Yazarlar Su yoksa gelecek de yok (1)

Su yoksa gelecek de yok (1)

Ahmet Ulusoy
Ahmet Ulusoy Gazete Yazarı

Su dünya üzerindeki yaşamın en temel kaynağıdır.

Su doğal kaynak olma yanında neden olduğu katma değerle birçok alanda temel girdi konumuna gelmiş ve ekonomik ihtiyaca dönüşmüştür.

MAKALEYİ SESLİ DİNLEMEK
İÇİN TIKLAYIN
Ahmet Ulusoy : Su yoksa gelecek de yok (1)
Haber Merkezi 16 Ağustos 2019, Cuma Yeni Şafak
Su yoksa gelecek de yok (1) yazısının sesli anlatımı ve tüm Ahmet Ulusoy yazılarının sesli anlatımı Yenisafak.com Yazarlar Sesli Makale Köşesinde!


Bir yandan su kaynakları (arzı) küresel ısınma, çevre kirliliği (artan kirleticiler), iklim değişikliği, bilinçsiz tüketim (israf) nedeniyle azalma riski ile karşı karşıyadır.

Diğer yandan tarihsel süreç içerisinde sanayileşme, kentleşme ve artan nüfusa koşut olarak (suyun kullanım alanlarının çeşitlenmesiyle) hem sanayide hem de evlerde su kullanımı (talebi) hızla artmıştır. Şöyle ki; 20. yy’da dünya nüfusu bir önceki yüzyıla göre 3 kat, buna karşılık su kaynaklarının kullanımı ise 6 kat artmıştır.

Su kullanımını artıran bir başka alan da enerji tüketimi. 2035 yılında küresel enerji tüketiminin bugüne oranla yüzde 40 artacağı ve buna paralel olarak enerji üretmek için kullanılan su miktarının da yüzde18’e çıkacağı öngörülmektedir.

Öte taraftan, su enerji üretiminde girdi olduğu gibi, enerji de suyun son kullanıcılarına ulaştırılmasında olmazsa olmaz faktörlerden biridir.

**

Net olarak, dünyada su kıtlığı yaşanmakta (bazı bölgelerde bu durum daha yoğun hissedilmekte), kıtlık nedeniyle su ekonomik mala dönüşmekte ve ticari bir meta olarak sunulmaktadır.

Gittikçe artan suarz-talep dengesizliği (su kıtlığı) ilgili birçok sorunu beraberinde getirmiştir.

Aynı zamanda su kaynaklarının tüketimi, kaynaklardan yararlananlar açısından, eşit fırsat ve fayda sağlayacak nitelikte değildir. Bu durum bazı coğrafyalarda su yoksunluğuna, hatta su krizlerine neden olmaktadır.

Su krizi nedeniyle milyarlarca insan sağlıklı içme suyuna erişememekte, içme suyu ve atık su altyapı sorunu yaşamaktadır.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve UNICEF tarafından hazırlanan raporda; Dünyada 2.1 milyar kişinin temiz suya, 4.5 milyar kişinin ise sıhhi temizlik hizmetlerine erişemediği ve birçok okul, ev ve sağlık merkezinde su ve hijyen bulunmadığı, bu durumunda özellikle çocukların sağlığını tehlikeye attığına işaret edilmiştir.

Veriler, suyun etkin kullanımı ve tüketiminin makul düzeylere indirilmesi için talebinin yönetilmesinin ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.

**

Konu Türkiye’yi de yakından ilgilendirmektedir. Şöyle ki; uluslararası kriterlere göre, Türkiye su zengini değil, hatta kişi başına 1000 ile 3000 m3 arasında su düştüğü için su sıkıntısı olan bir ülkedir. Nüfus artışına bağlı olarak her geçen yıl su sıkıntısı artacak bir ülke konumuna geleceği de açık.

2030 yılında Türkiye nüfusunun 100 milyon, kişi başına yıllık su ihtiyacının yaklaşık 1000 m3 olacağı tahmin edilmektedir. Bu tahmin ülkenin su sıkıntısı yaşaması ve su fakiri bir ülke haline gelmesi endişelerini de artırmaktadır.

Yani, su arzı ve tüketimi Türkiye’nin de önemle üzerinde durması gereken konuların başında gelmektedir.

**

Hem dünyada hem de Türkiye’de giderek artan nüfusla birlikte yoğunlaşan tarım ve sanayi faaliyetleri her geçen gün su kullanma ihtiyacını artırmıştır. Bu artış suyun paylaşım sorununu da gündeme getirmektedir. Paylaşım sorunları zaman zaman sıcak çatışmalara (su savaşları) da dönüşmüştür.

Yaşanan gelişmeler doğrultusunda su ve suyun yönetimine yönelik farklı yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. En yoğun tartışılan yaklaşım ise; suyun verimli şekilde değerlendirilmesi ve kaynakların korunması için özelleştirilmesi yaklaşımıdır.

**

Sonuç olarak, dile getirilen nedenlerle su kaynaklarının yönetimi bugün çok daha önemli hale gelmiştir. Su yönetimi bugünkü kullanım yanında, gelecekteki ihtiyacı da dikkate almak zorundadır.

Üzerinde yaşadığımız dünya gezegeninde susuz bir yaşam düşünülemez. Bu gerçek, 2. Dünya Çevre Zirvesi’nde “Su yok gelecek yok” sloganı ile vurgulanmıştır.

İnsan varlığı için hayati önem taşıyan (milyonlarca yıl dünyanın hayat kaynağı olan) su ve su kaynakları günümüzde sosyal, stratejik, ekonomik ve çevresel boyutlarıyla birlikte ele alınmaktadır.

Gelecek yazıda sürdürülebilir su kaynakları yönetimi için getirilen önerileri değerlendirelim.

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.