etkisi iç politika dipnotu olmaktan çıkmıştır. Yeni Amerikan aklı yarımküreyi yeniden jeopolitik merkez olarak okuyor. Bu yüzden Trump çekilse bile hudut meselesi insani bir başlıkla sınırlı kalmaz; egemenlik, güvenlik ve rejim kapasitesi sorunu olarak yaşamayı sürdürür.

Son kertede hüküm açık: Trump bir parantez açmadı, mevcut dönüşümün kapağını kaldırdı. Onunla birlikte Amerikan dış politikası daha ekonomik, daha teknolojik, daha korumacı, daha seçici ve daha sert bir yatağa yerleşti. Trump çekilir, diplomatik ton toparlanır fakat akış sürer.

Tarihte asıl kalıcı olan, kurulan kurumlardan çok meşru kılınan histir. Trump’ın meşru kıldığı his şudur: Dünya artık sınırsız bir vaat sahası sayılmaz; maliyeti olan bir mücadele alanıdır. Bu duygu bir seçim gecesiyle dağılmaz. O yüzden ABD, Trump öncesine dönmez. En fazla yeni evinin duvarlarını daha zarif bir dille örer. İçeride kalan sertlik ise yerinde durur. Okunması gereken gerçek budur.

ARTIK ERMENİSTAN/TÜRKİYE YAZACAK

“Hayata geçirilen yeni düzenleme sayesinde Türkiye’den üçüncü bir ülkeye, oradan da Ermenistan’a giden veya aynı güzergahı kullanarak gelen malların nihai varış veya çıkış noktasının Ermenistan/Türkiye şeklinde yazılabilmesi mümkün hale gelmiştir. Güney Kafkasya’da kalıcı barış ve refahın güçlendirilmesi yönünde yakalanan tarihi fırsatın ışığında Türkiye, bölgede iktisadi münasebetlerin geliştirilmesine ve iş birliğinin tüm bölge ülkeleri ile halklarının yararına daha da ilerletilmesine katkı sunmaya devam edecektir.”

Çin'de tarihi zirve! Trump ve Şi'den açıklama geldi: Rakip değil ortak olmalıyız

Dışişleri Bakanlığı'ndan Ermenistan açıklaması: Bürokratik hazırlıklarda sona gelindi

54 TEKNELİK KONVOY

Filonun bugün hareket ederek Özgürlük Filosu Koalisyonu ile birleşeceği ve 45 ülkeden yaklaşık 500 katılımcının bulunduğu 54 teknelik büyük bir deniz konvoyu oluşturacağı bildirildi. Filo yetkilileri, harekete geçme kararının “vicdani ve hayati zorunluluklara” dayandığını belirtti. Açıklamada, Gazze’de sağlık sisteminin tamamen çökme noktasına geldiği vurgulanarak, filoda yer alan tıbbi yardım gemilerinin doğrudan sivil öncülüğünde bir insani müdahale niteliği taşıdığı ifade edildi.

KARA KONVOYU DA İLERLİYOR

Deniz filosuyla eş zamanlı olarak Kuzey Afrika’da hazırlanan kara konvoyunun da Refah Sınır Kapısı’na doğru ilerlediği açıklandı. Organizatörler, onlarca yardım kamyonu ile 30’dan fazla ülkeden yüzlerce katılımcının yer aldığı kara konvoyunun Libya üzerinden Refah’a ulaşmayı hedeflediğini bildirdi.

ULUSLARARASI TOPLUM SESSİZ KALDI

Filo organizatörleri açıklamada, Yunanistan hükümeti, Avrupa Birliği ve bazı bayrak devletlerini de eleştirdi. İsrail’in Gazze’den bin kilometreden fazla uzaklıktaki uluslararası sularda gerçekleştirdiği müdahalelere karşı sessiz kalındığını belirten organizatörler, uluslararası toplumun gerekli tepkiyi göstermediğini ifade etti.

47 ÜLKEDE PROTESTO

Filonun Gazze’ye doğru hareket edeceği günlerde dünya genelinde geniş katılımlı protestolar düzenleneceği de duyuruldu. 15-16 Mayıs tarihlerinde 47 ülkede 400’den fazla eylem planlandığı bildirildi.

