Yazarlar Enerjide arz ve talep güvenliği

Enerjide arz ve talep güvenliği

Erdal Tanas Karagöl
Erdal Tanas Karagöl İnternet Yazarı
Abone Ol Google News

Enerjide arz güvenliği ve talep güvenliği sıklıkla duyduğumuz önemli kavramlardır. Son günlerde başta İngiltere de olmak üzere yaşanılan enerji krizi, enerji arz güvenliğinin hayati derecede önemli olduğunu gösteriyor.

Diğer yandan, enerji talebinin sürekli olması durumu olarak tanımlanan enerjide talep güvenliği de enerji kaynaklarındaki artışla beraber gündeme gelen önemli bir meseledir.

ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ

Enerji arz güvenliği, enerjiye uygun ve kesintisiz bir şekilde sahip olmak olarak tanımlanan enerji arz güvenliği gerek ekonomik büyüme için gerekse hane kullanımı için önemlidir.

Enerji arz güvenliğinin özellikle enerjide dışa bağımlı olan birçok ülke için en kritik meselelerin başında geldiği açıktır. Çünkü enerjide kesinti olması ya da üretim için yeterli miktarda enerji kaynağı bulunmaması üretimi yani ekonomik büyümeyi oldukça olumsuz etkiler.

Enerji arz güvenliğinin önemi özellikle gelişmekte olan ülkelerde çok daha önem arz eder. Çünkü gelişmekte olan ülkeler daha yüksek ekonomik büyüme rakamlarına ulaşmak için daha çok enerji tüketimine ihtiyaç duyarlar. Bunun nedeni bu ülkelerde enerji verimliliğinin düşük olmasıdır. Yani, gelişmekte olan ülkelerin ekonomik büyüme sağlamaları için tüketecekleri enerji miktarı daha fazla olacaktır.

Enerji arz güvenliğini sağlarken birçok ülke farklı enerji kaynaklarını kullanır. Bu kaynaklar ise yenilenemeyen enerji kaynakları ve yenilenebilir enerji kaynakları olmak üzere iki şekilde sınıflandırılmaktadır.

ENERJİ KAYNAKLARI

Yenilenemeyen enerji kaynakları fosil enerji kaynaklarıdır. Bu kaynaklar tüketildiklerinde ömrünü dolduran ve bir defa kullanılabilen kaynaklardır. Yenilenemeyen enerji kaynakları kömür, petrol, uranyum, toryum ve doğal gazdır.

Yenilenebilir enerji ise, enerji olarak tüketilmelerinden önce kendini yenileyebilen kaynaklardır. Örneklerini jeotermal enerjisi, rüzgâr enerjisi, biyokütle enerjisi, hidroelektrik enerji, güneş enerjisi ve dalga (gel-git) enerjisi olarak sıralayabiliriz.

ENERJİ TALEP GÜVENLİĞİ

Enerji kaynaklarına sahip olan ülkeler için bu kaynaklardan elde edilecek gelir ekonominin bel kemiğidir. Dolayısıyla, ekonomisi enerji gelirlerine bağımlı olan ülkeler talep azalınca ya da enerji fiyatları düşünce bu durumdan çok olumsuz etkilenecektir.

Mesela, dünyanın en yüksek doğal gaz rezervlerine sahip olan Rusya ve İran gibi ülkelerin ekonomileri başta doğal gaz olmak üzere enerji kaynaklarına yüksek oranda bağımlıdır.

ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ Mİ ENERJİ TALEP GÜVENLİĞİ Mİ?

Ekonomilerin üretimi için gereksinim duyulan enerjinin yanı sıra özellikle mevsimsel talebin yüksek olduğu kış dönemlerinde enerji arz güvenliği her şeyin üstünde bir öneme sahiptir.

Özellikle bu dönemde doğal gazda yaşanan arz sıkıntısı nedeniyle küresel piyasalardaki doğal gaz fiyatlarındaki hızlı tırmanış başta AB ülkeleri olmak üzere birçok ülke için doğal gaz arz güvenliğini önemli bir mesele haline getirdi.

Diğer yandan, ekonomilerin yavaşladığı ya da enerji kaynaklarında arz bolluğu olduğu dönemlerde enerji talebinde meydana gelecek düşüş enerji kaynaklarından elde edilecek gelirlere bağımlı olan ülkeler için talep güvenliğini önemli kılıyor. Rusya bu açıdan örnek verilecek ülkelerin başında gelmektedir.

Dolayısıyla, enerji arz güvenliğini dış kaynaklarla sağlayan bizim gibi ülkeler için enerji arz güvenliği öne çıkarken, ekonomisi enerji kaynaklarının ihracatından sağlanan gelirlerle ayakta duran enerji zengini ülkelerde de enerji talep güvenliği öne çıkmaktadır.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.