Yazarlar CDS primi nedir ne değildir?

CDS primi nedir ne değildir?

Erdal Tanas Karagöl
Erdal Tanas Karagöl Gazete Yazarı

Son dönemlerde ekonomiye dair sıklıkla duyduğumuz kavramlardan biri de kredi risk primi (CDS) oldu. CDS, alınan kredinin geri ödenmeme riskine karşı, alacaklı tarafın verdiği borcu koruma altına alan, bunu da belirli bir bedel karşılığında yapan bir enstrümandır. Yani bir nevi alacağın sigortalanmasıdır.

MAKALEYİ SESLİ DİNLEMEK
İÇİN TIKLAYIN
Erdal Tanas Karagöl : CDS primi nedir ne değildir?
Haber Merkezi 20 Mayıs 2019, Pazartesi Yeni Şafak
CDS primi nedir ne değildir? yazısının sesli anlatımı ve tüm Erdal Tanas Karagöl yazılarının sesli anlatımı Yenisafak.com Yazarlar Sesli Makale Köşesinde!

Dolayısıyla CDS primi olarak ödenen faiz, alacağın ödenmeme riskini üstlenmeyi kabul etmesinin bedeli ve bunun ötesinde ülke risklerini açıklayan bir gösterge olmaktadır. CDS priminin yüksekliği ülkenin kredibilitesinin düşüklüğünü de ifade etmektedir

CDS hesaplamasında her 100 baz puan yüzde 1 faiz oranına denk gelmekte. Yani CDS 100 olduğunda alınan borç için ödenen sigorta prim oranı yüzde 1 oluyor.

Dolayısıyla, bir ülkenin CDS primi ne kadar yüksekse, borçlanma maliyeti de o kadar yüksektir. Çünkü bu prim borç için ödenecek faiz miktarını ve toplamda borç miktarını artıran bir faktördür.

CDS NEDEN YÜKSELİYOR?

Ülke risk primleri, sadece ekonomik göstergeler ile ilgili olmayıp, sosyal, siyasi, dış politika konularında hükümetlerin izlediği politikalara göre de değişebilmektedir. Yani CDS hem iç faktörler hem de dış faktörlerden etkilenmekte.

Türkiye’nin CDS primi, 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında sahip olduğu kredi notunun yatırım yapılabilir seviyenin altına düşmesi ile artış trendine girdi. En son geçen yıl Ağustos ayında kurlarda meydana gelen hareketlilik ve ABD’li rahip Brunson olayı nedeniyle Türkiye ve ABD arasında meydana gelen gerginliğin ardından 2018 yılı Eylül ayında en yüksek seviye olan 577 puana kadar yükselmişti.

Sonraki dönemlerde ise kurlardaki hareketlilik azalınca risk primi düşüş trendine girmişti.

Ancak son dönemlerde 31 Mart yerel seçimlerindeki siyasi gerginlik, uluslararası kurum ve kuruluşlarının açıkladığı ekonomik raporlar risk primi artışı üzerinde etkili olmuşa benziyor.

Diğer yandan ABD ile S-400 konusunda şu anda devam eden gerginliğin de risk primini tetiklediği görülüyor.

Ayrıca ABD ile Çin arasındaki ticaret görüşmelerinden sonuç alınamaması, ticaret savaşları ve küresel ekonomide daha güvenli varlıklara yönelim nedeniyle bizim gibi gelişmekte olan ülkelerin varlıklarına olan talebin azalması risk priminin yükselmesinin sebepleri arasında yer alıyor.

CDS VE EKONOMİ

CDS ile yatırım ortamı arasında da birebir ilişki var. Kredi notları ülkeye gelebilecek yatırımları etkilediği kadar, CDS primleri de yatırım miktarını etkilemektedir. Kredi derecelendirme kuruluşlarının ülkelere verdiği notların ekonomik faktörlerden ziyade siyasi notlar olması ve sübjektif değerlendirmeler olması hasebiyle, CDS kredi derecelendirme kuruluşlarının notlarına ikame edilebilme potansiyeli bulunmakta.

Türkiye, 1994-2012 yılları arasında kredi derecelendirme kuruluşlarından yatırım yapılabilir seviyede notu olmamasına rağmen, düşük CDS primi ile bu dönemde tarihinin en yüksek doğrudan yabancı yatırım çeken ülkelerden birisi oldu.

Türkiye, 2006 yılında 20 milyar dolar doğrudan yabancı yatırım çekerken 2017 yılında bu rakam 22 milyar dolara ulaşmıştı.

Bu durum şunu gösteriyor ki, özellikle konjonktürün ülke lehine gelişmesiyle CDS priminin düşme eğilimine girme ihtimali, ülkeye sermaye girişini hızlandırabileceğini ve yatırımları artıracağına işaret ediyor. Dolayısıyla CDS priminin düşmesi ekonomik büyümeyi de hızlandırıcı bir etki yapacağı öngörülmekte.

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.