HUKUK HİÇE SAYILDI

İsrail tarafından alıkonulduktan sonra serbest bırakılan aktivistlerden Seyf Ebu Kişk ve Thiago Avila da Marmaris'teki basın toplantısına katıldı. İsrail’in insan haklarını ve uluslararası hukuku hiçe saydığını söyleyen Ebu Kişk, tüm baskılara rağmen Gazze misyonunun devam edeceğini ilan etti. Thiago Avila da dünya kamuoyunun Filistin meselesine dair anlatılan resmi söylemleri sorgulamaya başladığını dile getirdi: “8 milyarlık bir gezegenin büyük kısmı artık hayatları boyunca kendilerine yalan söylendiğini fark etti.”

Eurovision'da İsrail'e protesto: Soykırımı durdurun

Gazze’de yerinden edilen öğrenciler ödevlerini mum ışığında yapıyor

'Yünden Yürek' Keçe İşleme Sergisi, Taksim'de sanatseverlerle buluştu

Eskişehir Türkiye Kültür Yolu Festivali'ne ilk kez ev sahipliği yapacak

Geçmişten günümüze Peygamber sevgisi

AYNI ÇATI ALTINDA TOPLUYOR

İstanbul’un kubbelerinin, Osmanlı’dan günümüze uzanan çok katmanlı bir medeniyet hafızasına katkı sunduğunu belirten Nevzat Yıldırım, Yeni Şafak’a şöyle konuştu: “Kubbeleri, farklı yıllardan itibaren farklı düşünceden, inançtan, kültürden hatta ulustan insanları aynı çatı altında, aynı düşünce etrafında toplayan, birleştiren ve bir araya getiren çok önemli bir mimari form olarak görüyorum. Bu anlamda İstanbul’a ilhamla baktım, kubbeleri fotoğrafladım. Bu sergi çerçevesinde de Süleymaniye’den Ayasofya’ya, Kariye’den Zeyrek Camii’ne kadar geniş bir yüzyıla dayanan tarihi camilerimizin farklı tekniklerle çekilmiş fotoğrafları mevcut.”

HEM ESTETİK HEM DE ANLAMCA GÜÇLÜ

Fotoğrafın futboldan sonra en büyük ikinci hobi haline geldiğini vurgulayan Yıldırım, “Fotoğraf birçok insanı dinlendiren, başka dünyalara götüren özel bir alan. Buradaki çalışmalarda da doktora sonrası fotoğraf üzerine yaptığım araştırmalar, tezimle esinlenerek ortaya koyduğum düşünceler, zihnimde uzun uzun gezdirdiğim fikirlerden yola çıkarak üst üste pozlama tekniği ile İstanbul’u fotoğrafladım. İstanbul’un kubbeleri dışarıdan, içeriden klasik fotoğraf teknikleriyle onlarca kez fotoğraflandı. Eksik bir şeyi görüp, bir farkı ortaya çıkarmamız gerekiyordu. Sanatta da akademide de yeni bir söylem olduğunda bir anlamı oluyor. Hem estetik hem de anlamca oldukça güçlü bir fotoğraf serisinin ortaya çıktığını söyleyebiliriz” ifadelerini kullandı.

“Gök Kubbe” sergisi, 26 Temmuz 2026 tarihine kadar haftanın her günü 09.00–17.00 saatleri arasında, 0 216 524 25 00 numaralı telefondan randevu alınarak Yıldız Holding Seminer Salonu’nda ziyaret edilebilecek.

SANATI DESTEKLEMEYİ ÖNEMSİYORUZ

Murat Ülker, sergiye ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Yıldız Holding olarak, ‘Mutlu Et Mutlu Ol’ anlayışımız doğrultusunda sanatsal faaliyetleri desteklemeyi sorumluluk olarak görüyoruz. İstanbul’un ışığını, zamanını ve ruhunu etkileyici bir görsel anlatıya dönüştüren bu özel seçkiyi Yıldız Holding’de sanatseverlerle buluşturmaktan memnuniyet duyuyorum” dedi. Yıldız Holding Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Mehmet Tütüncü, serginin açılışında gerçekleştirdiği konuşmasında, sanatı toplumla buluşturmayı, sanatçılara destek olmayı ve kültürel mirasın daha geniş kitlelerle buluşmasına katkı sağlamayı önemsediklerini belirtti.

Salih Memecan'la çizginin dili

YEREL ÜRETİME DAYALI ALTYAPI

ENERCON COO’su Heiko Juritz, yatırımın Türkiye’deki yenilenebilir enerji ekosistemi açısından stratejik önem taşıdığını belirterek, “Bergama’daki yeni üretim tesisimiz sayesinde Türkiye’deki karasal rüzgâr enerjisi ihalelerinde geçerli olan yerli katkı kriterlerini karşılayabileceğiz. Bu yatırım, müşterilerimizin elde edeceği yerli aksam destekleri ile projelerde rekabet gücünü artırırken, aynı zamanda Türkiye’deki yenilenebilir enerji ekosistemine de önemli katkı sağlayacak” dedi.

AVRUPA'NIN EN YÜKSEK VERİMLİLİK SAĞLAYAN TÜRBİNLERİ

Şirketin yeni amiral gemisi olarak tanımladığı ENERCON E-175 EP5 E2 modeli, 7 MW kurulu gücü ve 175 metre rotor çapıyla Avrupa’nın en yüksek verimlilik sağlayan kara tipi rüzgâr türbinleri arasında gösteriliyor. Şirketin kısa süre önce Türk müşterilerle toplam 370 MW’ın üzerinde kapasiteyi kapsayan yeni tedarik anlaşmaları imzaladığı belirtilirken, Bergama’daki üretimin öncelikli olarak Türkiye pazarı için kullanılacağı, ilerleyen dönemde ise Doğu ve Güney Avrupa’daki projelere de tedarik sağlamasının hedeflendiği kaydedildi. Juritz, Türkiye’nin şirket açısından stratejik önemini koruduğunu belirterek, “E-175 EP5 E2 bileşenlerinin Türkiye’de üretilecek olması, ülkeye duyduğumuz güvenin ve uzun vadeli bakış açımızın güçlü bir göstergesidir. Üretimden satışa, kurulumdan servise kadar tüm süreçlerde müşterilerimizin yanında olmaya ve Türkiye’nin enerji dönüşümüne katkı sunmaya devam edeceğiz” diye konuştu.

BERGAMA BÖLGESEL İHRACAT ÜSSÜ OLACAK

Yerli katkı şartlarına uygun üretim altyapısının oluşturulacağı tesiste üretimin yaklaşık yarısının ihracata yönelik olması planlanıyor. Böylece Bergama’daki fabrikanın yalnızca Türkiye pazarı için değil, aynı zamanda bölgesel ihracat merkezi olarak da konumlandırılması hedefleniyor. Öte yandan ENERCON’un Türkiye’de bugüne kadar kurduğu toplam rüzgâr enerjisi kapasitesinin 4 GW seviyesine ulaştığı belirtildi. Şirket, Türkiye’de satış, proje yönetimi ve servis alanlarında kendi organizasyon yapısıyla faaliyet göstermeyi sürdürüyor.

TÜRKIYE BÖLGESEL PAZARI BÜYÜTECEK

Küresel Rüzgar Enerjisi Konseyi Başkanı Ben Backwell, Türkiye’nin küresel tedarik zincirindeki rolünün giderek güçlendiğini ifade ederek, ekipman üretimi, komponent tedariki ve teknik uzmanlık alanlarında Türkiye’nin küresel pazarda daha etkili bir oyuncu olacağını dile getirdi. Türkiye’nin Avrupa, Orta Doğu ve Asya arasında stratejik bir enerji koridoru konumunda bulunduğunu kaydeden Backwell, özellikle Avrupa’da istikrarlı, Asya’da ise çok hızlı büyümesi beklenen rüzgâr enerjisi piyasasında Türkiye’nin güçlü bir konum elde edebileceğini vurguladı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın açıkladığı deniz üstü rüzgâr ihalesi sürecini memnuniyetle karşıladıklarını belirten Backwell, offshore rüzgârın Türkiye’nin temiz enerji dönüşümünde yeni bir aşama olacağını söyledi.

Jeopolitik kırılma, yabancı yatırımcı ve Türkiye

En etkin 50 CFO’da kamu ağırlığı

BİRLEŞİK KRALLIK, JAPONYA VE GÜNEY KORE İLE YAKIN TEMAS

Sadece finans devlerinin değil, devletlerin de kurumsal olarak masada olduğunu vurgulayan Erdem, “Merkezimize yönelik talepte belirgin bir artış var ve bu ilgi şirketlerle de sınırlı kalmayıp, hükümetler düzeyinde de güçlü bir karşılık buluyor. Özellikle Uzak Doğu merkezli kurumların İstanbul’u gündemlerine almasının yanı sıra; pek çok ülke, bizzat dış temsilcilikleri aracılığıyla İFM’nin sunduğu ekosistemi yakından inceliyor. Ülkeler, buradaki yapının kendi finans sektörleri açısından üstlenebileceği stratejik rolü değerlendiriyor. Bu kapsamda Japonya, Güney Kore ve Birleşik Krallık gibi ülkelerle yakın temaslarımız sürüyor” dedi.

TİCARET AKIŞINA YÜZDE 100 VERGİ DESTEĞİ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı kapsamında açıkladığı düzenlemelerin çok önemli bir motivasyon kaynağı olduğuna dikkat çeken Erdem, şöyle konuştu: “Yeni düzenlemeler, İstanbul Finans Merkezi’nin uluslararası finans ve ticaret ekosistemindeki konumunu daha da güçlendirecek. Özellikle transit ticaret ve yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık faaliyetlerinden elde edilen kazançlara uygulanan kurumlar vergisi indirim oranının yüzde 50’den yüzde 100’e çıkarılması çok önemli bir adım. Bu düzenleme, İstanbul’un ticaret akışları açısından daha güçlü bir merkez haline gelmesini destekleyecek. Aynı şekilde asgari kurumlar vergisi istisnasının genişletilmesi, İstanbul Finans Merkezi’nde elde edilen ve teşvik kapsamında değerlendirilen gelirlerin de bu kapsama dahil edilmesinin planlanması burada yürütülen faaliyetlerin rekabet gücünü daha da artıracak.”

2047 YILINA KADAR TAM MUAFİYET

İstanbul Finans Merkezi’nin sunduğu uzun vadeli avantajların yatırımcılar için bir "güven çıpası" olduğuna işaret eden Ahmet İhsan Erdem, teşviklerin kapsama alanı hakkında şu detayları paylaştı: “Yalnızca İstanbul Finans Merkezi’nde gerçekleştirilen finansal hizmet ihracatına yönelik teşvik ve vergisel avantajların 2047 yılına kadar yüzde 100 oranında uygulanacak olması ile finansal faaliyet harçları muafiyet süresinin 20 yıla çıkarılması gibi gelişmeler, uzun vadeli öngörülebilirlik sağlayarak uluslararası yatırımcılar açısından güçlü bir güven unsuru teşkil edecek. Küresel şirketlerin bölgesel yönetim merkezlerini Türkiye’ye taşımalarını teşvik edecek yeni vergi avantajları ve nitelikli çalışanlara yönelik ücret istisnası düzenlemeleri de merkezimizin yüksek katma değerli uluslararası faaliyetler için cazibesini artıracak.”

BÜROKRASİDE ‘TEK DURAK’ DÖNEMİ

İFM Genel Müdürü Erdem, yatırımcıların işlerini kolaylaştıracak bürokratik reformlara da değinerek, sözlerini şöyle tamamladı: “Merkezimizde hayata geçecek ‘Tek Durak Büro’ uygulaması ise yatırımcıların operasyonel süreçlerini kolaylaştıracak. Atılan bu yeni adımların etkisiyle İstanbul Finans Merkezi’ne yönelik ilginin arttığını söylemek mümkün. Şu anda bazı kurumların bu teşvikleri değerlendirme sürecinde olduklarını ve İFM’nin sunduğu yapıyı stratejik planlamaları kapsamında daha yakından incelediklerini ifade edebilirim.”

En etkin 50 CFO’da kamu ağırlığı

Jeopolitik kırılma, yabancı yatırımcı ve Türkiye

Çocuklar sınav baskısı altında: Uzmanı aileleri bu konuda uyardı

DESTEKLER GÖNÜL COĞRAFYASINA UZANACAK

Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, Çeyiz Vakfı’nın gençlerin yuva kurma sürecine önemli katkı sunduğunu belirterek, “Bugün iyiliği büyütecek anlamlı bir yolculuğun başlangıcı için bir aradayız. Gençlerimizin güvenli ve sağlam yuvalar kurabilmesini desteklemek büyük önem taşıyor. Çeyiz Vakfı’nın ortaya koyduğu dayanışma modeli son derece kıymetlidir” dedi. Gençlerin evlilik yolculuğunu kolaylaştıracak sosyal desteklerin artarak süreceğini ifade eden Göktaş, "Bu anlamda, vakfımızın kısa sürede 83 çifte çeyiz yardımı, 61 çiftimize karz-ı hasen desteği sağlaması memnuniyet vericidir. Ayrıca, Pakistan'da yetimhanede büyüyen genç çiftlere destek olması, Gazze'de evlilik hazırlığındaki gençler için çalışmalar yürütmesi, bu iyilik halkasının ne kadar geniş bir gönül coğrafyasına ulaştığını göstermektedir" şeklinde konuştu.

AİLE DANIŞMANLIĞI HİZMETİ VERİLECEK

Lansman programında konuşan Çeyiz Vakfı Genel Başkanı Mahmut Karasakız, gençlerin evlilik yolunda en büyük engellerden birinin ekonomik zorluklar olduğunu belirterek, “Gençlerimiz evlenmek istiyor ancak maddi yükler nedeniyle bu kararlarını sürekli erteliyor. Biz de karz-ı hasen modeliyle faizsiz destek sunarak onların yuva kurmalarına katkı sağlamayı amaçlıyoruz” dedi. Vakfın sunduğu faizsiz destek kapsamında evlenecek çiftlere 12 ay taksitle 350 bin liraya kadar maddi destek verileceğini açıklayan Karasakız, başvuracak çiftlerin 18-35 yaş arasında olması, ilk evliliklerini yapmaları ve resmi nikâh tarihinden en fazla 3 ay önce başvurmaları gerektiğini ifade etti. Karasakız, “Evlilik bir yolculuktur. Bu yolculukta sevgi kadar anlayışa, heyecan kadar sabra, hayaller kadar sorumluluğa ihtiyaç vardır. Bizler, gençlerimizin bu yolculuğa daha sağlam adımlarla başlamalarını istiyoruz. Çünkü biliyoruz ki güçlü başlayan evlilikler, güçlü aileleri; güçlü bir toplumu inşa eder” dedi. Çeyiz Vakfı, genç çiftlere faizsiz maddi destek, çeyiz yardımı, aile danışmanlığı ve evlilik öncesi eğitim hizmetlerinin yanı sıra gelinlik ve kınalık desteği gibi ayni yardımlar da sağlayacak.

İSTANBUL’UN İLK ‘NEFES’ DURAĞI

İstanbul’da engelli bireyler ve ailelerine destek sağlayacak önemli bir sosyal hizmet modeli hayata geçirildi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Beylikdüzü Engelsiz Yaşam Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi'nde "Nefes Merkezi" açılış programına katıldı. Açılışın ardından merkezde incelemelerde bulunan Göktaş, Engelliler Haftası içerisinde olduklarını, engellilere yönelik pek çok hizmeti hayata geçirdiklerini söyledi. Göktaş, evde bakım yardımı alan, yatağa bağımlı hastası olan, otizmli çocuğu olan ailelerden geçici dönemlerde çocuklarını bırakabilecekleri yatılı kuruluş talebi aldıklarını vurgulayarak, "Nefes Merkezimizle de ailelerimizin özellikle belli ihtiyaçlarını karşılamakta zorluk çekmelerinin önüne geçilmesi için çocuklarımızı 30 güne kadar yatılı olarak bırakabilecekleri hem de atölye faaliyetleri gerçek-leştirebilecekleri çok güzel bir merkezi hayata geçirmiş olduk. Şu anda talepleri almaya başladık" bilgisini paylaştı.

Bakan Özdemir duyurdu: Selden etkilenen iki il için 30 milyon lira kaynak

Okul saldırılarının ardından yetkililer harekete geçti: 36 çocuğa sosyal destek verilecek